/GG_000662_0001.djvu

			.r. 44. 


... 


Grudziądz, na czwartek II-go kwietnia 1907 e 


Rok XIV. 


, 


r 


e 


I 


ł- 


W imię Boże! 
Za Wiarę i Ojczyznę! 


-
 


Ogłoszenia. 
WiertlE petyto
, jednołamowy, lub jego miejsce ..O fen.- 
Reklama na trtecieJ stronicy, wieraz dwuł.mowy petytowy 1,iOm. 
Na ogłoszeniacb, umielZClonych do 5 razy, udzidamy20':.rabatu na CI
atNfch 
rabat wyłszy. 
Adres wydawnictwa, "rlldztllda (Graudenz.) 


. "Gazeta Grndziądzka"
 
wycl10dJl trzy raz
 tYlrodoloWo i to na 
"łiorek. 
zwartek I Robotę z do. 
datkami: .Oo'ciem Swi"teczn,pn«, .Dodatkiem rólniczo - przemyflłowym«, .przyja. 
cielem Dziatwy« I .Robotniktem.« Przedplata .na poczcie wynosi .... 1 mk. 
ćtrier&-oez., z odoo.a. do dOllDu 1.2
 Dlk., wGrudzi"dzu w ekspedycyi 
i w ajenc,yach SO ren., z odnoszeniem do domu 1 Dlk. Pod op.sIr" wysłana 
kosztuje .Gazeta Gnldziądzka« w ajencyacb n8 Śll\zku kwartalnie 1.20 IIDk. 

i;:

e}ixk:
z
a p., Anastazyusza. , Niech bDdzie P ochwalon y Jezus Chr y stus! 
Sobota. Hermana. 
 


Wiec Straży 
odbędzie się w G 6 r z n i El Z. Pr. w niedzielę 
dn. 14. Jrwietnia w lokalu p. Krajnika o godz. 
12 1 / 1 zaraz po nabożeństwie. 
Na porządku obrad: 1. »Sprawozdanie z 
rocznej czynności i dalsza dążnośćc" "Strażye 
2. Połotenie nasze społeczne i środki obro- 
ny przedstawi p. Dr. J. Ulatowski, redaktor 
Gazety Grudziądzkiej. 
3. Zapis członk6w. 
. 4. Wolne głosy w sprawie wzajemnej 
obrony. . . 
5. Z a ł o ż e n i e T o war z y s t wal u d Ow 
wego pa ra fi al n ego. 
.. O lIczny udział prosi rodak6w miasta i 
okolicy 
:»Ozuj duch	
			

/GG_000663_0001.djvu

			,lowycb w .u
lgii me ma a Il i j e d n e g o 
dziecka, kt6reby zmusz'ano' uoz-yć się- religii. - 
\V języku, kt6rym dobrze nie włada. 
'-'Twierdzenia ministra Studtasa 
w ię-c z u p e ł n i e łałl!izyue. Wypowiada: 
my to bez ogr6dki, by wykazać, że ;}niemie- - 
cka wiedza4, kt6ra na niektórych - 

działa 
wprost oślniewająco, takle może błądzić i1 .- 
- Również co-do dzieci Bretoftczykó:w 
w Francy i, kt6rym pruski - minister ogwiaty 
każał' sic! uczyć religii 1)0 francusku, a nie 
w ich języku ojczystym po bretoftskl1, ero- 
dz-e- spudłował i minął si
 z prawdą plinister 
Studt.- - Stwierdza-to pismo centrowców 
Ger
 
mahia«; która pisze: 7>Nie można się dziwić 
p;azetom belgijskim, że tak stanowczo wy- 
stąpiły przeciw fałszywym twierdzeniom mi- 
nistra Studtn, ponieważ w Belgii nauka reli- 
gii należy w yłącznie do Kościoła, a rząd 
wcale się do. niej nie miesza. Belgijczycy 
nie' rozumieją po prostu,_ jak wła,dza rzą- 
dowa }11:0w ac;łz_ić _ moze' walkę przeciwko dzie. 
ciom własnego kraju o _ używanie języka oF 
czyst
g9 
1ianowicie przy nauce religii. Nie 
wiedzą bowiem w Belgii, że germanizacya 
r6wna s
ę lutrzeniu.ę. 
. A.' jak jest z 'ą sprawą w B l' e t 8 n i i 
francuskiej, na którą minister Studt równo- 
cześni
 się powołaU Według :»Gel'manii
:, 
kt<;ira __ gruntownie się wywiedziała o wszy. 
stkiem, to z _ 5 - prowincyi bretoftskich w 
Francyi jeden tylko zamieszkanym jest przez 
Fra
rizów. 'V, tej prowincyi nauka religii 
udzielaną jest po francusku. W 4 zaś innych 
bre
oftskich nie mówi lud wcale po francusku 
i językiem wykładowym w szkole jest -język 
bretoński. - - - 
:»A więc - pisze :»GermDnia4 - także 
t powołaniem się na -Bretanię w Francyi nie 
miał minister wc_ale szczęścia. Na,wet farma- 
zoftski rząd w Francyi zawstydza ministra 
pod tyin względe:n! - Powinno 'się raz konie- 
cznie posłuch.ać, co zagranicą mówią o prze- 
ciwpolśkiej polityce Prue.c _ 
_ -Coś fałszywego zatem powiedział pruski 
minister, . by obronić swe . postępowanie sto- 
jące w-razącejsprzeczności z zasadami peda- 
gogicznemi i z nauką Kościbła rzymsko-kato- 
lickiego. Gdyby nawet to było prawdą, co 
gmiał tak sobie jako coś pewnego twierdzić 
minister w sejm1e pruskim, to jeszcze by 
nie miał sluszności powoływać si
 na rzeczy 
potępienia c godne. Czyż. gdyby -się gdzie 
coś działo wbrew wszelkim za'Badoin- peda- 
gogicznym i prawom Boskim i ludikim, to 
miałoby powodować _ innych, aby tak samo 
ile czynili 
! Słabe to i kulawe uniewinnie- 
nie. na postępowanie z dziatwą polską w 
tlzkołach pruskich, których się pozbawia nie 
aylko wykładu nauk, ale nawet .nauki reli- 

ii- -w ojczystym języku. 
. Tymczasem co gorsza; przykłady owe z 
dziecmi . bretońskiemi i fłamandzkiemi oka- 
zują się wprost niepl'awdziwemi. Fałszywe 
więc twierdzenia wygłosił minister pruski 
łlświaty, by obronić swe postępowanie. -' 
. - Czyż to- zgadza się z powołaniem i go- 
-łnogcią 'tak " wysoko postawionej osoby, 
jaką -jest minister, który powinien przecież 
mieć :lepsze :»berychtye:? : 


. Wiatloluośei kościelne. 
- D)'et'ezya chełmińska. Ks. dr. l\Ii- 
chals
i; dotychczas proboIzez przy KróJ. Ka- 
plicy w Gd
ńsl{u, otrzymał wczoraj insty- 
tucyę kanoniczną -jako proboszcz parafii św. 
Brygidy - w Gdaftsku. . 
_ -- Rzym.- Ojciec św
 zamianuje na naj- 
bliższym konsystorzu także ks. GrżegOl"za y 
Garcia, arcybiskupa z' Burgos, w- Hiszpanii, 
kardyn'ałeń1. Tenz
 wyszedł z zakonu Mino- 
ryt6w a liczy 72 lat wieku. Po zamianowa- 
niu nowycb l{ardynał6w będzie ich ogółem 
nI i to :,6 Włochów a 25 zagranicznych. - 


. - . - - 
Wia(IOl1łOśti Z DiłSZlfh i dalsz}tlt sh.oll. 
ł-
ru.lzlądz, dnia -10-go- kwietnia 1907. 
'- 
iedzielny -' wiec ,;Straiy.' zagaił 
starosta p. Gonczerzewicz a przewodniczył 
lnu p. Całbecki, -_ -kt6ry powołał do pi6ra p. 
J811a Marchlewskiego młodszego a-na lawui- 

ów pp. Gosinieckiego i Wildora MarchIe\\"- 
skiego. - Przemawiali pp.: Gonczerzewicz, 
tjełbecki, Wilttor i Jan :Marchlewscy, redak- 
tor' Rakowski, Lubajlski, Zawiłowski, R.adzi- 
kowski -i Martynski.. -- - .Tednomyśinie przy- 
jęto wl110seJt,. aby odtąd obowiązkowo _ w' 
fJ1el'wl
 'lliedzieJę . każdego nowega kw...- 
Mł\i -ódbywało się_ zebranie cStraży
 ce1em 


poparcla tego. tak pożyteczncgo L'. ::ll'zystwa 
przez zaintorG
o.wallie dla niegO. . .goluj zje- 
dnanie dł
.\Ji jaknajwięcej ezłonkuw. - 8ta- 
rosta p. Gonc-zerzewicz oświadczył, iż w 
mieszkaniu s\Vem przy uJicy Podgórnej nr. 4 
(parter, ilU prawo) przyjmować będzie co 
l1iedzielę Ot1 godz. -1---:6 po pol. składki. 
--£zynić to też będzie dla wygody publiczno- 

ci każdego czasu zegarmistrz p. Kruszew- 
ski przy ulicy Kwidzyńskiej nr. 33. --: Zgło- 
siło sie też na wiecu kilka osób naczłouków. 
--I>ier:\v.sze.rJ)'ki s.ąd.(iw p
:ł;ysi'ęgłych 
w Grud ziqdzu rozpoczf}ły siQ 8 bm. W 
pierwszym dliiu slżonej tamtej- 
szej peosyi następujące l)ismo: 
Kor o n o w o, dnia 3 kwietnia. 
Pan B a jer o w s k i; kupiec -' 
\V miejscu. 
Z rozporządzenia wyższej władzy dono- 
szę Panu niniejszem, że córka Jego została 
skreśloną z listy uczennic pry watnej szkoły 
dziewcząt, ponieważ jej siostra do streJkują- 
cych dzieci 8zkoły ludowej należy. 
; Uniźona 
, - . 
 ._. P. R u d o J p h, przełożona. 
- S2koua słów Da uwagi! 
- Inowrocław. 'V - zeszły piątek to- 
czyły się znów dwa procesy przeciw redakto- 
rowi ">Dziennika Kujawskiegot: p. K. J B n
 
k o w s k i e m u. W pierwszym procesie cho- 
dziło o. artykuł pod tytułem »l\łęczeflstwo 
dzieci polskich«, umieszczony zeszłego roku 
w numerze 248. Za artykuł ten mimo korzy. 
stnych zeznaft świadków skazany został ]J. 
K. Janko'wski na 100 marek kary, a w dru- 
gim Z88 pr
c_esie o rzekomą obrazę isnpekto- 
ra p;, Kempfa z Barcina zapadł wyrok na 6 
tygodni więzienia.- 
. ....- Inowroclan. O procesie redaktora 
:»Dz. J{uj«. piszemy na ionem miejscu. Do- 
dac należy jeszcze C? szlachetnym czynie 
pewnego chłopa polskIego, który -w tym pl'O- 
cesie stawał jako świadek. Otóż ten chło- 
pek polski dostał 8 mI'. świadkowego i te 
oieniądze zaniósł do redakcyi i prz8Zn8.,I- 


'lo
		

/GG_000664_0001.djvu

			.. 


fe p. Jankowskiemu, bo l 011 chciał, chociaż 
w ten sposób dla sprawy polsl\:iej wspólnie 
cierpieć. - Brawo! - Red. 
- Lubasz, pow. czarnkowski, dn. 7.4.04. 
'V pierwszej klasie naszej szkoły katolickiej 
jest dzieci strejkujących 38, są to przeważnie 
dziewczęta. W drugiej klasie dzieci strejku- 
jących jest 48. 
Nawet w trzeciej klasie kilkoro dziatek 
ófimioletnich nie odpowiada na niemieckie 
pytania w religii. - \V Kamionce, pow. 
czarnkowski, w pierwszej klasie strejkuj
 
wszystkie dzieci z wyjątkiem sześcioro, po- 
między którymi jest-syn nauczyciela. 
- Mogilno. Za pośrednictwem p. Pral\:- 
ledy Starkowej nabył p. Bartłomiej P od le- 
wski z Chełmc gospodarstwo p. Stanislawa 
N y k i z Parlinka kol. za 39000 mI'. - Ró- 
wniez Z8 }Jośrednictwem p. Starkowej kupił 
p. J akób M i c h a l s k i z Czagańca gospodar- 
stwo p. Jana M i ch al s k i e g o z Gołąbków 
pod Gościeszynem. - Nowonabywcom: 
»Szczęść Boze«! - Red. 
- Gniezno. W zeszłą sobotę toczyły 
łlię tu dwa procesy przeciw p. K. Skworzowi, 
redaktorowi :>Lechac. ,\Y pierwszym skaza- 
no p. Skwąrza za obrazę policyi gl1ie7.nieil- 
skiej na, miesiąc więzienia; a w drugim za 
obrazę nauczyciela p. Blocha z Mącznik na 
dwa tygodnie więzienia. 
- Zmarł tu właściciel Zdziechów radca 
ekonomiczny Wilhelm Wendol'f na paraliż. 
Paraliź raził go w chwili, gdy na koniu obje- 
żdżał po polach. 
- 0.1 "'U.ko,,'a. Aptekarz p. umbreit 
sprzedał dobra swoje rycerskie P l' Z Y b o ro. 
wo, obszaru 854 m6rg, pani l"> o wał o \V S k i oj 
z Kasprala, obecnie w Toruniu za 248000 mI'. 
- Nabywczyni: Szczęść Boio. 
t Sp. Józef MieezkOłYHki z Ciborzft 
umarł tamże w tych dniach. Nieboszczyk 
brał czynny udział w wszystkich pracach 
narodowych i bj'-ł wzorowym gospodarnym 
obywatelem. Niech mu wi
c Bóg raczy dać 
niebo! - Cześć jego pamięci. Red. 
- Od Nowegomiosta nad Wartą. Za 
pOBrednictwem żyda Goldnera 'z Nowego- 
miasta sprzedał gospodarz Wojciech B a n a- 
s z a k z Wolicy Koziej gospodarstwo swoje 
lJ. Kennemannowi. Jest to w krótkim czasie 
drugie gospodarstwo polskie. które za po. 
średnictwem tego żyda przetizło w obce ręce. 
- Wieści takie w dzisiejszych czasach, \V kt6- 
rych wrogowie nasi ze wszech stron nas 
uciskają. są wprost okropne! - Red. 
- Plesze,,'. Landrat tutejszy nie za- 
twierdził wyboru p. K. Blalldziego na sołtysa, 
Morawskiego i Lepczaka na ławnik6w, Dzie. 
raja na zastępcę. Dla czego wyboru nie za- 
twierdził, z tern się nie zdradził. 
- Z OlHrkowo pod Kościanem piszą 
do »Gazety Polskiej c. 
Przed Wielkanocą niektóre tutejs ze dzie- 
ci 14 letnie odstąpiły od strejku szkolnego, 
chcąc w ten sposób uzyskać zwolnienie ze 
szkoły, lecz nic im to nie pomogło, gdyż za- 
trzymano je w szkole na równi z dziećmi, 
które w strejku trwały do ostatniej chwili. 
Po wakacyach zaczęły się więc dzieci pono- 
wnie dopominać zwolnienia ze szkoły, lecz 
nauczyciel oświadczył, że na3tąpi to może na 
Zielone Świątki i tyiko w takim razie, jeśli 
będą grzeczne i zaniechają strejku szk.olnego. 
Podobne wieści otrzymujemy także z kil. 
ku innych miejscowości. 
- Trzeinnkn. Tutejs1';emu robotniko- 
wi kolejowemu Józefowi Burzyńskiemu :;po- 
zwolonoc się przechrzcić na »Wittegoc, 
- Siedlec jest wedle »Kur. Pozn:«' za- 
grożony. Posiedzicielką jest hrabianka Kon- 
stancya M i e l 
 Y fi s k a, a plenipotentem jej 
JJ. Edmund Chrzanowski, który już w 
r. H!99 zaprzepaścił Ostrowo. 
- Pozuań. Szanownym Czytelnikom 
donosimy, iż zn6w odb
dzie się w końcu 
czerwca wspólna wycieczl{a paf} do Krako- 
w a n a k u l' 8 W a k a c y j n y przy U n i w e r- 
zyteci8"Jagiellofukim, pozatern odbywać 
się będzie wspólne zwiedzanie pamiątek, 
dzieł sztuki oraz okolic Krakowa, a w koń. 
cu lipca nastąpi wyjazd do Zakopanego dIn 
odpoczynku i zwiedzenia Tatr. Plan wykła- 
dów z dziedziny językoznawstwa. histor'vi, 
piśmiennictwa i przyrody ogłosimy, skoro bę- 
dzie gotowy. Wazelkich wy jagnień udziela 
i ogłoszenia uC7.estniczek wycieczki przyjmu- 
je p. Zofia Sokolnicka, w Poznaniu na 
,Piekarach 16. II. (Backeratr.). Do wvcieczld 
mogą się przyłączyć panie tylko częściowo 
pJ'8gnące korzystac z wykładów, oraz panie 


ł 


.. 


... 
I 



 


udające się do Kł'akowa tylko celem zwie. 
dzellia go Jub obcowania wśr6Ll swoich. 
Inne. Pisma polskie pl'osim
' o powtórzc- 
nie tego Ogłoszenia. 
Za usiłowane przymuszanie skazany 
zost
ł bYły odpowiedzialny redaktor »Po- 
krakIc p, Władysław Rak o \vs k i na 50 mI'. 
kary. Prokurator wniosł o trzy tygodnie 
więzienb. ' 
- Z l.o.zn8ń
ki

o. Xa Czytelnie ludowe 
złożyli: Ze ::;lesina: Kawczyński 3 mk., K.
. 2 mk., 
PIutowsk
 70 fen., Pazdp.rski, 
lazurowlOki. Bartz, 
Sz. Lewandowski, Gburek,. Drozdowski, Wial'ek po 
JO fen., W. Wólnik, ,1. Lewandowski, Frelichowski, 
Kurzycki po ,30 fen.. Katarzyna Wrzeszcz, J
drzyńsld 
po 25 fen., Cwik, 
Iig11\va, l\laka, Michałek, Za boro- 
,¥ski po 20 fen" I{ubera40 feit. Z noga ciu a: St. 
Zmidzil'iski 1 mk, Z Kaspr()wa: Gogołek, Litewka 
po 30 fen.. :Maracho\Vski, Lewandm..-ski, :Marachowsl\a, 
Hadziński, :Mikołajczyk 1)0 20 fen. Svnakiewicz 25 fen. 
Z Sucbar: Majzon 50 fen., Głowacki, Kriiger po 
25 fen.. Mazurkiewicz 20 fen. Z Gumnowic: Sza- 
l'afiński, DominowsJti, Maćkowski, Mroziński, Weso- 
lek, Chmielewski, Kiec po óO fen., Rożek, Wacławska 
po 25 fen., Z Goncerzew: Szyperski 30 fen.. Dcl- 
ling, Pucałow8ki, Daniel
w6ki, Cerajewski, Bagrowski, 
Bogużka. Giersz po 20 fen., Hobacki, Chojnacki po 
10 fen. Z Kazina: t,tłO mk. Z {Tgod:)": W. Ka- 
czmar€k 1 mk.. Oszubski 80 fen., Kruża 20 fe))., A. 
\Vólnik 5{) fen. Z Teresina K.X. 1 mk Z Sam- 
sieczna: ,Jan Kowalski 1 mk., Łoboda, l\laciejewsl\8 
Podlasik, Jędrzyńska, Herrman, J. Rybka z Gleszcza 
po 50 fen., Kalas 40 fen., Sobczyk, Pieczka, Wacho- 
wiak po SO fen., Milczyński 20 fen., ks. N,N. 2,85 mk 
Suma 36 mk . . 


---- 
 


PrzegIął] politYCZllY. 
- SIłrany polskie. W W i e d n i u zo- 
stało zatwierdzonem przez wladze austry- 
ackie )Koło, Króla Sobieskiegoc, 
które jest filią »T o \V a r z y 8 t waS z koł y 
l u d o w e j w Kra k o w i e<:. Koło urządziło 
bezpłatną szk6łkę polską dla 3 i 9 okręgu 
miejskiego, wynajęło odpowiednie lJomie- 
szkanie dla szkoły na ul. Landstrasse Haupt-, 
strasse m'. 142. i 1'0zpocz
ło naukę języka 
polskiego. Do szkółki zapisało 'się na razie 
35 dzieci polskich. )Koło« zamierza założyć 
też .bibliotekę celem wypożyczania książek 
do . czytania. , W tym celn zbiera składki i 
przyjmuje książki w darze. Zarząd )'Kola 
Króla Sobieskiego.: mieści się w Wiedniu 
przy ul. StolbergaBSB 32 1./9. 
- )Sokółc w Pe'ereburgu został 
założonym dn. 31 marca. Na uroczystość 
otwarcia tego polskiego Towarzystwa gj- 
mnastycznego zaproszono posłów polskich 
oraz różne Towarzystwa sokole. 
- Parllłwe..t 
iemie...ki i .«e>jm 
pruski podjęły po Swięłach swe dalsze 
obrady dziś \v środę. 
, - Monarehowle odwiedzają się wza- 
'jemnie i po-rozumiewają się. W przeszły 
poniedziałek zawitał w A t e n a c h, stolicy 
Grecyi, l{ról włoski W i k t o r E m a n u e} 
trzeci, w gościnie u króla greckif'go, a król 
angielski, E d war d, spotkał się w K a l' t a- 
g e n i e w Hiszpanii z kr6lem hiszpańskim 
A l f o n 8 e m. Włochom chodzi o to, by 
z Grecyą wzajemnie siQ popieraf na półwy- 
spie Bałkańskim, a AngJia dąży do ściślej- 
szego przymierza z Hiszpanią.. _ 
- Z Rosyi i K.'6Ielllłwa Polskiego. 
Zacofańcy i poplecznicy czynownictwa do- 
magają się coraz natarczywiej rozwiąz8nia 
D u 1ll y. Wysyłają oni w swej głupocie !la- 
wet petycye w tym względzie £Iq cara, a li-. 
sty z pogróikami do ministrów. . }lewolucyo- 
niljci zaś zagrozili, że zaraz się ruszą, . sko. 
l'oby miałaz08tać Duma rozwiązaną. Rząd 
. na .wszelki wypadek pościfigał oddziały woj- 
ska do Petersburg'a. 
Rozruchy i napady w Rosyi zaczynają 
się znowu częściej wydarzać. Pod C h a r- 
kowem nap3rłnięto na pociąg. kolei iela. 
znej, ktul'Y ulJl'ubowano. W O d e s s I e 
wtargnięt.o tlo redakcyi pienla )Nowostic i 
wyrządzono znaczne 8zkody
 .. \V G r o d n i e 
zlupiono kasę pewnego banku. W Kij 0- 
w i e opanowali uniwersytet rewolucyoniści. 
W Petersburgu wyl\:ryto cały. skład 
bomb i dynamitfti zaaresztowano około.. 12 
spiskowców_ . 
- 'V li' i n:J a n d y i odbyły się wybory 
do sejmu finlandzkiego, do którego wybrano 
także 19 kobiet. . 
.- W D u m i e przy obradach nad bu. 
dżeteD) przemawiali z polskich posłów S t e- 
cki i Z II k o w ski. Ostatni wykatał,. że Ro., 
sya ma czystego dochodu z podatków Kró- 
lestwa Polskiego około 19 milionów rubli 
rocznie. 
- W L o d z i mszczą się socyaliści na 
robotnikach polskich za to. że podjęli pracę. 
w wielkich fabrykach. i popełniają morder- 


'1111 


stwa. W ostatnim czasie zabili socvaliBci 
w Lodzi przeszło 10 robotników i wieiu po. 
ranili wystrzałami z I'ewolwerów. Okropno. 
ści się tam dzieją. 
-- \V HiszlłauiJ i to w mieście B a r- 
c e I o 11 i e, gdzie . często zachodzą rozruchy" 
rzucili anarchiści kilka bomb na ulicy, któ- 
rych -odłamki poraniły kilka osób. ,: 
..:- 
11i..y. 'W C h a r b i 11 ie w :Majtdżu- 
ryi wybuchł podczas gwałtownej burzy po- 
żar, który zniszczył cał
l dzielnicę handlową 
na przedmieHciu Fu d i a t a m, zamieszka- 
nem prz
z Chhiczyków na obszarze 2 ldlo- 
metrów kwadratowych. Tysiące rodzin chiń. 
skich pozostały bez dachu. Ową dzielnicę 
\V przeciągu tygodnia już po trzeci raz na- 
wiedził PQżar. 
- ,V Maroku kazał sułtan ogłosić 
odezwę, którą odczytano po meczetach, aby 
ludno8ć zachowywała się spokojnie i nie 
występowała wrogo przeciwko :Francuzom 
którzy wbrew umowom zajęli U d ż i d ę za 
zamordowanie kilku poddanych francuskich. 
-. Przeciwnik sułtana, roszczący sobie 
prawo do jego tronu, B u H a m a r a zabrał 
do niewoli Francuza Delboil'a (czy t.: delbela), 
swego dawniejszego naczelnika sztabu, Ol'az 
syna gubernatora z Alhucenas. Bu Hamara 
znajduje się na południu w Maroku w Se- 
luen, dokąd -się schronił Rajzuli przed. woj- 
skami sułtańskiemi. ' 



 


Z OBCZYZNY. 


-, :Uagalebul'g, dn. 4.4. 07. Donosimy \W!zy- 
stkim Rodakom .w l\lagdeburgu i okOlicy, iż od 
12 aż ,do 18 bm. będzie każdego dnia sposobnośó do 
spowiedzi iiw. Wielkanocnej w ojczystym j
)'ku! 
Kto nie może rano, niech idzie wieozorem, a więc 
nikt. nie może się wyma\Via
, że nie było do tego 
sposobności. , 
W niedzielę dn. 14 bm. będzie polskie naboloeń- 
stwo o 2 godz. . po pot, na które powinni wszyscy 
Rodacy przybyc, aby. kościół nie świecił pustkami. . 
, . Jeden z parafiart. 


Od Re.łakeyl. 
- "'!ilzy
tliim tym, którzy się zgłaśz!.iją po 
obl'az bitwy pod Gro"bowem donosimy, iź<)braz 
ten dodamy \V czerwcu do jednego z numerów »Ga
 
zety.
 Nie potrzeba więc, aby się kaMy czytelnik z 
osobna zgła&zał i przysyłał nam kwit pocztowy. 
- P. W. J. w Elier, donosimy, iż najlepiej 
poinformować mogłyby Go w sprawie znąnej gazety 
amerykańskie i tak np. Kuryer Polski, wychodzący 
w Milwaukee (Cor. Broadway & Mason Street. 1\1 i I- 
wa ukee, Wis.) 
- Panu J. N. w Sw. zwracamy uwagę, że po- 
l'ad
, dotyczącą grzyba domowego, zamieścimy w 
najJjhższym numerze »Gospodarzac. 


G."udZiltdzkie et."ay larJrowe. 
Grudziądz, dnia 10 kwietnia 1907 
Kattofłe 3,00-1,00 mk.. masło l,aO-,O,oo mk., jaja O,90","O,()O 
Głoma 0,00 - 0,00 tuk. _ siano 2,2
2,SO mk. 


Targ Ba bydlo 1V Gdańsko. 
G d a ń 8 k, dnia 9 kwietnia 1907. 
S:pędZOIlO, 66 stuk bydla rogatego, 61 ciellIt, 11 ekopt;w, 
lG
9'gwlń. . 
ł"lucono 
Zu buhaja I kl. 34-36 II kł..32-33 111 kl. 27-29 IV kl. -- JDk, 
Za woły I kl. 31-
6 II kl. 3
35 III kl. :17-:J9 IV kl. -- mk. 
Za krowy I kl. 32-81 II kl. 29-30 111 kl. 2ó-28 IV kl. 18-2ł mk. 
Za dalet:! I 1<.1. 45-50 II kl. 40-44 III kl. 25-86 IV III. -- mk. 
7.a skopy I kl. 30-32 II kl. 27-29 III kl. -- IV kl. -.:.- tuk. 
Za /iwinie I kI. SU-B7 II kl. 40- III Id. 82-34 IV kI '28-31 Ink. 


Gdaó.lde ee..
 .bożowe. 
Ho18iiak. dOla 9 Invietni:i 1907. 
I Cena za I Cena "" po- I ' Cena 
1000 klg. dwOjn", CU'. za-:korz, 
mrk. mrk 1Ul'k 
_ I - -197 I ::- ,--19,10 I 8,81- ,- 
- -191 -.--19,40 8,1!5-": ,- 
192- - ""18,20--,-. 8,16.-,,- 
161- - 16.40-, _ / "'66- ,- 
lGO- - 16,00--,-. 5,78"":: ,-- 
148- -. 14.8U-,-- G;18- ,_ 
172- - 17.2
-.- 4,30- ,_ 
160- - 16.00-,- 7,
0- ,_ 

- - - 10,00-10,10 0,00-]0,9 
- - - 11,40-11,60 0,00-0,00 


U8tunek. 


PllZ8Dl iia 'biała 
jasnopatra 
, fi czerwOD. 
Zyto 
J ęezmiefi duły 
" mały 
Owies 
Groch 
,!treby p.zelln, 
Zytne 


. 


I.OZlIlIa"lLte ee..,. zbozuwe. 
PjoaDa6. dnia 9 kwietnia -1;07. 
T o w . r 1110 kiJol'ramów. T o '" . r y 


UIJ
u" I 
:;
 I d;j I "(in:. ' 010.'0.. I 

 ' 8;;i 1 
I
dll 
Ipokojay, mh. mk. nik. spokojny. mk. mk. lUk. 
fllzem.a 1 18,iO , -I!1,40 1 1i,iV l u J,cz.nleil. 1 16,30 1 15'BO I 1ł,
{! 
" Dowa -,- -,- -,- Owiaa 16,40 16,OO.U;,51! 
Żyto) . 16,10 15,50 16,90 Grocb -,- OU.VI! UlI.W 
JJe.'Uń!oikle ceny zbożowe I kar8 plelll-:żny. 
Ił e r I i n. dnia 9 kwietnio 199;-. 
Pszenico na- maj . . . . .. . . . . . . . . . . ...180,60 mk 
Llyto na Inaj . .... .. . . . . .. . . . . . . . . . 1'ił.łłO" 
O",-icli na maj.- .!.. .. .. . .. . .. .. . . . . . . .. 17'7,QQ. Jt 
BI/.o:. pruska kousol. poiyczka paiistwe1fa . . ." . . . !I6,óD" 
?I/",O. zacho':'nio-prn
ki
 listy zllstaWl1e I B. . . . . '_ 94..:10'", 
3';- zRchodu10'prusL.,e bsty za
tawne II. . . . . . . . 9.,79.. 
r.o!!yjskic lJankuoly . . . . . . . . . . _ . . . . 213... .' 
'\'reclaws.li.ie ceBY zbożowe. 
t Wrocław. dnia 9 kwietnia 1987. 
I I Cena za l ' Cena za I
 Cena za l Cena ". 
Gatunek. 1600 kG". centn.,!I'. Gatunek. 1000 q. centII.! 
.. pedwe]n. _ _ pOdwo,Ł . 
iI61-182i16,10-18,20 1 Owies 1 1r;S-170 I 1G,8il-17,ot 
1 1t3-162 1 14.IłO-16,2C Groch 14.0-1110 14,0\!-16.W 
lLo-I71116,OO-17.711 Łubin 13
16IJ 13,00-16,811 
,- - - - - -- - Wyka 137-100 13.7{j
I:;"9\' 


Pszenica . . 
Zyto 
,JQczwłeń ' 
.Jęcz. brunatny 
- 


" Redaktor odpowied
ialny Leon Kowalski w 01'11- 
dziadzu.' Drukiem i nakładem Wiktwa IW.Ierek. 
w'Ul'udziadzu. -
		

/GG_000665_0001.djvu

			. tilei 


../ 


-.0 .... 


.;.; 


.
 


.. 
\ 


,$ 


PO

:dki
mle
i;Y pr;
j;i
jllSZbi;;i:-;ia
ta 
.Zalltlłpi zupelnie bielenie bielizny na -rkaCh.. Do nabycia tylko w pRczk8Ch z nazwi- 
_ _Itlem Heukel I znaldem oohronnym 
lwac. Do nabycl1ł we wUY8tkich droge- 
ryaob, składach to",arów kolonialnych i mydeł 


< 

 
I 


!Zabawa lodowa 
v. tańcami odbędzie ł!ię w 
Gradzllłdza w l!Iobot
 
dola 13 k._let, Początek 
o godz. 8 wieczorem, na 
kt6rą uprzejmie zapraszam 
3. Pawlowl'Jkl. 
.!roch.nym Rodakom polecam mó 
I!Ipecyalny .Jedyny jeden 
pol",lLo-lł.atollckl 

 skład trumien 
ł :wszelkich ubrań dla umarłych 
""" Orudzia.dzu 
ul. Groblowa(Grabenstl'. 24) 
"NajtańBze oeny. Karawan I dery 
do pOlzzebów bezpłatnie. (971 
- VV. Piąt:ek. 
Dla Rodaka pewny ebleb 
w L_bawle. Wałównej ulicy jeB 
od t. tO. 07. (980 
tsklad Z pomieszk. 
do wydziert. bardzo atol. dla Bze 
'WC., w kt6r7m obecnie Blewc mle 
..zk. i mu Blę dobrze powodzi 
Nadaje .Ię let dla blachnlerza, t. 
1I:owy miał 30 lał Interel " lem 
JI1IejBcu. Rodaka u nas nie ma. 
F. Niklewicz, 
Kawaler 
Polak, S6 lat at., przemYBłowiee 
relig., posiad. dobrze prosp. lnIe 
rell pragDlf el, 
. . , 
CZenlCa 



 



 


PaDAY atol. wiekiem, dobrEe
' 
chowane, pracowito" pOlia daj lice 
Dieco maj..tku zechc" Blę łuk 
zgłosili li dol. łoto«raflł do ebp 
nr. 191. 


mieii (; tel (982 


J 
I 
I 

 

 

 
i 
IJ 
tI 
*: 
12 
d 
z 
1'\ 
o 


- , 
: - "MaBdalenenhof u 
li min.=od dworclI oddalony, z Inte. 
reeem kol. i d81!ltyl., wraJ li wielkim 
:zajazdem, zupelnie nowem urz". 
rlzal1lem, z pow. ...yp.dku 'mierct 
pod korzyst. w8i"uukami Bprzedae. 
K. RutJi.o'''lIka, 
Schwetz Ił. W, 


.{I Kuźnia 


z domem mieszkalnym w ..de.ele 
p
""'atowem blisko rynku jest 
z powodu ..to.unków "'onl. 
IIjnyeb zaraz bardzo tanio na 
sprzeda:!:. ZgłOBZ. upruza IIi, do 
_ekBp. nr. 977. Mlallo i okolica 
przewatnie polska. 


u 
j; 
n 


Mój interes 
, wraz z resłauracyą, 
26 mórlr dobrej ziemi, ...łączuie 
1\ Ot6rg -łąki zamierzam dla inne&o 
e przedsiębtorstwa sprzedać. Na ty. 
czenle z roll, lub bez roli. W{'łaty 
25,000-30,000 mk. Polak ma plerw- 
sze1'1atwo. AgeDI6w Blę wyklucza. 
.J6zeł- Wą.

 Lona WPr. 
Ja bl:o:n° '\Vo. 
Są tu do nabycia 
. . 
miejSCa 
pod domy lub parcele 
każdej wielkości. Bliższych 
szczeg. udzieli (968 
.U. RY8zewl!lka tamże 
(Gosslershaullen). 


cJ 
P 
tt 
B 


b: 
G 
k: 


r
 
ni 
4i1 


"'!" 


" 


Powozy i wozy robocze 
z ł;waraneyą :i letni" 
na koła, że śpice w fal- 
gacn i trąbach mocno siew 
dzą, ma na składzie (19Bb 
Griuulel', 
Kolodziej i bud. powozów 
w GI'udzłąclzu. 


8t 
In 
32 

c 
s. 
tJI 
to 
kc 
ję 
p1 
.. 


" Wróciłem. 
 
Dr. Sldttcl', okulisła, 
Gdańt!!k
 Kohlenmarkt 13. 

Makulaturę 
poleca po 5 rok. ctr, 
111m. Gu.etv Grudziadzkiei._ 


. 
j 
. 
t 
. 
. 
. 
, 
. 
. 
, 


Olbrz,mi _,bór. 


itańsz8 i najrzetelniBjszB zródło zakupna. 
f_ Q 'l 

 ' 
j 

 . .' 
;,;\ \ 
 , 


Wszystkie mO ł .e zerarki Sil 
starannie obciągn ęte i n. minut 
tę zregulo...an(!. Za kaMy zega- 
rek daję na 518& pi
miennl\ gwa. 
rancyę. Obawy nie mil tadne- 
bo to, co by się podoba
 nie 
niało, przyj muj fi! z powrotem 
zwracam pienll!dze. Trzeba 
się koniecz. przekona", II kto 
nie kupi, to
 trudno, ten eam 
sobie szkodzi. Zamówienia i po- 
dziękowanie co dzienni. nad. 
chodzą. (162
 
Olbrz
'ml '''ybt'ir. 
Czysto srebrne naj piękniej- 
sze zegarki z Matką Boską 
I z !łoconyml brzegami I z naj- 
lepszymi primll werkami na tO 
kamieniaCh po 12, 14, 16, 18 
i 28 mk. Najwspanialsay z 
Matką Boską zegarek, złoconą 
litery. z najoldobniejszymi złoe 
conymi bra:egaml, C1ętki w sre- 
brae I II najlepszym na 10 ka. 
mieniach prima werkiem tylko 
__ 26 mk. Zegarka tP.go z 
Detalicznie! pcwno
ci" nikt jeszcze nie wi- 
dział. Zegarek niklowy 5.40 
i 8 mk. Zegarek posrebrzany kluczykowy 5,90 mk. Zegarek poare. 
bnany III. na 6 kamlenlllch klucI. 1.76 mk. Zegarek czy.to srebrny 
cyl. na 6 kamieniach klucz. lub. remont. z 2 złoc. brzegami prima 
wsrk. t8 mk. - Ten sam :aa 10 kamieniach po 12 mk. Łańcuszki po 
26, 30 60, 85 fenyg6w, lepsze lIiklowe po l, t 25, 1,50, t,15 mk. 
Ctmnlkl bogate w t600 Ilustracyi na zegarki laflculzki, bitnterye. takle 
IIkrzypce t flely, klllmety, harmoniki oraz note, brzytwy, porlmonetkl 
i rólne okoliczno
ciowe podarki wYByłam ka2demu darmo I franko 
M. Danecki, Poznań 
u.l. Bisł:n.arka :nr. 
. 


, 


" .'1'....'£1. 

 __.I;' 
 

 : \ .:..,.,.,...... 
£ _: ,. AI'I';
.. 
 

.> 
 

 
._"

 


Hurtownie I 



,4, 


Szano
ny Panie apt:ekarzu: 
Proszę o jak najpręd8ze nadesłanie mi na tucz i tarGie dla śwlA 
proBzku W Ilości 10 funt. za trzy marki, pODiewat to pierwBze nade- 
I!łanle budzo dobrze skutkowało. (98 a 
Brull81, 8. III. (17. Z Bzacunkiem 
Władysław W..óblewskl. obywatel. 


Bank Kupiecki 
Spółka zapisana z nieogranicz. poręką w O!!!trowle 
przyjmuje (126 a 
depozyta 
od l mk. począwszy i płaci 
.cj?lz' od sta. 
Procent od depozytów wpłaconych l-go kaMego 
miesiąca oblicza się od następnego dnia wpłaty. 
Procent od depozytów wpłaconych 2-go-.15-go 
każdego miesiacH oblicza sie od połowy miesiąca, 
.ZARZAD 
3. L. Nowlekl., R. Hulewlcz." S. P.'u.lnklewiez 
dyrektor. kasyer. kontroler. 


., 
- 
;... 


-- 


Palcie .... 
2 7 J. 
J 


l,,," 


..- 


.......
 
'.l1\!":' 
nr. .:
\ 


. 
l 


'
. 


samson f t 
"I" '- ..j 
or .,...
"fi - 
,,,,
,. . ....... 
Jean Vouris 


'" 


l' 


przez przeszło 40 lat z dobroci swej 
znane i lubiane wskutek swego wy 
bornego smaku, jaki im nadaje wyr6b 
ręczny na spos6b prawdziwych z Cairo 
importowanych. Prs wdziwe tureckie 
ty 'unie. CienBzy fason "Sechs", 2-10 fen. 
papierosy fin de siedu. (728 


poazukuję do handlu kolon., de. 
wocyonllł6w. artykuł6w kuchen. 
nyCh i domowycb. (979 
samotllY. Zgł08Z. przyjm. ek8p. St. Sobierajezyk
 
nr. 969. . Złotów Flałow WPr 
Montof-maSZJIl. ::

.
t.

.;
. 
betrzebny zal'aZ na dluilzy elU od :zaraz . (981 
do. gruntownej repa!acyllokomo- R. Ocb.ocki, 
bUt I mlockarnl na m}ejecu. Z,ł.do Brodnlea (Strasburg WPr. 
Don1.. PIaskI Ślusarnia i ....rl3ztat reparaeyjDJ' 
p. Bachar
ie. (957 maszyn rolniczych. 
Dom. S..dzlee per Biscnofs- Poszukujli! (956 
werder WPr. poszukuje od zar
 ucznia piBkarskiego 
stelmacha t za tygodn., dobrem wynagrodz. . 
- I\lklenle1Tlc
. Chełmuo (Culm) WPr. 
Z zaciągiem (szarwarkiem). Graudenzerstr. 3S: 
Potrlebny od zaraz (9n 
Elewa budowniczego ll

eń kotlarski. 
pOBzukuje od 2araz Gorzamak, Nakło (Iaka\ -I. d. .,' 
Wa
ław (jzarlińskl
 Bahnhofstr. 380. . 
budo'W!1icly. (930 Poszukuje od zarllZ 2\VVCZ. 
PelplIn WPr. k h k . · 
Zgł!,.z. doł. nalety właBnoz
cz, ue ar - l 1\ 
żYClor. z pod. Btopn. wyk
ztał. , 
2 gospodarstwa Szwa ) - cara 
:


 d
b


t
UJ
t

::adf

tJ 
kt6zaby zarnem pilnowała doju 
Z 2 P omocnikami 10 krów I pomaeala w gospOdo do. 
w niziuach z pięknemi łąkRmi, bu- '" mowern. Zgł. Z pod ...arunków 
dynkaml mas., jedno 211 mrg., poazukuJI! od zaraz (95u i odp. Awiade
tw przyjm. (1117b; 
drugie t50 mrł" mam pod korzy. sze,,'y(SchcIVenp.SchlinsoeW'pr. Dom. Kr18sau 
stOeOtI waR:iml
k sprzed
t. Poszukuję dzielnego (9'2 b. RhelDfeld Kr. Karthaus WPr. 
. y I
 (923 ceglarza., Jtlajętnolli6 Gołuble - Emi.. 
Sch
et:z WPr. 2 palacay do parowej cegielni, lieDhof p. Slendsit
, Kr. Kart-. 
40 kamleDlarzy do tłucz. bru- haus Wf,r: potrzebuje od 
araz 
Gospodarstwo kowców i I'obotnlk6w do zle. lub półn ej (965 
; 
r

j
.rOb6t vzzy pIąllie. Załolz. 5 rodzin robotnicz""" i 
Szada - Strelno Pr. Pos. ,uli 
o mórg ziemi tytniej z zasiewem li zaclo:jnl.kaanl 
zimowym (Gr. tO cenIn.) trłllcznie 'echnl . ka bUda ua 
Bokie zaBługi I ordynary
. 
18 m6rg łąk dwukośnych melioro- L . . 
wanych w A
tonlewłe (AntoD
 IpOWICl, administrator. 
dorf) p. Łabtszynem przy szosIe 
Bydgosko-Labiazyńakiej mam Da- Potrzebuję zaraz (957 
tyebmln..tdo sprzedania. Wpłaty poazukuję od zaraz.. Dokł. ofert
 !'!::: hl kó 
3i100 m. Cena podłu f u"ody. z iycll!rysem i podamellI wysokob t) C O 
 a W 
Wladomo'cl udziel (947 pensYI potądalle. (929 
L. lIulvkiewł{'z Wacł. CzarlIRski, budo...aicay 
:iOX
Ot-:
ao c:ł. elni. Zarobek 
1:
. , Pelplin WPr. F. Grzem8kl 
Leeułczowka .eta
z Dampfziegelei PrilbslTng 
p. RynarzeWo. Czeladników krawiec. in Telgte (Westfalen). 
Gospodarstwa Poszukuj, od zaraa (t98b 
- 
:r

brą robot
 poszu

J
 25 I.obotników 
poczliwszy od tO do kflkuset m6rg .. .. ... II ' k k 
w komplecie, mam do oddania przy oO!..... &Ile os I
 m. rawo w wieku po Dad t8 lat. Dzienna 
bardzo kor2yltnych dla kupują. Grudziądz ul. Koszarowa 8. placa 2.00 10'1 wolne utrzymanie 
ce G ...arunkach. (IWa) t a
ot kOllztow podr6!y. ZgłO&z. 
WOd
a




'" 

I
!1

2. 2 uczni i 2 czeladników pr17


fm':

:b
:
g:::'JI 
Jest na spra:edaż na stałll pr
pOSzUk.1je od zaraz W Toma.zkowle (ThOD1edorf) 
G d fn. F1". 
bu.rek. stac. kol. Gr. Bertuni. Kl'. Allen. 
OSpO arSlJńO NOw:i(:::u:



:k\v


30i
40jrobotn. drenarskich 
zaw. około 90 mrg. pszennej zienll, r pracę do zimy. Koszta podróty 
maB. bud;rnki, !ywy I martwy In. Czela(lz szewsk 
 zwrbcę. Ziemia bez katD;,ieni. 
wentarz, w lelll jest 7 Otrg. łąk '!! Karla
 szacbtmlstrZ. ' 
i IIwój opał. Wpł.ty 10-15000 m. l t ł 
Zgł. 200 postIagernd (95:1 na el?szą, s a ą pracę po- LI Q TOW -.r IKI 
Bischoł-swerder WPl'. 6zuku)e (961 
 .l.
 
W. Gonczerzewiez = dla doroslych == 
\V Bydgoszczy. pa 55 fen., 2,00 j 2,20 nIk. 
KOł!zta podróży zwraca się. dla dzieci ł młodzieży 
2 UCZNI po 3ó fen., oraz 
ktt>rzy otrzymaj l! po tOO JI1rk PR Z E W O D N I K I do 
wynagrodz., przyjmie (756 pisania ltst6w miłolSuych. I 
B. Gulgow!!1kl
 po 8ó fenyg. franko poleca 
miBtrz kowalski. I d . I t 
Ke1pin Kr. Tuchel. "mm s racJa Saz. Grudz. 


.,'.-, 


, .' 

.'

 


f!iplI'zeduie "o:;,... 


. Posiadłość 

ejską 
z 118 morgami dobrej ziemi Ototna 
tanio nabyć przez (19Gb 
I:». Ri('bter
 Lobau WPr. 
Sprzedali tanio BwOją we wsi 
nad 8Z011\ polo:!:. (976 
})osiadłość 
2aw.8 mrg. roli z łąką z torfem i-mae. 
budynk8m. Koici6r w miejBcu, do 
d\vorca 2 klm. CeDa podlug ugody. 
:u. W en
ele"....ki
 
Leinefelde p. GosslershaU8en Wpr. 


Hiadny""rnaj Qłek 
30 mórg bardzo dObrej ziemi z do. 
brymi budynkami przy mieicte 
Brodnicy. Hipoteka jednai stała. 
nI. tylko 400{) mk. Inwentarz ty. 
wy I martwy 20staje. (971 
Rajklewlcz
 Nichało\'!lo 
p. Stl'asburg Wpr. 
Mam zaraz na sprzedd (973 
10 mórg 
dobrej roll w tem łąka i torf. 
Zabudowanie nowe. Zgł. przyjm. 
Falgo,"vski, 
Wollenłhal b. Ponschau. 
Mamy na sprzedaż 
ma.jątek 
obszaru es. 850 mórg z go- 
rzelnią i z dobl'ą komuni- 
kacyą położony w bli..koBci 
P o z n a n i a przy zaliczce 
ca. 80000 mIr. (820 
Związek Ziemian 
E. G. m. b. H. 
Poznań - P
&.n ul. Wiktoryi 2. 


,V mle8cie liczącem tOOOO mieszko 
jest 04 t2 lat istniej. 
skład. 


blawalów, bielizny, tow. wełnia 
nych, krótkich ł obuwia od za- 
raz na sprzedał. Ohrotu t7000 nI., 
dziertawa niska. W polskich rę- 
kacb, by IIlę znacznie Interes pod. 
:alósł. Zgł. przyjm, eksp. nr. 192b. 


Parcelacya. 
3 r;o..podarstwa 1)0 33 mó
 
.... Rytlu (między ChojDicami 
a Cz()r
kiem) Bprzedamyw ezwar. 
tek. d..lal8 kwietala o &,odz. 
10 przed poludn. pod bardzo 
korzYBtnemi warunkami. T.rmln 
odbędzlb się u p. 3ó;,tefa Kren. 
.kle
O w By tiu. (89ą 
Spółka Ziemska \v Tor.holi 
E. G. m. b. H. 
I Wolne ))08Rclyl 
Przodownik z kucha rh 
z 14 ludimi 
potrzebny od suaz do poluyoh ro. 
b6t, w tem duto akordu. . (983 
Dom. PJ'zydatken . 
p. St1'asburg West-Pr. 


Poszukuj Q od zarali (988 
DOmocnika rybackiBio,' 
Kou!!!taQ,ty Jgel, 
Lus8owko (Posen West>_ 


Poszukuję do nowej piekarni B .. 
młodo dobr..e wyucz. piekarza, tfeI UCZnI 
 
kawaleza. kt6r:y z pocz'ltku s.m c..:o 
takowąpro....adzlćbędzle. .1p6fnleJ, poszukuje od l maja do 
majl!C IDaJlltek. !D0te wra
 z do. handlu kolonialnego i ielaza 
mem, w którym Jest wielkt sklad W .... . 
kolon., korz. kupić. Dom ten . ,-,zeli.al@kl
 Blrnbaum. 
znajd. aię przy £łównej ulicy -łJ i 
w środku wsi. Kościoł i 2 szkoły czn a 
w miejscu. Zgł08z." doł. fotogr. 
przyjm. I. ('ltudzlń..kl. Ba- s:V: Da uczciwych rOdzlc6w, !przyj. 
"zkowo II. K...,tt>",yn. (978 mlD od zaraz lub od t. II. 07. (985 
St. BykowIłki, Szubin 
Dom. Rz....'!'kowo p. Frcy- skład bławatów i gardor. m('skie j 
mark Kr. WIrSttz potrzebuje od . 
zaraz . (970 Ucznia 
SZWa j Cara syna poralId. rodziców li dobrem 
wykazt. BZko!nem przyjm. do han- 
na deputat do 80 Bltuk bydra. dfu ,korzeni, ł-koc'i i (l1'!rytuoló1\l\ 
Zgłolz, prlyjm. H. Gra.et:z
 U i li C i e. 
Zarząd. (Uach a. d. Netze). (98' 
UCZNIA 


potrwł6darz 


konoertowe 
(bardzo silne) eZ78to strojone prim. 
.... harmoniki .... 
po cenach £abrycznych. 
ił Iducr;e, 40 głoll., 2 basy mk. 3,00 _ _- t 
2 klucze, 40 głoló".., j baBY, ' I . . \.'1 ' 
ekuwana mk. 4,00 . -' -.t 
i klucze, 40 gł
B6w, 2 basy, -. 
::-'.
-,". 
okuwana, \VlI
ksza mk. 4

0 : _ tJ. - °ł
 
3'kłucze, 60 głos., 2 basy, oku. 
.f "...."ij' 
wana, większa mk. 5,00 
...-. 
ł kbuJze, 80 głos., 2 basy, oku- 
waDa, większa mk. 0,00 
5 kluczy, 80 głos., 4 basy, oku- 
wana, wieksza mk. 13,00 
'8 klucze, 120' głosów, 2 basy 
okuwana, organ mk. la,OO 
. klucz,. 120 głosów, I basy po 6
 6
 7, St 
okuwana, organ ff. 
k. 17,00, 10 w_k, \ 
Adres: M. Danecki, Poznań 
Posen Bismarkstr. 2. 


Niech katdy ko.', 
rZYBta i druellll' 
rozpowiada. j 
K laI'nety !
		

/GG_000666_0001.djvu

			Dodatek do nr. 44-go "Gaz
 \y Grudziądzkiei.'
 


nio mogli się pomieścić nB sali. Przyjechał 
też p. dl'. Ko.i:asiewicz z Tucholi, który cba: 
ciaż nic jost członkiem Banku naszego, am 
tt:d
 z Bankiem naszym nie miał nic do czy- 
nienia, 2araz po nieszczqściu naszem przyje- 
chał z doradą i dzisiaj także na zebranie 
przyjechał. Zgromadzuni obrali p. dr, Kal'
- 
siowicza przewodniczącym. Pan pr1.awodm- 
czący przeczytał nam to, co rewizor, który 
dwa dni Banlt rewidował, napisał. Smutnych 
rzeczy się dowiedzieliśmy, Książki są w zupeł- 
nym nieporzadku i nie odpowiadają temu, 
co prawo wymaga. newizor nic mógł d()-. 
rachować się w oszczędnościach 129 tys, ma- 
rek, a także i weksle mają byt1 w niepo- 
rządłm, . 
Pan dl'. KI11'8siewicz w ostrych słowach 
znromił takie nieporządki i powiedział, że 
w
zyscy wstydzie się muszą takiej gospodar- 
ki. Na pocieszenie jednak dodał, że z tych 
129 tys. marek oszczędności, których rswizol', 
nie mógł się dorachować, już 20 tys. marek 
sie odnat a zło. W koflCU S z a n. p l' Z e w' o- 
dl-liczacy zwrócił się do tych, któ-. 
rzy mają w Banku oszczQdnoAci, ie 
uie mają mie
 żadnł'j oba,,'y o 8tI'a
e. 
nie pieni
dzy zloionyeb i proeeołów, 
bo nikt ani tenn:a uje straei. Jak bo- 
wiem pokazał, niepodobnem jest, ażeby w 9 
latach gospodarki zasądzonego kasyera miało 
zginąć więcej jak 50 tys. marek, a 
hociaż 
by i 100 tys. marek przemarnowano. p1'zypadło
 
by na każdego członka tylko 200 marf'k, bo 
jest około 500 członk1w, a większe. t
Zf
śćza
 
m.ożnycb gospodarzy. 
Następnie przeml5wił Czcigodny nBSZ ks. 
dziekan Wło8zczytJ.ski. który z wrócił u wagę na 
to, że wi1lf
 mają-llietylko Zarząd i Rad!ł nad- 
zorcza ale także członkowie, Jdórzy na waJ- 
nem zebraniu z Hpraw swych nie korzystaJi. 
Nastąpiły \vielkic rozprawy członków, 
z których dowiedzieliśmy 
ię, jak sobie Za- 
rzad (mi'anowicie kasyer) i Rada nadzorcza 
z członkami postępowała. Członka, który od- 
ważył się powiedzieć cośl

lwiek na gospo- 
darkę Zarządu, natychnllast wykluczano 
z Banku i żądano oddania. pożyczki w 
killm dniach. Niektó
zy użalali się, że 11 a 
skargi członków do Patronatu na 
niewłaSciwe postępowanie Zarzą-' 
du albo Patronat nie odpowiadał 
albo brał Zarzad w obrone. {unidzi- 
wiU się, że rewizorzy l>atrollatu, kiórzy Bank 
rewidowali, wszystko zawsze w porządku 
znajdowali, chociaż tel'az w dwa .lni rewi-. . 
ZOl' wynalazł, Ił e o d k ilk u I a t kasyer do- 
puszczał się przeniewierstwa. Oburzenie 
członków było bardzo wielkie. bo przecież 
Rada Nadzorcza widziała, że łiasyor Prono- , 
bis sypał pienięd
mi, chociaż tylko miał 700 
marek dochodu. 
I{u koiloowi zgromadzenia oznajmił 1'. 
dr. Karasiewiez, ,i.e }{s. dziekan WłoSZOZyl'l- 
_________ _____________ ski Q:otów :na życzenie członl\:ów wstąpić 
jako 
człollek <10 Banku i do Zarządu
 jeżeli 
zebranie wybiene takich członków do Rady 
_ 
 Z HI'ó'. Dl!brówki, pow. grudzią- Nadzorczej, do Id6r:ych ks. Dziekan ma Z8U- 
dzki. donoszą nam, iż tamże ln'zewi się pie- fanie. Zebranie zgodziło się na to j wybrało 
niactwo. Za lada co ludzie się procesują i nową Radę .Nadzorczą. 
bogacą przez to niepotrzebnie kas
' pruskie, Xast(}pnie odbyło Się pod przewodni. 
zamiast żyć przykładnie i zgodnie jak na I ctwem p. dł'. l\arasiewicza zebranie nowej 
Polaków i katolików przystało. - Przestańcie Rady Nadzorczej, które trwało przeszło 2 go- 
się bawić plotkami lub nie krzywdzcie w inny dziny. Wybrano do Zarządu jako Dyrekto- 
sposób bliźniego, bądźcie dla siebie wyrozu- 1'3 ks. dzielmna Włoszczyfłskiego. kasyera 
miałymi a nie dajcie się opanować popęd1i- p. Wal. Jędryczkę
 a Iwntrolerem p. kupca 
woQoi, bo człowiek w popędliwości swej do Poćwiardowskiego. Oprócz tego uchwalono 
najgol'Bzych wybryków. zdolny, których po- sprowadzić ..t.lo poinocy osobnego urzędnika 
iniej żałuje; czytajcie gazoty polsko-katolickie. bankowego. . 
a będzie lepiE!j. Jestto bardzo smutnem, ie Tak wiec' skończvło sie to smutne po- 
rodacy teraz, gdzie wszyscy jesteśmy uci- siedzenie - .. v 
skani przez wrogów naszej wiary i narodo. . 
wości, nie .zdołali się jeszcze pozbyć swych -- n' u_____.__ - - 
-u---.--_-._-_. 
wad. 'l'ylko wtenczas, gdy będziemy siQ na- Dro1::n1.c n.o"viny. 
wzajem kochali. gdy będziemy si12 pOl)ie. - '" !!'zal . lłolładl .nn"lo pewien górnik w 
rali i sterali się o oi5wiatę, możemy Bi
 do. lI:l m b o l' n. gdy. wrócił 
 kopalni do dąmu. Za- 
czekać lepszej przyszłości! biWi,ZY swą żon
. błąka' si
 110 ulicach, aż go po1ic
'a 
... , . b 
 1: r 
 I C ' l ' 
 l. - przyaresztownła. ' 

 . ą rzezlło. .s\.upiec -, ,ies Ill8":1 . _ Ogień zlli
Ar:ezyl w ponioogiałek rano stacy
 
1. GdańsKa nabył kamienicę, nałeżącą do elektryczna miejskiej kolei ulicznej \v N o w y Dl Jej r- 
spadkobierców Salamona 1\Iozesal ztąd, za ku. ObalaJacc sic mury zabiły 7 cl!łonków straży 
51,001) mr.. ogniowej,' -. . 
Oli 'nr ł . t k b ł - O
ropllY eQD popłnił \V Aleksandropo- 
'-- . wa. H' zesz y plą e. przy J a l u, na Kaukazie. pewien marynarz. Nie mając zaj
- 
tu kom.isya sądowa w celu zbadania zwłok cia mieszkał i jada' u swej zame
nej sioatry. Gdy 
miernika Richerta, który się w swym "Ia- się to jej wreszcie sprzykrzyło i kazała się bratu 
snym domu powiesił. wynieść, tel1'
e z zemsty zranił ja dnia nast«:pnei o . 
_ Lobie.-o, 7.4. 07. W trzecie świeto noi:em a .m
2a jcj i dwoje ich ó
ieci zabił. !\astępnic 
odby ',
 o . 81 '&:\ u , .nas walne zgrollla -" . zevI ' e Il . as 'l e - go u8miercił jeszcze jellnego z sąsiadów, którzy przy- 

 
 \ol eJ biegli na. pomoc, oraz jcgo 20nę i 
iostr
 a w k9tło-u 
Banku ludowei{o. . Zebrało się tyle l 9rfj, że SMl sobie odeb1'ał i ie. ' 


.
 /;)l 
 '.J ,. 
't-a 




r...'.:....
. 
,
 .:(I 
. ".. ,
W1 
, >' -. t. :h , ) I 
,\ . ' '
'. ",. ,10" 
 A ., 
. 
 '\\ 
1' .
. '
: ,--" . -. ' -:J
 . . I . 
.,. L
.." -p.... t.. '.. ,.--.
'.. 
.ł.;4:.,. 
';""'. 
...'\.' ".-" 
. .... 
_ .... '''ł' , ,,. ,.,. 
 I 
" ,,' .'..1-" 
 .\-. 

. _.L
' . '. ".t. -. i\? ł " . tv. l.,. 

J :t
:
', '\ \:. ...:
. .,:.

\
 .', I k'. t l.:
 , " 
, ,{-. ..;-

 .. 1",,' i . . 
 t\ .\. 
 :, . 
:\ ." '\\'\.' 
 ,. \ .,.,. - 
l.: ..
J;
:-..

 ..'rr _
 -. 
. 
:' ..-"
 .ł:-ł 
!- ,. I' . \'-., , .2 -., 
....
:.-
. ,
łi'; 


t 


. , ," 



 

--:-ł 


Jeliz..
ze z rozruebów chlop.kicI. W Jłumunii. 
Według naj nowszych doniesień, kt6re już popr
ednio })odaliśmy, utrwala się w t
'm kraju coraz więcf!j 
spok6j. Jednak dość krwi już popłynęło. nad czem tylko ubolewać można. Taką krwawą scenę przed. 
stawia też nasza rycina. Banda włościan wparzt!d gma
b. sądowy, 
Na "równej ulicy zatrzYI1!ał jch prt!fekt W.gl'<,>Dle .pol!cyantów.l huz

ów. !Gl'udziądzkiej« tych rodaków, którzy 
. jeszcze żadnej gazety polskiej nie mieli lub 
nie mają. 
Teraz trzeba już przedpłatę uskutecznić 
natyebmiaf!lt! 
Przypominams, iż wszyscy abonenci na- 
si otrzymają w tym kwartale piękny kolo- 
rowy ob.'az
 przedstawiający bitw
 pod 
Groehowem. Obraz ten będlie prawdziwą 
ozdobą każdego mieszkania. Właściwie już 
dla niego samego warto »Gazetę Grudziądz- 
kąc zapisać! . 
K al' ty do zapisania »Gazetyc znajdują 
się w dziale ogłoszeń. 


-------
--_.-- 
- ------ 


.związek Polakó\v. w 
ieme.zeeh. 
z B och u m piszą nam w tej sprawie 
'Co następuje: 
Po wytężonej agitacyi w r. 1905 nastą. 
piła roakcya w ruchu organizacyjnym Zwią- 
zku Polaków pomimo przeciwnych usiłowall 
kierowników jego. Pod względem liczby 
członków Związek podczas. swego pi
'nast.J. 
letniego istnienia nigdy zapewne nie przy. 
bierał szerszych rozmiarów. Natomiast jako- 

cio\Vo był. poważnym czyuniliiem w rozbu- 
dzeniu ducha narodowego na wychodztwie 
w Niemczech i w tworzeniu większych i 
lnniejszych organiz3cyi polskich. Liczne to. 
warzystwa lwścielno i śpiewackie powstały 
z jego przyczyny; póiniej Zjednoczenie za- 
wodowe polskie, glówny komitet wyborczy, a 
takie świetny dzisiaj rozwój sokolstwa na 
wychodźtwie \V głębi Niemiec zawdzięczają 
powodzenie swoje pracy pionierskiej Związku 
Polaków. 
W ubiegłą niedzielę, dnia 17 marca, od. 
było się w Bochum walne zgromadzenie 1'0. 
czne, na które przybyło - 
(j członków; 
l)odczas l'ozpraw zaplsalo się jeszcze 12 czlon- 
ków. Ten słaby udzial jest charakterysty. 
cznym momentem w zobojętnieniu ogółu dla 
Związku. 
Z sprawozdania sekretarza dowiedzieli- 

my się, iż Związek urządził w roku ubie- 
głym 45 wiec6w w :ł4 miejscowo:;;ciach w 
Westfflii i - Nadrenii i 1 w Wilhehnsburgu 
pod Hamburgiein. Osobno opłacany sekre. 
tarz prowadził obl'on
 pl'a\vną. W sprawie 
zapisywania imion polskich w urzędzio stanu 
cywilnego udzielił w 50 wypad.ach ustnoj 
rady i napisał 36 zażałell do władz. W Sp:.'8- 
,,,ie renty wysłał 25 reklamacyi; w sprawie 
podatkowej 27. W og6le załatwił 150 kores- 
pondencyi. Pod względem materyalnym 
udzielił Związek swym członkom pomocy w 
pięciu wypadkach. 
Sprawozdanie kasowe wykazuje nastę- 

ujące Cf.fry; 


l. D o c h ó d. 
1. Pozostałość z roku 
1905: 
2. Członkowie: 
38 po 50 fen. 19,- " 
2
1 po 1 mk. 281,- " 
3. Dobrowolnych składek 9,11.. 2632,74 
f. 
II. Rozchód. 
1. Pensy e i remuneracye 751,-1'1. 
2. Podróże 199,65 .. 
3. Portorya 53.45 " 
4. Druki 100,- " 
5. Utensylia 54,50 " 
6. Komorne 
10,- " 
7. Pomoc dla członków (jO.-., 1248.60:M. 
Pozostaje na l'. 190.1 13 8 4, 1 4}[' 
Z obliczenia tego wynika, iż w roku 
ubiegłym uiściło się. z swych sk!adek :119 
członków, płacąc sumę 300 m. \V roku 1905 
wpłynęło do kasy 547 marek tytułem 8kła- 
dek, było 1094 członków. l{oszta admini- 
stracyjne ,,'ynosiły w roku 1906: 1188,60 m.; 
w roku poprzednim tylko 356,87 n1. Na cele 
ogwiaty nie wydano w rolm 190b nic. pod- 
czas gdy w roku 1905 z8kupiono za 260 ma- 
rek elementarzy polskich. 
. Walne zgromadzenio wybrało na prze- 
ciąg trzech lat następujące prezydyum: pre- 
zesem Jana Skraburs
iego z Gelsenkirchen, 
I zastępcą Ignacego Znińskiego z Bochum, 
II zastępcą Bartłomieja Wilkowslde
 z Gel- 
senldrcben; skarbnikiem Wawrzyn a Frank
 
z Bochulll. Z33tępCą .Fran.l\Iatysiaka z Watten- 
scheid; sel{r
tarzem J6zefa Hajna z Bochum, 
zastępcą Hipolita Sibilskiego z Bochum. 
I g 11 a c y Ż n Hl ski. 


2323,63 
I. 


Wiadomości z naszych i dalszych stron, 


e 


.... '. 


j
		

/GG_000667_0001.djvu

			A 'EN'Y itd. 


hskuterznla 8zybko I t.nio 
Biuro patentowe 
Knop & Himer 
Poznali. III. Strzelel'ka ! 
Teletan 1735. 
21a) Informar.ye bezpłatnie. 


Bank Kaszubski 


Eingetr. Genossenschaft mit 
unbf!schriinkter Haftpflicht 
W Wejherowie 
(Neu!i;tadt Wpr.) 
udziela pożyczek po 5 % i 
przyjmuje depozyta, płacąc 
od takowych: '"lo bez wy- 
powiedzenia 4 t ,'.% za 'f. 
rocznem wypowiedzeniem 
Lokal kasy otwarty jest 

odziennie od 8 rano dO 
8 wiecz., w niedziele i święta 
od 8-10 przed poł. j od 
12-2 w południe. (15a 
Zarzad. 
.,. thmlele".ki. M....ym. 
ict(,1. 
.,. MlotL. 


NaJlepszy 
 
..... krój 
73a) na całą 

adrelli
 i \Vestranę 
ma jak powszechnie uznano 
Jan Błoch 
w E..en 
"rurn1.ulica. Nr. 14. 


Ubiory na miarę 
już od 3&i maI'f"k po- 
cząwszy aż do naj wy- 
kwintniejszych, 
Towary nowe i trwałe. 
Kołowce L,ra 


8" Dajlepsze w u. .. I 
 o 
;;yclu i najtatiBzez
..') m 
bo POCZąw8ZY oa , · 
1\ letnia gwarancya. Pr
e' 
"yłka nn pr/\b
 o(twrotnie. Zą- 
dajciA przesyłki {t'anko mego 
pi
kn('"o t->elloika 
jubileuszowego 
6 na koł. LYi.

z:
ilUl . letn08Ci' 
do szyoiu . 
. i prania 
I ",o"iki dla . 
"Idoci, ze- 
.- gorki, in- " 

,,
 str.lDuzy, 
cznc, . 
bl'Oń itd. Szukmn zast
pców. 
Richard Ladewig, Prenzlau 
Po"tfn"h Xn 1
f;. 


rolcc3m zuaite ":0 
woj do- 
broci uiefał8J:Owano (61111 
c,zrrwOlw Wiml 
pn 6
 ten. za litr w aądku I'o
 . 
od 30 litr., albo w butelkach 
ze szkłem poct. od 12 butelk. 
Cennik z m:llą pt'óbą 
ratis. 
C. O. Ruhinumn 
ł:'oblenz II. Bbclla :..9. 



 
Polecam mój nowo otWOt'ZOIlJ' 
warsztat kołodziejski 
j budowli powozów. 
Podejmuj", pod gwaranc;vą 1m. 
dowy powozów liplI"ea'o"'ych 
i wozó... robo(,z;,'ch w rOKIU. 
gatunkacl', (191b 
Jan 
omski, koł. i powofni". 
Wejherowo - llmek Wejh.rllski. 
Codzicnnie świeto palone i czy. 
stego sm
kn (11a 
kaW:f 
po 0,90 do 1,80 m. za funt 'Poleca 
Franc. KrogolI 
Neuenburg W/Pr. 
Fabryka tabaki do zaŻ)'w. 
Eugen. Sommerfeld'a . 
(OttoAlberty) 
w Grudziądzu 
dostarcza tabakę do zaży- 
wania, uznaną za najlepszą 
i najzdrow8z,. PrOszłi! Ż'ł- 

.ć próbek. 


\ 


- 



 li..U.li..il.&.
 1 Piekarnia Brzyt'vy! 
ElementarzPolski e dobrze . z8prQ
adzona, Zł: 
# · stałą khentelą l znacznymi 

 PozlIRnllki dłuGoletnimi kontraktami 
,",o .ar.. 43 r
'e. na dobry
 i 
 na dostawy piecr:ywa jest 
tr\ysrym paplerztt, opr. 30 d .' . ' R . 
f
... .... Najwięcej rOlIpo. zaraz d
 o stąplema. 
. '" naJ le- 
wSllecbniony. Setki t)'slęcy flektancl z kaucyą maJą ,. psze z angiel- 
dzlat!'Y nuze) naueaylo .slę P ienuzcńetwo Oferty do k ' eJ ' (lyalnen - 
na mm czytllO. Znakom,ta, . 95 . S l 
rat....a rne!oda, przeto podr
... ekBp. Ar. '1. towcj stali, znane z dobroci 

 cznlkdOIJ1
ukłDaJłel"" _ MI i pod g:warancyą. Już  
dzioci poIBkjch, 33 et.r. wlell. 
 t) młJ'D w
ny z ;l franc

. Mk. ', 5 0:1,15:2.25' 2 ,15;3,2 5 1 4, 0 0 
3 .... formatu II łl r)'c. Imapk" 
 «ank., 1 walcl}m ltd., pę d 1E' tUI b,. Paski do ostrzenia 1 )0 080 
10 rpa.. opr. 20 reD.. prze. n" najnowsze] konBtrukcy', . . _ .' , 
syłka lÓ f'n. wil,'!oO I - poleclI 2) par.)w
 tart,ak. z 2 ga
ra,,!' 1,20 
 1,::10 m. Maszynki do 
lo 
 . . itd., lokomobtln o Bile liG kom, ro. wlosow cena 5 m Rewol- 
3 A. C Y llulskl s'ę g arma "'Diet najn. konatr.! w ze8
łym rok
 wer y lefoszowe 7 'mm 325 
, nowo zbudowany l gramcz'lcy z 6 .. ' 
i1n (22R) 'IV Poznania. ni król. nadleś., .1 .klm. od kolei, mrk. Wysyłlm za zahczką. 
___ 120 mrg. tyto zIem" 44 mrg. łąK, L 
 O 
 .Ił. 
 ZE "'" ".Z I 
"""",. ,. ,. ,. ,. ,. ,. budynki po cześci masywn.', prze- . S '", . ", yy S.... , 
&zro 300 lat w jednej familii, "Ol'az .......zew (PleschOn) Nn. 4. 
r--- nil sprzednt. Wplata 50-601100 mk. T I T .,. 
Zgro pod nr. 967 "Gazety Grudz". a
ł o! 
nłO_ 
l\;OWt', {'zystt', Inałe 
. t!I 
g
sle pIerZe 
ręk'l darto polecam fran. 
ko I bez cła, i to : 9 J I2 
netto za 10 
mk., lepsze. 
UO za 16 do 
... lA mk., pół- 
""
- . puchu za 23 


 .' l' _' J A 
k., bl.alego 
ekwi p ażów . Jak.llmeg w 
. . . 
 naJlcpszym 
bryczek, WOZOw parkowych, _ 
 l Ratunku za 
na polowania, do reklam 27 rok. Gc:eie pierze niedarte, po 
i do trans p ortu tudzież dwój niC! czyszczone !Jll
 fnt. netto 
#. ' . za la mk, le paz. za 16 mk. franko 
foetonow I dogkartowek no. Zamiana dozwolon". 
wych i pot
zebowa:lych. Au: Wdowa l\Iaimauu, 
tokar
sseIle z na]lepszeml Podwoioczyska Austrya nr 4 
" 
 f, kolaon. Reparatury. nowo ' . 
. " ." polakierowania i obszycia l Nowe pl
koe 

 roku }906 odstawił
m ._ wózki dla dzieci 
1
5 powozow, a w ostatmch . epOt.towe I dla l I k 
3 latach 110 wozów do roz- l[Osze podr6tne :0"0,; 
woźenia naftv. (76a rob. albo ua spłatę. 
,r
 I
oflC"'" D Z . ... . ., I'roszt znm. wprost w 
'--""e 'eT' an !9. I rabr)'ce '"ózk(Ow .Jaii. 'I't'clbar 
Zakład budowy WOZOWo Urbum.866. ' 


,,
ołowI8C 
olidaJ!ia" 
jest najlep.r.em kołł"m nowo. 
clI.snem. Bprzedajom)' na 
życzenie tak.o na oclpłatę. 
7.al. si
 !ł
40 m., odplaca 
R-l0 m. micslęoznie. Kołowce 
państwowe 88 gotówltQ od 

6 m. pocz. Części 
kl"dowe 
haJtoctnio tanio. __ Cennik 
darmo I franko. (100" 
3. ......dro...h .& <:0" 
(,harlottl'nbllr!! 1:1ł toichlo888tr .11 


.r," I 


Instrumenta muzyczne 
kUl,ujcie tylko U'pl'Otit u firmy 
.
r""t Rebah. "oigt, 
Markfteukirchen Nr. 9. 
.... Cenniki darmo i f,....nko. .... 
Kto chce kupic hprmonlkę etc., 1\ 
niech "lI,da co:mika m'. 2. (UlG) 


- I 
Dru.l
a1"n.ia 
Gazety Grl1dziądzkiej 


wykonuje 
:"'::': wszelkie prace w zakres . 
:';.: drukarstwa wchodzące l.': 

 . 
__ guetowoie i slybko .. 
p' . cenach przystQpnych. 
'.
 


.--0 . 


Mój fnt........ blll.towny i drtal. 
2ł lata iBtnieJ","y, dostarcza. ka,.. 
dego CIUII obuwia wł.sneJ t mo- 
cneJ roboty, oraz oleaanc.kl/) i zwy. 
clajno w 1'ozm. gatunk. D&, sklll.d.io 
Fr. Lernańsld (77a 
Inowroc:ław (HohenBslzR). 
Do s i ewu po l eca 1J0m. 
N'R1\'ra (w pow. tomilskim) 
)szenicę latową. 
 
K. roczkiewicz 


. ..... ' _ -;
.. O l

1.Z wys)'lnmy za pobmniem pocztOWCIl1 ele- 
.- , -.. l[anCką. trwałą, pyszną 2 r.ęd'''''Ij 
,r. harmonikę 
--Ł-- 0 . . . artystyczną 
,,:U kl.,,15zDIDI 
(nic 19 jak u in. 
nych). Harmoniki 
nnsze majll ł po- 
dwójne b1l8Y, ilU 
Rlo8ÓW otwartl! 
. Ilikl, klawiatur
 
, isąmniejw.35cm. 
. ':'o . wysokio. l\I.iech
' 
I 1 ,<11 podU'6jne, bar- 
o , dzo trwałe i mo- 
'- \.' . . " . cne. Instrument 

 : I';'. takf, jaki "8kazl1. 
je wzór, kosztujl' 
n'lko bojecznil' 




ą 7,
O lUk. 
3 chór. harmonika orkiestrowa 
 l'ej
et:1
r
o":ł
: 
sami, 2 podwójno miechami i 2 haczykami (lo tylko 5 mk 
zamykania, mniej..... 35 cm. wysoka k08atujs . . 
2 cho ' r " 2 rejestrami, 10 klawiszami, 21 Kaida harmonikazmu. 
. podw. mlE'chami jut t.ylko -ł Ink' l zykądzwonkow'l koszt. 
4cho ' r z \Ił reje8trami, 10 kla.iszamll 
 30 feD. więcej. bzkoła 
. porlw. miechami tylko 6.50 lUk. I darmo, pcrto 80 fen. 


, 
., 
,. 



,_"_ 
 '. -"., _ . 1'
i ...
 t 

 f .
:'
.: \'
łll 
.<:, 
. ',. 
, .. 
....': ł.Ił. 1". . 
_., . 
 =.. . . '1 :)). ,; "," i 

'-,.t' .;....".'."..:.. 
"---' .' :.

.
.. 
po- ,.. ... 't ". ł 
":'I 
-,ł . . J.. 
I . 
, . ,
 . - ;--, 
\
;.' ... - .. 


"- 
, 


budowniczy 
W SteHzewie 
poleca flię 
to wykonania 
wszelkieb prae w zakres 
budownictwa wchodzl\cych' 
Specyalnic zaś do wyko- 
nania robót .nurarskłela 
I eleslelskił.'b. (805 
Ceny prl,st,pnt. - 'biluli n.t.lna. 
......il.&....ł.A.. 
 
j Kto chce kupić tanio i dobrze 

= tupet = 

 niech tąda wzor6w darmo 
.... i franko pod ad,.. 
 
- Stanisław Stryszyk 
 
t: BYd
.>;a.'zY (Bromberg).. 
pl:!C Poznański. (8Sa 
 
",""""y".. 
Cenłr uł u "' UI . Ważne dla wYieżd

iąeyrh 
,.101 1 do Brazylu.! 
.\.Ifo. Astra, Westa, l.- 
Plftnet
 Zenitb. 
Siel\{ena
 'I'eutonla 
po 60, 80, l:łO - 800 
marek na 8 tygod. 
próbę, 2 let. odpłatę. 
lUasz)'ny do md81a 
po 12, 14, 16-50 mk. 
Kultywatory 32, 50 
70 mk. Parowolkl 
i mal'!zyn)' Slol,;era 
poleca (56 a 
Jak.. Jaśtak 
Poln. Ceklin Wpr. 
. Kto w 3'mies. zapłaci 
otrzyma 10 % tab. 


, 
. 


.Roll na pr6loę! G'.......nrya: zmiana albo zwrot pienh:dzy. 


Darnao ł f'rałłkodostanic kaidy, kto "d'lda, nacz prześli
"l9' 
cennik. Sam subie szkodzi, kto kupuje Jldzie.indziej. ZamawlajclO 
z zaufaniem u firmy - (700 
Hnsberg &: COnlp., łfcuBI],11i1de No. 
, Westf. 
- N..lleplłz
 I uajt"ń"ze źró.Uo Z"kHlłlall. _ 


Slo""'VVnik 
Portugalsko-Polski 
opmcowany pod red. F.' D. Zdaoowskie
o 
w y s z e d l z d r u k u i jest do nabycia we 
wszystkich księgarniach. 


Informacye o Brazylii i kolonizacyi tamże 
udziela F
 D
 Zdaoow8kl. Kraków ulics 
św. Krzyża nr. 7 za nadesłaniem marek pocz- 
towych na odpowiedf. 


1 


ł 


ALF 


c:- 
. i 7 ' . 
,1 1 ' 


. i 
'.:t. '., I 
1 
:'I -ł 
,
 . . I 


. 
., 
.1 


NnjlmlO(lzie.1 roz))o'Wszeclmiona 
i przynosi J1:tjwi
ksze liOlozyści. 
Nailep
ze oentryfugi na całą kulę 
iemskij 
Sprzedano przeszło 600000. Przeszło 700 premii. 
- . 
Żądajcie prospektów Alfy pod. adr. 
Alfa-Laval-Separator, G. m. b. H., Berlin 15. 


.,... . Tanie czeSKie pierze' 

 (Za pierze cła się nie prolIi). 
. i' O funt. świstego, dobrego, dartego, WOI
ł'a:: I 
" dl. zullmk 1.lfuut.lepszego10mk.,10 uU., 
. 
 ' 


i'i
: j
:k

!i
ait
\
f;ai
fi



:'; 
11) hil.lt. pół pu . k' ° 'sk puch niedarteJlo 
. 11./10 jak Aniel{. 1Il2

;f_.!O mk. 'puch azo('" 
... --
 
 'O 3 mk., blllly po , 11\lt.. 
. .
 tI..ły Jllk 'nlea: po li, 6,60 , 
. .' \.-. . 
 ., . mk. fUDt. Prz8B)'łka 
a!,ko, 
",tot\ . .,.. , ':. . . &( n pi)br. POOlt. ZaR1tem.m, 

'ł .. '. .," , '4: ' ojo(l
 II powrotem zo ZWI!S- 
, . ." ..,. f" - \ ..ni
m portor1um towar 8J\! 
. . :
_ . :: . ' . . 
.", . , _. ;,.. . , ' . ' ...c ;, . . .!--«J ..Ie pOdobaj,cy. Przy zamów 
- -.. c;- 
_-='i
 upr. ałę o dO'kłodn7 adrea 
bbJ:;
.D .-l'!l:.'r SACHSEL. if ; 
J .oh('!ó( 12li. Po
 Pil sen B5hmen 
Jedyny specy.,alny interes polskf' 
Zało,.ony \V roku 1878. 
.... BR.ZYT
Y!!! __ 
Z praw. angielskiej stali pod gwarancYą. 
Nr. 1771113147013912181460 lub 468 
1I1k. 1 1,7512,251 2 ,50)3,0013,601 4,00 za sztukę. 
Wszystkie brzytwy są obciągnięte i zaraz gotowe do 
użycia. -Miseczki do mydła po 25 i 60 fen., dobry pędze- 
lek 40 fen., mydełko 10 i 20 fen., paski do ostrzenia brzy- 
twy po 0,80 i J ,00 rok., ze IItalową śrubą po 1,25-2,00 mk. 
Jlaszynld llo stl'zyżenia włosów "Rex", . 
Ittóremi Btl'zydz można na wysokoiić 03, {) i"l mm. po 5 mk. 
poleca (IOla 
Ed. Karge. Poznań ul. 
OWil' 1/8. (Bazilr), 
!5lufiernia pędzona siłą elektryczną. 


l\arta do 


. . 
zapIsanIa. 


Ullterzeichllder bestellt hier/nit bei dem Kaise1- 
[ichm Postamt liir das II. Vierteljahr die in 
Oraudenz ersc1leinende Zeitung - 
"GazetQ Grudziqdzllo u 
Zeitungsprelsliste 1/ Abteilullg t. Polniscll.No. 20 
fur 1,00 M. 


. 


fili, i /zazwisko) . .........................................................;;;.........._.__........_ 


,Wieszka/lie ...................................................................................-....;...:.- 


Obige 1,00 M. sowie 24 P/. Bestellgeld er.halten zu 
lzabm bescheillizt 


................................._................., den ......_.................:::.:..;:..;:.:::-;":'....- 


l\aisuL. Post ..........._........_........_................- .- 


Unterzeichneter bestellt hiermit bei dem Kaiser- 
lichell Postamt filr das 1/. Vierteljahr die _ in 
Graudenz erscheinende Zeitung 
nGozeto Grudziqdzno ó : 
Zeitungspreisliste 1/ Abteilung t. Polno No,.20 
fur 1,00 M. 


ol 


[mir inazwisko) ....... . 
 "... ......._......,...,=
_.. ,_....... . 


Mieszlcanie) -.-.-.__ . 
 _ _.. '., _. _' 
Obige 1,00 M. sowie 24 PJ.,. Beslellgeldr,rhtz/Un - EJ 
haben. bescheiniet 


..........__m..._..............__., 


den.._..._.__....__
 


l(aiseTI. _ Pos,