/KM_02592_1934_01.djvu

			ł--"" 


. - 


ZWIĄZKU ZAWODOWEGO 
DRUKARZY I POKREWN. 
ZAWODÓW W POLSCE 
ODDZIAŁ POMORSKI 


'. 


'- 


I 
, 1.i
		

/KM_02592_1934_03.djvu

			, ( 
.. 
 


I 


, 


ROCZNE 


SPRA 


o 


D 


NIE 


ZWIĄZKU ZAWODOWEGO DRUKARZY 
I POKREWNYCH ZAWODÓW 
W POLSCE 
ODDZIAŁ POMORSKI 


ZA 


ROK 


193 


. 


Nakładem Związku Zaw. Drukarzy i Pokr. Zaw. w Polsce, Oddział Pomorski 
Drukiem Zakładów Graficznych I Wydawn. Wiktora Kulerskiego, Grudziądz
		

/KM_02592_1934_04.djvu

			Związek Zaw. Drukarzy i Pokr. Zaw. w Polsce 1 
Oddział Pomorski 
Hi,ura: w Grudziądzu, ul. Wąska n:r. 2,/4 - t,ell,ef.an nr. 1571 (pd 9-13 i 15-19). 


W nieazielę, dnia 10 marca 1935 r. o godzinie 10-tej przed I)oł. 
w lokalu "Tivolj" w T o r u n i u przy ul. Bydgoskiej odbędzie się 
tegoroczne 


I 
Walne Zgromadzenie 


z następującym porządkiem obrad: 
1. Zagajenie. 
2. Odczytanie protokółu z ostatniego Walnego Zebrania. 
3. Komunikaty Zarządu. 
4. Wybór Prezydjum. 
5. Wybór Komisji Mandatowej i uchwalenie djet dla zamiej- 
scowyclI delegatów. 
6. Sprawozdanie z działalności ZarządlI. 
7. Sprawozdanie Komisji Rewizyjnej. 
8. Dyskusja nad sprawozdaniami. 
9. Udzielenie absolutorjum ustępującemu Zarządo"\vi. 
10. Wnioski 
a) Zarządu: 
I. Ustalenie wkładek i świadczeń związkowych; 
II. Proje
t Korporacji w sprawie zmiany Umowy Zbio- 
roweJ; 
b) członków. 
11. Wybory: 
a) Zarządu, 
b) Komisji Rewizyjnej, 
c) Sądu Koleżeńskiego. 
12. Wolne głosy i wnioski bez uchwał. 
13. Zamknięcie. 
Jeśliby w wymienionym terminie nie przybyła dostateczna 
ilość członków, odbędzie się tegoż dnia i w tymże lokalu o godzi- 
nie 10,30 drugie W al
e Zgromadzenie, które będzie uchwałomocne 
bez względu na ilość obecnych członków. 
Grudziądz, dnia 20 lutego 1935 r. 


(-) [cek Franciszek, 
skarbnik. 


ZA ZARZĄD: 
(-) Weiss Jan, 
prezes. 


(-) SInoczyński Alojzy, 
sekre,tarz. 


2
		

/KM_02592_1934_05.djvu

			Spravvozdanie z działalności Zarządu. 
Rok sprawozdawczy - to jedno nieprzerwane pasmo walk 
w obronie przed wyzyskiem i gwalceniem Umowy Zbioro,wej. Do 
walki tej zmobilizowaliśmy wszystkie sily, czego dowodem nie- 
zliczone interwencje, konferencje, zebrania i strajki, przepro.w'a- 
dzane kosztem niestrudzonych wysilków czlonków Zarządu 
i Związku, - kosztem poważnych wkladów pieniężnych. Zbio- 
rowe wysiłki nie byly bezowocne. Walczyliśmy z bezrobocie.m 
i związaną z tem nędzą, lagodząc ją w miarę możności i sil. Ocz
y- 
wistą jest rzeczą, że nie mogliśmy rozwiązać wszystkich trapią- 
cych nas zagadnień, gd
yż w zbyt dużej mierze zależni jesteŚ"l.Y 
od ogólno-robotniczego ruchu, od innych cZ.ljnników, a zb.yt malą 
tmorzymy garstkę, ażeby o wlasnych silach móc rozroiąz.ywać za- 
sadnicze problemy. Lecz TO obranym i wskazanym kierunku 
pracowaliśmy w.ytrwale i nieugięcie, broniliśmy się, bronimy się 
i bronić będziemy się nadal - TV miarę sil i środków, jakiemi 
jako karna Organizacja rozporządzamy. 


ł 
\ 


Walne Zebranie. 
Do.roczne Walne Zebranie Oddziału odbyło. się dnia 4 marca 
1934 r. w Grudziądzu. W charakterze delegata Zarządu Głow- 
ne
o obecny był kol. Szczucki z 'Varszawy oraz jako przedsta- 
"Ticiel Oddziału Poznańskiego prezes tegoż kol. Grajek. Pozatem 
obecnych było 15 delegatów, reprezentujących placówki: Toruń, 
Pelplin., Gdynia, Tczew, Kartuzy Wejherowo, Starogard, Świecie, 
Wąbrzeźno., Chełmno i Tuchola; z miejscowych Kolegów - 47. 
Do prezydjum wybrano.: kol. Grajek Czesław z Poznania - 
przewodniczący, kol. Byszewski z Torunia - zast. przewodni- 
czącego, kol. Smoczyński - sekretarz, kol. Reiske z Pelplina 
i Polmański z Gdyni - ławnicy; Komisję Mandatową tworzyli 
kol. Icek i Ożegowski z Grudziądza, Maliszewski z To.runia i Sta- 
niszewski z Tczewa. 
Przyjęto. wniosek Ę-omisji Mandatowej, by przyszły Zarząd 
ze względów oszczędnościowych przyznał na następne Walne Ze- 
branie, poza Toruniem wzgl. Grudziądzem, możliwie tylko po jed- 
nym delegacie na każdą placówkę. 
Z wybo.rów, przeprowadzonych przez aklamację, do Zarządu 
zostali powołani następujący Koledzy : Weiss J an - prezes (po- 
nownie), Pielawa Franciszek - zastępca prezesa, Icek Fran- 
ciszek - skarbnik i zast. sekretarza (ponownie), Smoczyński 
Alojzy - sekretarz, Urbański Ignacy - zast. skarbnika i gospo- 
darz (pono.wnie), Majewski Feliks - bibljotekarz (ponownie) oraz 


3
		

/KM_02592_1934_06.djvu

			--- 


- - -" - - 
- - - -- 
-, ....... - - .- 



 ! 


Piechowski Edmund i po jednym przedstawicielu placówki Toruń 
i Pelplin jako ławnicy; do Komisji Rewizyjnej wybrano kol. Oże- 
gowskiego Wincentego (ponownie), Siega Władysława i Lato- 
szewskiego Jana z Grudziądza oraz po jednym przedstawicielu 
z placówek Toruń i Gdynia; Sąd koleżeński: kol. Demski Antoni, 
Brzozowski Brunon, Kowalski Leon i Bielicki Bolesław. Jako de- 
legatów do Komisji Cennikowej i Komisji Sześciu wybrano. po- 
nownie kol. Weissa Jana, jako zastępcę Pielawę Franciszka z Gru- 
dziądza oraz jako sekretarza kol. Maliszewskiego. Józefa z Torunia. 
Walne Zebranie przez usta delegatów wszystkich placówek 
i obecnych Kolegów powzięło. decyzję, by wobec wypowiedzenia 
Umowy Zbiorowej z dniem 27. II. 1934 r. nie dopuścić do żadn,ej 
dalszej obniżki płac, przyrzekając przytem bezwzględne popar- 
cie wszelkich poczynań Zarządu aż do strajku włącznie. Poparcie 
swe przyrzekli również kol. Szczucki w imieniu Centrali oraz 
keL Grajek w imieniu Oddziału Poznańskiego. 
Walne Zebranie zaakceptowało uchwałę Zarządu Oddziału, 
podwyższającą wkładkę tygod/niową n.a 5,00 zł: Koledzy w pierw- 
SZYIll roku po wyuczeniu oraz znajdujący się w wyjątkowo tru.d.- 
nem 'położeniu materjalnem - "\\T tym wypadku tylko na podsta- 
wie uchwały Zarządu - mogą płacić pół wkładki, wynoszącej 
2.,50 zł tygodniowo. Przy 5 - złotowej wkładce nadal utrzymane 
będą zapomogi inwalidzkie, sieroce, chorobowe oraz częścio\vo 
dla powołanych na ćwiczenia wojskowe. Przy 2,50 - złoto,vej 
wkładce członkowie korzystać będą z zapomogi bezrobocia według 
uchwały Walnego Zebrania z dnia 5 marca 1933 r., z równocze- 
snem prawem do innych zapomóg według uchwały X. Zjazdu jak 
dla członków kategor.ji Ib. 
Przyszłe Walne Zebranie uchwalono odbyć w Toruniu. Rów- 
nież przyjęto wniosek, by w razie zaistnienia konieczności prze- 
niesiono Zarząd Oddziału do Torunia. 
Płatnym fllnkcjo.narjuszem Oddziału Pomorskiego ustalono 
kol. Icka Franciszka. 
Polecono Zarządowi utworzenie Kasy Pośmiertnej. 


- j 


..'# 
'O" 


Na czele placówek Oddziału w roku sprawozdawczym stali 
Koledzy: "'T Filji T o ruń - Byszewski Jan prezes, Adrjańczyk 
Stanisław zast. prezesa, Maliszewski Józef sekretarz, Włudarski 
Jan skarbnik; w Filji G d y n i a - Polmański r-radeusz prezes 
(I-sze półrocze), następnie Pietrzak Walerjan, Szumny Leszek se- 
kretarz, Kostrzewski Franciszek skarbnik. Jako Mężowie Zau- 
fania wzgl. kasjerzy lokalni wypełniali swój obowiązek Koledzy: 
,\7 Bro.dnicy - Jankowski Jan, w Chełmnie - Drapczyński 
Józef, w Chojnicach - Szrek.enszleger Józef, w Kartu- 
z a c h - Negowski Wiktor, w P e l p l i fi i e - Przybecki Stefan 
i Mrozek Władysław, w S t a r o g a r d z i e - Galicki Antoni do 
1. X., następnie Kropidłowski Dominik, w Ś w i e c i u - Stusiński 
Paweł w T c z e w i 'e - Staniszewski Franciszek, w T u c h o l i .- 
Szulc 'J ózef, w W ą b r z e ź n i e - Kirszke Maksymiljan, w W e j- 
h c r o w i e - MatyasekZygmunt. 


4
		

/KM_02592_1934_07.djvu

			Zebrania plena,rne i posiedzenia, Zarz,ą,du. 
Zebran plenarnych w Grudziądzu odbyto - 3, nadzwyczaj- 
nych - 1, walnych - 1, oficynowych - 5, personelu pomocni- 
czego - 2. 
Pozatem Zarząd odbył 1'7 posiedzeń Wydziału Wykonawcze- 
go i 2 posiedzenia (14. IV. i 2. IX.) przy pełnym składzie Zarządu 
z udziałem delegatów zamiejscowych, na ktarych rozpatrywano 
i załatwiono 118 spraw. 
Wszelkie posiedzenia i czynności Zarządu odbywal-y się 
na biurze Z"\viązku, które mieści się w Grudziądzu przy 'ul. ,V ą- 
skie,j nr. 2/4, czynne codziennie w dni powszednie od godziny 
9-13 i 15-19. 


* 


Oddział nasz z ,jednym mandatem bierze udział w plenar- 
nych pasiedzeniach Zarządu Głównego. 


Korespondencja. 
Korespondency,j w roku sprawozdawczym wpłynęło: zwy- 
kłych - 631, polecanych -:- 6, express - 2, telegramów - 8. 
Wysłano korespon.dency,j: zwykłych - 569, polecanych -10, 
express - 12, okólników - 15, telegramów 1'7 oraz 4'76 przesyłek, 
abejmujących 38'70 egzemplarzy druków. 
Ogółem załatwiona 12'70 korespandencyj i 4'76 przesyłek dru- 
ków. 


"D'ruka,rz Po'morski". 
"Drukarz Pomorski" ukazał się w roku sprawozdawczYln 
w 9 numerach (3 podwójne). Na koszta wydawnictwa Walne Ze- 
branie lIchwaliło pobierać od Kalegow pracujących dodatkową 
wkładkę w wysokości 25 groszy miesięcznie, z które,j jednakże 
do końca roku nie wszyscy Koledzy i nie wszystkie placówki na- 
leżycie się wywiązały. Poniżej poda,jemy wpływ na fundusz 
prasowy oraz koszta druku. 


ROZLICZENIE Z fUNDUSZU PRASO\WEGO. 


D-ochód: 
Wpływ z wkładek na fu:n
 
dusz "Drukarza Pnm,or::: 
s,kiego" ...... 83,00 zł 
Admi,nisltracja Oddztału na 
pokrycie niedoboru .. 221,00" 


R'ozchód: 
Drukaru!ia za wykonanie 8 
numer,ów "Drukarza Po::: 
m,orskiego" (razem 50 stro::: 
nic) ....... 304,00 zł 


Razem) 304,00 zł 


Raz.em .304,00 zł 


Nasze pisemko związkowe okazało się niezbędnym i po'ży- 
tecznym łącznikiem między Zarządem a członkami Związku 
Za pomocą "Drukarza" Koledzy stale informowani byli o wszel- 
kjch prze,jawach życia organizacyjnego na naszym terenie oraz 
dowiadywali się o powziętych przez Zarząd Oddziału uchwałach 
i dokonywanych przez niego pracach. 


5
		

/KM_02592_1934_08.djvu

			- 


I . 
:t 


Bibljoteka. 
Stan książek w bibljotece w roklI sprawozdawczym powięk- 
szył się o 58 egzemplarzy; nowych książek zakupiO'no 38, zaś 20 
ofiarowali Koledzy i tO': Piechowski 4, Ejankowski 4, Borowski 2
 
Urbański 2, Byszewski 1, Berg 1, Kasprzewski 1 oraz z poza Or- 
ganizacji 5. Stan bibljoteki pod koniec roku sprawozdawczego: 
374 książek i 25 czasO'pism. 
W ciągu roku wypożyczono 1795 tomow, czytanych przez 
54 Kolegow, w tem rekordową cyfrę osiągnął kol. Borowski - 196, 
następnie kol. Martyński - 121, Szymkowiak - 118 i t. d. 
Z powodu zniesienia opłat za wypożyczanie książek bibljote- 
ka żadnego dochodu nie przyniosła; zakup nowych książek, opra- 
wę i naprawę uskuteczniano z funduszów Oddziału. 
Ze stanu bibljoteki wypożyczono do Torunia 30 tomów, do 
W ąbrzeźna - 27, do Gdyni - 7 i 18 czasopism zawodowych. 
Bibljoteka czynna była we wtorki i piątki od g,odziny 16-tej 
do 18-tej 
Na podkreślenie zasługuje życzliwe ustO'sunkowanie się Ad- 
ministracji "Gońca Nadwiślańskiego", która przyznała jeden eg- 
zemplarz swego wydawnictwa jako bezpłatny abonament dla Ko- 
legów bezrobotnych, wyłożony codziennie na biurze Związku. Po- 
zatem prenumerowano 1 egzemplarz "Przeglądu Graficznego". 
Kolegów, którzy posiadają zbędne książki, z tego miejsca 
prosimy o zaofiarowanie ich do bibljoteki związkowej. 


, 
! 
.1 
- i 


Pomoc bez1robotnym. 
Poza zapomogami regulaminowemi Zarząd udzielał szeregu Ko- 
legom bezrobotnym zapomogi koleżeńskie i doraźne. Na zarzą- 
dzone 'v tym celu dobrowolne opodatkowanie spieszyli z ofiarllą 
pomocą Koledzy z Grudziądza, Pelplina, Tczewa, Swiecia i K.ar- 
tuz. Z tego miejsca wyrażamy im serdeczne podziękowanie. 
W dniu 24. XI. urządzono w Grudziądzu wieczorek towarzy- 
ski, z którego czysty dochód przeznaczony był na zapomogi 
gwiazdkowe dla Kolegów bezrobotnych. Wieczorek przyniósł na 
ten cel 123,48 zł. 
Dobrowolna zbiórka wśród Kolegów grudziądzkich 
 110za 
Toruniem i Tczewem -'\ przyniosła dalsze 120,50 zł., również prze- 
zn.aczone dla Kolegów bezrobotnych. 


.--1 


o': li 


Wyjaz1dy i interwencje. 
Na zebrania członków placórwek pozamiejscowych wydele- 
gował Zarząd swego przedstawiciela w 18 w'ypadkach, i to: 10. II. 
na Walne Zebranie Filji Gdynia, 17. II. na Walne Zebranie Filji 
rroruń, 17. III. na zebranie przedstrajkowe Filji Toruń, 21. III. na 
zebranie przedstrajkowe w W ąbrzeźnie, 22. III. na zebranie przed- 
strajkowe w Świeciu, 23. i 24. III. na zebranie strajkowe w To
 
runiu, 25. III. na zebranie organizacyjne w W ąbrzeźnie i konferen- 
cję z p. Szczuką, 22. IV. na zebranie przedstrajkowe w W ąbrze- 


6
		

/KM_02592_1934_09.djvu

			źnie i konferencję z p. Szczuką, 24. IV., 27. IV., 4. V. i 12. V. na 
zebrania strajko,ve w W ąbrzeźnie, 16. VI. na zebranie kwartalne 
w forllni-u, 23. VI. na zebranie i konferencję w Toruniu, 14. VII. 
i 15. IX. na zebrania w W ąbrzeźnie, 8. X. na zebranie i konferencję 
\v Toruniu, 1. XII. na obchód 15-lecia Filji Tor"uń. 
Pozatem przedstawiciele Zarząd"u wyjeżdżali: 10. II. na kon- 
ferencję z Okręgowym Inspektorem Pracy w 1-'oruni-u, który przy 
tej okazji powiadomił naszych przedstawicieli o wydanych za- 
rządzeniach odnośnie młodocianych, kobiet, higjeny i t. p. oraz 
lld2ielił niezbędnych wskazówek co do postępowania w razie 
st\\'ierdzonych przekroczeń "ustaw państwowych i Umowy Zbio- 
rowej; 21. II. na wizytację drukarń w .chełmnie z "udziałem In- 
spektora Pracy i lekarza powiatowego; 23. III. na konferencję 
w Okręgowym Inspektoracie w sprawie strajk"u; 24. III. na zwo- 
łaną przez Okręgowego Inspektora Pracy w Tor"uni-u konferencję, 
na której nastąpiła likwidacja strajku; :22. IV. na plenarne po- 
siedzenie Zarząd"u Głównego w Warszawie; 24. IV. na konferencję 
z "udziałem Inspektora Pracy w sprawie strajk"u w Wąbrzeźnie; 
4. 'T. na konferencję w Obwodowym Inspektoracie Pracy w Tor"uniu 
z lldziałem p. Szczuki w związku ze strajkiem w W ąbrzeźnie; 
10. V. na konferencję międzyzwiązkową w Bydgoszczy; 12. \T1. na 
dalszą konferencję w Inspektoracie Pracy w Toruniu w sprawie 
strajku w W ąbrzeźnie; 5. '
III. na konferencje do Bydgoszczy 
z tamtejszym Zarządem Filji, z przedstawicielami Oddziału Po- 
znańskiego i Zarządem Polskiego Związk"u Dr"ukarzy; 6. i 7. X. na 
'plenarne posiedzenie Zarządu Głównego w WarszaMrie; 8. X. na 
konferencje w Inspektoracie Pracy w Toruniu z udziałem przed- 
stawiciela Zarząd"u tamtejszej Filji i równocześnie interwencja 
w P. U. P. P. w Toruniu ,\7 sprawie wstrzymania zasiłków bezro- 
botnym drukarzoln (ostatecznie doprowadzonej do pomyślnego 
wyniklI za pośrednictwem Centrali); 24./25. XI. na. konferencję 
i zebranie w )3ydgoszczy z udziałem przedstawicieli Zarządu 
Głownego i Oddziałll Poznańskiego w sprawie Umowy Zbiorowej 
i utworzenia samodzielnego Oddziałll z siedzibą w Bydgoszczy. 
Dalsze, ważniejsze interwencje wzgl. konferencje miały miej- 
sce .jak następuje: 26. II. u Inspektora Pracy w GrlIdziądzu 
w sprawie nieprzestrzegania Umowy Zbiorowej przez niektóre 
drukarnie grlIdziądzkie; 6. III. u adwokata w sprawie skargi o nie- 
przestrzeganie Umowy Zbiorowej przez .drukarnię p. Schreibera 
w Chojnicach; 7. III. u Inspektora Pracy w GrlIdziądzu w spra- 
wie llrlopow dla powołanych do czynnej słlIżby wojskowej oraz 
w sprawie zaległych wypłat; 4. IV. u właściciela drlIkarni p. Wł. 
Kulerskiego w sprawie zaangażowania wykiwalifikowanego ma- 
szynisty na stanowisko siły pomocniczej; 11. IV. w drukarniaell 
Izby Rzemieślniczej i "Prawdy w Oczy" w sprawie niepłacenia 
stawek zarobkowych; 1. VI. w spr
wie zaległych wypłat w "Ga- 
zecie Grudziądzkiej"; 30. VII. w Zarządzie Miejskim w sprawie 
akcji dla powodzian; 24. X. w drukarni Wł. KlIlerskiego w sprawie 
zwolnienia pracownika niezorganizowanego. 


7
		

/KM_02592_1934_10.djvu

			1 -_
' -, 


- IJ 


Interwencje i rozmowy telefoniczne przeprowadzano kilka- 
krotnie w czasie strajku marcowego z Mężami Zaufania zamiej- 
scowych placowek, oraz: w dniu 22. III. z Okręgowym Inspekto- 
rem Pracy w Toruniu w sprawie przygotowań .do strajku; 23. IV. 
z Obwod.owym Inspektorem Pracy w Toruniu w sprawie strajku 
w W ąbrzeźnie; 24. X. z p. Szczuką w W ąbrzeźnie w sprawie za- 
angażowania pracowników. 
Na interwencję, skierowaną do Okręgowego Inspektora Pra- 
cy w sprawie urlopów dla nowowyuczonych, otrzymaliśmy wy- 
jaśnienie, iż członkom, którzy po ukończeniu nauki w tym sa- 
mym zakładzie pracują nadal w charakterze pracownika wyk'wa- 
lifikowanego, przysługuje urlop 15-dniowy. 
Liczne pisemne i osobiste interwencje przepro'wadzano w spra- 
wie nielldzielenia zasiłku państwowego na czas bezrobocia Kole- 
gom wąbrzeskim, którzy po zlikwidowaniu strajku nadal pozo- 
stali bez pracy. Interwencje te - jakkolwiek do końca ro

 nie 
doprowadziły do skutku - ostatecznie rokują pomyślne rozwią- 
zanIe sprawy. 


,'.. 

."' 


Również miały mIejSCe liczne przyjazdy delegatów z placó- 
wek Oddziału i to kilkakrotnie z W ąbrzeźna w sprawie akcji 
strajk-owej, z Torunia w sprawach organizacyjnych i taryfowych. 
z Gdyni i Chełmna w sprawie zapomóg i tamtejszych niedomagań 
organizacy.jnych. 


i- 


Skarga przeciwko zatrudnianiu kobiet. 

 11 Umowy Zbiorowej postanawia m. in., iż pracy składacza 
ręcznego i t. p.' nie wolno wykonywać siłom pomocniczym, za ja- 
kie uważać należy kobiety-
ecerki, zatrudnione w kilku drukar- 
niach chełmińskich oraz w drukarni "Konitzer Tageblatt" w Choj- 
nicach. Na podstawie uchwały Konlis.ji Cennikowej Związek 
skierował sprawę na drogę sądową, narazie przeciwko właścicie- 
lowi wspomnianej drukarni w Chojnicach, p. Juljuszowi Schrei- 
berowi. 
Sąd Grodzki w Chojnicach, po rozpoznaniu sprawy w dnill 
20 lutego 1934 r., wydał następujący wyrok: 
1) Zakazuje pOZWiane-m;u zat,rudnian:ie sił pom,ocniezyclh w sweml 'P'f.zed'się-;: 
biorstwie. j,ako skł:ad,aczy Tęc,znych, a w szczeg,óltności., by nie z.a , trudnial jaka 
sk.f
daczy ręcznych OdYOiówny Gertrudy, Guent(her M,ardii" Guzińskiej Agniesizkil, 
Behrendsy, llheil lieleny, P.ageukop,f Gertrudy i to IDod karą ,grzywny w rowocie 
300,- zł za każdy wyp:adek p.rzeciwdział,ania. 
2) Zasądz.a od pozwanego na rzecz .powoda (ponoszeni.a kosztów procesu 
wed.le norm przepis.anych \v kwocie 79,60 zł. 
W uzasadnieniu wyroku Sąd Grodzki uznał za słuszne twier- 
dzenie Związku, który zeznał, iż pozwany, właściciel drukarni 
p. Schreiber, przy składaniu czcionek zatrudnia siły żeńskie nie- 
wykwalifikowane, które nie mają świadectwa ukończenia nauki
 
gdyż takim siłom świadectw nie wydaje się. Zatem zatrudnianie 
ic]} uważać. należy za bezprawne. 


d i 


8
		

/KM_02592_1934_11.djvu

			Zrzeszenie Związ,ków 'Zaw. Drukarzy. 
Sekr
tarjat Zrzeszenia Związków Zawodowych Drukarzy.na 
Województwo Pomorskie prowadzi Oddział Pomorski w osobie 
kol. Weissa. W skład Zrzeszenia wchodzą Związek Zaw. Druka- 
rzy, Polski Związek Zaw. Drukarzy i Związek Litografów i Che- 
migrafów. _ 
Glównem zadaniem Zrzeszenia było reprezentowanie wobec 
Korporacji i władz jednolitego frontu pracobiorców. Zadanie to 
spełniło Zrzeszenie w zupełności, bowiem niemal całą korespon- 
dencję z organizacją pracodawców prowadziło Zrzeszenie, pod 
firmą Zrzeszenie odbywały się dwie główne akcje cennikowe, nie- 
mniej w licznych konferencjach i interwencjach u władz i w urzę- 
dach występowały w imieniu zorganizowanych pracowników 
przedstawiciele Zrzeszenia, oczywiście przeważnie członkowie 
Zarządu naszego Związku. 
Zrzeszenie wysłało w ciągu roku 48 pism na sumę 15,40 zł, 
wpłynęło 29 pism. Koszta przejazdów pokrywały w każdym 
wypadku zainteresowane Związki. 


. J 


Komisja Sześciu. 
Komisja Sześciu zwoływaną była w ciągu roku czterokrotnie: 
5. I. do Grudziądza, 17. III. i 10. XI. do Torunia, 26. XI. do Gru- 
dziądza. Tematem obrad były wyłącznie sprawy zmiany Umowy 
Zbiorowej, a szczególnie taryfy płac. 
W Komisji Sześciu Oddział reprezentowali kol. Weiss i Mali- 
szewski, zaś z końcem roku w miejsce kol. Maliszewskiego brał 
udział w posiedzeniach kol. Byszewski Jan. 


Komisja Cennikowa. 
W Komisji Cennikowej Oddział Związku reprezentowany 
był przez kol. Weissa, który zarazem prowadził sekr'etarjat tejże 
Komisji; jako protokulant z ramienia związków brał udział w po- 
· siedzeniach kol. Maliszewski, pod koniec roku kol. Bysze'wski. 
Komisja Cennikowa interwenjowała kilkakrotnie w sprawie 
przekroczeń Umowy Zbiorowej odnośnie 
 2 - Czas pracy, 

 3 - Płace i 
 10 - Przepisy dla uczniów. W sprawie niepraw- 
nego zatrudniania sił żeńskich w miejsce pracowników wykwali- 
fikowanych (
 11 - Przepisy ogólne) Komisja Cennikowa po- 
wzięła uchwałę, zalecającą poczynienie odpowiednich kroków 
Korporacji Graficznej. Komisja Cennikowa interwenjorw-ała tak 
u poszczególnych właścicieli drukarń wprost, jak i za pośrednic- 
twem kompetentnych Inspektorów Pracy oraz Korporacji Gra- 
ficznej. 
Dnia 21 lutego odbyła się pod przewodnictwem Inspektoł.ła 
Pracy 59 Obwodu lustracja drukarń w Chełmnie, w ktorej poza 
2 członkami Komisji Cennikowej wziął również udział lekarz po- 
wiatowy. Odnośnie stwierdzonych przekroczeń ustaw państwo- 
wych i Umowy Zbiorowej spisano na miejscu kilka protokułów. 


9
		

/KM_02592_1934_12.djvu

			\ 


Dnia 22 września interwenjawała Kamisja Cennikowa w asa- 
bach przewadniczącega dyr. Grabelnega i sekretarza Weissa 
w sprawie strajku w druka.rni p. Szczuki w W ąbrzeźnie, paśred- 
nicząc na miejscu araz przyczyniając się da zawarcia ugady i osta- 
tecznego. zlikwidawania strajku. 
W ciągu raku Kamisja Cennikawa adbyła w Grudziądzu dwa 
pasiedzenia, 5 stycznia i 25 sierpnia, astatnie na wniasek przed- 
stawicieli związków zawadawych. 
Na agół biarąc, prace Kamisji Cennikawej odby(Wały się 
w niezbyt sprzyjających warunkach, wytwarzanych wskutek 
strajku marcowego. i związaną z tern przerwą araz z pawadu pa- 
,vtórnega wypawiedzenia Uma\Wy Zbiarawej we wrześniu. Od- 
czu,vała się brak sprzyjającej atmasfery da współpracy, która 
w naprężanych stasunkach nie maże wydac pażądanych dla 
abll stran wyników. 


,'1, 


Akcje cennikowe. 
Na pasiedzeniu Kamisji Sześciu w dniu 5 stycznia 1934 r., zwa- 
łanej w związku z wydaną nawelą da ustawy z dnia 18 grudnia 
1919 r. a czasie pracy w przemyśle i handlu, uchwalono dad;atel
 
da Umawy Zbiorawej, której zasadniczy punkt atrzymał nastę- 
pujące brzmienie: 
"Płaci się jedynie faktycznie prz,epr.acowlany c,zas pr,acy. Przy OIbliczeniu 
płacy z.a godzinę należy dzi'elić pensjlę przez, 48 g.odziTIJ ty,godniowyclh., pracę 
w .nocy przez 42 g.odzi.ny". 
Zatem przedstawiciele zrwiązków zawo,dawych - chcąc urata- 
wać Umawę Zbiarową - zgadzili się zasadnicza na 48-gadzinny 
tydzień pracy. Paszliśmy więc 1 na jeszcze jedna ustępstwa w za- 
mian danego. nam przez przedstawicieli Karporacji Graficznej 
przyrzeczenia, iż dalsze wypawiedzenie warunków płacy i pracy 
celem pagarszenia ich, nie nastąpi. 
Uwierzyliśmy w ta przyrzeczenie, które jednak nie została 
datrzymane, gdyż już w dniu 26 lutego. nastąpiła wypawiedzenie 
taryfy płac. Na zwołanej na dzień 17 marca Kamisji Sześciu 
przedstawiana nam prajekt. nawych stawek zarabkowych, które 
miały wynasić: dla I. kat. - 67-70 gr., II. kat. - 75-80 gfI"., 
III. kat. - 1,00-1,15 zł na godzinę, z równaczesnem zniesieniem 
zapłaty za święta. Na takie pagarszenie płac nie mogliśmy się zga- 
dzić, wabec czego. wysunęliśmy następujący kontrprojekt: 1) nie- 
naruszalnaść datychczasawych stawek zarabkawych; 2) przywró- 
cenie angielskiej sabaty; 3) panawne zawarcie wzgl. przedłużenie 
datychczasawej Umawy Zbiarawej. 
Przedstawiciele Karparacji adrzucili nasz kantrprajekt, pad- 
trzymując swaje żądania i. komunikując wypawiedzenie całej 
Umowy Zbiarawej 
Pismem z dnia 21 marca jeszcze raz padkreśliliśmy zdecyda- 
wane nasze stanawisko, żądając astatecznego aświadczenia się 
da dnia 23 marca godz. 10 przeo pałudniem. Cafnięcie żądań przez 
Karparację nie nastąpiła, a zatem strajk stał się już nieunikniany. 


. 


,-! 
, 



 ; 


- 1:1 


- i 
l 


10 


, I 
,I, 

i
		

/KM_02592_1934_13.djvu

			Na wyznaczoną godzinę 12 w piątek, dnia 23 marca przystąpili 
Koledzy do strajklI, V\T mysI zapadłych i obowiązujących uchwał. 
Tak Koledzy pracujący jak i bezrobotni zdali ze swej karności i so- 
]idarności świetny egzamin. 
Strajk objął cały Toruń, Grudziądz'! ,Gdynię, Kartuzy, Staro- 
gard, Tczew, Pelplin, Chojnice, świecie, Chełmno i W ąbrzeźno. 
Jest to "\\7 dziejach drukarstwa pomorskiego pierwszy wypadek., 
gdzie do straJku stanęła cała prowincja, w licznych wypadkacll 
pociągając za sobą nawet niezorganizowany personel pomocniczy"'" 
. , 
oraz llcznlOW. 
Już po krótkiem trwaniu strajku rozpoczęła się jego likwida- 
cja. W Kartuzach, Starogardzie, Pelplinie, Tczewie i Grudziądzu 
właściciele drukarń podpisali przedłożone im indywidualne umowy 
jeszcze w tym samym dniu. W Gdyni i Toruniu nastąpiła częścio- 
wa likwidacja strajku w ciągu soboty., Jako w drugim dniu strajku. 
Do soboty wieczorem byliśmy w posiadaniu 14 umów., podpisa- 
nych przeważnie przez wszystkie większe .drukarnie. Równo- 
brzmiąca treść tych umów była następująca: 
,.Pom,iędzy . . . . . a Związkiem Z,aWl. Drukarzy li Pokr. Zaw. w IPolsce Od::: 
dział Pomorski - za,warto dz.j'5,ilal umowę, na pod/stawie ktiÓre:j podpisuj/ący ni::: 
niejszą umowę, godzą się na dalsze ipr:zedlU\żenie Umowy ZhiorOlwej: dIła przemy::: 
sIlu graficznego na W oj
. Pom,orskie z dnia 1 kwietnia 1932 r. CRozporządzenie · 
Ministerstwa Pr. i Op. SP. ogłoszone w "Moni,torze P'olsk{im" Nr. 147 \poz:. 1811/1932 
z dni.a 22. 6. 1932 r.) ,z pomin.ięciem dodatkowej umowy z dnia 5 styczinia 1934 r. 
w slprlawie angielskiej 6:::godzłinnejl soboty, którą przywr,aiCa się. S'tlawki z,arob:: 
kowe pozQlstają niezmienione, w myśJ ,taryfy pł'FlC, "W1aŻnedi od dnia 17 lu
go 1933. 
Umowa nini.ejlsza obowiązuJe aż do c.z.as
u Iz,awarcia nowejl U,mOlwy Zbiorowej". 
Na sobotę wieczorem (24 marca) wyznaczył Okręgowy Inspek- 
tor Pracy w Torunill konferencję, na której doszło do ostatecznego 
porozllmienia i zlikwidowania strajku na podstawie poniższego 
protokułu: 


Protokuł. 
W dniu 24 marca 1934 r. w lokaju Insoek1toratu Pr,a,cy w Toruniu pod prze:: 
wodlnictw,em Okręgo\vego Inspektorla ,P'r,acy illliŻ. But\vHowicza i '\VI obecności In:: 
spek'tora Pracy S8 Obwodu, i'nż. lium,ięckiego, odbyło silę ,posiedzenie 
przedstawi'cieJ:i 
Korp.oracji Zakładów Grafi.cznych i Zrzeszenia Związków Zawodo\vych 
Wyd.awniczych na Woj.ewlództwo P 0::- D\rukarzy i Pokrewnyclh Zaw'Od,ó\W na 
morskie z siedzibą w Toruniu 'v uSO::: W olewództwo Pom,orskłie w osobach: 
bach: 
p. Edwarda Stefanowieza, 
p. Maksym'ilIjana SZY'Prowskiego, 
p. Anton:iego Antc.zaka, 
p. Stanis,l'awa Boka i 
p. Jiana Karolczaka 
oraz przedstawiciela Toruńskiej' Wy::: 
twórni P,aplierniczej w osobie jej kie:: 
rownika P. Izraela Weissand.a. 
Na wy,mie.nione'm posiedzeniu, zwoł.anem IW celu likwidacji st!rajku w prze
 
myśle ,graficznym, wynikłego 'w dniu wc.zoraj1szym na terenie 'wojew1ód.ztwa po:: 
m,orsklegO z pO'wod'U 'żądania ze strony prtałcodawców obniżenita sita wek obowią::: 
zująeej od d.nia 17 Ilutego 1933 r. tary;fy Ipł.ac, j,ednoglośnie prz.yjlęto: 
Rozpoczęty w dniu '\\;'czorajszym stra,jk podlega matycihmli,astowej: Hkwi:: 
dacji na całym terenie wOjewództwa pom'orskiego bez j,akic!hikolwiek dodatko::: 


p. T,adeus,za Zientarski,ego, 
lP. W,eiss.a Jana, 
.p. Sroc,zyńskiego AntoniegO', 
p. Rogozlińskiego Józefa i 
p. Mal'iszewskiego Józefa. 


1 1
		

/KM_02592_1934_14.djvu

			".".:. 


- li 



 
 


,I 


','. ,
 


- ! 
" 


, , 


1. 


wych ,pertr,aktłacyj W poszc,ze,góI,nyc!h zaktad,ach pracy przemY5 i łu gr,aficzneg-o. 
Termin na.j:późniejszy podj,ęci,a prac.y ustala się na dzień 26 hm., t. ji. W ponie
 
dzl,ałek. 
lJmowa ,zbiorowa dil1a ,pr.zemysł!u grafi,cznego na wojewód,ztwo p,omorgikie 
z dnia 1 kwietnia 1932 r. (Rozo-orządzenie M,inisters1twra Pr,acy i Op'. S
p., ogło" 
szone w "Monitorze Polskim" Nr. 147 p.oz. 181/1932 (L' dn. 22/VI. 193;2 r.) zostalf 
nadal 1\\" mocy. 
Taryfa z dnia 17 lutego 1933 r. nie może być wy(mówiona w' cią/gu, trzecl 
miesięcy od d.nia podplis,ania tliniejsz.ego. 
Od dnia" 1 Hlpca br. .z,amiast 46
g'odIZinnełgo tygodni.a! zostanie \V1pr.Qlwadzony 
47
godz\inny tydzień prracy w całym IPr1zemyśle graficznym na Iterenie 'W1ojew'ód,z
 
t,wa ,p-om-orskiego, ,a od 1 Jpaździernika br. w tymiże prz,emiyśle będzie w'ProWla
 
dzo1ny 48
godzinny tydzień bez 'żadnej! specJ,alnej' d Oiplat y z,aJ z
i,ększeni.e czasu 
pr,acy. Wyjątek z 'Zasady ustalonej w niiniej's,z.ym punk,cie sltanawić będz,ie ,z,a
 
kf,ad p. Stef,
noW!icza Edwarda w T-oruniu, gd'zie j:uż został wprowadzony 48
lg-o:: 
dzinny tydzień. 
Przez pod,pisa,nie ni'lliejszeg-o protokułu wszystkie sep.ara1tystyczne umowy, 
zawarte w dn. 23 i 24 hm. w' celu zJlikw'id.owand.a s-t'raj'ku, z,ostają fllnieWlaż:nio.ne 
i zastąpione .przez n,i,niej'szy protokuif. 
Wreszcie ustaI,a się z,asadę, że ,Zła udzi,ał w straljku, ,zlikwidowanym 'Przez 
podpisanie niniejszelgo, nikt z pr,acownik6w żadinym repr.eSljom ulec nie może. 
Na ory.ginale właściwe podpisy. Zgodne z ory;ginał'em. 
T-o.ruń, dni,a 24 marca 1934. Nr. 3423. 


. 


(pieczęć) 


Ins(pektor Pracy XI. Okręgu 
(-) lnź. IL. B u tWilow'Źcz. 


Tak więc atak został odparty: zarobki pozostały niezmienione.. 
Umowa Zbiorowa zatrzymała SIWą moc obowiązującą nadal, a an- 
gielską sobotę uzyskaliśmy z powrotem, chociaż na kilka miesięcy. 


Jako dalszy ciąg strajku ogólnego., w dnill 23 kwietnia ponow- 
nie wybuchł strajk_ w drukarni D. Szczuki w W ąbrzeźnie z powodu 
dalszego ignorowania Umowy Zbiorowe.i i stosowania represyj za 
udział w strajku poprzednim. Akcją obJętych zostało 18 Kolegów., 
10 członków naszeg-o Związku i 8 członków Polskiego Związku. 
6 łamistrajków., którzy już poprzednio zhańbili honor drukarski, 
pozostali raz popełnionej- zdradzie nadal wierni. Bvli nimi: Cent- 
lewski Marcin, Wilkosz Józef, Nowakowski Jan., Bukowski Alfons, 
Rzeczewski i Garczyński. 
Strajkujący w ciągu trwania akcji znosili niezliczone trudy 
i przykrości aż do prześladowania włącznie. Zarząd ze swej stro- 
ny czynił wszelkie możliwe wysiłki w celll zlikwidowania strajkll 
za pośrednictwem Inspektora Pracy. Niestety liczne konferencje 
i interwencje nie odniosły pożądanego skutku. Z jednej strony 
zbyt długotrwała, wyczerpująca walka, - z drugiej strony uru- 
chomienie zakładu za pomocą łamistra tków.. uniemożliwiły osiąg- 
nięcie pelnego zwycięstwa, lecz .również nie odniósł zwycięstwa 
i przeciwnik. 
Z ofiarną pomocą walczącym spieszyły - poza członkami Od- 
działu - Wydzielł 'Vykonawczy i liczne Oddziały Zwiazku, jak: 
l';wów., Kraków, Poznań., Katowice, Bielsko, Cieszyn i Warszawa, 
którym z tego miejsca jeszcze raz składamy gorące podziękowanie. 


J 


12
		

/KM_02592_1934_15.djvu

			. 


Na specjalne podkreślenie zasługu ją podstępnie zwerbowani 
bezrobotni, którzy solidaryzując się z akcją, nie podejmowali pra- 
cy i bez szemrania opuszczali teren walki. 
Strajk trwał bez przerwy 20 tygodni aż do czasu oficjalnego 
'zlikwidowania go przez Związek w dniu 10 września. 
Ostatecznej likwidacji doznał straJk za pośrednictwem Ko- 
misji CennikoweJ w dniu 22 września. Sporządzono protokół 
ugody, który m. in. brzmi jak następuje: 
,a) Obie strony uważają zatarg za zlikwidnwany, co zostało j,uż st1wierd\Zone 
'Pis.mem Związku z d.ni.a 1 t. ,IX. 1934 r. . 
b) Obie strony 'z,obO'wiązuj\ą się wycofać wszystkie slk a tig i w tej chwili 
znajdujące się w sądach, przyczem koszty dJUż' ,powstałe p,onoszą strony. 
P-owY'Ższe odnosił się rÓW1nież do skarg i,ndyw'id\ualnych, wni,es,ionycn 
przez członków Zrzeszenia, i W!Znowienie - skarg, .objętyCh ni.n:iejs'zią urno::: 
wą, nie mnże .mieć m,iej1sca, p,od ry;gorem. wyciąlg.nięc'ia .z tego konsek:: 
wencyj, przewidZ:iany.c.h !Umową zbi,orową. 
c) Stan obecny, JaIDi z,ais,f,ni.ał w drukarni lP. B,olestlaWla Szc.zuki. uznade .się 
za ,nor'mal'ny i p. Szczuka zobowiązuJe się 'P,rzy zapot,rzehOlw,aniu pra::: 
,cowników w pierwszym rzędzi,e zwracać się (po takowyclh do Zrz,eszenia. 
cli) Obie strony unikać będą wszellk,ich krok6w zaczepnych., mający
h na. 
,cel/u szkodz,enie :przedsiębi.orstwu .i n,a .odwrót związkom. Wszelkie za
 
żalenia i sp:ory, wynikłe ze 'stosunku pracy w drukarni P. Szczuk'i, strony 
,zohowiąz,uj\ą się w przyszłości zał,atwi!ać przez Komi
ję Cennikową. 
Przywrócono wprawdzie normalne stosunki i zniesiono stan 
woJenny, lecz pozostały liczne ofiary strajku, którym Związek 
nadal niesie pomoc materjalną. 


'f 


Dnia 28 kwietnia wybuchł strajk w Pomorskiej Drukarni 
Rolniczej w Toruniu o wypłatę zaległych zarobków. Do likwi- 
dacji strajku doszło dnia 2 maja na podstawie zobowiązań kie- 
rownictwa drukarni, iż w jak najszerszym zakresie uwzględni żą- 
dania pracowników, z miejsca podejmie pertraktacje.o zrealizo- 
'\Tanie spłaty powstałych zaległości oraz nie będzie stosowała re- 
presji za udział w strajku. 
W czasie strajku z,verbowano kilku łamistrajków z Warsza- 
wy, których częściowo po udzieleniu im informacJi co do tła za- 
targu odtra
sporjowano z powrotem, a reszta zw,olniona została 
przez dyrekcję drukarni z mieJsca w chwili podjęcia pracy. 
J ak Już nie.jednokrotnie, tak i tym razem strajk był wspa- 
niałą manifestacją solidarności drukarskiej. . 


l' 


Pismem z dnia 25 września Korp'oracja Graficzna po;wtórnie 
\vypowiedziała Umowę Zbiorową, mimo
 że od 1 października au- 
tomatycznie weszła w życie dalsza, aczkolwiek drobna obniżka 
płac na skutek obliczania tygodniówki przez 48 godzin, zamiast 
jak w ostatnich trzech mies
ącach przez 47 godzin. 
W związku z w'ypowiedzeniem Umowy -odbyły się dwie kon- 
ferenc.te Komisi-i Sześciu - 10. XI. w Toruniu i 26. XI. w Grudzią- 
dzu. Jak zwykle, i tym razem zaprop.onowano nam poważną ob- 
niżkę zarobków i t. p. pogorszenia, na co przedstawiciele pracobior- 
ców oczywiście nie mogli się zgodzie. 


13
		

/KM_02592_1934_16.djvu

			_. 


ił 


Pod koniec roku zaistniała taka sytuacja, iż wobec toczących 
się w Warszawie rok.owań o cennik ogólno-krajowy, nasze per- 
traktacje lokalne zostały zEt,vieszone, z tern, iż do czasu zawarcia 
umowy ogólno-krajowej dotychczasowe warunki pracy i płacy po- 
zostają niezmienione. Zgodę swą na powyższe wyraziła Korpara- 
cja pismem z dnia 26 grudnia 1934 r. 
Warunki cenniko,we na tereni'e O'ddziału,. 
I l ość d r u kar ń. W 22 miejscowaściach istnieje 6? samo- 
dzielnych warsztatów pracy. 
D r u kar n i e c e n n i k o w e. Do drukarń cennikowych za- 
liczamy 36 zakładów, w których pod koniec roku zatrudnionych 
było około. 92% członków Oddziału. 
D r u kar n i e n i e c e n n i k o w e. Do drukarń niecenniko- 
wych, t. j. niepłacących obowiązujących stawek zarobkowyc]l, 
zaliczamy 10 mniejszych zakładów drukarskich, w których pra- 
cuje 12 członków i 5 niezorganizowanych. Poza tern w 5 z tych 
drukarń pracują jako zecerki w miejsGe wykwalifikowanych pra- 
cowników kobiety w ogólnej liczbie 9. Z 3 drukarń (Makoła-Dział- 
dowo, Sabiniarz-Czersk i Wesoło,vski-Nowe) nie posiadamy bliż- 
szych danych
 prawdopodobnie wogóle nie zatrudniają pracowni- 
ków wykwalifikowanych. 
W 18 drukarniach nie zatrudnia się żadnych pracownikó"'T 
wykwalifikowanych a pracu.ją tam przeważnie ,vłaściciele sami, 
w 10 wypadkach byli nasi członkowie., którzy częściowo po zwol- 
nieniu z pracy usamodzielnili się. 
p ł a c 
 p o n a d fi i n i ID U m otrzymuje około 870 zatrlldnio- 
nych, przeważnie składaczy masz'Tnowych. Wysokość dodatko- 
,vego wynagrodzenia waha się od 5-2070 zasadniczego. minimum. 
S t a n u c z n i ó w. Ilość uczniów drukarskich na początku 
roku wynosiła CO, zatrudnionych w 3? drukarniach; 23 drukarnie 
nie zatrudniały żadnych uczniów, z 3 drukarń poprzednio wy- 
mienionych brak bliższych danych. 
Nadmiar ucznió,v, niezgodny ż postanowieniem Umo"\\TY Zbio- 
ro,vej, zachodził w 6 drukarniach, zatrudniających ponad lIsta- 
loną normę po 1 uczniu. 
Stan liczebny llczniów wykazuje szczegółowa poniższe ze- 
sta,vienie: 


_ i 


.
 ; 


-:'_.' I, 


.1 


. , 
" 


. I 


,--o r 


- !' 


- .1 1 
. 'j 


Skladaezy Drukar
y 
ręeznyeb mas
ynl- Razem 
staw 


Intra li- 
gatorów 


Stan faktyczny według danych Związku 
z dnIa 31. XII. 33 r. z 63 drukarń 
Stan faktyczny -według danych Związku 

a
:i
 
5 .g
U
n.ia. 1
3
 
. .z .6
 
r
-I 


53 


17 


70 


4 


46 


1.!1: 


60 


7 


14 



--
-
		

/KM_02592_1934_17.djvu

			Ruch bezrobotnych 


I 
I 
I 
I 
V 
V 
V 
V 
I 
X 
X 
X 



kladaczy Skladaczy Maszynistów Stereo- łntroligato- Razem 
ręcznych maszyn. drukarzy typerów rów 
u h h h h h h 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
.
 +J +J +J -+-' +J +J 
CI} 
 o 
 o CI$' o 
 o 
 o 
 . o 
N U N U N U N U N U N U 
C) U o "S:: u o 'S:: u o 'S:: u o 'O u o 's:: u o 'O 
o ..... o o ..... o o 
 o o ..... o o ..... o o ..... o 
.- >. >. >. ?J >. 
:E 
 .D o 
 
 .D o 
 

o 
 p., .D o 
 
 .D o 
 
 .D o 
 
..... 
 O >........ ..... ..... >. ..... 
s::: h >. s::: s:: >. >. s:: s::: o h >. s::: o >. >. 
 s::: >. s::: 
ro N .D ro ro N .D ro ro N 
 ro r.d N .D ro ro N .D ro ro N .D ro 
+J H +J 
 H +J UJl
l
 
 +J H +J +J H +J +J H +J 
(f) 
 
 (f) (f) 
 
 (f) (f) r.n 
 
 (f) (f) 
 
 (f) r.n 
 
 (f) 
66 2 64 5 5 21 I 1 20 1 1 16 -1 16 109 3 106 
- - - - - - -- - 
I 64 8 - 72 5 1 - 6 20 2 1 21 1 - - 1 16 - 3113 106 11 4 113 
I 
II 72 2 3 71 6 - 1 5 21 2 - 23 1 - - 1 13 -\13 113 4 4 113 
V 71 9 8 72 5 2 1 6 23 2 3 22 1 -- l 13 5 1 17 113 18 13 118 
72 7 6 73 6 1 1 6 22 1 - 23 1 -1- 1 17 2 1 18 118 11 8 121 
I 73 7 4 76 6 1 - 7 23 1 2 22 1 _1- 1 18 1 1 18 121 10 7 124 
II 76 2 2 76 7 - 1 6 22 - 1 21 1 - - 1 18 - 1 17 124 2 5 121 
III 76 1 - 77 6 1 - 7 21 - - 21 1 - - 1 17 - 2 15 121 2 2 121 
X 77 3 4 76 7 1 1 7 21 1 1 21 1 --- - 1 15 - -. 15 121 5 6 120 
76 8 6 78 7 - 1 6 21 2 3 20 1 - - 1 15 - 1 14 120 10 11 119 
J 78 11 71 82 6 4 4 6 20 6 5 21 1 - - 1 14 - li13 119 21 17 .123 
II 82 9 19 72 6 -- 2 4 21 6 10 17 1 - - 1 13 1 2112 123 16133 106 


Ruch członków według miejscowości 
-
---- -
- 
Stan Stan 
z l-go Przybyło Ubyło z 31-go 
stycznia grudnia 
1934 r. 1934 r. 
Brodnica . . . 1 1 2 
Chełmno . . . 11 3 8 
Chojnice . J 4 1 3 
Gdynia . . . 24 7 8 23 
Grudziądz . 64 3 10 57 
Kartuzy . . 8 1 7 
Kościerzyna 1 1 
Nowemiasto . 3 3 
. . 
Pelplin. . . . . . . . 18 1 1 18 
Starogard . 10 1 4 7 
Ś","'iecie n/W. . . . . . 21 4 3 22 
Tczew . 5 5 

 Toruń . . . 82 19 8 93 
Tuc40la . . . . . . 6 1 5 
W ąbrzeźno . . . . 8 6 4 10 
Wejherowo 10 2 8 
Inne miejscowości . . . . 5 4 2 7 
Razem 281 46 52 275 
15
		

/KM_02592_1934_18.djvu

			..!. 


., 'j' 


::.- ' 


Sprawozdanie Filji Toruń. 
.Zarząd w roku sprawozdawczym two.rzyli Koledzy: Byszew- 
ski Jan - prezes, Adrjańczyk Stanisław - wiceprezes, Maliszevv- 
ski Józef - sekretarz, Włudarski Jan - skarbnik, Lewando\vski 
Franciszek - bibljotekarz. Dnia 16 czerwca na miejsce ustępll- 
jącego bibljotekarza kol. Lewandowskiego wszedł do Zarządu ja- 
ko bibljotekarz ko.l. Gumowski Józef. Komisja Rewizyjna skła- 
dała się z Kolegów: Wiśniewski Ernest, Hierowski Franciszek 
i Michalski Go.dzisław. 
Rok sprawozdawczy był dalszym ciągiem wytężonej pracy, 
podjętej w latach ubiegłych w kierunku uświadamiania Kolegów 
o znaczeniu Organizacji zawodowej i niesienia pomocy mater- 
jalnej licznej rzeszy bezrobotnych Kolegów. W związku ze wzro- 
stem bezrobocia poważnie wzrastały wydatki na. akcję zapomo- 
gową, pokrycia których nie można było dokonać w całości z wpły- 
wów bieżących i z konieczności trzeba było. sięgnąć dO' rezerw 
Filji, które z racji tej sto.pniały do niewielkiej sumy. Z pewnością 
fundusz ten nie byłby tak poważnie nadszarpnięty, gdyby Kole- 
dzy pracujący regularniej płacili wkładki członkowskie. Do nie- 
regularnegO' płacenia wkładek w dużej mierze przyczyniło się za- 
leganie z wypłacaniem zarobków i częste wysa.dzanie pracujących 
z powodu braku pracy. Pod koniec roku bolączki te złagodniały 
i wkładki wpływają już bardzo regularnie, co ożywia nas na- 
dzieją, że straty poniesione w czasie nieregularnego płacenia zd.o:- 
łamy wyrównać. 
Stan liczebny Filji wyrażał się pod koniec roku sprawoz(la,v- 
czego w cyfrze 97 czło.nkó:w. Gdy na początku roku bezrobocie 
b)"ło bardzo minimalne, to w następnych miesiącach aż dO' końca 
roku notujemy stale 25-30 bezrobotnych, co stanowi 33% stanll 
członków. 
Strajk ogólny w marcu był dowodem nie zwykłej solidarności 
drukarzy toruńskich. Wszyscy jak jeden mąż złożyli pracę, zapo- 
wiadając strajk. I mimO' groźb i podstępów, stosowanych przez 
niektórych pracodawców, stanowisko Kolegów pozostało nie- 
ugięte. Np. dyrektor pewnego pisma "robotniczego" posunął się 
tak dalece, że delegatowi, który doniósł mu stanowisko Kolegów 
i Związku, O'świadczył, iż nie podpisze umowy z "czerwonyrn'! 
związkiem i że on ten związek rozbije. Nie mógł ten pan zrozu- 
mieć, że i my drukarze mamy prawo do walki o polepszenie swe- 
go bytu, i to takiej walki, jaką i on w swe m piśmie "robotniczem" 
propaguje. Mimo, że sam jeździł po łamistrajków, w niczem nie 
zaszkodził zdecydowanej woli strajkujących. Wprawdzie dele- 


. I 



 . J;' 


-
: 

 : 


-;'. ł 


16
		

/KM_02592_1934_19.djvu

			. 


gat ÓW za swoją nieustraszoną postawę został z pracy zwolniony,. 
lecz więcej znaczenia ma fakt, że nie zaprzedał swoich Kolegów 
i nie zdradził Organizacji. 
Drugi strajk wybuchł w Toruniu w dniu 28 kwietnia w Dru- 
karni Rolniczej z powodu niewypłacania zarobków. Pertrakta- 
cje, które pro,wadził Zarząd Filji razem z Radą Robotniczą danego 
zakładu, dały ten wynik, że odtąd zarobki "\vypłacane są regu- 
larnie. 
Z powodu strajku wąbrzeskiego Związek nałożył na Kolegó"\v 
pracujących opodatkowanie w wysokości 2 zł tygodniowo. ApeJ 
ten niestety nie trafił do sumienia wszystkich Kolegów. Koledzy 
z Drukarni Robotniczej wypełnili swój obowiązek całkowicie, 
Koledzy z Drukarni 
 Spółdzielczej w większej części, zaś z pozo- 
stałych drukarń tylko w minimalnej części lub wcale nie. 
We wszystkich akcjach strajkowych z uznaniem podkreślić 
11a.leży okazywaną solidarność Kolegów bezrobotnych. Niema 
bowiem wypadku, ażeby ktoś z pośród nich się załamał. To też 
Zarząd Filji, rozumiejąc ciężkie położenie bezrobotnych., otacza 
icll po wyczerpaniu zapomóg regulaminowych specjalną opieką. 
Dllia 1 t lutego założono przy naszej Filji Koło Sportowe 
"Grafika". W pierwszym rzędzie wyekwip.owano drużynę piłki 
nożnej. Na zakup mundurków i potrzebnych sprzętów wyas"y- 
gnowano z kasy Oddziału 100 zł, z kasy Filji 100 zł, a dals:ze: 
200 zł zebrano z dobrowolnych datków. W ciągu swego istnienia 
"Grafika" rozęgrała 19 meczów piłkarskich, z których wygrano 9" 
remisowano 3, przegrano t. ,Dalszym krokiem w dziedzinie wy- 
chowania fizycznego jest założenie sekcji lekkoatletycznej. Za- 
rząd Koła Sportowego okazał dużo aktywności, lecz wśród Kole- 
gów mało znalazł zrozumienia, a jednak sprawa warta jest więk- 
szego poparcia. W każdym razie sądzić należy, że Koło Sportowe 
"Grafika" nie zatrzyma się w swym rozwoju. 
Wspaniałą demonstracją i przeglądem naszych sił był obchód 
15-lecia założenia naszej Filji. Znaczenie i powagę "tej uroczystości 
podniósł fakt obecności delegata Zarządu Głównego kol. Szczuc- 
kiego, prezesa naszego Oddziału kol. Weissa oraz prezesa Oddziału 
Poznańskiego kol. Grajka. Wydana z tej okazji Jednodniówka 
i dokonana zbiorowa fotograf ja wymownie świadczą o koleżeńsko- 
ści i solidarności Kolegów toruńskich. - 
Dowodem zachowywania starych tradycyj był uroczysty 
chrzest drukarski 25 Kolegów z Drukarni Rolniczej. Wśród prze- 
pisowych ceremonij wręczono im pięknie wykonane Dyplomy 
Chrztu i przy.jęto ich w grono ogółu jako prawdziwych towarzyszy 
"czarnej sztuki". 
W roku sprawozdawczym odbyło się 29 posiedzeń Zarządu.. 
Wielkie bezrobocie i z tern związane wielkie wyda
ki wymagały 
jak największej oszczędności w administracji, wobec czego zanie- 
chaliśmy wynajęcia lokalu na biuro związkowe. To też posiedze- 
nia Zarządu odbywały się nadal w mieszkaniu kol. Byszewskiego" 


17
		

/KM_02592_1934_20.djvu

			. 


. I 


a "\\Typłata zapomóg w mieszkaniu kol. Włudarskiego. Pewne jest, 
że przy obecnym stanie członkó"'\v naszej Filji lokal związkowy 
staje się coraz pardziej po
rzebny. 
Z tego miejsca wyrażamy pełne uznanie Zarządowi Oddziału, 
który nas o "'\vszystkich sprawach szybko informował i stale lltrzy- 
mywał z nami bliski kontakt. 
Zarząd ubezpieczył s"'\voich członków "'\v Towarzystwie Ubez- 
pieczeń "Vesta" od wypadku śmierei. Ze "'\vzględu na nie zgłoszenie 
się dostatecznej ilosci członków., nie można było uzyskać korzyst- 
niejszych warunków przyjęcia. 
Na święta Bożego. Narodzenia zalnlCJo.wano wśród pracują"" 
cych Kolegów dobrowolną zbiórkę na bezrobotnych; zebrano ogó- 
lelu 200 zł. Zebraną sumę wypłacono. bezrobotnym Ko]egolll .jako 
zdpomogę g"'\viazdkową. 
Zebrań odbyło się: "'\valnych 1, k"'\vartalnycll 3, nadz"'\vyczaj- 
nych 7, oficynowych 3. Pozatern odbyło się 1 nadzwyczajne ze- 
branie ogólno-drukarskie z udziałem członków Polskiego Związku 
Drukarzy "\v sprawach zarobko"'\vych. 
Korespondencyj wpłynęło 145, wysłano 107.. nie licząc licznych 
pism i okólników do Kolegó"'\v i Mężó"'\v Zaufania na miejscu. 
Z bibljoteki.korzystano naogół "'\vięcej, niż w roku poprzednim 
i to dzięki uprzejmości Zarządu Oddziału, który nam z bibljoteki 
swej pożyczył większą ilość książek. Całko"'\vite wykorzystywanie 
bibljoteki zależne jest od posiadania lokalu z"'\viązkowego, gdzie 
koncentrowałoby się życie organizacy.jne, jak to ma miejsce ",\\T in- 
nych większych ośrodkach drukarskich. Majątek bibljoteki jest 
dość pokaźny. Pozatern mamy możność w drodze.. wymiany otrzy- 
mać od Oddziału dalsze książki. 
Na 1 stycznia "'\vypowiedziano Związk.owi Umo.wę Zbiorową 
oraz taryfę płac. Ze względu jednak na toczące się pertraktacje 
o cennik ogólno-krajo"'\vy w Warsza"'\vie.. dotychczasowe warunki 
płacy i pracy nie uległy zmianie. Mimo to wskazana jest wielka 
czujność i gotowość do odparcia ataków, aby utrzymac dotych- 
czasowe zdobycze. 


ZARZ
\D. 


. . Ił 


;' I 


. .1 


Ruch członków według rodzajów zatrudnienia 


Stan Stan 
z l-go Przybyło Ubyło z 31-go 
stycznia grudnia 
1934 r. 1934 r. 
Składaczy ręcznych . . . .. . . . . . 166 23 22 167 
" maszynowych . . . . . . . 33 2 4 31 
l\tlaszynistów drukarskich. . . . . . 
1 12 13 50 
Stereotyperów . . . . . . . . . . . . 3 - - 3 
]ntroligatorów . . . . . . . . . . . 28 2 6 24 
Razem . . 281 39 45 275 


. , 


18 


-


-
		

/KM_02592_1934_21.djvu

			.c 
o 
>. 
.
 
.0 

 
...... 
n1 
'- 
,
 
CI) 


...... 
>. 
O 
::f. 
«1 
N 
Q) 

 
O 
.::f. 
C 
::J 
.c: 
-O 
«1 
'- 


Q) 
.-- 
C 
Q) 
..- 

 
«1 
,
 
CI) 
Q) 
N 



 I 
o 
N 
O 
o:: 



 

 
o 
C\) 
LO 
'" 

 

 


E: 
'o 
bIJ 

 

 
o 

 
::$ 
.
 
.
 
ro 

 
. 
 
(/) 


.
 
'o 
OJ) 

 
......-1 
o 

 
ro 

 
'"d 
...c:: 
C,.) 

 

 
o 

 
. 
 ...c:: 
ro C,) 
H ._ 


 
(/) (/) 
bIJ
 
'O 
 
EE 
O 
 


 
ro 
N 
\O 
1- 
. 
I 
I 


H 
cd 
.- 
r.+-! 
0...c:: 
ro .
 
:a
 
bIJ
 
'O N 
SE 
O 
 
p..
 
ro 

 


..:::tł 
'" 



 

 
O 
O 
eS 
O 

 

 


:. :: ::: 


::: :: 
 
 


o O O O 
C' '" ..;::t4 ..;::t4 
O C\)... 
 ..;::t4 
\O '" ..:::tł ..:::tł 
00 
 
 


ro 

 
. ,
 

 
N 

 
..D. 
. 
 
 

 
(/) 

 
N 
H 
.D 

 

 


o 
''\J 
.,.q 
C,.) 

 

 
"ej 
N 
Q.) 



 
O 

 

 

 
O 
(/) 

 
C) 
O 
$-o 
p.. 

 ro 
O 
 

 N 

 
 
N 
 


.
 

 
N 

 

 

 
'O 

 
N 
(/) 
O 

 


ci.ro 
.t: 
 
,
 
. u O 
 
..-; bIJ N 

 
 
 
.D
.D 
8 O 
 
ro 
 
 
 
s::; ro .
 
'N 
b 
 

 8 U) 
 
H C,.) ::$ 
 
.D ro 
 .
 

 
 
 ro 

 
.
 b 
... S (/) 

 
 O ...... 

 '.8 
 'V 
O ro 

 

 bJJ.....) ro 
.
 
 '"d rr. 
ro 
 N ...,. 

 
rocd 

 "ej'
 N 
(/) 
 C,.) 
N"C 

 O 
p.. p.. 


:: :: 


.- 
 

 "ej 

 N 
ro ro 
"ej .
 

 
 


 


::: :: 


ł.r) O 

 O... 

 \O 

 C\1 
..:::tł 


.
 
.
 
eJ 

 
ro 



 
'O 

 
::$ 

 
'\J 

 
.- 

 
ro 

 
O 

 

 

 



 
 
 


::: 


O 
q 

 
\O 
C\) 


::$ 

 
. .
 
ro 


(/) 
ro 
N 
C,.) 
"ej 
O 

 

 
6 
ro 
H 
OJ) 

 

 

 

 


(/) 
ro 
N 
C,.) 
. '"d 
O 

 
::$ 
- 
ro 
.- 
N 
"ej 
-"ej 
. 
...c:: O 

 
 
 
J2 
 .8 

 O ..... 

 .!::d . u 

.
 ro 

 ro 

 .b 
 
'C (/) 
 
O ro 

 "ej 

 
 

 
 


::: 


O O O O O O O O O O ł.r) 
LOoooooooo...q
 
",'" o o'" eS o'" O eS eS o O \O 

 ł.r) ł.r) ł.r) O o O O O ł.r) 00 
'" 
 
 C\) C\) C\) 
 
 C\) ł.r) 
.
 
 



 
.- 

 
"N 

 
N 

 
.D 

 

 
i:: 



 
.- 

 
. 'N 

 
N 
H 
.D 

 

 

 
. 
 
.
 
ro 

 
- 
 
(/) 
ro 
S=' 


"C 
O 
.J: 
O 
O 
Q 



 
..-
 
ro 
H 

 
Ul 
ro 

 
::$ 

 
ro 
. ...... 
'N 
'\J 
"ej 
O 

 
\:0 

 

 CL> 
O ...... 

 
 

 "'N 
C,.) 
 

 
 
..- 
 

.D 
ro ro 
 

 

 

 
 
 
 

 ro " .
 

 "ej 
 

 O "ej 

 
 '"d 
'.U O O 



 
..
 
ro 

 

 
(/) 


O 
 

 
 
(/) N 

 (/) 

 
 
.....-11 . P"""'4 

 U 


::: 


::: 


::: 


:.. 


::: 


::: 


::: 



 
C,) 
 
.
 'O 
O 
 

 ro 
ro 
 

 
 


-;: 


:: :: 



 



 


::: 


::: 


::: 



 


::: 


,
 

 ro 
'O 
 

 
 
...4 
 



 ::. 



 


O 
:: Ot 

 

 O 

 bIJ 
'O 
 
bJJ .- 
::: O 
 
::$ ,
 

 ro 
.
 
 
::: c:; 
 
H O 

 
 

.
 
 

 
 
ro 
 ro 

 ro .- 
" "ej N 
ro 
 '"d 
E 
 Ó 
ro ro 

 
 
ro 
......-1 
ro 

 t 
s::: 
v 
U 


::: 



 


::: 


::$ 
. 
 

 
C,) 
.- 
r.+-! 

 
'"d 



 
(/) 
H 
O 
S 

 O 
ro 
 

 
 

 ro 
Co) .
 

 
.
 "ej 
O '"d 

 O 



 
.- 
C,.) 

 
$-I 

 
O 

 
ro 

 


::: 


O 
C\) 
ci 

 

 



 
(/) 


.
 

 

 
O 
.
 
.
 
ro 
H 
...... 
(/) 



 
. 'O 

 
ro 
bIJ 
O 
 
bIJ 
.
 

 '"d 
 

 r-i 
'O 
'O 
bIJ"ejbJJ 
O N O 
ro 
.
 
N 
O 

 


::: 


.
 
C,.) 

 
ro 

 


::: 


::: 


::: 


ł.r) O ł.r) O ł.r) 
ł.r) ł.r) 
 
 00 
r--.. 
 \O ł.r) 

 00 ..:::tł C\) ł.r) 
C\) C\) O 
\O 


ro 
.- 

 
::$ 

 
O 
.
 



 ro 
. "ej 'a ...... 
::$ 
 
. ...c:: 
 
 
C,.) O "ej 


tj 
O 
 
. 
 
 
.
 ...... 
ro O 
$-, 
 
 
...... .
 - 
(/) ro 

 
bIJ 
 
'O (/) 
S ...... 
O 
 

 
 :: 
ro "ej 

 
 
;! 
 



 
:: 
 


S 

 
N 
ro 

 


- 

 
LO 
00 
ł.r) 
LO 
O 
\O 


S 

 
N 
ro 

 



 

 
CJ 
- 


..::c 

 
N 
.

 
U'- 
=
 

.D. 


 

CiS 

 
(/) 



 
.- 

 
ro 

 
U) 

 
N 


19
		

/KM_02592_1934_22.djvu

			'. 
 


, 
. 


c ! 


. , 


Dochód 


Zamknięcie rachunku za czas 
a) z funduszów 


3828 wkładek członkowskich I a kat. 
1186" " I b " 
Na zapomogi strajkowe z Centrali . 
Opodatkowanie Oddziału na strajk w 
Pożyczka, z fund. lokalnych Oddziału 


W ąbrzeźnie 


13 398.00 zł 
2 965.00 tp 
1 100.00 ,,. 
1 969.50 " 
7 324.30 " 


Ra
em 


26756.80 zł 


Dochód 


b) z funduszów 


Saldo na rok 1934. . . . . . . . . .. . . . .. . .. . . 
Wkładki lokalne. . . . .. . . . . . . . . . . 5 254.50 zł 
Należność z wkładek funduszu lokalnego. . . 2 454.42 " 
Subsydjum z funduszu Centralnego na wydatki rzeczowe 
Oddziału . . . . . . . . . . . . . . . 
Centrala na wydatki strajku ogolnego. . . 
Oddział Bielsko na strajk w Wąbrzeźnie . 
" Cieszyn" "" 
, 
" Katowice " "" " 
" Kraków" "" " 
" Lwów" "" " 
" Poznań" JJ" " .. . . . . . . . 
" Warsza wa na"" " . . . . . . . . 
Dobrowolne opodatkowanie pracujących kolegów Oddziału 
na bezrobotnych ................... 
Wkładki na fundusz prasowy "Drukarza Pomorskiego" . 
Zebrano na strajk we Lwowie . . .. . . . . . . . . . . 
Odsetki bankowe .. . . . .. . . . . . . . 
Wpływ z bibljoteki. . .. . .. . .. . . . . . 
Zwrot wydatków na Komisję Cennikową 
Pożyczki . . . . . . . . .. . .. . . . . . . 

 
" 


10 448.04 zł 


7 708.92 " 


600.00 ,., 
100.00 " 
150.00 " 
50.00 ,., 
150.00 " 
200.00 ,., 
20u.00 " 
200.00 ,,. 
1 00.00 " 


557.75 r, 
83.00 " 
161.10 p 
16.66 " 
3.80 ,,. 
63.41 " 
450.00 ,,. 


Razem 


ł 


21 242.68 zł 


(-) Alojzy Smoczyński 
sekretarz 


Zarząd 
(-) Jan Weiss 
prezes 


(-) Franciszek Icek 
skarbnik 


. 


20 


,
		

/KM_02592_1934_23.djvu

			od 1 stycznia do 31 grudnia 1934 r. 


centralnych 


Rozchód 


Niedobór na funduszach centralnych z r. 1933.. . . . . 
991 zapomóg dla bezrobotnych . ., ......... 
210 " strajkowych . . . . .. . . . . . . . 
Subsydjum z fund. centr. na rzeczowe wydatki Oddz.. . 
Rozliczono należność od wkładek z Centralą . . . . 
Rozchodo wano z funduszu lokalnego . . . . . . . . 
Razem 


4944.53 zł 
15.044.60 " 
3 476.70 " 
600.00 " 
236.55 " 
2 454.42 " 
26 756.80 zł 


łokalnych 


Rozchód 


734. zapom. koleżeńskich i doraźnych . . . . . . . . . . 
26 " chorobowych..... 
178 " inwalidzkich.............. 
17 " dla rezerwistów. . . . . 
1 " sieroca......... .. 
Koszta delegatów Walnego Zgromadzenia. 
Remuneracja dla Zarządu za rok 1933. . . . 
Manko skarbnika za rok 1932/33. . . . . . 
Wydatki dla Komisji Cennikowej. . . . . . 
Komorne i utrzymanie lokalu ............. 
Wyjazdy członków Zarządu i przyjazdy delegatów 
Koszta strajkowe wyjazdu i przyjazdu delegatow . 
Wydatki strajkowe ogólne . . . . . . . . . . . . . 
Zwrot kosztów przyjezdnych do Wąbrzezna . . . 
Koszta konferencyj, posiedzeń Zarządu i zwrot wydatków 
członkom Zarządu. . . . . . . . 
Portorja sekretarjatu . . . . . . . . 
" Stacyj Płatniczych . . . . . 
Opła ty P. K. O.. . . . . . . . . . . 
Filja Toruń 0/ 0 od wkładek . . . . . . . . . . . . . 
" Gdynia wydatki admin. i zakup mat. biurowego 
Koszta odbytych zebrań w Pelplinie 
()/o od pożyczek . . . . . . . .. . 
Zakup i oprawa nowych książek . . 
Wykonanie druków. . . . . . . . . . 
Druk sprawozdania rocznego . . . . . . . 
Za wykonanie "Drukarza Pomorskiego" . . . . . . 
Abonament czasopism i zakup Dzienników Ustaw. . 
Cari tas . . . . . . . . . . . . . . . . . .. ..... 
Subwencja dla klubu sportowego Filji Toruń . . . . 
Na gwóźdź do tarczy "Orlęta" w Krakowie . . . . . . . 
" " "sztandaru Zw. Kaflarzy we Lwowie 
Przekazano na straj k we Lwowie . . . . . 
Koszta sądowe i adwokackie 
Wkładki do Rady Zw. Zaw. 
Zakup materjału biurowego . 
Pensja funkcjonarjusza Związku.. . 
Ubezpieczenie funkcjonarjusza Związku. . 
Anulacja pożyc 7 ki ..... . . . . . . 
Amortyzacja ruchomoś'ci ....... . 
Pożyczka Oddziału na fundusze centralne 
Saldo na rok 1935. . . . .. ...... 


3 783.85 zł 
245.50 " 
1711.50 I' 
222.00 " 
24.00 " 
434.25 " 
300.00 " 
135.00 " 
75.26 " 
6 1 iO.75 " 
715.10 " 
650.70 " 
543.95 " 
192.90 " 


Razem. 


292.17 " 
373.15 " 
125.53 " 
37.26 n 
761.11 " 
167.25 " 
19.60 " 
47.00 " 
163.90 " 
61.00 " 
147.00 " 
304.00 " 
42.25 " 
18.00 " 
100.00 " 
20.00 n 
5.00 " 
25.00 " 
53.90 " 
100.00 " 
69.95 " 
840.00 " 
116.26 " 
24.45 " 
80.70 " 
7 324.30 " 
249.111: " 
21 242.68 zł 


Komisja Rewizyjna stwierdziła zgodność sprawozdania z dowodami 
oraz książkami. 
(-) Wincenty Ożegowski (-) Władysław Sieg 
(-) Jan Latoszewski ( -) Jan Włudarski 


21
		

/KM_02592_1934_24.djvu

			Spis członkóvv 
Związku.Zaw. Drukarzy I Pokrewnych Zawodów w Polsce 
Oddzhał Pomorski 


o b jaś H i e n ie : 1) wyj1echaiH z terenu Oddzialu; 2) powołani do czynnej' służby 
woJskowej; 3) Wystąp'iTi; 4) wykreśI,eni; *) oz,nacza c1zlonkbw na pół prawIach.. 


Grudziądz I Stacje Płatnicze. 


Adam Kazim,ierz . " . . 428 Gr,aj ewski B.o.l:esł a w 
.. Adamowski Paweł 345 Groszewski Paweł 5 
. . . 
Andrzejewski Franciszek 308 Gry,gier Stanis'ł'aw . . " . , 1619 
Gum/ow/ski Bernard . 43 
Balcer Franciszek 900 Gwia-zdowski W.l,ady Jl.aw ;383 
Bandrowski Frianciszek 654 GwizdaIski. Franciszek 555 
Berig Edmund 25.:5 
BertIing J óz,e:f . . 447* Heiu Leon . " . " 38 
Bettin Broni.sła w 320 Hering Edmund 48* 
Bianek Teofil " . " 729 H,inc Leon . " . 77 
,: . B,ilglus Alf-ons 43 2) Hinc Stef;an 30 
" " " 
Bi.eHcki Bolesla\v 577 Icek F,ranciszek 593 
Rinsz Fryderyk 1048 . . 
. . . " 
1) Błasz,yńskiCzesław 88 J.a,nkiewicz J,6zef 9* 
BÓnk Teofil . . 
 . 188 la,nko,wsk,i, Jan . . " . " 
BOTiowski Leon . . . 534 3) Jaroń Władysł.aw 
!. Borowski, ZYigm:unt 25 Jaworski Jan 520 
. . . . . 
Bożejko K.arol! . . . 647 2) Jaworski Stefan . 50 
Brzozowski Brunon 271* ł-ędrzejewski Feliks " . . 65* 
Buczko\VIski M,j eczYS1!.a w 4) J ędrz/ejews.ki Wiktor . . 7* 
BudZliiński L,e on . . . 31 Jeneralski StanisJaw 301 
Bukowski P,awel 40 
Bukows'ki Sylwester 17* K.aczm,airek Fr,anciszek 7* 
Kajer Alfons . . . " " 44 
2) Cetkowski Ed.mund 60* Kamiński Francliszek " " . . 168 
Clhęc iń ski B,ernard 89 Kiełpiński Antoni . . 18 
Ohoszcz Michał . . " K:ir s z-k e Ma.ksym/iHan . " " 209* 
4) Ci,rson Brunon . " 1* KIła tt F,a weł . . . " 198 
Czapjewski Anto nil . . 415* Kłosiński Marjan . . 2* 
Dląbrowski Fel1iks 224 Kopowski Peliks . . . 60 
. . . K,ostrzewsrk,i; F,ranciszek 19* 
Demski Antoni 677 Kowall,czyk Zy,gmunt 111 
2) Depka Teodor 3:: C . . " 
. . . Kowalski Leon 975* 
Dobr.zaJlski Broni\sław . . 
DobrzaIski Kazimierz 52* Koz.ł,o
lki Antoni " . . 
. . . Kozt.owski Bronis,ł.aw 40 
4) D'oIny FJanciszek . 39 :Kozłowski Edmund 27 
DT:apcz Yński Józef 130* . 
. . . Kriasiński Zy'gmunt 2* 
Dz,jerz
icki Fr,anciszek 218 Krause Fr!ancisz.ek 242 
Ej.anko:wski MaksymUjan 140 1) Krause Jan jlUłno o . . 19 
4) Bpka Igna,cy 9 2) K.rause Z y;g
mlun t . . . 55* 
. . . . I	
			

/KM_02592_1934_25.djvu

			Latoszewski fr,ancls'zek 
Latoszewski Jan 
Lewandows,ki fel.ikiS ... 
LewandowsIki J.ózef .. 
Lewandowski Paweł .. . 
4) Lew.andowski Stanisław . . 
Lisewski J.ózef . 
Lisewski Leonard . . 
Lohe r t Jan ..... 
4) Ludwicłki f'r;anciszek . . 
Laz.arski An toni 
Maciej:czak Jan . . . . . 
Mączkowski Edmund 
Majrewski feliks . . . 
Ma'
owski Antoni . . 
4) M,alis.zewski Antoni 
2) Mania Ed!ward . 
Marchlewski Maksymiljan 
Martyńs,ki franciszek' . · . 
Ma tliński Alfons. . 
Matyasek Zygmunt! . . . 
Mechlińs.ki franciszek 
Mec'hliński W,iktor . . . 
Michna Ed/ward 
Michna Wirlhelm 
Mienszykow Jan . . . . . 
Mindykowski .Alfons 
2) Mrgzek Ignacy . 
Mroz.ek Władysław 
N egowski Wi,ktor ... 
N o<;h Józef . . . . . . . 
Nowakowski Edmund 


Ossowski Maj{symiUan 
Ossows.ki W ojłciech 
Ostrowski St.anisła\v 
O'paliński Mateusz ... 
OUews.ki Aleksander 
O'żegowski Wincenty . . . 
Paczkowski Bronisław 
4) Rat.er Al10ns . . . . . . 
Peka f'ranc1iszek . 
Piechowski Edmund 
Pielawa f'rancisz.ek 
Piet.rzak Walerjłan 
Pilarski Ed.mund . . 
 
Piotrowski M.aksy'mi1j,an . . 
4) P oillmań ski Tadeusz . . 
Ponczek Paweł ..... 
Ponka Teodor . 
Potocki StaTIiisf,a w . . 
Pruski fr.ancis:zek .... 
Przyhecki Stefan . . 
Pyrzewski Szy.m.on . . 
4). Ramczykowski Jan . . . 
Reiske Feliks .. ... 
Reiske Teodor ... 
Reszczyń-ski Konrad . 
2) Rezmerowski Józef . . . 
4) Rink- Fryderyk . . 


714 
524 
89 
451 
224 
3* 
70 


. . 


965 
44* 
13* 
280 
22* 
659 
36 
38 
130* 
82 
20 
290 
214 
3* 
4* 
1* 
61 
174 
156 
18* 
490 
828 
134 
84* 
29* 
70 
58 
2* 
65 
637 
77 
302 
214 
398 
435 
460 
130 
56* 
312 
403 
64 
501 
96* 
851 
100* 
31 
712* 
879 
31* 
78* 
4* 


Roteck;i Wi'ktoJ .... 
Rustowski Wi
t.or . . · . 
Rutlh fn
p . . . 
R!utkowski franciszek .. 
2) RychlUcki 'Konr,ad . . . 
Rybkowski Marj1an . . . . 
Rykaczewski f,ranciszek 


S'ander BronisJ.aw 
Sander Wdł11iam . 
Sentkowski Kazi,mierz 
Sie'g Władysław . · . 
3) Sikora Wacław . 
Sikorski Aleksander I 
Sikorski Aleks.ander II . 
Sildatke Brunon . . . 
Slomian K'o.nr.ad . . . . . 
Słupski Józef. . . . . . . 
Śm,i,g,alski BrQ_nisław ... 
Sm'oczyński Alojzy 
So
haili Konrad . . . 
Sr.oka Marj.an . . . . . 
Stachewi'cz Leon . . . . . 
Staniszewski franciszek . . 
1) Straszyński Bronisłalw 

teinke Wiktor . . . 
Stu:siński A
ntoni . 
1) Stusiński Edmund 
Stusiński P,aweł 
SUJHcki Zygmunt 
Syk!utera: P.aweł . . . 
Szary Ben-on .... 
1) Szczybura Maksymi1ljan 
4) Szef'ka Brunon . . . . 
Szolc A1:0jiZY . . 
Szole Józef . .. ... 
Sz,opińskli Ignacy 
Szlag Jan. .... 
Sz.rekenszlegier Józef 
Szulc Józef . . . . . 
Szumny Leszre.k. . . 
Szymkowi.ałk Ro.man. . . . 
Talkowski Stefan. ... 
T opcz yński Bernard ... 
Tum'lll_
ki la:n . . 
Tuński Tadeusz .... 
2) U.rbanowski Higin . 
Urbański I,gnacy . . . 
Warszews'ki Sobiesła.w . 
Weiss Jan ...... 
Wieczorkowski Henryk 
4) Wifling Jan . . . . 
Wiśniews'ki Bronisław ... 
4) Witkowski Wincenty .. 
Wyczkows:
i Łucjan . 
W yczyńs:ki Wiktor ... 
Wyso
ki Mieczysł,aw 
Zahrocki Otton 
Za:błoński L.eon 
Z,ar,ach Konrad 
4) Zieliński Józef 


. . . 


. . . . 


34*- 
28 
192* 
236 
163 
129 


8* 


19 
1065 
502 
11* 
689* 
99 
154 
343* 
244 
558 
22* 
99* 
874 


94* 
95 
28 
549* 
244 
580 
67 
18 
119* 
150' 
888 
18 
29* 
620* 
47* 
26 
110 
549 
15* 
25* 
54 
1014 


690 
37* 
32 
435 
203 
459* 
468* 
3* 


67 
677 
78* 
70* 


23
		

/KM_02592_1934_26.djvu

			D.awidziński --Roch 
Pliszer li erman . 


CZŁONKOWIE INW AiLIDZI: 
402 Weiss Bdwin . . . . 
E\51 Kaspr.z.ewski W,all,enty 


Adrj,ańczYk Stauisła w 
.Aniołowski Aloj:z,y 
Bednarski Feliks . 
- BłędzkJi (Konrad ... 
Boniewicz Tadeusz . 
Br,aun Paweł . . . 
2) BuahJholz Roman . . . 
Buchholz Willy ... 
Burczyk J.an .. 
4) By
,trzyński Stef.an 
Byszewski l an . . . 
C,iżmowski Jan ..... 
rCzaj,kowski Bolesław ... 
Czajk.owski Kazimierz 
Czarnecki GeIihard . . . 
D1amps Jan . . . 
Dolewski Alfons ... . 
Fahiański Roman . 
4) Falkiewicz Cz.eslł.aw 


. . . 


G,adomski lózef . . . . . 
Gałuszka Stanisł.aw . 
Gaw;ron Walenty . . . . .. 
Godziński l ózef . . 
Gumowski lóz.ef . 
Hejlnowicz Marjlan . 
Hierowski Franciszek jfun. 
H,ierowski Franciszek sen. 
tIi,erowski l an . . . 
I wlański Franciszek . . . . 
",J abłoński l ózef 
labłoński Pa\veł . . . . . 
la.kuhowski Władysł-aw 
Janicki Ludwik . . . . . 
lrar,zyna l ózef . . . . . . 
.Jaworski Apolinary . . 
J aźwJiecki Stanisł'aw . . 
leske
ahoiński Maurycy 
Kaiser Teodor . . . . . 
K'apecki Stanisław ... 
K.aw:ałkowski Wł.adys,ł.aw . 
2) Kłos Bronisław ..... 
Kłosiński Adam ..,. 
Koci.emski Alfons . . . . 
Koniszewski F1loTljan . . . 
Kusz Edward . . . . . 


Lewandows,ki Franciszek 
Lewandowski Kazimierz, 
Majchrzak Teodor .... 
M.a lis;zewsk i lózef . 
Matecki Adlam 


.. .. . 


24 


Filja Toruń 
686 
404 


207 
87 
49 
'61 * 
20 
307 
321 
16 
873 
270* 
17* 
201 
6* 


48 
35* 


580* 
98 
197 
131 
115 
30 


38* 
646 
101* 
33 
66 
21* 
143 
56 
150 
100 
371 
286 
116 
133 
64* 
1 
79* 
558 
73 
36* 
6* 


532 
5* 
493 
408 
32 


Me,j1z,a Antoni . . . . . . 
Mejz,a Edmund ... 
Michalski Godzj,slła w. 
Mielnikow Dymitr ... 
MiItzyński Mięczys-ław 
Milke HenrYK . . . 
4) Mirowski lóz.e.f 
Mroc.zyński. Brunon . . 
N arkiewicz l an . 
N,asarzewski Alfons 
Nasarzews'ki Francisz,ek 
N ehring Stanisław 
Nowakows'ki J óz.ef. . . . . 
O/pJaska' M.arcin . 
Oświałdowski Alfons 
Ploskowski Włiad ysł-aw 1 
Prass Kazi,m-ierz . . . 
2) Przepiora Czesław' 
R,appak Stanisław .... 
2) Rataj:czak K.a.rpil . . . 
Reszkiejwicz Jan . . . 
Rogucki lian 
Rosiński W,acł.aw . 
Ruchlewski, Alfons 
Rysman W.a[erjan .. 
SamtUlo\vs,ki Łucjan 
Sta wieki l an 
Stępnik Stanislław' 
Świtaiski Francisz,ek 
SZYimański Maksymiułan 


. . . 


. . 


Tomczak l ózef 
Ta.rkowlSki M,aurycy 
Tylmanowski, Bolesław 
Ularndowski Stefan . . .. . 
UTbański Wilktor 
Ward:ę:ga l ózef 
Wiatr lieliodor 
Wietecki Edmund . .- . . 
Winiarski, Francisz.ek 
WilŚniew'Ski Ernest 
Wiśniewski l ózef . . . . . 
Włudłarski l a,n . . . . . . 
Zieliński, Józef . . . . . 
Zieliński Nikodem\ . 
ZLQłkowsiki l an ..... 
Z16ł,kowski Tadeusz 
Ziółkowski Zy'gmunt . . . . 


. . . 


. 1028 
530 


83* 
1* 
433 
92 
55 
14* 
1 
396 
158 
20 
104 
2* 
132 
226 
24* 
94* 
33* 
26* 
4* 
27* 
374 
99 
264* 
70 
352 
210* 
25 
9* 
38 
27* 


229 
18 
9* 


29 
485 
74 
12* 
53 
78 
536 
19* 
641 
108* 
518 
79 
130 
264 


CZŁONI
OWIE INWALIDZI: 
l agielski Wincenty . . 556 
Kwi.atkowski Romla-n ... 637 
M-ich allski Antoni . . . . ". 1015
		

/KM_02592_1934_28.djvu

			:; 


1?
 
_ 

,' 
-
-
 .:;_..... -::.--
.. -':.
;;;:;."'.
-, ;-.......:
,-.- ......-:
. 



';;'<- 
- .

 


,. 


() 25 9 2 


. 


.. 


. 


. 


.