/Archiwum_002_10_195_0001.djvu

			London, 16th September, 1962 


Redakcja I e.dmJn1Btr8,cja: 67 Great Russell 
Street, London, W.C.l, tel. CHA 364
. - Pre- 
numerata kwartalna 2:18., w Stanach ZJedno- 
czooych I Kanadzie $3.7:1, w BelgU 180 fr. 
belg., we Francji 17 fr., w Nlemczech 1:1 DM., 
w SzwaJcarll 17 fro 8ZW.. we W10szech 2100 
lir6w, w innych krajach r6wnowartoM $3.7:1. 
Zmlana adresu 18. Czekl naleZY wystawiaf 
na "Wladomo6cl". Ogloszeola: admlnistracja 
"W1adom06ci". Ceca za 1 cal X 1 szpalta £1. 


T ADEUSZ NOWAKOWSKI 
MillENNIUM W OSWIETlENIU HISTORYKOW Baron Cagloba zabity 
W .JAK anormalnych warunkacb K R Ad OWYC H Dziwne jest natomiast Ze w pracy A - JA:kZ"E= zasztyletowany! Widzla- K,icz as k1cz can. Liberatore, prae? 
rozwija si
 dzisiaj hlstoriogra- wydanej w r. 1961 wspomniany jest lem na wla9l1e oczy: b8lIlderowiec Prae! Prae obl
gorsklego dzladka od 
fia polska, Bwiadczy najdobltniej fakt Bierut a zapomruany Gomulka wra.z Bohun wbil mu ikordetas powYZej ne- orzech6w po btnoklach! Bez pardonu 
ze nawet zagadnienie tysiq.clecla Pol- z oalym ..polskim pa.Zdziernlkie:m". rek. Trup na miejscu! Najplerw mnie i lito6cl. Rlzat Lachiw! Co mu nobli- 
ski, kt6re powlnno wzbudzat we Ale nad tym mech si
 zastanawiajq. porwal luniech pusty, a potem moSt wy George dl San George orczykiem 
wszystk1ch jej historYkach te same rosyjskiej interpreta.cji naszych dzie- LQ,czy 81
 to z takimi og61nlkami cUonkowie partii! Hlstoryk emigra- i trwoga. Cale sz
le, Ze ale cho- zasunie, to mu rychtyk rozJuszony 
uczucia, jest Inaczej ujmowa.ne przez j6w, co okupiono ogranlczenlem do w duinych uwaga.ch 0 polityoo zagra- cyjny szuka natomiast na ostatniej cla.Z niejaki Longlnes (ten od zegar- Ugo Liberatore (nomen omen) oSlQ. 
wolnq. nauk
 polskQ. na emigracjl a minimum historii politycznej. WyI1i- nicznej, ja.k ..wcil}.gul
e Polski w chociaiby stronie kBiQ.Zki tej myeli k6w?) z ran tatarsklch wylizal. A szcz
klJ dolozy. Kiemlicze do kwad- 
l'l1aczej przez historyk6w krajowych, ka stf!d przemi1czenle wielu lstotnych spraw
 odci
cia Rosjl dost
pu do Bal- przewodniej, kt6rej brak si
 dotkliwie jak sl
 stalo, opowiem. ratu. Tajemnlcze, podejrzane towa- 
niestety uzaleZn1anych od reZymu ko- zagadnien i brak pet-nego, jasnego _
b- tyku", tWlerdzen1e te ..Polska byla odczuwa przy jej czytaniu. WIMnie wra.cam, blady I wyczer- rzystwo. Relnkarnacja. rizun6w spod 
mUnistycznego 1 od wskaz6wek Mo- razu historycznej roll Polsltl vi Eu- praktycznie zwilj.zana jI\ Habsburga- pany ze Bwiatowej premlery ("Welt- Rumania, p6Zne prawnucz
ta po wbi- 
skwy. ropi.e. mi" (czemtl przecZlj. podane w dal. REFLEKSJE KONCOWE urauffiihrung") fBmu ..Col ferro e tym na pal wata.Zce, 0 trzysta rat 
R6mica ta wystwuje szczeg61nie Wobec znaczenia przyplsYWBJt1ego szy
 cilJogu fakty) , lub 
e Ot6t tutaj LMnodorski okazal duZQ. col fuoco". To po
ne w swej nik- sp6znieni meciclele osmarowanych 
jaskrawo, jeal1 wklad naukl histo- dz1S periJOdyzacji rozwoju dziejoWego, wzmianka 0 nowej wleloletnlej za.wi
 :t.rqcmoSC. Un1kajl}.c akcent6w mar- czemnoSci monstre-obrazlszc:ze nosi I przez Sienklew1cza szwedzk1ch ]ut- 
rycznej do obchodll naszego ty.!iilic- trzeba zwr601e uwag
 na to Ze za- rusze wojennej, kt6rQ. "przyni6sl" po- xistowSklch I komplement6w pod ad- drugi, trafniejszy '1ytul: "RUt in die r6w-heretyk6w? Kto ich tam wie? 
lecia nie ogranicza si
 do anaJizy wy- stosowano tu obowlq.zujq.cy w histo- 
zq.tek XVIII w. Czyz nie naleZalo resem Rosji sowieckiej, zacytowal 0- Freiheit", co si
 na polski tlumaczy: Bez w6dkl I Scotland Yardu nie 00- 
t1arzen sprze
 tysilica tat, ale atara riografli ktajQwej po
1 neCi
- t.d. podan
 - po tosyjskl1. bI'li.tie h
!!zpailskim, przy wsp6ludzia- kal urzekajq.co. Nieszcz
ego Caglo- 
o niewielki album, lecz imponujq.cy, Trzeba bylo przyznae, Ze przy 6w- stawienia zachowawczo - tlberalnych WytykaC wsiystk1e te usterkl wy- 1e spahis6W. A WI
C wyjq.tkowo me 
, kt6rego na ekranie z wielklm re- 
zbytkownie wydany tom, kt6ry wla- czesnym "skonsolidowaniu wewnr: trz - klas posiadajij.cych wraz z drobno- dawnictwa tego rodzaju jest przyk- Amerykanie. A wl
c bynajmnlej nie spektem I nle bardzo wladomo dla- 
snie poniewai jest napisany w j
zyku nym" pa.:ti.stwa ..podstawowQ. rol
 0- mieszczaiistwem - masom ludowym rym, ale nlestety koniecznym obo- nowa zemsta litwak6w na LttWosle. czego tytulujQ. ..OOronem", nlewesola 
polskim, zwr6cil na siebie uwag
 bok scementowania wladzy mlalo i c
ci radykalizujq.cej Bi
 inteligen- wiQ.zkiem. R6wnoczeSn:1e ttzeba Tyro razem, jak m6wl Ujejskl, inni spotyka przygoda: glnle smierciq. 
wszystkich rodak6w rozproszonych przyj
cie w r. 966 chrzeacijaD.stwa", cji. Tylko 0 drugim z tym ob0z6w stwierdzit ze juZ obecn1e nB.uka eirtig-- szatani byli tam czynni: wlosko-fran- gwaltownq., zasztyletowany przez roz- 
po !rwiecie, a wp}ynie te:i: niewij.tpli- kt6re ulatwilo teZ sytuacj
 ml
- znajdujemy bliZsze Lnformacje, zwla- racyjna leplej spelnlla. zadanie po
- cuskl ktl.\b przysi
gJych nieprzyjaci61 wydrzonego huligana z siwl}. czupry- 
wie na ksztalcenie mlodzleZY w Kra- narodowq. Polski. Kr6tki ustW po- szcza 0 takich jego przyw6dcach jak zania w slowie 1 obrazach tysUj.c1et- Sienkiewicza. Europejczycy dokonall nq. i koziq. br6dkQ. Mefista. Nawet 
ju. swi
cony tej roli KoSc101:a. pozostal Ludwik WaryiIski, Julian Marchlew- mego dorobku Polski, a to bez ku- lnkrymmowanej pr_zer6bki "Ognlem nie zdl)i;yl warkDl}.6 w stron
 Llbera- 
Sam tekst nie jest obszerniejszy niestety wyjq.tkowy w przedstawien1u ski i R6za Luksemburg, kt6rym si
 szem.ia si
 0 przedwcze9l1Q. jeszc?e i mieczem" na ekran. Przet6bkl? tore: "Puszcza.j, chamie, daruj
 c1
 
od pierwotnego. Najwi
cej bowiem stosunku nasz.ego do Rzyrou w cU}.gu dostaly zaszczytne miejsca w "Millen- syntez
. KslQ.Zka taka., jak w1adomo, Rozr6bki! SclSlej m6wiQ.c: samoSq.du zdrowleml", a juz go zmajchrowano 
miejsca zabierajQ. obfitsze 0 wiele tysiq.c1ecia, Z kt6rego wydobyto 
y
- nium". Po nlch dopiero wspomniano wyszla w Londynie pod reda.kcjQ. pro!. na ulubionej klechdzle naszej wcze- w biaI;' d
ien. na oczach struchlalej 
ilustracje umieszczone na ka.Zdej Die- ko, w r6Znych cz
ach kSUj,ZkI, 0 Pilsudsklm w kr6tkim, suchym zda- Henryka Paszkiewicza. jako owoc snej mlodoScl. Nakr
cony przed kil- gawiedzi, bei cienla IlZaCUnkU. Mor- 
mal stronie, niezalezn1e od osobnych, szczeg61y BwiadCZQ.ce 0 rzekomo nle- niu. 0 Dmowskim glucho, choc do wsp6lpracy k1Jkudzlesl
lu specjall- koma laty w Hollywood "Quo vadls" derstwa tego, za podllszc
lem 8p6l- 
po c
ci wielobarwnych tablic i czte- ch
tnym stanowi.sku papiestwa wo- tak wyra.Znie marxistowskiego zakofi- st6w, w sza.o1e z koniecznoScl mn1ej byl lekcjq. dobrego smaku w por6w- ki Liberatore at George di San Geor- 
rech map historycznych. Nie wcho- bec Polski. Sam Gieysztor, choc nie czenia tej c
 doczeplono zdanie zbytkownej, ale w duzo obszerniej- naniu z tym europejskim wybrykiem. ge (0 huncwoty, 0 hultaje!), d()1tonat 
dzq.c w ocen
 artystycZTIl}. t.zw, "fO- pomiJul,l. BOlidarnoSci polskiej 1 papie- 0 uporczywej wa1ce z germanlzacjq. szych rozmiarach, i co najwaZnlejsze, Powle.!iC Sienkiewicza zawdziecza Oberst BOhun, postaC niewydarzong, 
togra:m6w" i odkladajl}c 
 p6Zniej skiej 
l1tyki za. Boleslawa amialego, w zaborze prusktm, z oalq. sumiennoSciQ. 1 obLektyw.lzmem awojq. nieslahnQ.cQ. popularnoM sen- pod wzgl
dem moralnym raczej m
t- 
uwagi 0 doborze tego ma
erW!.lu, trze- wysunq.l nowq., 
gota faI1Jt
tycznlio hl- naukowym. Nadto w tyro samym ro- sacyjnej fabule i urzekajij.cej urodzie na, Volksdeutscher polsko-ukrn.iilski, 
ba przyzna.C Ze jest on nu
zwykle bo- pot
 w sprawle Sw. Stanislawa, ja- JAK NIE NALE1;V PISA
 ku 00 krajowe ..Millennium" wyszla j
zyka. Z fabulq. moZna sobie jeszcze renegagatek na dwie strony, ponurak 
gaty i zawiera wiele reprodukcji uka- koby uczestnika spisku mOZnowladq; 0 HISTORII WSJ;'OLCZESNEJ r6wniet w Londyn
e, nlestety juz po w filmle hlstorycznym jako tako po- przedwcze.snie posLwialy, 0 kt6rym 
zanych po raz pierwszy. twa wywolanego koronacjQ. kr6ta. Z Nie dziw ze przykrzejsze jeszcze mnlerci _ a.utora, Stefana Zale8kiego. radzil:, ale co zostaje z barwnej szaty dowiadujemy sl
, Ze jest pochodzenia 
Wracajq.c do tekstu, najbardziej przyjemnoSciQ. natomiast stwlerdzie wra.Zenia czekajij. c
ytelnik6w w 
- 0 wiele OOrd7J1ej wartvaC, jakle to jest jego prac sciSle naukowych. Nie Jj
 lewa Dad tym ze "Komun.l3ty
nq. hi.stor!1. Polski jako 1ntegraIn.ej 
 obeszU sl
 z nas7.Q. BwI
toociQ. naro- lena u Homera, wojny krwawej sta- 
wl
iwle uj
ie. Nie jest one wy- tu nawet oczywistych nLedokladnoScl Parti
 Polski,.. w
no w podzI.e- lPwiata. chrze!K:ljail9kiego. Om6W1ona dowfl. wlMnle cI dwaj zakapturzeni wa si
 przyczynl}.. 
raZnie I specyficznie marxistowskie. w szczeg61ach I datach, wa:mle;ls

 m1e", przemilczajq.c 0 wiele gorsZy wytej ksiq.:l;ka Bwladczy 0 niemykro patrzee na. ta- 
dorobku dziejowego Polski. Nie ma magnateriil" czas6w sasklch, ale gru- Polska od 1 wrzeSnia 1939 wycier- klego gogusia! To arcyzalosne skrzy- 
tei systematycznego wprowadzenia bq. przesadq. jest twlerdzenle ja.koby piala od Niemc6w, opuszcza on jed- Zowanle rzymsklego "play-boy"a z 
__ juz w ostatnlm dzie

ciol
iu 
I w. nak wsz}'lstko co'Od 17-go tegod; mie- pierwszym amantem sklernlewickiej 
*) Aleksander Gieysztor. [Cz. I]. pam.owala u nag ..ohgarchia kilkuna- siI}.ca wyc1erpiala od Rosji sowiec- Na WiSle w;ecz6r srebrnial. Ksi
iyc migotltwy rewU przebieralo si
 przed bitwq. w 
Stanislaw Herbst. [Cz. II]. Boguslaw stu rodzin", Najgorsze zM jest, ze kiej. Szczeg61owo przedBtawlajQ.c Wywolywul sanwtlle wfdrujqce dellie. dzlwaczny karnawalowy kostlium. 
Lesnodorski. [Cz. III I IV]. Millen- jako jej typowego przedstawlciela wklad Polski do wojny, autor stara I wtedy sif ..akochal w warszawskiej Syrellic Pewnle dla podkreelenia swej przy- 
nium. Opracowanic graficzne Lecb wskazano - Jana Zamoyskiego! .Je- si
 uwzgl
dnie zar6wno Bily zbrojne, Zeus co gromem wlada, jurl1Y, zapalczywy. naleznoSci do dooc tajemniczego pul- 
Zaborski. Redaktor ,Jadwif!:a. Liwicka. den z najwi
kszych Polak6w, szano- kt6re walczyly po stronle mocarstw ku huzar6w. (Podobne mundury po- 
Warszawa, "Polonia", 1961; str. 208 wany w calej wsp61czesn
j Europle, zachodnich jak teZ ..za.czlj.tki Wojska dziwiae moma w ..Ksl
nlczce czar- 
i 4nL I tabL 16. stal si
 demagogiem, karlerowiczem, Ludowego, kt6re powstaly w Zwiq..zk.u Wok61 puste wybrzeie. Nie .fpotkasz czlowieku, dasza"). Natomiast na dZwi
k BUrmy 
gromadzq.cym majQ.tki ..z r6wnq. dra- Radzieckim", zar6wno Armie Krajo- Tylko do gwiazd S;f w dole tuli woda ,\.CIlIlU. bojowej Filrst KE'tusky, zgodnie ze 
pleZnoSc1q." jak innl magnaci, kt6rych WQ. jak teZ "Gwardi
 LudOWQ. prze- Syre1lll, ..JJdz;ewczY1lll ..JJrybu kumicllna, staropolskij. tradycjij., nac1ij.ge.l na wy- 
przewyj;szal tylko oo.sluga.m1 kultu- ksztalconij. nast
pn.ie na Arml
 Ludo- 1''-'"' 1"-" manucurowane lapkl dlugle, biale r
- 
ralnymi; jego udzial w polity
 pro- wq.". Z cokolu wypatruje st
kniona ; czeka. kawlczki balowe ze sk6rki glace. Ele- 
wadml do najskrajniejszych dZlwolQ.- Zn1.kajQ. jednak te pozory obiek.ty- ganckHimy nar6d. 
g6w, a jego gospodarka - do utwo- wizmu, peIne nledom6w1ei1., w ust
pie Usta jej sQ gorqce, OCzY rOZ;,fkrzolle, Griifin von Kurtzewitz, 0 dZIWO, 
rzenia "kolonialnego latyflmdlum na 0 powstaniu warsza.wskim. Czytajq..c Rumience; ramiona niederpliwe. W,fZY,ftkn pokazano nam w charakterze pod- 
Ukralnie [!]". to w rocznic
 tego powstania, odczu- chmlelonej markletankl. Rubaszna 
Nikt teZ bronie nie 
zie ..plytk1e
 wa si
 z gl
bokq. goryczq. Ze LeSno- Gromowladny dla deh;e. Ach, jak je
.tes Misko, jejmoSt 0 plebejskiej flzys 8zokuje 
dewocji" xvnI w., ale tym bardzie'J dorski Smie twierdzit jakoby powsta- Gdy zostawild Dlimp 
w6j za nichnsk/ollcm. fltarszyzn
 kozackq. manlerami z pul- 
naleZalo uwydatnle wysoki pozlom za- nie, choc "wojskowo skierowane prze- kowej pralnl, prosto od magla, wy- 
interesowan rellgljnych XVI w. Zro- ciw hitleryzmowi, politycznle wymIe- Nareszde sie spotkali, a bez kw;tn;c b;aly, krzykujQ.c w dodatku ze jest przed- 
biono to tylko dla Modrzewskiego I rzone bylo przez ugrupowania emigra- stawicielkQ. najstarszego rodu ary- 
dla arian polskich (jest wzrnlanka cyjne w Londynie 1 dow
two A.K. Szcze fliwi ; radosn;, w sobie zakochani. stokratycznego w Rzeczypospolitej. 
o ich "akademU". w Rakowie, choc jako zbroj,na demonstrac
a przec1
ko A noc ;m szYbko zbieRa. Jut miastu oknum; Zachlannie wycil}.ga krogulcze szpony 
nle ma 0 wlleflsklej). AJe nawet ,,0- zblizajQ.cym si
 ku WiBle armlom swit plonie. JaSmin pachnie, lil;e naIl spojrzaly. po zloto i perly Bohuna, ale Elen
, 
sobliwe oblicze" reformacji polsklej Zwiq.zku Radzieckiego". Nawet jaSli- kq.sek co sl
 patrzy, woll oddae yon 
jest a.Z zbyt osobliwie uproszczone, z by si
 uznalo 7Je autor Die m6g1 pl- A Sur-ena no w;o.fn p c6rkp uroozilu. Ketusky'emu. Gdy glnle z 
ki M
. 
pomini\!ciem Jama 
Iego I kot;!- sat w danych warunkach 0 zach
a- J' ' t' t' Barrymore jr., spostrzegam ze WI- 
federaeji warszawskleJ, a odrodzenie niu 81
 tych annll, kt6re z drugtego W W;fle praia pieluszk;, do snu kolysala. downla oddycha z ulg-ij.. Widocznle 
katolicyzmu za czas6w Hozjusza I brzegu Wi-sly, gluche na wolanie 0 7eu,f? A kt6t wie 0 nim! Ty, dziewczynko mala, zdrowy instynkt moral'l1Y, cechujQ.cy 
Skargi calkowic1e przemllczane. Kap- pomoc, przypatrywaly sl
 m
iI- Kw;atkam; na trawnikach brdz;esz s;r bawila. mlodoclanych bywalc6w fL1m6w sen- 
liea. zygmuntowska na W
welu, to stwu Warszawy, jago przedstawlenle sacyjnych, buntuje 8i
 przeciw typom 
dziclo "nie tyle sakralne, lie przede tej sprawy, gorsze od przemllczen1a rajfurskim I kuplersklm. 
wszystkim pomnik pot
 I boga.ctwa Katynia, jest po prostu przekr
ca- A przyjdz;e czas, dorofniesz, Promienna Paflienko, Bardzo sympatyczne wraZenie zro- 
czlowieka". A chociaZ unla lubel

 ni'8ffi oczywl.st.ych fakt6w htstorycz- I ,ftanie.fZ sif 1llltchnieniem pio_'ienek Warszawy! bila na nas Inna z paii, zwerbowa- 
jest oblektywnlej przelma, podpatrzel: 
Kmicica) wysadza Tatarom machiny 
ogoniste w powietrze. Z innych wai;- 
niejszych wydarzeil zanotowaC wypa- 
da, . rZ.e w bbtwle z Polakaml ginie w 
kwieci
 wleku blondynek MleUsky 
(Chmielnlckl). Przed smleroiQ. caluje 
grud
 czarnozlemu i wola: ..0, du 
heilige ukralnische Erde!". (Wydaje 
si
, ze -slowa te nie wyszly spod pi6- 
ra Sienkiewicza. W zdanlu tym czue 
lwl pazur .sa.mego Liberatore). Od- 
szczepleniec Bohun, po przegranej 
bitwie, g-lnle z polecenla chana, wle- 
czony za konlem po stepie jak Ma- 
z!'pa. Rycerskl przeciwnlk Ketusky, 
odnalazlszy dogorywajli-cego w zaro- 
lIlach pechowca, przesyla mu wzro- 
kiem wyrazy szczerego wsp6lczucia. 
Szlachetnysmy nar6d. 
Pod konlec filmu polska husaria ru- 
sza do ataku. Bez skrzydel u ramion, 
ale za to w efektownych czerwonych 
przeScieradlach. Bez skrzydE'l! A Zeby 
ci, szanowny Fernando Ceochi, brzyd- 
ko bylo! Gdy nleznoony bachor wy- 
rywa muchom skrzydE'lka daje mu sl
 
klapsa. Co zroble z doroslym, gdy 
podobnego dopuszcz& sl
 wYoBt
pku? 
Juz choeby za t
 bezlitoSnie 06ku- 
hanq. husari
, przemienionQ. w Bedul- 
n6w, naletaloby Cl
. maestro, prze- 
lozy
 przez kolano I 1Za. ka.Zdego hu- 
sarza z wyrwanym skrzydlem wlE'ple 
po jednym slarczystym na goly c1ne- 
mascope. 
Rannego KE'tusky'f'g'o pi\!kna Ele- 
na w nowej sukni, tym ra2!E'm od 
Balmalna, cudern prawdzlwym znaj- 
duje na pobojowlskll. Tuli goo do fa- 
lujQ.cej jak ukraiil.ska pszenlca piersL 
Brzydcy buntownicy, jakiea tam za- 
poroskle Mau-Mau, poslekali jej cu- 
dasia szablami, ale Pan B6g i Ugo 
Liberatore dla wojsk koronnych la- 
skawl, w,i
c 1 on sl
 wylize, do we- 
sela wszystk.o sI
 zaf!:ol. Muzyczka 
gre. marsza kawalerii. Dohro zwyci
- 
za. SmykajQ. konlczki po hloniu, smy- 
kajq.. ChorQ.glew ksi
cia Dzeremiji 10- 
poce radoSnle. Tatarzy pobicl. Czern 
zbuntowana zmyka w poplochu praed 
panaml. Miellsky zahity. Happy-end. 
Wprawdzle slczowcy pomylUi at
 re- 
zyserowl z Indianami, polSka huS8.- 
ria z American Cawrlry, fort Kudaj 
leZy w Texasle, ale widzowi juz wszY- 
stko jedno; jak surreallzm, to surrE'a- 
lizm: r6wnie dobrze mog-q. ter.az na 
swoich talerzykach wleciel: Marsjanie 
z antenami na owadzlch gl6wkach, 
a pan Li,beratore zataflczye twista 
z duchf>m Ibarona Caglohy! 
A wiecie komu si
 upieklo? Male- 
mu rycerzowl! Szcz
!;ciarz w czepku 
urodzony! Zapomnieli 0 nlm na 
lnnierl:. W og61e go w tym fllmle nle 
mIL. Radosne, blog-oslawione przeocze- 
nie. Obdarzony przez natur
 niedu- 
1:ym wzrostem, uszedl uwadze prze- 

adowc6w, I pr6mo g-o 8zukal: na 
ekranle. ..Ognlem i mieczem" hoo 
pana WoIodyjowskiego? TeZ piknie. 
A nu1Jby 81
 zacny pan Michal dostal 
w r
 tych smako.	
			

/Archiwum_002_10_196_0001.djvu

			2 


WIADOMO
CI 


Nr 81'59, 16th September, 1962 


J EST wojna wojna - powtarzala niewidoczna, oparta byla 0 por
 STEF ANIA ZAHORSKA 
sobie J
 I to s!
wO nabralo 16Zka, szlafrok wislal na drzwiacl1 
nagle dzwitJku 
adosnego, wyzwala- - Anna podeszla
 pewnie chc1ala 
o 
jQ.cego. Nasun
la si
 jeszcze mysl ze schowa
, lecz wzu
,wszy w r
k
 rue 
to uwolni jQ. od wszystkich osobtstych mial
 slly. z Dim Bi
 rozs
e, oparta 
spraw, moze nawet od Piotra. 0 9clan
 
I
a glow
 zapam.l
tale, mil: 
Ale przypomniala soble ze Idzle czQ.co. OJclec otworzyl clch.o drZWI 
do ciotki Anny. Za chwll
 ctotka A?- p,okoju, podsun
l si
 na palcach 1 pro- 
na stanie w drzwlach mieszk3fl
a, sil: . . 
spojrzy na ni
 pOWaZnie i spok?Jil1'

. - Zg6dz Sl

 przeclez to fC?l'mal- r
giewkami _ teraz ojciec stawal sl
 ..ma czar niewyslowiony" 1 "niepospo- na Otwock... zdaje si
 ze duzo na- 
Na szcz
cie jest troch
. otyla 1 DlZ- no.sc, os
ateczn1e naleZlj. mu Sl
 ho- jej blisk1. WyOOczyla mu nawet jego Ht
 lnteligencjf'. Wiedziala ze mi
- iIliszczyli. TrzeOO by si
 dowiedziee, 
sza od Joanny. Nie moze tedy rze- nory wOJskowe... zyciow
 niezaradnooc, to ze nigdy dzy t
 mlodzieZlj. bywajQ. takZe chlop- czy si
 starym co nie stalo... 
czywl5cie spojrzee na, ni
 z g6ry. - Idz! idz! - krzykn

a 
nna, I nie wiedzial lIe ma pieni
dzy, ile wy- cy Lnteligentni, oczytani, ale nawet R6wnoczeSriie kr
cila tarcz
 telefo- 
Pot em si
dzie przy bmrku, 
lowa JoamnB; po raz ple;ws;'ly w z
c
u usly- dal, ile potrzeba na utrzymanie do- nie zadawala soble trudu by znaIeZe nu i po chwili m6wila w tu
: 
twarzy 
dzie oSwiet
ona sWiatIem szala Jej. krzyk 1 u]rzala Je] twarz mu. Wybaczyla mu milczenle, kt6rym si
 w ich towarzystwie. Zadowalala - Czy to pan minister Jarema? 
od okna. Na czole, tuz. kol:o wlos6w wykrzYWl?n
 
niewem. . odpowiadal na wszystkie troski. gdy si
 naplywem przypadkowym, po.sled- Tu m6wi Anna Liniewicz... Tak... 
widoczna 
dzie mala b1lzna. Ta bllz- Ale ojclec wldocznie zgodzll sl
 na nie umial 1m zaradzle. niejszym _ nazywala ich ..Kubusia- Po skonczonej rozmowie powiedzia- 
na byla przedmiotem niech
i :J
an- wszystlko, na ko!lci61, na ksi
za. na Nawet ulegla jego niemej prosbie, mi". Jeszcze jeden KubuS... Byla to la ze do jutra si
 prawdopodobnie 
ny od wczesnego dziecinstwa. HIs
- honory. w: godz
nie pogrz
bu. bylo zbliZyla si
 do "lewicowej mlodziety". grupa zwarta, nadawala ton na uni- wszystko zalatw1. K1edy :Joanna z 
ri
 jej slyszala wielokro
nie, 0powla- w domu clcho,. me bylo juz n1kogo. Byl nawet taki jeden kt6ry jej sl
 wersytecle. Profesorowle byH nrby Bichette zabieraly si
 do wyjscla, An- 
dala j
 matka, choe wiadomo b
lo tylko Joanna, clotka Anna, maly Ja- podobal. Nazywal si
 Szloma Silber- bezstronni. Ale b
dllC wewn
trz tej na idQ.c za nimi do przedpokoju mo- 
od lat ::!:e nie lubi c10tkl Anny. Bhz- cek bawil s1
 kolo stotu, nagle oo.!i stein. Chuderlawy, 0 czuprynie g
_ grupy, jruko jedna ze ..swoich", czula notonnym glosem oznajmUa: 
na byla jedr..akze wlasnoScil}.. rodziilly, upuscil, zadudnil opuszczony przed- stej jak szozot'ka, 0 blyszcz
cych doskonale r6Znic
, czula pernoupraw- - Jacek uciekl. 
byla nlejako cichym wyznamem Wla- miot, to bylo twarde czako, .Anma oczach. (Jest w nlm jaki'es egzotycz- nienie, czula si
 g6r
. Bylo jej tro- - Jak to uciekl? 
ry, choe Joamna musiala prz
zna(j Ze obejrz.ala sl
, oparla czolo 0 .okno. ne pi
kiIlo _ myslala). By! wszech- ch
 wstyd. Ale jeden z Kubusi6w po- - Pewnie poszedl do wojska... 
ani ojciec, ani oiiOtika Anna mgdy nie Byl hstopad, padal mOkry Bmeg, 1 wiedZl}.cy, jak magik. Odpowiadal na w,iedzial: dlaczego nie? . . . 
opowiadali tych historili. TC? tylko platki lepily si
 
 8Z
. jej twierdzenia ironicznym usmie- Rzeczywlscle: dlaczego nie? Byla p61noc. Sluzba pogotowia za- 
matka choe niby sprzecLwlala sL
 Uczucie dla wuJa Kaznnlerza przez chern, traktowal jll jak dziecko. Umial Zblgniew nie byl Kubusiem. Rodzi- czynala si
 tej nocy dopiero 0 dru- 
zawsz
 "tym rewolucjom", "tym so- Jakie czas wislalo w tragicznej pr6z- wytropie ka.Zdy loglczny bl
d w jej ce mieli maj
tek pod Warszaw
. Za- glej I przed Ann
 tkwily dwie puste 
cjalizmom" i jut znacz.nie lagodnlej ni, czepialo ,g

 wspomnieil. smutny<:h rozumowaniu. k8JZd
 dowolnosc, m6- prosll jQ. na kllka dni na wies; B
l godziny. Weszla do pokoju Jacka, 
t z wleksz
 aprobatq. m6wUa 
 tym, w samotno8ct i po noca.ch: bala SI{\ wU jej ze jest zlepkiem ideologii ,,0 barszcz zabielany, kurcz
ta, mlzena L6zko bylo zaslane, jak w czasie kle- 
jak to ciotka Anna podczas wlelklej 0 nim m6wie. by matka me wylazla slodkawym smaku bUrZuazyjnej in- ze Bm
etanQ., jezdzili konno, przysta- dy wyje.zd:Za1 na wakacje, wtedy nie-- 
wojny, w sluzme legilOnowej... Joanna znowu z jakims. bohaterstwem i nie teHgeneji", radzil jej dobrotliwie n
wszy u skraju lasu Zbigniew po- mal nie czula jego nieobecnoSc1. Te- 
nie sluchala. Zdolala zapomnlee te zepsula wszystklego. Potem Joanna prnejsc do faszystowskiego obozu, wiedzial: raz nachylila s1
 nad pustym 16Zkiem 
wszystkie opowiadania tak gruntow- spojrzala kiedys. na mal
go Jacka I Smial si
 z jej "lndywidualizmu" i ar- _ DotQ.d B
 moje 
emie. i oparla r
k
 0 scian
, by nie upaAC. 
nie ze dZis, nawet gdyby chclala, spostrzegla ze Jest bardzo podobny gumenty jej traktowal jak wysUki Dlaczego nie? Wieczorem zjechalo Tak sarno nachylala sl
 kledy.!i nad 
nle umialaby juz Ich odtworzye. Po- do ojca. -Riedy mial sZeSe lat, byl muchy rozwiQ.zania konfl1kt6w Awla.- si
 Sl}.sledztwo, bylo kHka mlodych 1627kipm Kazimierza, kledy jeszcze byl 
zostal tylko ni.ejasny obraz - clotka jak gdyby pomniejszonym obrazem towych. Niekiedy zdawalo jej si
 ze panien, I Joanna wied7Jiala r!e jest a. juz jak
y go nie bylo, I potem 
Anna juz z 11}. blim1Q. na czole - wuja Kazimierza, i bylo to tym bar- jest w nim tylko negacja, tylko kry- najladniejsza. Poza tym nazywa Bi
 kledy go me bylo iIlap
awd
. Ale to 
bo bHzna byla wczesniejsza, pocho- dziej pociQ.gajQ.ee Ze o
C'a wcale. nie tycYZim 1 tylko pogarda. Mlal troch
 Reszk6wna a matka twierdzila ze 16zko Jacka ooawalo Sl
 po stokrOC 
dzUa z czas6w rewolucjl - jeszc
e pami
tal, ni
y go .l1;le ,;:,spommal, wilgotne dlonie. Zatrzymal jej r
k
 Re:szkowie to tez szlachta. Tail.czono bardzlej puste. "Strac
 go" _ po- 
mloda 
 hardzo ladna, przedarla Sl
 hyl w 0g61e I1!le "obcll
.zony 1 tyl d.la kt6rego.s wieczoru, przed bramQ. 00- do p6::!:na w nocy - dlacrego Die? myslala.. Bylo to jakby stwie
dzende 
przez front rosyjski. Potem 
st
po- sieme. :Joan
a chodzU
 z nim na mu. Pani Zarzycka patrzyla na ni
 z sym- Ze taka Jest iIlieodwracalna 10gIka jej 
wala romantyc
ma cz
 opow!ad
la, spacery i wlodla .dlugle rozmowy. - Niech pant nie odchodzi jesz- pat1
, pytala jak matka z domu I do- zycia. Otworzyla szaf
, w kt6rej byly 
jak to Ania, sliczna, perna wdzl
ku: Trl!dno by
o. sl
 zorJ
towa
 czym 81
 cze - powiedzia1. . sZiukala sI
 pokrewieil.stwa. Potem rzeczy :Jacka, 1 raz jeszcze stwler- 
bezradna i zaplakana, snulB; sl
 
zdluz na]OOrdzleJ mteresuJe, bo In
eres
- Chodzlli cichymi ul1caml. Padal okazalo si
 ze zna ciotlk
 Ann
 I m6- dzila ze wyglQ.da nie tak jak zawsze. 
rosyjskiego frontu, szukaJlJ.c 
akoby 10 go wszystko. Po okreSle, kledy wlosenny deszcz. Schronili sl
 do bra- wlla 0 nlej z wielkim podziwem. Dla- Zwykle byl w niej nlelad, porozrzu- 
zaglnlonego ojca, jak wreszcle d?- chcial zostal s.zoferem, przyszedl my. W tej bramie padaly jego slowa czego nie? Byl nastr6j prosty, awo- cane koszule, ksi;p;ki, paplery, s
ar- 
tarla do sztabu dow6dztwa arml'i. ok res konstrukc]i papierowych. 
- jak gorQ.ca ulewa, glos mu si
 zala- bodny, zaproszono jQ. na dluzszy po- petlki, zdawaly si
 odpowladae ]ego 
:Joanna pami
tala ze byla ta
 t
a molot6w, ,kt6ry z kolel przemieml Sl
 mywal, drZaly usta. WIMciwie nie byt. Przy pozegnaniu pant Zarzyoka ruchom, jego glosowl, jego mySlom, 
scena, Ze w jakiejs chlopskie] chacle w zbieranie much I motyll, po czym powiedzial nawet ze jQ. kocha, zda- prosila wesolo: bylo w nich tycie, czerwony krawat 
stala w nocy z uchem przywartym Jacek naraz zacZQ.I nagle m6wle wler- waro sl
 Ze boi si
 tego burzuazyj- _ Nlech tam pani zaopiekuje sl
 leZal na wierzchu 1 byl jak jego 
do Sciany. Gdyby jQ. bylii przylapall, szem. Ciotka Anna niby machala na nego slowa, m6wil tylko ze chcialby tym moim nicponiem... Glupie to jesz- smiech, jeszcze chlopl
cy, palen za- 
rozstrzelal'iby jQ. natychmiast - tIu- to wszystko r{\k
, ale blyszczaly jej zye z nlQ., by byll zawsze razem, by oze i w glOWlie mu si
 pali, kobieta. bawy. Teraz byl martwy porzQ.dek, 
maczyla matka, by uczynie t
 8Cen
 oczy 
iedy 
6wiono 0 Jacku. Joanna razem pracowali. I w ten hltymny zawsze rozSIJdnliejsza... ksi
zki lezaly na g6rnych p61kach, 
bardziej dramatyczn
. Potem wracala chodzlla z TIlm cz
sto na 
is1
, Ply- ton wmleszal si
 nagle caly program Kledy wracali, odprowadzano ich bielizna na dolnych. Widocz.nie przy- 
na polskQ. stron
 frontu, z czyms na wal doskonale. Pa
rzala na ]ego smu- poHtyczny. Byl Marx, byl Lenin, i hurmem na stacj
, powiewano chu- gotowywal si
 starannie, planowo. Pl- 
plersiach. W dziec1nstwie Joanna wy- k!e, mocne nogl. Wuj Kazhnierz byla jakM religia, jakas wiara palQ.ca steczkami, wolano: do wLdzenia! do sal w Hlkie ze zamera ze sob
 met- 
obratala sobie ze to ,,
" bylo m.ale, pewno mlal takie same. Raz Z8Il"yzy- sl
 ciemnym, f!:orQ.cym plomieniem, widzenia! Byl sllczny, sloneczny wrze- ryk
, kt6r
 odpowiednio spreparowal, 
jak np. medalik. Potem zrozumlala kowala pyt:anle:. . Ich zycie wsp61ne mialo wieSe prosto sien, zloto bylo w powietrzu, na zie- dodal zapewne trzy lata do swolch 
ze byly to zapewne plany czy doku- - Ty wlesz co Sl
 stalo z twolm do proletarlackiej rewolucjl, ich szez
 ml. szesnastu. Przesun
a r
k
 po koszu- 
menty, wi
c raczej duze papier
. ojcem? Seie mialo bye szcz
sc1em kolektywi- Dlaczegoo nie zye pelDQ. pierSlQ.? - lach, byly zimne, martwe. ..strac
 
WI
 jak mogly leZee na piersl? N
e - Naturalnle, Ze wlem, - odparl zacji 1 wszelkie mozliwe m

zy nlmi myslala: Dlacze£('o nie korzysta(j ze go" - pomyslala raz jeszcze. Mote 
dalo si
 to w Zaden spos6b pogodZlle wydymajQ.c wargl. - umarl. zatargl m.1aly z.ni'knQ.e ze zniesieniem wszystkiego co daje zycle? Zblgniew jeszcze jest w Warszawie. Wystar- 
z obrazem Ani, kt6ra byla w tym - A rozumlesz co to znaczy? - prywatnej wlasnooci. W clemnym kIl- posad7.iI jQ. na kolanach. czyloby p6j

 do komendy, gd2J1e 
czasle drobna I chuda. Wszystko ra- zapytala clcho. cie bramy przyciQ.gn
1 j
 ku soble _ Polska must bye dla Polak6w _ przyjmowano ochotnik6w, wyjaSrile, 
zem wyglQ.dalo na przesad
. I Joanna - To znaczy, ze le.zy w. zlemi i ze I uczula suchy smak jego ust na m6wll. wyreklamowae. 
raz otworzyla juz usta by c1otk
 An- zjadaj
 go robaki - wywIDl}.l w po- swoich wargach. Calowal Bples:m11ie, Przecie.z to prawda _ myslala. By- .Wyszla z pokoju, I drzwl zatrza- 
n
 wprost zapytae 0 te plersL I nag
e wietrzu golQ. nogQ.. Al
 po
em d
 kr6tko, jakby dorywczo. la og-romna ulga w tym ze moZna sn
ly si
 gloSno. Wzi
la latark
, na- 
zatrzymala si
. Z ciotkl} AnnQ. n!e zamyslony: - Tylko n.le Wlem jakie, Kiedy wyszU z bramy, byla oszo- kochae Zblgn1ewa. I myslala ju
 0 sun
la z61tQ. opask
 na r
kaw plasz- 
m6wilo si
 nigdy 0 wielklej wojme mySl
 Ze z rodzaju ghsto
atych. lomiona - najbardziej moze tym ze tym w jaki spos6b przeprowadzle bez cza. Klatka schodowa byla c1emna, 
( 0 sprawach legionowych. Nazywal.o To bylo w porz1},dku, Q kier
ek on ni
 nie pogardza. Przeskok od te- wstr7.Q.s6w t
 spraw
, by oj'CIec po- domacala si
 por
zy, szla jak sle- 
sl
 ze z powodu rozdZwi
k6w po
l- wychowawczy stosowany przez clotk
 go dna pogardy, na kt6rym byla do- god7.n si
 ze Zbigniewem. Miala po_ piec. S2Jkoda ze n1e ma lI1alotu _ 
tyc7.nych. 
e choe zachowala kult PIl- uzySkal aprobat
 :J?R nny . Anna b
la tQ.d, do piedestalu na kt6rym si
 na- trzebe praworzl}dnoscl rodzinnej, przeblysl'a bezsensowna mySJ. Na uli- 
sudskiego - co z,nowu gniewalo oj- zapracowana, w dzlefl pracowala ]81- gle znalazla, byl tak gwal:towny ze chciala z£('odv prostej, otwartej. Zbi- cy bylo jasno, wielkl klsi
c stal na 
ca - nie utrzymywala stosunk6w z ko bibliotekarka, wleczorami robUa wydawal si
 czyms nielogicznym. By- gniE'w nosH krzyzyk pod koszul
. :Jak l1!iebie. Opodal byly budynkl szpitalne, 
jego nast4i'P caml , ze to byla otwarta kore
ty, przygotowywala jakies r
ko- 10 juz demno, szU ullcami Powisla, to dobrze... za soianQ. drzew swiecila biala adana 
rana w jej sercu ! t.d. Dlaczego plsy do druku. Nie 
yla z 
i
 bUsko. w oknach zapalaly si
 flwiatla. I wte- W va.::!:dzierruku rozpoczQ.l si
 nowy gl6wnegoo pawilonu _ jakby czekala 
oni wszyscy klamiQ.? - my!llala Jo- Kiedy na powlerzchm
 r?ktrotechnlcznego, kt6ry teraz wi- 
Kiedy wdrapywala sl
 na jego kolana, bylo powodu jej nienawldzlee. - Ozenie sl
, to znaczy p6jse do trudel11 r07.lll\11lala b co chodzl. Potem tal si
 uroczyscie - wydlutony cief! 
przesuwal j
 zawsze na lewQ. stron
. Byla w tym wszystkim dz1.waczm.a koSclol:a I wZiQ.e slub... w.zrus7.vla ramlonam1. kslezycowy zgiQ.I sl
 lI1a bruku chod- 
UpiE'rala si
, by przesunQ.(j s1
 
a m.1eszanina, Ikt6rej Joa
na nie umlala Byla odt
d przedm.1otem jego nie-- _ Pr7.eciez wiesz, ze ja nie jestem nllka - rozpocZl}.l przemow
 Btwier- 
prawo I wtedy grozil jej palcem: me rozwl'klfl.e. alp kt6ra mlmo to dzialal
 naw.iscL, kt6r
 skrywal pod maskl}. zadnQ. vrotekcjQ.... dzeniem Ze jeg-o dziad byl w pow- 
wolno, mala. NagTadzal jej ten za- doSe iednolicie. Matka byla przeclez milczQ.cej pog-ardy. Az bladl kiedy _ A]p w tak WYiQ.tkowej sytua- staniu 63-go roku (chodzilo 0 wy- 
kaz g-waltownymi harcami po tej le- bardzo ..ludzka", ale za to miala zno- jQ. spostrzegal. Ostentacyjnie przeby- cj1... _ oponowala Joanna. znaczen'ie rejon6w I ulozenle listy 
Wf:'j stronie 1 piosenkami, kt6re wy- Wll t
 zadyszk
 "bohaterskQ.... Ojelec wala w towarzystwie jasnowlosych, Anna patrzala na nilj. przez chwll
, os6b), opowiE'dzial przy tym niemltl 
splcwvwal w t
t i kt6re w dziwny znowu ni'gdy nie prawll 0 bohater- ,sarmackich mlodzieil.c6w, chodzila z znowu na p61 obecria. Potem powle- calQ. historie 8''I701ei rodziny. Przewod- 
spos6h polQ.czyly si
 z tajemn1c
 pra- stwach, nie opowiadal 0 "czynach", nimi na bale, do kawiarni, smiala si
 dziala: nlc7.yl dyrektor jakieis sp61kl handlo- 
wej nogl. T
 tajemn1c
 wykryla kt6- ale byl taki sam g6rny I nleobecny kiedy opowiadall dowcipy 0 
ydach. _ No dobrze, spr6buie. _ Idlj.c do wei: "A zatl'm, prosz
 pail.stwa. przy- 
rego.s wleczoru: noga stala w k
cle 1ak ciotka Anna. A ona, :JoaIma, mla- Sluchala 1ch komplement6w niewy- telpfonu rzucUa jakby mimochodem: st
pujemy do dziela 0 TIdezmiernym 
pokoju, ubrana w skarpetk
 t w bu- la dooe wszystkich konfllkt6w spo- szukanych. bezradnych. Wierzyla ze _ Wiesz... ten nalot dzisiaj rano byl znaczeniu....., potem sypaly sl
 slowa: 
cik, troch
 zgi
ta w ikolanLe. oplQ.- leC'znych ,1 niespolecznych I chclala 
tana paskam1. N1e zauwaZyl jej prze- zy
 wlasnym, prostym tyelem. (Kie- 
strachu. WIMnie na dru<;!i dzieti po- dy tak m:v
lala, usmlechala s1
 lro- 
kazywal jej fotografie z Tatr. 
6ltQ. nicznie do siebie same1: czy to z po- 
Turni
. WodzU paznokclem po ledwie wodu tej potrzeby prostoty zvcia 
wldocznych zalomach i pokazywal zwlQ.zala sle z Piotr em ?). Chwilam.1 
kt6r
dy trzeba .!SC: miala WTatenie. 
e sorawy bardzo 
- Gdyby oi
 tam k1edy lieho za- dawne, dzls zupE'ltnIe bez znaczenia, 
gnalo, to pami
taj, nie tedy na pra- odbi1ajlj. sie na jej zyclu z pomniert- 
wo gdzie jest zleb, tylko t
dy, tu nQ. loglklj.. Wprawlalo jlj. to w pasj
 
jest taka p61eczka, tu trzeha posta- ze ona, mloda, zdrowa, dzislejsza, ma 
wit praw
 nog
, wesprzee si
 na w iakiiko]wiek svos6b zaleZee od cze- 
nlej. . . go.s co dzialo sl
 przed niQ.. Matka, 
Wlasnie wtedy zrozumiala, Ze ta wychowana na wsl, perna do dzls 
noga, to wojna, 1 r6wnoczeSnie dzi
- dnla przeSQ.d6w 
 nawyk6w, troch
 
n
 dzieci
ci
 logjk
 wylQ.czyla wuJa "Daiiska" ,1 troche zaSclankowa, tro- 
Kazimierza ze wszystkich bohater- ('hp romantyczna i troch
 skQ.pa, po- 
skich opowia.dan 0 rewolueji, 0 legio- oplnita DrzE'd kilklldziesi(!:clu laty ro- 
nacho Zacz
a go kochae mn
ciQ. po- mantyczne szalenstwo. ze zakochallt 
dw6jn
, w kt6rej byla 1 ml
kkoB
 je- si
 w mlodym rewo]lIcjoniScie, wyszla 
go wlos6w na brodzie II. zapach II. r6w- za m;p; wbrew woll rodzlnv, poszla 
noczeSnie coB calklem iJrmego, wsp61- za ukochanym na Svberi
 I t.d. To 
na tajemnica, pod2Jiw n1gdy nie wy- byla jej sprawa osoblsta t nie taka 
ratony i ezuloSC niernal ffi'acLerzyfi- znowu w owym czasie niecodzienna, 
ska. iakby 'sl
 na olerwszv rzut oka mog- 
Wuj Kazimierz n1gdy nle zdradzll 10 wydawae. Ojdec za
, ze zllbotalej 
jej zaufania, nigdy nle m6wll 0 Zad- rzemieSlnkzej rodZ1lny - ch
 matka 
nd wo}nie, 0 Zadnych ozynach. I u- twlerdzUa Ze Reszkowle to tez szlach- 
marll1Jie jak bohater. Chorowal dlugo, ta - wstQ.pU do partii 
 oo.!i tam 
wymiotowal oiQ.gle, byl coraz chud- robil w cza!rie rewolucji, na skutek 
szy, coraz bardZiiej 
6lty. J
czal. Mia- C'zeg-o meczono go w w;!
zlenlu, Sk
- 
la chyba nie wi
cej nlz trzynMde zano na 'kator2'e. zes}ano na Svberle 
lat, kiedy to sl
 dzialo. Ale pami
e I t.d. To znOWII jegO sprawa, Rezul- 
tych j
k6w pozostala na lata. Nle hy- tat bvl taki ze matka chclala by 
10 go juz dawno na flwiecie, a ona ona, :Joanna. mla'a ..poc7.uele wlelko- 
jeszczE' nocami gladzlla jego po!61kle Rcl", by llwlelbiala o1ca f r6wnocze- 
policzki I szeptala do niego: ,,:J
cz, snle ..llmlRJIt sle 7.ltchowa
". to ma,- 
krzycz. mote 01 
zie lzej zniese ten czy Zyla tak iak sie Zv1e w sz1aohec- 
b61';. Plakala gloSno po jego lImterci kim. przv7.woltym (jrodowisku. Ojclec 
I dlugo potem. Matka m6w1la: ona znowu. choe orag-nlp"i'i swolch nie wy- 
jest zupelnie nieopanowana... I za- Dowladal z naiwno../idlj. matkl. chclal 
czynala swe historie 0 "niemym bo- by C'hodzila na 7.ebranla mlodziety 
haterstwie" ojca, 0 niezlomnoSci o1ot- soc1allstyczne1. by wlM"7.yla w mls:fe 
ki ATIIIlY. Byla jednak jedna rzecz, proletarlatu. Od matkl szly dQ.goty 
kt6ra po tej smiercl zl
czyla j
 z vatriotvcznE' - ktoB z rodzlny po- 
clotk'l Annlj.: clotka nie poszla na dobno byl w nowsta'l1ill. od ojca wla- 
pog-rzE'b m
Za. Cialo wywlpziono p6Z- 10 oostepem, ]udzko./idQ.. 
nym wieczorem z domu. POgTzeb Kledy zTlIt]azla sie na unlwersyte- 
mlal sie odbye trzeciego dnia rano. dE'. zetkn'*lt sle po raz plt'rwszy z 
W C'i
2'U tych dw6ch dnt perno bylo t.zw. ..rnlod7.lp:/,.'l T1arodowa". Jej 
tE'lE'fonnw. 'Pelno przychodzilo f!:eMra- plerwsza rPRkC'ja bvla: abso]utna 
16w, oficpr6w, zajetdZaJy samochody wroltalu. tf'Tl dzief! kledv zginal wi
 7v
ip. SE'rC'P or1r1awl\l. tak :la hv 
Czarn:v Michal... Mimo wszystko zrla- n?Wlerlzl
J - zdawalo sie ze umysl- 
walo sie 
E' ten okrps byl :fak jeden T11P m6Wl krE'sowvm akcPntem. - Ale 
nodnlpbny lot. Stokrotnie ci
zsze by- kresv. prosze v:mf. to znaczy... taka 
ro zvciE' .potem. Patrzenle na to jak m1l.tk.a stRrusz'ka. btkl dom 7. ogTo- 
zamienilliv sle w hloto wszvstkle ma- 
E'111 1 tllklE' wsnomndE'nla 
p oiczyzna, 
rzenla. WalkR. ka7.dI'O'o dnln, k
pj ZE' (;Wl
tol'
 I ZE' tr7E'ba g-Ina
 za 01- 
godzlnv. Doo
 1uz. W tp1 nowoczl'
 "7.yzne... :Ja my
l
 Zl' naprawr1e trzE'- 
!rnf:'j wojnle. romantvcznE' wV!'lllkl I 00... 
tak na nlc si
 nlE' zdadZQ.. Wygrajlj. 


A 


A¥) 


N 


N 


W dalszych numerach "WiadomosC'!" uka.i:Q. sl
 m.m.: 
wiersze Zofil Bobdanowit"zowej, X. WaC'Jawa Cbab- 
rowskiego, WawrzyflCa CzereSnlewskiego, Mariana 
Czucbnowskiego, .JaC'ka GlaZewskief!:o, WojciPcba 
GniatczyfiskieJ:'o, Ewy Hoffman, Waclawa Iwaniuka, 
J. Z. K('dziprskipl{o. Jalla Leszczy, Mariana O
nialow- 
skiego. ,Janlny Piaskowskiej - Huminskiej, Bronislawa 
Przylusldel{o, J07f'fy Radzymif1skiej, TadellS7.R Rawit"- 
kiego, ,Jana Rostworowskiego, Barbary Toporsklej; 
Rosy Ram
' "Poczaj6w" (w przekladzie Tymona Tpr- 
leckieg-o) , .Jana Blelatowicza "Portret 1 autoportret", 
Mariana Bohusza-8zyszki "Matejko dZLsiaj", Aleksan- 
dra BrpJ:'mana ,,0 czym si
 nawet mysle
 nie chce", 
Andrzpia {'bC'iuka ..Coraz dalej, coraz dalej", Stani- 
slawa Frenkla "Pornografia", MieC'zyslawa Giergielt'- 
WiC7.R "Pan Tadeusz" po anf!:ielsku", Jacka Glazewskie-- 
go "Konfrontacja i milczenie", Fryderyka Goldscb]aga 
,.Ha 'ish hu ha 'ish", Zhigniewa Grabowskief!:o ..apiew 
dziE'wcZQ.t" i ..Wspomnienie 0 K. H. Rostworowskim", 
"'Iadyslawa Giintbera "Praojcom na chwa
, braciom 
na otuchf;''', X. Kamila Kantaka "Troja P6lnocy", 8ta- 
nislawa Kirkora "Kim byla Helena Kirkorowa", Zofli 
KosinskiE'j "Dzienniczek", Danuty Kossowskiej "Epilog 
tw6rczooci Faul'knera", Zofii Kozarynowf'j "Lata 
szkolne wolytiskiego lekarza", Jana Kwapmsklego ..W 
Taszkienc1e jako delegat ambasady polskiej", Wac- 
lawa I.ednlckipf!:o "Aleksander Lednicki jako m6w- 
('''I''. l\flf'.('zyslawa Lurczyfiskif'f!:o "Czlowlek z wle:i:y 
Eiffla", Roya MB<'Gregora-Hastle ..Wsch6d jest Za- 
C'hodem", "Rymy i rewolucja" oraz ..Proshe, Pan, pro- 
she" (w przekladzle ZofU Kozarynowej). Witolda M
- 


nickiego "Metryka Gdanska", Wladyslawa Micbniewl- 
cza "Galapagos - wyspy zaczarowane" i ..Agentury 
wywiadowcze ks. Adama", Henry de l\lontberlanta 
"Quo vadis": powiese oslawiona" (w przekladzie Marli 
Kasterskiej). Danuty .Mostwin "Trzy kubla", Pandory 
Pekin i Moskwa", Adama Pragiera "Zwolnienie i 
po zwolnieniu", Marii Pruszyflsklej "ProwadzHa go 
r
ka Boza" i "Spotkanie z Hitlerem", Henryka Przy- 
borowsklego "Gniada", Eugeniusza Rorniszewkslego 
"Dowodz
 flotQ.. Schmidt.., Jana Rostworowskiego 
"Ciemna jutrznia", Lwa Sapieby "Zwalony pien", 
Slawoja 8kladkowskicgo "Bielany", Jurija Sh'i.vika 
"Wspomnienia z czas6w kryzysu", Kazimerza Smo- 
gorzewskiego "Niemiecka pr6ba bezstronnoaci", 8tefa- 
na Stable\Vskiego "Wspomnienie 0 s.p. Franciszkowej 
Potockiej", Janiny Surynowej-Wycz6!kowskiej "Nasz 
B6g jest inny", Karola Szymanowskiego "Listy do 
Zofii Kochailskiej" (w opracowaniu Aleksandra Jan- 
ty), Henryka-Czeslawa 91iwinskiego "Lope de Vega", 
Jerzef!:o Tepy ,,\Villiam Faulkner", Tymona Terleckiego 
,,0 Juliuszu Kleinerze" i ..Plenny klosek", Barbary 
Toporskiej "Reporta.::!: jesienny 1961" i ,,12 razy wok61 
tego samego tematu", Rafala Wina ,,0 doktorze, re-- 
emigrancie z Ameryki, tUryScie stamtQ.d, 0 Fajwlu- 
piekarzu i i1U1ych malych sprawach w rniasteczku", 
Lif!:ii Zakrzewskiej "PocztQ. lotnicz
" oraz "Wleczne 
pi6ro i aw. Antoni", Aliny Urail.skiej "W kolebce 
amerykanskiej demokracji"; listy Jana Frylinga, Da- 
nuty Kossowskif'j, Fabioli Kraf1skiej. Inniny Laskow- 
skiej, X. Waleriana Meysztowicza, Zbigniewa Rapac- 
kiego, J6zefa Welsbacha. 


Najbliiszy numer "Wiadomoki n ukaie siQ W objQtoki & stron drulw 
Cena egzemplarza z.. 9d. 


PAMIECI 
.J 


JANA 


LECHONIA 


SYMPOZJON 
JUUUI'Z SakoWIIId: ZaJiobny pas 1Ity. - Henri de 1\lontfort: · · .. - RoM BaUly: Lechoil. et Parl&. - 
JuleA Romalll8 de I'Acad
mle franQ&l8e: · · .. - AlekBaDder Janta: ,,0 dwa paJce od serea CD.ilem 
sWa SZJPOOy". - Stefan Korbo6sld: Leohoil. a }JO(kiem.1e. - TymOD Terlecki: Dwa proftle Jana Le: 
chonis. - Fenlynand Goetel: Lec.hoil. - KajetaDMoraW8ld: Podzwonne. - Artur Rubln8tem: Wlelki 
poeta pmyja.ciel I brat. - Rafal Mal6Z8W8Id: 9piew. - Tadeu8z Nowakowsld: Ryba na p18Sku. - 
Mark Modzelewska: Ostatnla TOZIT\owa. - ZelztAlaw Czennal1sld: 0 Leszku. - KatrJmlen Wlenyil.8Id: 
o poezjl Lechonla. - Stanbllaw BaU681d: Lechofl-poeta. - J6uJf WittOn: Bm1ere 1 Amled1. - Jan 
Fryling: Tren. - Antoni Bogu8laW8Id: Sprzeclw i podziw. - \VIktor Wemtraub: Kannazynowe I 
czame. - Waclaw Gruhlf18ld: Plerwszy poeta ..Sluunandra". - 08kar llaleoId: Lech06 8. polska tra- 
dycja hlstoryczna. - Zygmunt NowakoWBId: Przypadkowy hlstoryk. - Lec.hoil.
ompozytor. - LIst 
Leohonla. 
RY8UDek Da okladce Zdzt8Iawa O&ennll68k1ec'o 


StroD 8tI 0&Da 88. 
Zam6wienia przyjmujli "W I ado m 0 8 C I", 67 Great R1I88e1l Street, London, W.C.l 


Stefanla Zahorska.
		

/Archiwum_002_10_197_0001.djvu

			Nr 859, 16th September, 1962 


WIADOMO
CI 


3 


.
 


J EST lipieoc 1944. dalo w swej odpowiedzi, nie bez iro- spoooby udaremnl.enia szaleD.stwa, 
Po udanym l
dowaniu, od mie- nil 1 jakby z naoisklem politycznym, wytI1l-cenie bronl z r
k1 samob6jcy. 
Hil).ca sojuszn1cy przelamujl). we Fran- ze 4dane bombardowanie byloby Ie- Ktoo musi wyBt1}.pie 1 zaprotestowat. 
cji zawzi
ty op6r niemieckl - z naj- piej wykonane "przez bombowce, KrLyknl).e. Uderzye na alann. 
l
zymi jedrnak widokami na powo- dzialajl).ce z baz kontrolowanych prze:z Nikt. Nic. MilC7JEIDie. 
dz<.mie. NaBza dywizja pancema - Sowiety" (Raczynski; str. 378). Ale obraz 28 lipc:a. Die bylby pemy, 
gntowa, w oczekiwaruu na zaladowa- 0 tej angielskiej odmowie gen. Ko- gdyby jeszc:ze raz nie podkreSlie z 
nil'. We Wloszech, po zaj
iu Rzymu, pailski nic nie pisze, a przeociez de- naciskiem Ze w tym wla8we dniu am- 
d,\.ls7JC natarcie 
rzymierzonych grz
- pesza Bora, 4daj
ca pomocy, przy- ba.roj- op!mach J:>?SZCzeg61nych ml
6w, oko na intrygi wptywowych podko- dzisiaj nie pot
pia !rancuz6w za to 
ne narodu rue byloby usprawiedl1wio- luznQ wyrazonych na popr7JCdmm po- mendnych, gl6wme kolegi Tatara.. Ze ogtosili Pary:i; mlastem otwartym, 
ne, nie m6wiQ.C juz 0 .braku fizyc
- 
iedz?D-iu, Mik
laJczyk 
lamle, poda.- A
e przecieZ r;de moZna przy pomocy skoro ob.rona stolicy nie mogl:a od- 
nych szans powodzema". Zabrama]Q.C ze ..
god11le' powz1
to uch

 fi1town1cy a.m zwalcu;y6 szakali ani wr6cie blegu wypadk6w. 
uZyw'a6 samego nawe
 slowa "pow- 0 zwal
1U n
 Warszaw
. decYZJl .0 polowae na tygrysy, a samemu zamy- W drugiej wojnie Swiat?Wej Wa.r- 
stanie", aby "nie poc1!}.gat ludzi do 
sta.nlU: Nlepraw
 tez jest ze ka.C si
 w ziudnym kole obronnym, SZ3.wa stala 91
 dwukrotnie teren
 
ile obliczonego zrywu powszechne- Idzle "OOplS"Przez w
JSko do komen: namalowanym kredl}. Sw:i

 Ru- walk. Wynik - ogromne straty i 
go". dant,a A.K. , bo .a
 Kopa.fLskl a
l1 boos wymagal mmych metod. zniszczooia. W r. 1939 bez wplywu 
11 lipca Sosnkowiiki wylatuje do KuI?el, 
rzeds
av.:IClele wOJska, rue Gen. Kopailski w czasie nieobec- na los kampanH, w r. 1944 bez Za.d,- 
Wloch przyrzekaj
c powr6t gdy tego byh zaWladomiE;n1 przez cale dwie nooci f!:en. Sosnkowskiego odwolywal nej mozliwoSci odwr6cenia nadcho- 

e' wymagala sytuacja. opuszcza- doby 0 wystanlU odczytan,:j 1?
ez sit: kilka razy, jak wspomina, do pre- dzl}.cego nieuchronnie nieszcz
ia. 
jQ.C Londyn nie wie on Ze Mikolajczyk B.anaczyka d
ZY, mazwaneJ" of1c :r al - zydenta Raczkiewlcza. :Jak wiadomo. 
wyslal swoim kanalem do delegata me ,.'za.rzJ}.dzeniem iskrowym a 
- prezydent nie ma wladzy wykonaw- · · · 
rz:}.du w Warszawie depesz
 sprzecz- d
ceJ sfalszowan
 uchwalQ. rady ml- czej, a jako naczelny zwierzchnik sll Warszawa - 1939. 
n
 z porozumieni{'m z lipca. mstr6w..... zbrojnych jest w czasie pokoju tylko W ksi!}ice "Bylem szefem sztabu 
Nleobecnego Sosnkowskiego zast
 Kapan;"ki d
I?lero 28 hrea-, w

e wznioslym "ymbolem, w czasie zM obrony Warszawy w 1939 r." plk Ta- 
puje w Londynie gen. Kopa.fiski, szef na radzle. mmlstr6w, dowi
Je Bl
 wojny, wobec uprawnieil naczelnego deusz TomaszewskJ, piszQ.c 0 rozmo- 
smabu, kt6ry przed rokiem, pelen 0 w
zystklm, a po 
kreSl.emu przez wodza, jeszcze bardziej ulatuje w ob- wie jakQ. mlal z gen. Kutrzebll- 20 
zlych przeczue, niech
tnie przyj
l t
 Kukie!f!- t.eg? zataJ
la wicepremier loki. I do tego Raczkiewicz w Lon- wrzesnia bezpoorednio po jego przy- 
nominacj
. Jest zmt:czony nie kon- KWaJplll.."
 (J
 poda:re urqdowy pro- dynie byl zwalczany przez prawie byciu do Warszawy, przytacza opini
 
CZlj.Cymi si
 intryga.mi, czuje si
 wyg- tok61 posle;dzen;m z te
 dma - ,,Na
,: caly 6wczesny nasz rz
d, a osobiscie g-enerala 0 celu dalszej obrony sto- 
nancClll nad Tamiz
. poza wojskiem nowsza h!.zeJ, cze:wc?wej - a!TI ery .- w r
ce, i usilowat udowodnie win
 pomoc Z zeWTIl}.trz. Madryt m6g1 11- 
Z Warszawy bez prze.rwy naply- kan!'!kieJ 1 wczoraJsze
 - bryty
eJ. ."nieobecnych" w czasie poblerania w czye. W i!:akiej wi
c sytuacji zamiast 
waj
 cora:z; gor
tsze me'ldunki: Na- P?l
ka zostalft "';l.::;a j na k Mi
 Londynie zwrotnyoh decyzjL Ale naj- trwa6 w biernej obronie i niszczye 
pi
ie rosnie, grozi wybuch. M.m. 21 woh. 1 S3I1TlOWO 1 at

ana. cal bardziej cyTkowe HYlogl7lmy nie osto- ludno
 1 miasto na to, by w koncu 
lipca nadchodzi depe.'!za, gdzie wy- k,?la)czyk 

l. v.: bly 0 6 przed y j
 si
 dzi.S wobec og
ych zr6del skapitulowae bezwzgl
ie, bezwa- 
mownie a jednostronnie B6r ocenia Kra
. aby m naI
e . STIQ. _ historyc;;mych, wi
c falszywe 81}. te- runkOlWo, lepiej 
dzie zebrae sily ja- 
sytuacj
 jako dojrzal
 do zrywu, za- Sta.lmem p.owstanlem A J
o 
 j raz proby nawrotu do przerzucenia kie si
 da, uderzye Dimi w kt6rym- 
wiadatnia ze wydal dla A.K. "rozkaz meI?-tem pohtyc:nym. , co . .Il- calej odpowiedzialnoScl za powstanle kolwiek kierunku, byle wyjsc z War- 
stanu czujnoSci" i jest got6w do wal- soble spra,:,"
, 
akQ. kl
sk
 ScII).gI1

 na przebywajll-Cego wtedy we WIo- szawy, chociaZby DR par
 kilomet- 
ki na wi
ksz
 skal
. 25-go Londy? 


 Mik
la

 n
 

Q. 
l- !"zech SOSTIJkowskiego, odci
tego zu- r6w, wystrzelae ca4 amunicj
, po 
cmtaje nowQ. depesz
 Bora wyraZnle !'!.
, Jest owuJQ.. s

 
e
"Ille 28 0 li pca petnie od wptyw6w, szczeg61nie przez czym skapitulowae w polu, a nle w 
pr
Clj. do powstania; 4da on od so- 
ll
. P:ZCC1e:z plero . ' marynowanie jego depesz w jego mieSoie". 
juS2Jllik6w pomocy wojSkowej - prze- Je.<;zcze mozna zapobiec, 81}. Jeszcze wlasnyro sztabie. 3 wrzeSnia. kiedy zarysowalo si
 
rzucenia naszej bryga.dy spadochro- ..._____......__..___.__... 
adna ,.polska doktryna wojskowa" Dderzenie niemieckich sil pancernych 
nowej I bomba:rdowania lo

 pod- : : nie ogranicza. i nie. krWuje 
 na Piotrk6w i w kr6tkim czasie mog- 
warsm.wskich. Londyn dodaJe Jeszcze . 1. _ S"lJtabu w chWilach medbecnOOci ]ego 10 rozwin
e si
 dalej w kierunku sto- 
jedno 4danie - doslanie naszego . -,if"' . dow6dcy. przeciwnie - pod.9tawo- licy, naczelne dow6dztwo powierzylo 
lotniotwa. z R.A.F.u - I 0 t
 
oc : = =;P:;
 : wym ?
l}oZIklmI szefa, s
tabu jest gen. Czumie przygotowa
ie Warsza- 
zwraoa Sl
 ambasador Raczyiiskl do . -=..;1 =- 1 :-- . zast
ple meobeonego 1 dzialae - tyro wy do obrony. 9 wrze.!ima, naczelny 
Churchilla. Przyj
ty 27-go tylko przez . - - ) - pewniej i latwiej, gdy zna dobrze w6dz tworZl}.c now
 armi
 "Waxsza- 
Edena. spotyka si
 z odmov;
. Nast
p- : : mysl przewodniQ. dow6dcy i poprzed- wa" pod dow6dztwem gen. R6mmla, 
nego dnia, odmowa :lJOStaJe 
wier- _ POLRKIE RIURO PODRO
Y _ nil' rozkazy. rozkazal bronit Warszawy i rejonu 
dzona na piStni«: v.: calej 
l
loScl. F R E G A T A : Nil' ka.Zd
 wladza poch
 od .Bo- Modlina. nawe
 w razie odci
c1a od 
wraz z uzasadmeruem, OOrdzleJ fary- = . ga. Stawanle na ba.czno8C 1 naboZny, Teszty Sil armh. 
7RUS7JOWskim niZ opera.cyjnym (por. . Bilety _ Sprowadzantf' os6b z = na szczeblach sruzbowych zbudowany Obydwa rozkazy 'byly w peb1i uza- 
Raczy1iskipgo "W sojuszniczym Lon- : Polski _ Opieka w drodZE' _ . patriotyzm 
e jest w zw:ot nych mo- sadnione. 
arszawy nie moZna bylo 
dynie"; str. 377-8). _ E. j W jazd I . mootach ani za.'Ilug
, am met:od1J, - oglosie mIastel pomocy jo-j skutk6w 
brytyjskiej, a takze 1 niech
t Bry- . Wlo(\
ifnief
 Wislockl, 


o 


Warszaw
 


sl
. I nie tylko trzymae, ale w kry- 
tycznej fazie 'bitwy nad BzuI1l- wyj

 
z miasta, uderzye na zach6d I podaC 
r
k
 przebijajQ.cym si
 wlasnym woj- 
skom. 
Zar6wno w sztable armil jak w 
sztabie obrony Warszawy byly po- 
waZi1e glosy za wykonaniem takiego 
uderzenia. W ,tym czasie Nlemcy zo- 
stawili przeciw Warszawie sla.b
 oslo- 
n
, kieruj
c wojska do bitwy Dad 
Bzur
. Jednakie mimo korzYSoi jakie 
dawalo polozenie i mimo powai:nych 
sit wlasnych zgromadzonych w War- 
szawie, gen. R6nunel nie zdobyl sl
 
na decyzj
 wyjScla z pomOCQ. gen, 
Kutrzebie i trwal w bezczyIlDoSci. 
17 wrzeSn1a, w ostatnim rozkazle 
naczelnego wodza wydanym przed 
przekroczeruem granicy rumuiIBkIlej, 
byly slowa: "Warszawa broni si
 
dalej" . I wtedy jeszcze musiala si
 
bronie, by resztkom pobitych armii 
umozliwie dojscie do miasta. Ale z 
chwill}. gdy to si
 stato, t.j. 20 wrze- 

nia, dalsza obrona nle miala juZ 
celu w sensie operacyjnym. 
W tym poloz.eniu kaZdy dzien prze- 
dluZanej obrony zwi
szal tylko stra- 
ty bezbronnej ludnoSci i przynosil 
nowe zniszczenia. NajllIDiej cierpialo 
wojsko rozmieszczone przewaZnie na 
krailcach miasta w 'llmocnieniach za- 
pewniajQ.cych niezlij. ochron
 przed 
bombardowaniem. Mysl gen. Kutrze- 
by stoczenia ostatniej bitwy w polu 
byla "prosta, m
dra i m
ska" jak 
stusznie m6wi plk Tomaszewski. Nie- 
stety, gen. Rommel, Jak poprzedn:io 
nie m6g1 zdecydowae si
 na uderze- 
nie na zach6d ku przebijajQ.cym 81
 
wlasnym wojskom, tak i p6Zniej, kle- 
dy obrona stracita wszelki sens ope- 
racyjny;. nie zdobyl si
 ;na to roz- 
8I}.dne rozwi
zani
. Pisze on w wyda- 
nej w kraju ksi!}ice "Honor 1 Ojczyz- 
na" ze zwlekat z kapitulacj
, aby 
op6z.n.ie przerzucenie sit niemieckich 
na front francuski. Argumentacja 
OOrdzo niepowaZna. Przedluzenie 0- 
brony Warszawy 0 kilka dni nie mo- 
glo mieC powai:niejszego wplywu na 
ruchy woj.'fk niemieckich i zawaZye 
na poloZeniu na froncie zachodnim, 
gdzie nic si
 dzialo. 
PrzedluZenie obrony nie mialo iad- 
nego wplywu na przegranQ. kampa- 
ni
, all' doprowadzilo do straszllwego 
bombardowania w dniu 25 wrzemua, 
wielkLch strat i zniszczen, kt6rym 
moZna bylo zapoblec. 


Warszawa - 1944. 
Analizuj
c 6wczesne potozenie i to 
co powiedziano oraz napl
o 0 war- 
szawskim powstaniu, chciatoby sl
 
znalezc argumenty przemawiaj
ce za 
potrzebq. wywolania tej ponad miar
 
bohaterskiej. ale bez.nadziejnej i ma- 
kabrycznej walki. Przekonywaj
cych 
argument6w nie ma, 
Polityczny nonsens powstania jest 
dzisiaj bezsporny, a byl takze oczy- 
wisty w miesi
cach poprzedzaj
cych 
wyhuch. 
Po ukazamu si
 wspomniefl goo. 
Stanislawa Kopansldego warto spoj-
		

/Archiwum_002_10_198_0001.djvu

			4 


WIADOMOSCI 


s. t P. 


w 


. ,. 
mleSele 


Oiekensa 


", . i. Wit 
. . . " , 
i ....:A 
 -::.'-.::>:".""... .
.
:'
i;jp'::'
 .'
 .....h 
" '." . .".. .. 'uu '. j I: 
...
.;. -::...
t;\..;.. 
=1....< . : . .; . ..]f{:":


i 
 
',_.,.C

'
 '1':-:,'. ".
 .. ", r,,
:'
't::.:::
.:.. 
 .". 
 


. ":' 
.,..;- 
t.,'-' . .
t. ." "
 .'
 J.. 
 .
i'
 1'1
', ,
 :1 
J: .
 k .... '7" 
.. :

i


.-:

.
'» 


StA WDJ SKtADKDWSKI 


lokaliny, i .spora doza snobizmu, i morl;- 
noSe wyzycia si
 w festivalach di- 
ckensowski-ch przY'gotowywanych CO 
roku juz od wczesnej wiosny. 
Festivale te maj
 za sobQ. dlugo- 
letnil). tradyoj
, a osobU.wo.Sci
 ich 00- 
gatego prograrnu jest ciekawe w po- 
my
le widowiJsko. o,to na okres ty- 
godn'ia oZywa galeria diJokensowskich 
postaci i miesza si
 z Uumem zwyk- 
lych smiertelnik6w, budz
c Bensacj
 
wsr6d przyjezdnych gooci. 


lekarz - {)ilsud('z
.k - gt'neral - premif'r 


.::, 


autor niezalMmmian
 ch "K wiatuszkow administracy jnych" 
zmarl w Lond).nie 31 sif'rpnia 1962 


",,\, c , 
"\
 '
....;:.'. 
-=tit.. 


o czym zawiadamia redakcja 
"WIADOMOsCI" 


.
. 


Puszkn 


I!' . 


Nieortodoksyjny 


rewizjonizm 


W stosunkach mi
dzy Polakami kt6re majl). powoli i niepostrzeZenie 
przebywajl).cymi w wolnym lJwiecie a przemienic dzi1siejSZl). rz.eozywistoSe. 
Polsk
 zachodZQ. nie\JJstanne przemia- o,to "nieortodoksyjni rewizjonisci" 
ny, wynikaj
ce zar6W11l0 z tego co maj
 wywierae wpl)'IW na "ortodok- 
si
 dzieje w Kraju jak z pl'Zeobra- syjnych rewi'Zljonist6w", a oi z kolei 
zeil na emigracji. :Jest wit;'c zrozu- ,,
d
 kruszyli op6r oogmatyk6w, 
miale ze nie mOZna znaleze sztyw- konserwatyst6w, stalinowcOw". "Nie- 
nej formuly, wedle kt6rej stosunek ortodokJsyjni rewizjoniSoi" b
d
 zM 
ten moZria by bylo okreSlie na dluz- korzystali z oorobku ilntelektualnego 
szy okres czasu. Na to jednak by Zachodu, i w ten sp0s6b wplywy Za- 
wytyczye przynajmniej pewne punkty chodu bt;'d
 doci>eraly do Kraju. ;Ma 
orientacyjne, trzeOO ustalie fakty me- to si
 odbywae sposobem przypouni- 
sporne, a to nie jest wcale takie trud- najQ.cym wierszyk rosyjSk:i dla dzie- 
ne. A wi
c - oi 0 wykopywaniu rzepki. Dlugi sZIIlur 
1. Polska jest krajem niepodleglym dzladk6w i babek, wujk6w, ciotek, 
z pozoru; w rzeczywistosci nie mote braciszk6w i siostrzyczek ciQ.gnie 
objawiat swojej woli panstwowej, ani jedni drugich, at wreszcie ostatni 
wewDl}.trz kraju, ani wobcc SWIata ze- ci
gnie rzepk
. I gdy tak si
 wy.sila- 
wn
trZIDego. j
, wier.szyk koilozy si
 apoteol?4: 
2. Wola pailstwowa, wedle kt6rej "Tianuli, tiaJnuli, wytianuli rjepku 
Polska jest rZ4dz-;:., 
.I. ":'.. 


:-;; 


"
. 


Dom Dickensa (Bleak House) w Broa.dstairs 


,..!" 
 
 
i
.i;;
:,. 
::
 ;
. 


.;4..
 


.4 " 


" 


"' 


." 


:! '. 


vJ 
" 
. 
, 
4, 

\ 


!! 
j".q ... 
. '..,i'i 
 
",J _ l' 


:
.'. 
"'" "':-.", 


.

. 


---
 ""
 
. . 


"\ 


'. 


.
 


......-/." 


...
...
ilf'. 


Przystaf! w Broadstairs z (lom.em Dickensa 


/. 


Plk Bulder i Mrs Budger 
("Klub Pickwicka") 


...........:.:... 


-.tt",. 

 - :
. 
.". .
 



(......< 
.'. . . 
.
 ".. ..
';'""'.. 
'c' 1;:';,:;;;;;:.. 



::;l. 
.:;.::; 


... 


,Y" '.; "
"'"'"<..
1 
1'" 
r; 

>"; L:u
 -if' <>'
:"
' 
":,;L, .. 
 "," -" I" ,.
 .I!t{ 
..:o.:.
h 


:'...;::;,:::::'-,:,::.," 


.'. ",.i.. 


.:,( 


y
 :" 




'" 


*: 


x.
 


( 
'" ... .
: 
b.
., 
t 
:
 



: . 


::} 


J 


. ..... 


{ 


'i 


......"" 
.. 


Festivalowy dyli:tans 


wi:aj
 'si
 rozmow
 0 pogodzle, 0 klo- 
potach i rado
ciach codziennego zy- 
cia i opowiadaj
 sobie nowinki ze 
lJwiata i plotec.zki z kr61ewskiego 
dworu. I ciesz
 si
, ze chocia!i przez 
tydzien zaniedbali troch
 swoje pry- 
watne .sprawy, to jed.nak godnie u- 
czcili s1:awnego pi,,

..........


.....

 
POLSKA APTEKA M. Stankiewicza 
7-1 Deacon Street, London, S.E.17. Tel. ROD 462H 
WYSYLA WSZELKIE LEKI DO POLSKI PO CENACH 
EKSPORTOWYCH 









 


J. J. Trwik.
		

/Archiwum_002_10_199_0001.djvu

			Nr 859, 16th September, 1962 


PI ENI
DZE PACZKI do WYBORU 
W 0 L N E od C I:.. A 
do POLSKI FRE 7838 
$ = 72 zl. £ - 200 zl. HASKOBA 
- 
121 Earls Court Road, LONDON, S.W.5 


KOlDunistka polska 

 RZYDlie 


Powiei;e pisana z temperamelIltem, 
kt6ry rozsadza fabul
. Od pierwszej 
strony rusza z kopyta, rysuj
 wy- 
razisde postae jednego z dwojga bo- 
hater6w, Joe Sangera*). Jest to Ame- 
rykaniln wroSnlfilty w Rzym. Redagu- 
je kronik
 skandalicZllQ. jednego z po- 
czytnych dziennik6w, zna wszystkie 
plotkii i intrygi, orielIltuje si
 we 
wszystkich sprawach Sl}.dowych, wie 
jak,ie jest ich zaplecze i co Bi
 kry- 
je pod uniewinnieniem sprawc6w z 
powodu br8Jku dowod6w. AZ dziwne 
Ze pismo korzystajlj.Ce z jego uslug 
nie operuje szantaZem, kt6ry przy- 
nosilby wj
cej niZ 2JWj
kszanie na- 
kladu. 
Ale nie: Sanger nie jest ani szan- 
taiystQ., ani, jakby si
 moglo SIl-dzie, 
lichym indywiduum rozmilowanym w 
skandalach. Jest rodzajem moralisty, 
kt6ry tropi zlo aby je wykorzenie 
1 uie doplliicie do krzywdy ludzkiej. 
Byl katolikiem wierZ4cym, prz.ezna- 
czonym przez rodzin
 do stanu du- 
chownego. Wojna, pieklo b
twy pod 
Monte Cassmo i utrata najdroz.szego 
przyjaciela zlamaly jego wiar
. Stal 
si
 sceptykiem, m6g1by si
 nawet wy- 
dawae cynikiem gdyby nie dodatnie 
pobudki jego dziahIDia. 
Byl i pozostal antykomunistl}.. Po- 
lujij.c na ciek8Jwostki, zaCZij.l tropic 
gromadk
 studentek z Polsk.i przyby- 
Iych do Rzymu jako stypendystki w 
celu nauki jfilzyka. Kierowniczkl}. jest 
najstarsza, Wanda Mi!IlJdewicz, prze- 
konana komunistka posiadaj
 zau- 
fanie partii i odpowiedzialna za gru- 
p
. 
Epoka jak moZna zmiarkowae z 
kilku aluzji, jest sprzed polsk'iego 
Paidziernika. Wanda wyznaje jeszoze 
kuIt Stalina. Przyjazdy z Polski na- 
le4 do readkoSci i dopuszczalne SQ. 
tylko dla ludzi pewnych lub l1alezy- 
cie pilnowanych. Kobiety przybywa- 
jQ.ce stamtij.d SI}. zadeptalIle i okropnie 
uhrane. 
Wanda, z kt6rij. Joe milnlO jej opo- 
1'u nawil}zuje znajomoSt, zmie.nioDl}. 
wkr6tce w zazytoSt, bylaby ladna 
gdyby nie lachy lct6re jQ. odziewajij. 
i symp8Jtyczna swym bezinte 


OKNO NA ROSJI; 


w 


O
ZA
D 


ZA
DODU 


NAZWISKO. KTORE WARTO bysmy IZacz
li rozmawiae. zawsze 
W czerwcowej ksl
dze ..Nowego byly naplsane niemal na 40 lat 'P rzed ZAPA:\IIIj:TAC wczeSniej lub p6zniej dochodziliSmy 
:2:urnala" (nr 68) czytelnika polskie- zjawieniem sl
 gloffi1ej ksiQ.zki DZi- Na zgota niezachodnich peryferiach do dyskusji na temat itej teorii. G. 
go zainteresuje przede wszystkim stu- lasa. . Zachodu - AUJstralia, Pohidniowa Af- pi'sal wta8nle powie8f:., kt6ra, twier- 
dium p. Rostistawa Pletniewa ..Nie- ryka - po dlugin1 ugorowaniu kul- dzil, miala jij. udowodnle; gdy go za- 
gosz, Puszkin i Mickiewicz" poSwi
- Vtalentowany publicysta p. /N. Osi- turalnym nadchodzi urodzaj na tal en- pytalem, po co. w Swietle lSWojej teo- 
cone "trzem niezr6wnanym slowiaii- pow, znany ze swych bojowych i bar- ty literacki-e. WrzeSniowy zeszyt mie- rii, zadaje sobie w og61e trud pisanla, 
skim utworom epicklm" pierwszej po- dzo spornych wystQ.pieii (por. "Wia- si
a ..Encounter" przynosi dose odpowiedziat mi wykladem kilku no- 
lowy XIX W.: ..G6rskiemu wleil.cowi" domo.Sc1", nr nr 755, 761, 793 i 814) obszerny szklc autobiograficzny mlo- wych teorii, kt6re dos
tnie zapom- 
Niegosza, ..Eugeniuszowi Onieglnowi" snuje w ..Nowym Russklm Slowie" dego (
r. .1929) pisal1za poludni
O- :1lalem. Cal'kiem innego rodzaju od- 
Puszkina i "Panu Tadeuszowi" Mic- z 24 czerwca b.r. w artykule "Tysiij.c afrykansklego Dana Jacobsona "Time powiedZ 'Padla z ust Maisie: .Isz-go! 
kiewicza. Pan Pletnlew nazywa u- i sto" bilans kulturalnych wzlot6w 1 of Arrival", wyj
tek ze zbioru essa- On - i ksilj.Zk
 napisae? Nikt si
 
tw6r Niegosza "ludowo-herolcznym", upadk6w paiistwa rosyjskiego w ok- y6w, kt6ry ma Sl
 ukazae w przysz- tego rue doczeka do UJsr.... smier- 
utw6r Puszkina "realistyczno-satyry- resie od r. 862 (wezwanie Wareg6w) lym roku p.t. ..Looking Around". Ja- ci!". (Przeklad nies
ety nie sifilga wy- 
cznym", utw6r Mickiewicza "roman- do dnia dzisiejszego. Artykul wysu- coboon, syn emigrant6w-Zyd6w z Lit- .'yn oryglnalu: "Him! Write a book? 
tyczno-idylUcznym" i zaznacza przy wa tyle wniosk6w I tez spornych, ze wy (matka) i Lotwy (ojciec). sam That'll be the f---ing day!"). 
tym ze Mickiewicz i Puszkln byli polemika z niml wymagataby naplsa- urodwny i wyksztatcony w Polw:!- 
ludZmi wyksztalconymi loczytanymi, nia malej broszury polityczno-histo- niowej Afryce. opisuje pierwsze czte- KRZEPKI PESY311STA 
Niegosz natomiast - poeta I udziel- rycz
. zat%m
m si
 wi
c tylko ry miesiij.ce lSWego pobytu w Londy- ..Gepard", bo tak chY'ba naleZaloby 
ny wtadca Czamog6ry - ..patriar- na J nym mu: "Wielkie czyny nie. dokQ.d przybyl w r. 1950 i gdzie ku zadowoleniu zoolog6w 1 heraldy- 
chalnym barbarzyilCQ.". Mickiewicz sij.Rzawsz j e d t Ziete
 mniejszoScl". osiadl na stale. Po doSt ci
Zkim star- k6w 'Pl"ZeloZYt. Itytul powiescl ksi
cla 
byl nadto - zdaniem p. Pletniewa Z d uca d ij.C k 
 my<>l p. Osipow mia

 cie, kt6ry jest tematem szkicu, zro- prozaik6w, kt6rego smiere byla bodaj 
- "szlachcicem-ziemianlnem". Podty- uwa ze 0 o
ane pr
 sa
odzie'
"' 6 bil karier
 literackij. 1 ma juz w swyrn najwi
kszlj. stratQ.lIteratury wsp6tczE'- 
tul ..SwiaUo, kolor, dZwi
k. zapach" przy poparclU gars ki eIIl uzjast w dorobku szese wydanych ksil}Ze-k. snej, nie byl jedynym dzielem jego 
okraSla gr an ice i charakter studium. ..rewolucyjne" uwlaszczenie chlop6w Dl a polskl . ego londyncz "' ka szczc - t W d ' I .. t 
1861 NI t t "' au ora. ysze. w asTIle p. . "Profesor 
A wi
c np. w ..Panu Tadeuszu" au- W h l' 6 . d es b e y taka teza moZe g6lnie zajmujij.ce jest lIwieZe spoj1"Ze- i syrena" francuski przeklad nowel 1 
tor naliczyl przeszlo 50 r6Znych y" r wnie 0 rze zastosowana do nie ml odszego kolegl . - eml . gr Q
 ta na . f1 T . d . La 
t bol . k . d 
. wspomnle omaslego I rnpedusy, 
..awiate1:, blysk6w, odblask6w, blyska- przewro u szewlC lego okonanego nasze stare Londyniszcze. I dla niego, skroolonych w dwu ootatnich latach 
wic" i r6wnieZ przeszlo 50 wyraz6w przez gru
 zdecydowanej 1 smialej jak dla. nas J:tiedys, wszyst
o 
u (1955-1957) tycia plsarza. Zbi6r oma- 
onomatopeioznych. ..W tej epopei, - mniejb'ZOOci. Co prawda nleco ni.Zej bylo 
zlwne .1 obce, poza J
yklem, wia w ..Carrefour" z 22 sierpnia b.r. 
pisze autor, - w tym romantycz- autor odmawia bolszewizmowl ceeh choe 1 tu 
ica ak
tu utr
ymy- Christian Megret. 
nym kwiecie polskiej literatury [jest] wielkooci piszQ.c: "boIszewizm to zly wala poczucle Cl!dzozl
mskoScl. Ja- Tom otwierajij. wspomnienia z naj- 
zachwyt i upojenie przesztoSciij. kra- przypadek, fiasco, bezmyslna utopia; cobson 
lastycznlle opLsuje zakij.tki wczesniejszego dZiecif1stwa, kt6re au- 
ju rodzinneg-o, blask fantazji, pow6dz brak mu znamienia historycznej pra- metropolll leZl}ce z dala od naszych tor spisal bez mySlI 0 ogloszeniu 
kolor6w, dzwi
k6w I calego bujnego widlowosc1 (zakonomiernosti)", nle 
iezek, jaik np. ortodoksyjnij. szkol
 pod wplyrwem arcyOzleta Stendhal
 
strumienia wiosennego zyc1a rodzin- wyjaSnia jednak co rozumie przez :i:ydowskQ., kt6rej uczniow
e .nosZl} pej- "Henry Brulard". ..Chciatbym si
 po_ 
nej Lltwy". ..historycznij. prawidlowoSt''': dlacze- SY'. przed. p?lu.dnlem studlUJij. po he
- kusie 0 coo podobnego - pisze. - U- 
Nie wszystkie uwagi autora SI}. slu- go carskie samodzierZawle uwaia za raJsku B . lb . h
 I Talmud a po poludmu waZam to P oniek oA za obowlazek. U 
szne Tak np zauwazywszy ze n i e ..histo ry cznle P rawidlowe" a b ol sze- b I 'l"" ." 
. . . . - p
zer
 laJij. norma n
 program an- schy&u :i;ycia staje si
 nakazem zgro- 
raz czytelnik ..Pana Tadeusza" nie wizm za ahistoryczny ..zly przypa- gl . elskl. Tam wlasl1le autor d . ostat madzenle dozna.f1 te g o cial a., kt6re 
zawsze r -'-' e 0 jakieJ porze roku dek"? Nie W YJ .asnia r6wnie:i: d l acze - sad om 
\T"''''ULI . ple
s7;Q." po 
,na J?OP 
mowej bylo kiedys nasze. Tylko bardzo nie- 
jest mowa, p. Pletniew dziwj si
 ze go to ..fiasco" trwa jliZ 45 lat. "z"Ylar.lle . )ako nauczycael a.nglelSkie- liezni zdotajl} w tym rodzaju stwo- 
Tadeusz Sopllca, kt6ry m6g1 trafit': · go I hl'storn, z pensjij. sze8t': i p6l tun- rzye arcyOzlelo (Rousseau, Stendhal, 
do rzuconej w powietrze zlot6wkl W majowym zeszycie "WozroMie- ta ty
odnlowo. Proust), kaMemu jednak powinno 
(przelozonej przez p. Pletniewa jako nija" p. A. Smirnow w artykule..Z 
Zkic jes
. 
elen b:r strych spostrzc- si
 udat. ocalenie czeg'OS, co bez tag-o 
"czerwoniec"). spudtowal do Ptuta. przeszloScl" opowiada 0 idyllicznych zen. 0 Anglu I Anglikach. W hotelu, wysilku bytoby stra.cone na zaw9ze. 
choe strzelal z odleglosci kilku kro- stosunkach polsko-rosyjskich w po- gdzJi-: au
or zatrzymal s

 zaraz po Ch
tnie bym widzial, aby pa.fl8two 
k6w. Pan Pletniew nie zastanowil Sl
 cZQ.tkach b.w., gdy byl uczniem gim- 
y
e.:Wzle, 
rzy !miadamu ..wszyscy wymagato od swych obywateli w 
widocznie ze co innego zna.ny kaide- nazjum w Radomiu. W r. .1904 ukon- 
oWJh przYClSZonym t<>:nem z wyjQ.t- pewnym wleku prowadzenia osoblste- 
mu dobremu strzelcowi ..trick" strza- czono budow
 soboru prawoslawnego klem jednego jegomoocla w garnitu- go dziennika lub spisywania pami
t- 
Iu do podrzuconego przedmiotu. a co na gl6wnym placu miasta. ..Przy rze.w dr0?nQ. kratk
; t
 gloSn
 8ze- :nik6w: materialy, kt6re by w ten 
innego strzat w poSpiechu i podnie- wszystkich pozorach znoonych sto- leScll "Dally Tele
raph em 1 ruemal. spos6b narosly w ciQ.gu trzech, czte-- 
ceniu z nieznajomego strzelcowi pi- sunk6w mi
dzy Rosjanami i Polaka- co rano domal?al Sl
 st
ntoro,,:,ym gh?- rech pokolei1, bytyby bezcenne, mog- 
stoletu. Zarzuca teZ p. Pletniew Mlc- mi w istocie stosunk6w tych rue by- sem, aby "IOle sk6r
 ..huhganom. lyby rozwiklae wiele zagaanief1 psy- 
kiewiczowi ze kosiarze ostrZ4 kosy to [?]. P6zniej wyszlo to na jaw kt?rych wyczyny oplsywala gazeta. chologiCZll1ych 1 historycznych". _ 
mlotkami a nie oselkaml ("bruska- w mgnieniu oka. Gdy tylko Polska MIal tez zdecydo":,,any poglij.d na M
- Zdanie godne uwagi tych czytelnlk6w 
mi"). Ot6:i: kaZdy kto choe raz w zdobyla niepodlegtooe jednym z jej rzyn6w. Przypommal karykatur
 na]- "WiadomoSci", ikt6rzy sarkajij. na 
zyciu widzial kosiarzy bialoruskich pierwszych akt6w panstwowych, nie- gors
ego typu Anglika. rozkochanego "wspominkl". 
wie ze w trakcie koszenia ostrZl} kosy godnym kulturalnego narodu polskle- w ':"Ieszanlu i chloscie, wrZQ.cego od Z trzech pozostalych utwor6w je- 
lopatkami, kt6re Mickiewicz nazywa go, bylo wysadzeme w powietrze so- zaCle
ly
h ::i:a16w i gnlew6w, kt6re den jest fragment em powie
i, kt6ra 
mlotkami, osetek zM u:i:ywajij. tylko boru w Radomiu. Nie przemieniono cwn.
le11l1y mu okrij.glij. twarz, po- miala bye dalszym ciQ.giem ..Gepar- 
w czasle dluzszych przerw w kosze- soboru w awilj.ty:ni
 katolickij., tak g:ublaly glos, 
troszyly plOW?' wQ.- da", a tytulowa nowela jest. 7Jdanliem 
niu. Myli si
 tez autor SIl-d74c ze jak Turcy przerobili Swi
tI}. Zofi
 na slk. Byl dla mm
 plerwszym zywym Megreta, ..porywajij.ca". ..Caly zbi6r 
Mickiewicz opLsywal "pocZQ.tek bu- meczet. nie przerobiono go tez na przyld
em ang.lelsklego talentu. do doskOl1ale zasluguje na postawielIlie 
rzy nad puszcZQ..., gdy w ksl
dze IV muzeum. jak to uczyniono z wieloma 
amonasla
owam8:' tego za1?alu 1 zar- go obok gt6wnego dziela Tomasiego" 
pisat: .....mnie si
 zdalo, ze tam nad swiQ.tyniami w Rosji SCJWieckiej, ale hw
cl, 
 Jakij. wlelu A
glik6w upo- --:... Sl}.dzi krytyk francuski. Daje on 
glowQ. morze wiSZlj..ce szalato". R6w- po prostu wysadzono w powietrze. d"1bl1la Sl
 do pewnego l
ealne
o ty- m.in. wyjij.tkowo zwl
zle i trafne 
niez myli si
 Ze wspomniana w ksi
- Wiele innych podobnych akt6w wan- Pl!' tl1: k 
obrze znanego. zeby me po- okrefllenie czaru wloskiego pisarza, 
dze I trawa ..angielska" jest trawij. dalizmu - wysadzania cerkwi pra- W:ledzle
. tak opatrzonego do znudze- kt6ry przedzilwnle "Iij.czy poczucle 
..anielskij.... wostawnych - leglo na Bumieniu n
a - ze postror:ny ob.serwator cal- llUId'IloScl wszy.sB
ich spraw tego 
Wreszcie p. Pletniew zarzuca ze panstwa polskiego. No I upadlo ono kle
 serio spodzlewa 
I
 potajemne- Swiata z przekonaniem. Ze jednak 
wiersz ..pana Tadeusza" jest mono- pod ich brzemieniem..... g
 lronicznego mrugnl
la, porozu- warto zye. Zdrowy. krzepki pesyrni- 
tonny. Taki zarzut bylby s1uszny gdy Musimy bye wdzi
n1 p. Smirno- Inl.ewaw.
zego ges
u ze strony "praw- sta (un pessimrste robuste) - tego 
chodzi 0 przeklad ..pana Tadeusza" wowi ze w spos6b prosty i dosadny <,lzlwego czlowleka pochowane
o nam wla.{;nle braklo w galer!i wsp61- 
- zresztl}. w og61e li.chy - na j
zyk wyjaSnil nam przyczyn
 pora.Zkl Pol- zywce
 w. karykat!lr8;!nym typle. czesnych mistrz6w pi6ra". 
rosyjskl pi6ra panl S. Mar-Aksje- ski w r. 1939. :2:1e jednak ze popehUa Spod
l
a Sl
 illa pr6zno . Moze dlatego to Swietne okrcSlenie 
now (Moskwa 1956), kt6ra caly poe- blij.d, kt6ry zresztij. popelniajij. inni NaJwI
 zaletQ. pl
kn
go sZarva magni'S com- 
zyla 13-zgroskowcem z zef1skiml ry- cjl: stawia znak r6wnania mi
dzy t':1 rze wsp6lczesnE'J. r<;>dzaj humoru, parare licet - pewnij. skromnij. od- 
mami. W dluZszych utworach poetyc- ..wysadzaniem w powietrze" sobor6w me g-r
zij.cego a daleklego od senty- r
bnose wlasnych pr6b literackich, 
kich taki nieprzerwany potok rym6w wybudowanych pr
ok
,cyjn1e na m
:mtall
m
. Sam jak 
alec w olbrzy- oglaszanych pod innym pseudm1i- 
zef1skich brzml w j
zyku rosyjskim "g16

ch placach 
last -. w R
- num mlcSCle, aut
 mlat 
oc74tkowo mem: Michal Sam1bor, widzi w tch 
nui'.l}.co monotonnie, w pol skim jed- domlU I w Warszawle - a IS tot me tylko dwa ..do my , w ktorych ..by- cherlawym mclanohoUjnym optymlz- 
nak nlkogo nie razl. barOOrzyilskim, glupim 1 nikomu nle- war'. Jednym z nlch byta obwieszo- mie? ' 
Notujlj.c te drobne usterki podkre- potrzebnym rozwalanlem cerkiewek. na reprodukcjami Picass& nora, w . 
slam ze studium p. Pletniewa jest nieraz zabytkowych, w Lubelszczyz- kt6rej znajomy jego znajomych. nle- "GEPARD" NA EKRANIE 
napi,sane z wielkim znawstwem przed- nie, za smutnej pamif;
c1 premierostwa jaki G.. pseudopisarz lub pisarz In 
miotu i bardzo wnikliwle. gen. Skladkowskiego. spe, tez przybyly z Poludniowej Ai- Skoro mowa 0 arcypowlescl sycy- 
T.enze zeszyt przynosl plerwszy ryki, tat z rodzlny zydowskiej, sza- lijSk
j, zajrzyjmy raz j
cze .
o 
fra g melIlt ,studium Karola W
dzia g ol- Mi('hal K. PawUkowliki. nownie mieszczaiIskle j _ mleszkal wrze niowego u.umeru ..Encounter a, 
nawlasem m6w11}C tak bogatego ze 
skiego 0 Sawinkowie. z prostl}. cookneyk
, bylQ. prost
tut- moma by mu poBwI
cle caly prze- 
. W poprzednlm nume1'Ze (858) "Wia- kQ. (tak sl
 przynaj1mniej chelplt w gll}d. 0 nakr
cam.lu l!1a Sycyli1 filmo- 
domollci" (1 ilustracja): Tymon Ter- swym SIlob=ie 
 rebours). j ,i. G rda" 
W ..Nowym Russkim Stowie" z 7 leekl: Summa teatralna Leona Schil- Jej poprzedni kochanek bawU w. e ,w
rs..1 .. epa . pl1zez wY'tw6r- 
czerwca 'b.r. w rubryce ..Czy wiecie .. . m
 ..TLtanus" Opowlada taan wY'bitmy 
ze?" czytamy: ..Pod korytem Wis1y lera. - Rozstrzygni
cie konkurBU na ch
ll?WO w wl
zielIllu, 
kl}d 
al Usty angielskl Uumacz Hteratury wtosklej 
znaleziono olhrzymie zto:i:a siarki. Po- szk,ic zwiQ.zany z 20-leciem niepod- oplBUJ
ce, jak po OdSICdZC'"11U kary Archilbald Colquhoun (pomysle{:, ze 
niewaZ wydohycie poktad6w siarkile- legtoscl. - Jan Bielatowi('z: Bubl. - w
ruJe bebe
hy. z 
.... Maisie (a Anglicy 8m'1I}. podrwiwae sobie z rze- 
i'.I}.cych pod wodl}. jest utrudnione, wy_ Marian Kuklpl: Listy Orzeszkowej do m
e bylo jeJ 
Llly.) sluchala doSe komo trudnych do wY'm6wienia na- 
suni
to projekt zmiany koryta Wisly redakcji "Promlenia". - Jadwlga oboJ
tnie rozwaza.f1 G. 0 'ich sytuacji. zwlsk polskich!). 
na odcinku 15 km..... Mrozowska-T()('>plltz: Dzlecl
oe ia
. Byla smuklQ. .blor:dynkij.. wynloole Film, przygotowany, jak wynlka 
Z kompaniij. do Cz
stochowy. - Pan- sztywnQ.. dop6kl. me otworzyta ust. z al'tykutu Colquhouna, z duZym pie- 
dora: Puszka. Wokoto BerHna. - Ilekroe przenl6wlla, kl
la: na pogod
. tyzmem dla powieSci. 
ie wsp61- 
J. st. Zalesl{i: Vnid pod zaborem na gamek, kt6ry uSllowala wyszo- nym dzielem wtoskich. francuskich, 
carskim i sowieckim. - Alojzy Biel: rowae, na wlMc1clela .domu, na G. amerykaiiskich i brytyjskich f.iJanow- 
Gdy przesiedleil.cy nie byli jeszoze On z pr
.sadnij. czut
cI
 I przy ka
 c6w. ReZyseruje go "maestro" - taik 
przesiedleiicami. - Jadwlga Otwi- dej okazJI ,
azYw:a
 Jij. "koc
iem stale tytulowany pr7.ez sw6j wloBkl 
now8ka: Panna Langlewicz6wna. - 1 ,,.sk
l1
m '. na. JeJ ,:"argac
 Jednak personel - Luchino Visconti, patron 
Zash;.p('a: W oczach Zachodu. - nil{ nle ZlJawllo 'Sl
 mg-dy za
e Pleszcz<;>t- calej szkoly ..nco-realLstycznej". mag-- 
Ben: W Londynie. - Korespondencja Hwe 
anl
. G., paml
tam, mlal nat i radykal, kt6ry "zyje na pra- 
(Izydor 8. :Uodelskl. Alfons ,'a('ewiez. uluh!onij. teorll;! ze ktoo kt
 wpa
a wiey, a mysli na lew-icy". Rol
 ksi
- 
Tadeusz Tomaszewski. Tadeusz Za- I.Ia JakQ.s my
l lub wyobraza soble cia Saliny dosc nleoczekiwanie objij.1 
blo('ki). - Czytelnicy 0 ..Wiadomo- 
akQA scen
, Jest tak 
o art
tl} 'I.ktor amerykailski Burt LanC88ter. 

iach". - Bi.bliOiteki polskje w An- Jak ten, co rzuca 
ySh na papler Obawy, czy wyb6r byl szcrz;
liwy 
gli'i zagroZone. lub obrazy na pl6tno, 0 czymikolwlek Colquhoun co najmniej oslabia, jffili 
nie rozwiewa m6w11}C nam ze Arne- 
rykanln jest jednym z najbardziej 
wrailiwych ma zycie i obyczaje sycy- 
lijskie czlonk6w zespoIu. Wchlal11ia at- 
mosfezrasta ich wzajemny dla siebie Bza- 
cunek. Lancaster nie omija ::i:adnej 
okazji spotkam.ia i rozmowy z Sycy- 
lijczykami - a jest lch wielu - 
majij.cymi ch06by najlu:tniejszy zwlQ.- 
zek z wydarzenlami opisanymi w po- 
wiMcI. ZamiE'szkal, z ZOTIij. i pi
cior- 
giem dzieci. w "ostatniej z wielkich 
wiejskich rezydencji sycylijskich, u- 
trzymanej w porzl}dku r6wnie ldeal- 
nym jak palac ksi
cia Saliny przed 
stu laty". 
Wytw6rnia korzysta z zyczliwej I 
czujnej pomocy wdowy po pisarzu 1 
jeg-o przybranego syna Gio Lanza di 
Mazzarino, ks1
cia PaLmy. prototypa 
Tancredie.go z powie6cl. Widuje sl
 
go 
sto z aktorem Alalnem Delon, 
odtw6rCQ. tej roU. 


. 


W szeregu artykul6w, z kt6rych 
ostatni ukazat si
 w "NowY'm RUB- 
skim Slowie" z 11 czerwca b.r., p. 
Nikotaj Sarafanow. wielki przeciwnik 
..teorii normaiiskiej" pochodzenla Ro- 
sjj i wr6g ..nienawistnej" daty 11". 862, 
jako rzekomego zaloZenia panstwa 
rosyjskiego, dochodzi do wniosku, ze 
panstwo wschodnioslowiaii.skie (rosyj- 
skie) :istnialo na szereg wiek6w przed 
wyzej wymieniOlll}. datQ., ze wielkim 
bt
em ksi
a Olega bylo przenie- 
Bienie stoliey pati..stwa z p6lnocy do 
..malenkiego miasta" Kijowa, ze pra- 
dawnij. stoliCQ. Rosjj i jej sercem byl 
Potock 1 Ze WTeszcie BiaIoruS nie 
jest Bialij. Rusiij., lecz znieksztatce- 
niem nazwy Bytej (t.j. dawnej) Rus!. 
Sporo swych ..wywod6w" opiera p. 
Sarafanow na tych lub innych ust
- 
pach ..SJ:owa 0 pulku Ig-ora", kt6re 
po swojemu interpretuje. M.m. tajem- 
niczego Trajana w "Slowle", od da- 
wien dawna intryg-ujQ.ceg-o filolog6w 
i historyk6w, tlumaczy jako synonim 
- Tr6jcy przenajSwi
szej. Trzeba do- 
dae ze tenze p. Sarafanow pisuje w 
wolnych chwilach artykuly z dziedzi- 
ny zagadnieii kosmicznych. 
Zakoiiczmy od siebie znanym przy- 
slowiem rosyjskim: niech sie dziecko 
bawi czymkolwiek zechce, byle nie 
ptakalo. 


Stefan 


Stasiak 


. 


slo.sciij. informacji nle ustfilPuiQ. jef!:o 
monograficznym zapiskom. Dla swo- 
ich uczni6w mlal zawsze drzwl otwar- 
te; organizowal u sieble k6tka dys- 
kusyjne, k61ka filozofii por6wnaw- 
W zwi
ym czterowierszu zmarty czej z udzialem zaproszonych przed- 
polski uczony-orientalista i poeta-ml- stawlc1eli filozofil indyjskiej i klasy- 
styk skrystalizowal 9W
 zloZonQ. a cznej. semlnaria i sympozjony w ce- 
harmonijnQ. osobowooc. Przyjaciele lu ustalenia norm poetyckieg-o prze- 
chcQ. umie6cie te slowa na jego gro- kladu z sanskrytll I dla innych za- 
bie na Powij.zkach. gadnieii; uczyl indywidualnie; odma- 
Ksztakil si
 w Pary:i:u i Paryz ko- wial wynagrodzenia. zyl w dobro- 
chal; ale Indie byly mu duchowQ. oj- wolnym ub6stwie, kupujij.c tylko 
czyznij.. ksiij.Zki. 
Polska nie zmalala przez to w jego Nie przyjmowal robionych mu przez 
poj
iu. Odwrotnie: milowal jij., daw- angielskie kola naukowe propozycji 
nij. i wsp61czeSIlQ., coraz zywiej, moc- stalych wyklad6w na wy:i:szych uczel- 
niej, boleSniej - 
knil. W tym roku nlach. uczestniczyt natomlast w ze- 
postanowil wr6cie do Kraju I tam braniach naukowych na tematy spec- 
pracowae. jalne gdy uniwersytet londyil.ski czy 
Wied
 gromadzil do ostatniej go- inne instytucje goScily znakomltych 
dziny na ziemi: r
kij. driQ.CQ. chro- indianlst6w: ci go6cle zazwyczaj 
nicznie z przeforsowania zaplsywal pierwsl dopomlnaU si
 0 udzial pol- 
nieskoilczone sterty kartek. Nie by to skiego uczonego w konferencji. Sw6j 
kresu jego zainteresowaniom; r6mo- rosnij.cy z ka:lxlym rokiem autorytet 
rodnoSt tematyki zadziwia w jego oddawal na uslugi rodak6w przyby- 
pod
CZllym 10ndyf1skim ksi
gozbio- wajij.cych tu z Kraju dla uzupelnienia 
rze kt6ry zajmowal od podlogi do studi6w. 
sufitu trzy 
iany jedynego pokoju; StudE'nt z Polski ma trudny start 
samych slownik6w w tej cennej, w Londynie. Gdy zyl prof. Stasiak, 
celowo dobleranej bibliotece uczone- do nlego kierowano nowicjusza: znaj- 
go-orientalisty bylo do dwustu. dowal serdecznlj. zycznwosc, trafne 
W Polsce Stasiak byl przez 12. lat rady, pomoc, gdy trzeba hylo - u- 
profesorem filologil indyjskiej na unl- pomnienie. ponag-leniE'. nawet nagan
, 
wersytecie lwowskim Jana Kazimie- slowem - "dom". W tym domu pro- 
rza. Przez dwa nast
pne lata wykla- fesora nle hyli 17.adko.sciQ. cudzoziem- 
dal sanskryt w Warszawie. W r. 1946 cy - przewaZali Indusi: tych clij.g-- 
wyjechal do Paryta.. skl}d wkr6tce n
la w swolsty spos6b szeroka wle- 
przeni6s1 si
 do Londynu. dza, c1ij.g'11Q.I ojcowski stosunek ..Gu- 
Cz
sc jego archiwum zgin
a w Pol- ru" do ucznl6w. Profesor mial zaw- 
sce. W iLondynie ogieil znlszczyt w sze odpowiedz na 1ch niezUczone py- 
r. 1953 cale jego archiwum, w tym tania, rozstrzyg-al wQ.tpliwo.scl, nada- 
cz
 ocalallj. w Polsce. Odchorowal wat kierunek 
dom. Jeden z tych 
t
 strat
. Po przyjSciu do zdrowia studentow-Indus6w z hUskief!:o grona 
_ zacZl}I od nowa. prof. Stasiaka, dzis zajmujij.cy po- 
Od dawna nie nie wydal w druku. wa.:i:ne stanowisko naukowe w Sta- 
a dnlkowane prace cz
c1owo zagl- nach Zjednoczonych. w artykule po- 
n
ly, 
sc1owo SQ. wyczerpane. ..po- smiertnym pol!wi
onym jego pami
- 
tern wydrukujij. co uznajij. za potrzeb- ci dla prasy indyjRkiej tak sl
 0 nim 
nE''' odpowiadal gdy poruszano t
 wyrazil: "Indie SI}. uwatane za kraj 
spraw
. m
drc6w; ale prawdziwego m
drca 
Listy prof. Stasiaka do ucznl6w, spotkalem gdy wyjeohatem z IndU". 
pi<;ane na ma.
zynie. zachowaly sit: w 
odbitkach. Wagij. wypowledzi i Ikl- 


TERMO:\IETR 00 311ERZENIA 
INTELIGENCJI 
.,Guardian" z 23 slerpnia b.r. po- 
Swl
cil ai artykul wst
pny ksiQ.:i:ce 
znanego psychologa 10ndyf1sklego 
H. J. Eysencka p.t. "Poznaj sw6j 
W.I.". Aby nte urazie puryzmu re- 
daktora "W.tadomollci" utylem tego 
egzotycznego skr6tu zamtast znane- 
go ..IQ", 'kt6ry ozna.oza "intelligence 
quotient" czyU "wsp6tczynnik lnte- 
ligencji" . 
Dziet'w to. wyOane w populamej 
serU ..Pelikan6w" (cena: 3/6), mote 
bye. zdalllem autora, termometrem 
do mie	
			

/Archiwum_002_10_200_0001.djvu

			KORESPONDEN(;dA 
zyllaiisklch wl
6w z ..Dziad6w" KONKURS "GLOSU POLSKIEGO" 
e
ci trzeclej". Na konkurs uteracki argentynskie- 
Po przybyc1u do Tobolska zesl9J'i.- I'OLSKA. UKRAINA, BIALORUS okladem ruszczyzny 1 prawoalawla, Pr
ej czy p6f.nlej, w tym kraju go ..Glosu Polskiego" nadeslano z 15 Personal Experience 1939 -1946. 
c6w zaJprowadzono do general-guber- spod kt6rego saml Bialorusini rue zapanuje monotonia wsp6ltycla jak kraj6w 74 prace. Lord Casey, P.C., C.H., D.S.O., M.C. 
natora. Do redaktora "WiadomoAcI" mogli wyjSc na Swiat Ii to bylo przy- w RaOOc1e, jak w calym Maroku. Nle W dziale nowell nagrody uzyskall: Londyn, Constable, 1962; str. XI I 
"Nadzwyczaj uprzejmie I grzecznie czynl}. wlelu bl
6w I przeoczef1 pol- ma innej przysuoSci. KaZda 1nna per- Henryk-Czealaw sliwinski (t), Flo- In1. I 256 i 4nl. I tabl. 5. - Wspom- 
przyjl}.l nas staruszek, a przeczytaw- W 2JWII}.Zku z c
ekawym artykulem skich. spektyrwa oznaozalabY ka.tastrof
, rian Czarnyszewlcz (n), Edward Cy- nienla wybltnego australljsklego po- 
szy nasze na2JWiska, zapytal 81
 mnie, W'"A. Z
yszewskl.ego "Granlce Euro- Pani TopoMka tak koilczy: .....jak Wtedy nlestety mla1by racj
 p. Zby- gan (III), Hallna Swldzlil.ska (IV), utyka I dyplomaty. 
czy szambelan Wollcki, kt6rego w p
 (..Wla
omoocl, nr 856) ,przypom- inaczej ntz deklaratywnle I biernie, szewskl. w dziale essayu Marek Gordon (I), BLblioteka Narodowa. Nr 133. Serla 
Polsce znal, byl moim krewnym, a malem soble refE'rat prof. Eugenlusza wygllj.dalaby nasza przynaled;noM do Dwa slowa jeszcze 0 "trYUm.fle" Stanislaw Vlncenz (n), Boleslaw Po- II. Anglelska komedia restauracji. 
gdy si
 dowledzlal, ze to wlMnie byl 
omera wy
loszony w r. 1925 DR pub- Za
h
Il, gdybyamy dzlA, gdyorga.ni- Sa1ana. Opowiadanie, ze wyt'ok Sl}.du mlan (III). (Nowel
 Elliwiilsklego p.t. G. Etberege. W. Wycberly. W. Con- 
m6j ojc1ec - lzy mu stan
ly w oczach hc: znym posled
nlu Polsklej Akade- zUJe 81e zjednoc
a Europa, mogll w sprawie Salana OOzwierciedla ewo- "Na spotkanie przeszloScI" oglosil greve. Przelozyl I opraoowal Grze- 
i czule mnie IUsciskal, a zauwaZywszy mll Umlej
tnOBcl. W referac1e tym leg1t
owM. ai
 2O-letnim .doSwiad- lucj
 opinii fran.cuskiej na wydarze- ..Gl'os Polski" (Buenos Aires) z 27 f!:orz Sinko. Tytuly oryginal6w: "She 

em chromal na nog
, I dowiedziaw- m6wll prof. Romer 0 wpl'ywle rB.ek c
enlem taklego wl'aJmle zJednocze- nia algerSkle, zakrawa na smutmQ. lLpca b.r.). Would if She Could", "The Country 
szy si
 
e to z przyczyny rany od na tworz
le .sl
 pailstw w Europle; ma dla wsp61nego dobra, I bez u- fars
. Ponadto wyr6Zniono prace nastwu- Wife", "The Way of the World". Re- 
kajdan. polecU natychmiast pollcmaj- byl zdama .te dwle anomalle rzecz- szczerbku dla czylchkolwlek intere- Lata wojny algersklej wprowadzHy jlj.cych autor6w: Jadwiga Otwinow- dakcja Blbliotekl Narodowej Jan Hu- 
strowi, aby zawo1awszy slusarza, roz- ne 
uropy - Ren-Rodan I .Wo1ga- s6w?". .. . . . w zycie publiczne Francjl wlelID}. licz- ska, Jerzy NiemojowSki, Czeslaw Do- lewlcz I Samuel Sandler. Redaktor 
kuc mi
 kazal". 
zwma - twor:&ll- obszary pohtycznej W odpowledzi 
a 

 dyskryrnmacJ
 b
 niebezplecznych virus6w. Sledem Ibek, ElZbleta Wasiewicz, Pomian, Je- tomu: Halina Wiszniewska. Wroclaw. 
Epoka miko1ajewska byla epoklj. mestaloScl. Te 
wa obszary SQ. etre- Polski w zestawle
:llu z Zachodem, lat dramatu zacilj.Zylo nle tylko na rzy Ken (nowela), Aleksander Gro- Zakl'ad Narodowy imienla Ossoliii- 
strasznQ., ale okrucieilstwo nle bylo, faml tan:ta polLtrcz
egC? .. 
Y'Pada przypom
lee p. 
oporsklej, ekonomii kraju, ale przede wszystkim bicki, 
dward Pomorski" Wladyslaw skich, 1962; str. LXIII I Inl. i 559 
jak za Stalina I HiUera celem sa- W ksll}ZCe sweJ ..Zlemla I pailstwo ze do obecnego zJ
dnoczenla 
uropy na ustroju poUtycznym, 'Oslablajlj.c do Ma.z;urklewlcz (essay). I lni. - Na tom skladajlj. si
 kome- 
mym w soble. Uczestnik6w zamachu (Lw6w-Warszawa, 193:8; str. 348) pl- w t.z
. "Sz6stce' nale.Zlj. Nlemey, ostateeznych granic mecha.n1zm de- die, poprzedzone wstwem Grzegorza 
na Hitlera r;ashWonych marszalk6w sze prof. Romer: "Wlelka wojna u- FrancJa, WI
chy, Holand
 i Belgia, mokracjl, wzmacniajlj.c gro
b
 tota- PRZEWODNIK Sinkl: "MoZnooc ch
ciom niedostal'a" 
wleszano 
a hakach rzeZnicklch, dl
 j
nn!1 istnienle podobnej strefy tar- z 
t6rych kaZ<;le 
lo.do teJ pory, czy li2Jmu komuIlJistycznego czy faszy- DLA EMIGRANTOW (Etherege), ..:?;ona wiejska" (Wycher- 
dekabryst6w, uczestnik6w zamachu cia [Ja
 Ren-Rodan] z podobnyml t,;z do os!atmej w.oJny, z uszczerb- stowskiego. Opinia public:zma Francj-i Nakladem ..Sunday Tlmes"a ukazal ley), "Swi8ltowe sposoby" (Congreve). 
na Mikolaja I, pobudowano kazama- tend
c}8.ml. do daleko idl}.cego r6Z?l- ki'em dla mteres6w in
}:'ch narod6w! zdezorientowana nleoczekiwanyml fa- si
 ..The Emigrants Guide", opraco- Tadeusz Felsztyn. Ewolucjonizm. 
ty, zaopatrzone w czytelnl
, bi,bliotek
 cow8: I11a pol1tycz
ego na wschodnich a przyklad6w 
olnoo.cl 1 dobrej woli zami konfliktu, domagala si
 jednej wany przez WalteraMarsdena. Na328 Londyn, "Veritas", 1962,; str. 39 I Inl 
1 bllardy, a ci
lde roOOty, na kt6re g
anlcach PolISkl. To s
reta, kt6

 dO" ..zjednoczenla dla w
inego d
b- jedynej rzeczy: polaZenia kresu woj- stronach daje on wszystkle niezb
e ---: Szk.ic 0 teorti ewolucjl z punktu 
Ich skazano, ogranlczone byly do me chce i nle moze nalezec do AZJI, ra. 
la Polska wl
cej 1 
eSn.iej nie. StQ.d masowe poparc1e dla de wiadomoScl dla os6b emigrujliCych do wldzema katollcklego, podzielony na 
dwugodzlnnego mlelenla na Zarnach, to poIudnlkowy lanc:u
h ,panst",:, reszt- amz.eh te panstwa, w unli z LitWl}. 1 Gaulle'a w kolejnych glosowaniacb. pa.D.stw wchodZl}.cych w sklad Wsp61- rozdzialy: ..Uporzlj.dkujmy wpierw 
co ze w,,€l
du na brak ruchu _ jak kowych, gotowych 1 Je
 Sl
 tw?," Rusllj... Wyrok SQ.du w sprawie Salana, ab- noty Brytyjsklej. slownlctwo", "Ewolucja w sclsl'ym 
podnosi Wolickl - bylo wlelce ko- rZlj.cy
h. IdI}.c od poludma, to. Ukr
l- . 
am Toporska postQ.pllaby 5lusz- strahujlj.c od wszystkich aspekt6w znaczenlu slowa", "Powstanie fycia", 
rzystne dla zdrowia na, BlaloruS, Prusy Wschodnie, L.t- meJ i mQ.drzej. gdY'by przed. oddaniem natury moralnej, oznaczal w oczach "MATERIALY DO BIOGRAFII "Pochodzenle cz10wieka". "EwolucjO' 
. wa, Lotwa I Estonia. A Ilie jest za- swe
o al'tykulu do druku, zastanowl- oplnii publioznej niemal zach
t
 do GENEALOGII I HERALDYKI nlzm". 
WIZY: ..OSOBOJE MNIENJE" pewne przypadkiem, ze w przedlUZe- 18: Sl
 
ad uwaglj. sw
go .rozm6wcy przeilluri:e:nla konfliktu. StQ.d dezorlen- POLSKIEJ" Wit old Gombrowlcz. Ferdydurke. 
Gustaw Herllng-Grudzlnskl wybie- niu tej strety ieZY I Finl
ndia". Blalorusma,. kt6ry :powledzlal: "My z tacja, rozczarowanie czy oburzenie Staraniem KrzyS7Jtofa G6rsklego, Uit de oorspronkelijke, Poolse editie 
ral sl
 niedawno do Polski jako ko- Ale skQ.
 znowu 
chclalo sl
 p. PoIskQ. moze 

Iemy wsp6q>raco- przeci
tnego Franouza. Adama Heymowsklego, Andrzeja Jal- vertaald door Willem A. J\laijt'r, Her- 
respondent socjalistycznego dziennlka Zbyszew:,kl
mu dzlslaJ. granlcy "pol- wac w przy.szlrecl, my rue c
cemy Wyrdk wydal S1Jd wojskowy. Try- brzykowskiego, Szymona Konarslde- man van der Klel en Chris de Rul
. 
wloskiego "La Giustizia". Ale wla- s
o-r
s}:'J'sklej sprzed plerw
ego roz- rozd

pywama ran. Po co m6wI
, co bunal specjalny 0 n
ewlj..tpllwle ka- go, Mieczyslawa Paszkiew1oza., Ber- Amsterdam, MoussauU's Uitgeverlj 
dze polskle odm6wlly mu wlzy, I z bloru 1 w .dodatku ..
olon
anej bylo... o. stowym charakterze. Dramat armii narda Pilewskiego 1 Leona-Hleronima NV, 1962; str. 265 i 3nl. - ..Ferdy- 
tego powodu przyw6dca socjalist6w czy zeuropel

:-anej me-schl.mnaty
- . Jakze po obywat
lsku I .oblektyw- francuskiej, znaczony nlezawinionyml RadziwiUa ukaZe Bi
 nleOOwem pod durke" po holendersku. _ 
wloskich Saragate napl
tnowal _ jak klej Ukramy . Jak wy?braza soble m
 mY{!11 0 OOlesn
J dla 
e
o spra- kl
skami nie rna polach bitew, dramat redakcjQ. Konarskiego t. I. wydawnie- Poeci polscy. Wlkt{)r t.omuilekl. 
donosi "Dzlennik Polski" _ ..cI
ki Zbyszewskl spolonlzowame 60.000.000 wle obywatel z teJ sameJ Zle:ml co jej szef6w, wyolbrzymlona na skutek twa ..Materialy do biografii, genea- Opracowanle grafiC7JIle Andrzeja JIt'i- 
blI}.d (grave errore) polsklCh wladz Ukralnc6w przez 30.000.
0 Pola- p. Toporska, a nam obey przeele. wydarzeii ich rola w fyciu politycz- logii I heraldyki polsldej". dricha. Warszawa, Czytelnik. 1962; 
komunistycznych, obrazajQ.cych zasa- k6w?! . Mog
 tylko poradzl
 p. Zby- nym Francji, co podwaZylo jednlj. z Tom ten zawierae b
e nastwu- str. 141 I 3nl. - Wyb6r mniej zna- 
d
 wolno6ci". sze
sklemu by dokladnle przeczytal E. J. Czernlawski. elementarnych za.sa.d demokracjl, mla- jQ.ce !prace. nych wierszy 8wietnego poety. 
Socjali
1 nie po raz pierwszy bu- sobl
 artykul Barbary Topor:,ldej w nowioie prymat rwladzy eywllnej na.d Kazimierz KoScialkowski: "Ga.lQ.Z Maria Grotiska. Tadeusz CleSlewski 
dZQ. sl
 ze STIU, w krt6rym tkwlQ. od ty
ze 
mym n
merze ..\y18.
omo- 








 wojskowlj., wszystkie te elementy mo- wilkomirska KoScialkowskich"; lista syn. Okladk
. obwolut
 i kat-ty ty- 
wybuchu druglej rewolucjl rosyjskiej, Scl , u
eszczony Jakby dla Iroml tuZ 0 TRYUMF ZDROWEGO glj. w pewnej mierze tlumaczyc rue. oficer6,,:,,: t
zyszy i podoficer6w tulowe projektowal Wit.slaw Zajit('z- 
i ze zdumlemem przyjrzawszy sl
 oOOk Jego artyk
u. 
 artykulu p. oczekiwane decyzje Sl}.dowe. POOobnie II ukramsJdeJ Brygady Kawaleril Na- kowski. Redaktor Irt'na ItZl}jjnlrka. 
otaczajl}Cej Ich rzeczyrwistoeci zapa- Toporskiej wywTIloskuJe p. Zbyszew- ROZS
KU jak w wielu -innych dzledzlnach fy- rodowej z r. 1790; lista czlonk6w Redaktor techniczny :\fariall Naor- 
dajlj. w ponownlj. drzemk
. 'Zasad
 
ki 
lac:o:ego niezaleZnle 00 r6Znlcr cia, tak r6wnie.Z I tutaj dramat 811- Tow. Demokratycznego Polskiego w niakowski. Wroclaw, Zaklad Narodo- 
bowiem wolnoSc1 obraza rue to Ze doScloweJ, nle ma mowy 0 spolonl- Do redaktora "Wladomoki" gerskl wyclsnQ.1- swoje pi
tno. W chao- Paryzu z lat 1832-1851 (opracowa.1 wy im. OssoliiiSJdch, 1962; str. 213 
polski.e wladze komunistyczne odma- zowanlu BI
orusl I t!.kralny. sie d 
zLowie potracill glowy. Luojan Krawiec); KonstAnty Prze- I 7nl. I tabl. 41. - W przedmowiE' 
wiajQ. wizy plsarzowl antykomuni- . KorzystaJQ.c z oka
JI pozwa13lm so- W rozpalonym lipcowym zarem Ra- Pam Zbyszewskl powiada: tryumf wlocki: ..W8pomnien.la."; Stefan Woy- czytamy: "Celem niniejszej pracy jest 
stycznemu ale fakt ze wladze anty- hie 
c wyraz 
ZIWU dla "Wla
o- bacie artykul p. W. A. Zbyszewskie- Salana. To raczej wygllj.da na tryumf c
yf19kI
 "Skarbkowle na Wodzicznej ukazanle i scharakteryzowanie przedt' 
komunistyczne w kraju tak wrog1m moScl za oglosz:eme taklch wspama- go w nr. 846 ..Wiadomoo.ci" spada na spustoszenia. Woyczynscy herbu Habdank'.. wszystklm dzlalalnrecl graficznej ar- 
komumzmowl jak 'Polska w og61e Ist- 
c.h a
tYkul6w Jak artykul "Ani gu- glow
 jak kubel lodow3ltej wody. Szcz
iwie Francja po wlelu latach Adres reda.kcji: Konarski, 25, rue tysty, kt6ra jest zasadnicZl}. cechlj. w 
niejQ.. zlka... Eustach

 Swl
w.sklego W tyro miea<:ie. w tym kraju, gdzJie nieprzerwanej wojny, odnalazla wre- Taitbout, Paris 9-e; adres a.dmini- jego tw6rczoecl, z uwzglt:dnienll'rrl 
Domagac sl
 od wladz komunlsty- (nr 843) I wymle.mony juz artyikul n
1 od
U
 :,I
 I 
m'OZjl. r
, szcie pok6j I odnajduje swoje praw- stracjl: Grabia, Casilla de Correo r6wnieZ Innej, w m1ar
 zachowanych 
cznych aby nle obraZaly zasad wol- Toporskiej. f 11 e b
a 
.; .uropeJ
y
 - dziwe oblioze. 2543, Buenos Aires, Argentina. Za- material6w. W pierwszej cz
ci B1;a- 
no8ci jest tyro samym co domaga
 Jakub Hoffman. Y . so .le w
l"'
ycle Y': a m 
rze Leszek Talko m6wienia wraz z naleZnoecilj. Dale- rano sl
 przedstawi
 zarys zycia I 
si
 od emierdzlela aby przestal smler- powledzu,:l'bym monotonll, tak l?<>
em (R a bat). zy kierowae do adminiBtracjl lub re- przebieg dzlalalnoSc1 oraz jej charak- 
dzlec, od bandyty zeby poniechal ra- Do redal.tora "WiadomoAcI" bardzo Jest wyl:I-czona moZl
woec da
cji czy teZ pod adresem: G6r- terystyk
, w drugiej zebrano mate- 
bunku, od faszysty 
eby byl demok- . :f""f:t

 kO':[llk!u, 
a tej z1
, 



 Ski, 12, rue Edouard Tavan, Gen
ve- rialy: prace graficzne usystematyzo- 
ratlj., od hUlerowca zeby kochal 2y- Mozna l?ogratulowac autorce 8:'I"ty- 
 h .aJ. cu ZOZ!eml6C zapoT 
 Champel, Sui8se; Pilewski, 12 Kenil- wane w katalogu z indeksem wykaz 
d6w a ad socjallsty zeby porzucll kuru "Pohtyka poLska wobec Bialo- na yc '1!11 .0 SWOl'm paSZlpOI"C e .1 SMIERC STOLYPINA worth Road, London, W.5, Eng1and; tekst6w drukowanych I r
kopis6w 
marzenla 0 wsp6lnym z komunlsta- rusin6w" (..WiadomoSci", nr 857) p. czuje \SI
.U sl.eble w do
u,.trudno me Libella, 12, rue Saint-Lou:1.s-en-l'TIe, oraz literatur
 przedmiotu. 
ml Froncle Ludowym. Bal'barze Topor.sklej, lImialego wygar- foczuc k sl
, ta :mera;ll OSOb.
o l le d


iJ h - Do redaktora "WiadomoAci" ParLs 4-e, France. Ludwik Landau. Kronlka lat wojn) 
Wiz odmawlajQ. wszystkie pa.il..stwa ni
la prawdy; przyczyni si
 on do ym 
 cen . m J1J enaWl..c w w:J,",": Cena za egzemplarz obj
to.Sc1 oko- 1 okupacjd. Tom I. Wrzesl.en 1939 _ 
na Swlec1e; nle jest to szczeg61na rzucenla promyka SwlaUa na sprawy poLsklego dziennlkarza. 
o w grunCll; Kiedy dostaj
 .,Wiadom08ci" szu- 10 15 arkuszy duZej 6semki z prze- li.otodkim; spoglQ.- byl si
 on wauli dawnego uniwersy- Przeklad "Obozu Wszystltich Swl
. 
nym planie: wart Kennedy Chru8z- nawet do jeszcze szel'lszej. Ale idea tm
.yc wee powoJenne
 ewo- da
 D8; wld
I
, oparty 0 ramw od- tetu salzbursJdego, z udzialem m1ej- tych". 
czowa a Ohruszczow Kennedy'ego. FALSZYWE POLONICUM jego me Ibyla zrozumiana przez za- l
Jl 
ry





eZ sI

m dZlelaJQ.CQ. orklestr
. Spojrza1 na mojQ. scowego arcybiskupa i przeszlo 900 The Lion of Caprera. A BiogTaphy 
Niedawno Vicky zaszczycH swoje XVIlI-wlecznych post
powych rac- chlystujQ.ce si
 nacjonaUunem spo1e-" ep ego ..' s em a on ,u, 
atk
 i 'sp
a1 po francusku Potoc- uczestnik6w kurs6w. of Giuseppe GaribaldI by ,John Parri,.. 
pismo rysunklem, w kot6rym pokazal' jonalist6w francuskich lQ.czyly _ w czef1stwo polskle, i stl}.d jego konflHcl: 
6

 wiAIge:;:; st
o,:,zyIY 
iad
mooc klego: ,:,QUl est cette ravisBa?te Do ksl
gi pamilj.tkowej, kt6ra b
- Jacket design by Michal" Hoare. Lon- 
Kennedy'ego 1 Chruszczowa na ksi
- parado
salny spos6b _ takle same Z przedstawlc1elam1 innych klerun- r naJ 
 
e
 nar b ow k ' CI, ta wy
s rz
 y na: femme? Potodki OOpowledzlal: dzle wr
czona ich organizatorowi X dyn Arthur Barker 196? str 352 
zycu. Kennedy przywozl ze sobQ. oozy 'W1
zy petnej rpodzlwu przyja.Znl z sy- k6w my
l1, z kt6ryml szukal wspOi- 

k Izn:t r ar
s 
. pos :I
 tah nOgI "C'est la comtesse Leonce Rzewuska, prof. Thomasowl Michels z okazji' je
 I ta:b1 1 - Blografia G;
ibaldieg-o 
dla okr
t6w podwodnych "Polaris", stemem absolutystycznym Katarzyny praey. W sprawie granic trak,tatu 1 '
I 
ll
 1 d .1-eTY
 !Ii °dYC 
 la plus belle femme d'Ukralne". go 70-lecia, prof. Haleckl napisa1 ar- Instyt
t Historyczny im. Gen. Si
 
Chruszczow - mur berliilskl. Mur II, Jakie IQ,czQ. dzisiejsZQ. angieLsklj. ryBklego, jak wlemy z jego wypo- 'kt6r 0 db
 
 Zl, t yc e em a 
 . W tej ",:,IRiSnie eJm:"ili Bogrow strze- tykul' 0 stosunkach polsko-austrlac- korskiego. Henryk Pi:,tkowski, p}k 
berl1iiskl jest bl'llznierczym uswl
ce- lew1c
 intelektualnQ. z systemem ab- wled:zi, !byl' on bezsilny, IOle m6gi stJd
 0 d !
 
 
 
s 


mF we W j lSZ y IiI. St
m o
unQ.1 Sl
. Carowa krzyk- klch w czasie unU lubelskiej na pod- dypl. Wspomnlenla z wypadk6w ma- 
nlem haiiby XX w., tyranU I nlewol1, solUitystyczn
m wl'adc6w kremllil- przeciwstRiW,ic si
 oplnii wi
k,szoSci Zb Zl Z nae Cia ranc, p. n
a przera&Iiwle, c6rkl jej wraz rz; stalwie nowych Zr6del 
kopiSmlen- jowych 1926 roku. Odbitka z kwar- 
w bazach "Polaris" spoczywa jedna skich. Jak dzl1i, tak wtedy przyjaZnJ. spo1e<:zeiistwa. Wystarczy soble przy- cz:
:J:

1 t
:

.

N
ryt


= carem 'skryli. si-? w gi
bl 
o
y. nych z Biblioteki Watykanskiej. talnlka "Bellona" rocznl'k 1961. Lon- 
z Il18.dzlel wolnego swlata dla VI- tej towarzyazyla oboj
tnoec na losy IpOmnIee nagonk
 na wojewod
 J6- ta If" k'mi pa Tlum rzuCll' 81
 lOa zab6Jc
, z.robllo dyn B. Awlderskl 1962' str 32 _ 
cky.ego 8Q. to symbole tego samego PolHkl.. zewSklego I p
rednio na Pilsudskie- 
a r
cusk I F'L N st wlel ak si
 zamieszanie: "Gdzle jest car?" - PRACE J. L. ZAJ
CA RE'I
cja wygtoszon
 14 iI
top
da 
b.r. 
porZQ.dku. Totez przypadkowo z.nalezlona wla- go przez naszych "hurrapatriot6\y"" t6w 


r
. 
 Y Ch. . j
 . e h- pytano: OrlkleS!
a zalntonowa
a "Bo- J. IL. Zajlj.c oglosU w "Journal of w Londynle na zebraniu sekcji liIsto- 
Najza1bawnlejsze ze bur:iuazyjne I domooc :W w grudniu 1793 filozof za rzekome ukrainlzowanle Wo1ynIa. bardzo duro J
I wi' 
sk rzlsa
:cyc , ze carla ohraml - a cara me bylo Psychology'. (1962) nast
uj
ce pra- ryczno-wojskowej Polski..go Tow Hi- 
reakcyjne owleczki i baranki anglel- Condorcet napi'sal wlersz p,t Epitre a J6zewskl wlaSnie tylko dQZyl, jak . zloSt t e nn
J !:w 0 arcza wida
. Po chwi:li dop1ero, wolno, l
k- ee: ..Some Investigations of Percep- storycznego . 
skle p8.8Q. si
 na tej czerwonej trawce d'un Polonais exile en SU

rl
 iI. sa. to formuluje p. Toporska, aby ..po- 
i
ze;otWia e
ue
!
Z8:
 
l
 gdy H":,,le, M!kol'aj II wysunQ.1' 
low
 z dna tion of Movement and Related Depht Red Plush and Black Vplvet. The 
bez na,jdrdbnlejszego sprzeclwu. femme (List Polaka zeslanego na Informowac Iud skQ.d sl
 ich j
zyk '00 dz. j " I t J eJ S .r
l;, lozy: mlal' twarz przeraZIiwie bladl}.. Phenomena" I "Stereoscopic De p th Story of Dame Ne1l1e Melba and Her 
S y berl" do 
" ojej 
- ny) " musla 
 a w""-"odzl I j ak sip naz yw a". n d a
 r ik Ie k e emen arn
 
 ucz d C st IW"",,, Szukano lekarza - na sal1 nle bylo. Ph .t h Witt K oo Times B y Joseph w: 
 hsber '" Tft ""- et 
y, o
;c.u · "u M ..''> . . y t k od I Zlenn' ars a wymaga zeuy 0 rzee Pierwsz y dokt6r kt6r eg o rz yw l enomena WI e- onig Effect". d .... . b 
..... ,,"',-,,'" 
zelektryzowac poszukiwacza polonl- y",
 WI
C ze au or a p z Yiffi 7ibrodnie, tortury. palenle blbl10tek I.. . , ' . p. e-p.,>,gn y ,Jasper Bla.ckall. Londyn, 
row, tym wl
ej ze utworu tego nle adresem sklerowala swoje zarzuty. szk61 la chasse iI. l'Arabe" _ b
ce zll:mo z 
lasta, byl Polaklem (ru
 p
- POJEDYNEK IMPROWIZACJI WE"ldenfpld and Nicolson, 1962; str. 
notuje ani bibl10grafla Estre1chera W :sprawle ,,:szaleti.stwa" Il8iSzej ad- dzicl

 aktywi.st6w europejskieh nu
tam J
go nazwlska); w naJbUz- Jako odbitka z ksi
gi pamilj..tkowej 8nl. I 376 I tabl. 4. - :?;yciorys wiel- 
ani bibl10grafia Finkla. Ale trop oka
 
inLstracji chyba nie m
 wszyst- Warunkl wo'ny w Al eril 
rodzil szym .sz
)ltalu, do kt6rego Stolypina ko
 c,:cl Waclawa Lednlckiego "stu- kiej 
plewaczk1. koloraturowej. 
zal B

 faJ:szywy. ,,LIst Polaka" nle klego w czambul pot
plae, bo bylo metody walkl J F.L.N., gkt6ryCh ni
 pI"ZewI.czlOIlO, l

rz I obsluga skla- dIes ln Russian and Polish Litera- Marburger Ostforschungen im Auf- 
ma mc w.sp61nego z Polsklj., tyle Ze tez sporo pozytywnych pocil}.gnl
c. imaly sl
 ruchy partyzanckie walCZl}.- dal}:' Sl
 prz«;wazme;. P01ak6w. 
am: ture" ukazala sl
 praca Wlktora trage des Johann Gottfrif'd Herder- 
losy Polak6w. prze
ladowanych we W z.wiQ.zku z artykulem p. Topor- ce 0 'Wolnooc w Innych kraja
h z?aJe ml Sl
, zr
blono Stolypmowl Weintrauba "A Duel of lmprovisa- Forschungsrates e.V. ht'rausgef!:eben 
wl'asnym kraju, natchn
y Condorce- skiej najciekawsze by bylo wysnucie Emocjonalna niejednokrotni
 irra- plerws
y.zableg chlrurglczny. tions" (0 opojedynku poetyckim Mlc- von Hellmuth Weiss. Band 18. Sozlal- 
ta, wy
tego spod prawa I ukrywa- wnio:'k6w na przyszloSC. Wlemy, 
e cjonalna posta
a c
ci ludnoSci eu- . P6
meJ, wsr6d Polak6w na .Ukral- kiewicz-Sl'owacki). demokratie und die Nationa11t!!ten- 
jlj.cego sl
 przed terrorem. do ubrania w wlek'll. atomowy
 narOOy sr
le ropejskdej, bronilj.cej za wszelkQ. cen
 me.. dlugo ko
ent?,Wano. f
t ze 8to- fragen in Deutschland von Karl Marx 
w takQ. wlMnie form
 listu do 
ony, I m
e me mogij. mlee absol!ltneJ lO
e- swego stanu posiadan4a, kt6ry w rze- lYP!n-..polakozer
 ' za Jak

o go u- ANATOL STERN PO ANliIEI.SKl bl
 zum Ausbruch des Ersten WE'lt- 
w kt6rym daje wyraz wlernoSc1 swo- 
lezn
I, muSZQ. oprzec 61
 na J
- czywlstooci byl' stanem przywileju w wazano, rozm.awIaI .z Pola;1uem. gdy Poemat Anatola Sterna "Europa" kr!
ges von Hans-UlriC'h \V..hJer. 
1m przekonanlom I mlloeci do nlej. ktmS WI
ItszY'
 oSr
u. PowstaJe .stosunku do ludnoScl muzuhnailSkiej, Bogrm:v .
;zehl do mego, ?statmQ. je- ukazal si
 w Londynie nak}adem wy- Wurzburg, Holzner, 1962; str. 8nl. I 
W nlecale p6I roku potem, Con- pytanle czy Blai0I"W!1TI1, j
l. dojdl}. umoZliwila istnienie i dzia1ande obl _ go .,WIZJ
 byl'a Polka, PlerwSZY: le- dawnictwa Gaberbocchus w prze- 281 I 3n1. - Dzlelo omawia stosunek 
dorcet, ares:z;towany, popelnH samo- do glosu, 
Ij. szukah. dla Bleble tego kaiiczej europejskiej organlzacjl te
- karz 
t6
y go opatrzy
 byl P
lem, kladzie angielskim S. T. i M. H. Socjal-Demokracjl nlemiecklej do za- 
b6jstwo, uniknlj.wszy w ten spos6b Mrodka na Wschodzle czy na Za- rorystycznej. przewlezlono go do SZ,?ItalB: pol
uego. z ilustracjami Mieczy.slawa Szczuki. g-adnlenia mruejszo8cl narodowych w 
czekajQ.cego go szafotu. chodzle? I w tym d w tamtym wypadku zna- . Szczeg61.y te opowladall ml: m6j okla?kQ.. Teresy :?;arnowerowny, foto- Nlemczech od Marxa do wybuchu 
Dodajmy Ze, jak stwlerdza Jean Aleksander Szendryk leZc moZina okol1czmoScI nie uspra- oJclec, 
oJa matka, pant Helena Po- graflaml Stefana i Franciszki The- plerwszej wojny 8wlatowej. 
Fabre w swoLm epokowym dzlele (W 0 1 v e r ham p ton). wiedliwlajQ.ce ale w kaZdym bQ.dZ ra- toc
a 1 p: Leon Golublew, sQ.slad merson6w. WstWY napisali Michael Aot:a. Universitatis Wratlslaviensls. 
"Stanislas-Auguste Poniatowski et zle wyjaJm,iajliC e na poz6r niezrozu- m

c
 rr
lc6w, obecny w6wczas na Horovitz i prof. Oswald Blakeston. Nr 1. Prace l1terackie. III. Sena.cka 
l'EuropE" des luml
res" (pal"yZ 1?52
, Do redaktora "WiadomosC'i" miale zjRiWlska. sa I ea ra nej. Komlsja Wydawnlc:z;a: Alfred Jah!, 
prawdzl,wy kult Condorceta zywII Tak wi
 straszliwa dysproporcja WIERSZE GRONOWICZA (przewodnICZlj.cy), Jerzy Lanowsk., 
Starnlslaw August; Condorcet 1 La- Bezwzgl
dnoSC, z jaklj. p. Barbara sn mogla uzasadnic nlekt6re metody Jadwiga Rzewuska-Tyszkiewicz Wiersze Antoniego Gronowicza u- Leon Zawad
kl, Marla Lutmanowa, 
fayette uosab1ali dla niego godnoSC i Toporska w artykule swolm "PoUty- terroru algersklego. (P a r y 
). kazaly m{' w grudnIowym zeszycie ,JArzy Fa1enciak, LesZf'k \Vlnowskl, 
nadzieje . rewolucji. Niestety, szuka- ka polska wobee Blalorusln6w" Z drugiej strony, 
Jnoienna I chwlej- za ub.r. czasopisma "Cresset" (Val- Ro
dan Sujak. Stanl
aw Pllawskl, 
jQ.c w dZlele Condorce
a Insplracjl do ("Wladom09ci", nr 856) traktuje bl
- na poHtyka algerska rZQ.d6w Francji, 


 paraiso) I letnim za b.r. czasopLsma J6zef WlJ.8Owirz, Antoni Knot, Jan 
reform ustroju polski ego, kr61. mu- dy pope1niane wobec mniejszo.sc1 na- nledotrzymywanie obletn1c oficjal- ECIIA KONKURSU "Experiment" (Waszyngton). Reit.er. Komitet redakcyjny uczetni: 
sial z 
oryCZQ. spostrzec ze fdozof rodowych w Polsce, bl
dy, kt6re zre- nych, brak dostatecznych gwarancji, Alfred Jabn - redaktor naczelny, 
francuski jest zwolennlkiem znlesle- sztQ. ruewQ.tpliwie byly. przekracza nlepewnoSt jutra i dalszej przyszloSci Do redaktora "WiadomoAci" WYSTAWY ,Jan Krnllk - sekretarz komitmu. 
nia monarchU. wszelkie granlce prawdy i 
mlaru, po7JWalajQ. zrozumlee desperaCkQ. po- Galeria Grabowskiego (do 11 wrze- Aleksandra Chrzanowska - sekrc- 
gdy .przywoluje dla por6wna
lla ger- Btaw
 Betek tysi
ey Europejczyk6w. Mus
 si
 wytrumacz c z te 0, 
e 
nia b.r.) : Derek Boshier, David tarz tecl1nlczny reda.kcjl. 
roaktor 
mamzacj
 I Gestapo: rusy!lkacj
 i Dzisiaj powoli kurtyna opada na tym razem nle poslala
 w 
ione' Hockney, Allen Jones, Peter PhilHps, Zffizytu ROJ:"dan Zakrz..wskl. Wro- 
Czeka, Hitlera I Stahna, Elchmanna t
 przE"szlooc. Nowa Algeria rod2Ji si
 kartJd wyborczej al 
kl .J M
 Shepperd, Norman Toynton, c.law. Zaklad Narodowy Im1M1la Osso- 
I jedne/?o zabi
ego v: Polsce :?;yda.. w b61ach. Ale trudno bylo przypusz- lepsze essaye SQ. 'jed
C:
nie 
:li
 Bnan Wright. hil
klch, 1962; str. 193 I Inl. I Ibbl. 
UznaJ
 konleeznoSt dyskutowan,la czac, ze po 7 latach dramatu, rete- antypolskie, a przeclet w cza.sie tam- I Inl. - Na. tom 
da.dajlj. sl
 na.raey z (D kl.ej ksilj.Zkl Z obrazkam1" (J..rzy Cic- 
Ie Informacji p. Toporsklej, pracujlj. FrancjQ.. W d2JI.edz1nle gospodarczej, e 1 and, F lor I d a). IJO POPRAWIENIA shkow!'lJd), ..Z hlstorll zhiera.ctwa 
nad. tym i to pod nadzorem RosjL tecbnicznej. admlnlstracyjnej, szkol- Do W artykule X. Henryka LaSnlew- polsJdch pleSril ludowych na S1fJ..CJku" 
Pis
 0 tych oskarneniach p. To- nej, kulturalnej jest ona skamna na redaktora "WiadomoAcI" skiego 0 Laskach (..WladomoScI", nr (Tadcu!'lZ RollauE"t'), "Parnlrnza poe- 
porskiej, 00 stalo sl
, chcia}bym po- pomoc dawnej metropolU. Wszyscy P . rzesylajQ.c moiQ. kartkp W y borcz" , 855/856) bl
dnie podano imi
 X. Kor- tv,:,ka S. 
chlilAklej p.t. ..Za GIog-6w 
wledzlee, obl
ym zwyczajem I ob- przyw6dcy algerscy 2Xlajlj. sobie spra- 
 y .., nllowicza (byl'o mu nie Jan ale W1a- PRIP Poll' (TadE"u!'IZ Go.
ar£"k)' 
sesjlj. traktowanie spraw wlasnego w
 z kmlecznoScl tego faktu i stwier- chcIal'bym zaznaczyc ze nie mog
 zro- dyslaw) oraz na2JWIsko siostry Tere- The Duche-ss of Dlno. Phi1in Zi..
- 
panstwa przez Polak6w w formie 88.- dza.jQ. to publicznle. Nie ma co kra- 
umie
 tych malkontent6w, kt6rzy sy (Zofia Landy a nie Landau). 1,:r. .T:wket dpm
 by Ke-Dlwth Farn- 
moblczowanla publlcznego na. oczach ka
: ..la valise ou Ie cercuell". Ta Je

ze 
zlS po Smlerc1 wlelklego Mar- W artykule W. A. Zbyszewskiego hdl. Londyn, Colhns, 196
: mr. 381 I 
obcych (jak np. we Francjl po kata- pomoc, kt6ra jest warunklem Istnle- ::;Q. 
I
 .





il
;
ki

k

 w nr 857 "Wiadomoecl" znieksztal- 
n1. I tab). 6. - Monog-rafla kRI
lcz- 
strofie wrzeSnlowej z trybuny Rady nla twoJVAJ,cego si
 paiistwa algerskle- Wyraz "natr
tny" uWaZam za obraz p cono nazwisko autora artykul'u w kl kuronSklej. pewnle c6rkl szlachclca 
Narodowej w ParyZu), jakby nle doac go, ozna