/gb_8_1929.12.08_28400001_0001.djvu

			Dzisiai 24 stron. 


Adre!l lłedalu:łł ł Admllllltnclh 
BydgoszCz, Marszałka Focha lL 
Nr. 284. 



 





"ft
 
 

'm 
:,'I 

 .[
,
. 
o

,A
': ' 


,,1 
",- 
 


.... ' 


, , 
1 - 


... 


ó 



..-#: 


....:::.;--'-: ,łf'. 
 


'., 1"0" 
" ..' 

 . o'". -.- 
",I, ,'" 


to" A::. 
-
. 


,. 



;, .-
 
>x-;: 
; 


" . 
.:.. 


- 


DzisiaJ dodatek "Zycie". 


t, 


... , 


.. 


KURJER BYOGOSKI 
W,dawca: 
Dn'arala Pohlla S A. . POluaala Oddział 8,dgoana. 
Bydgoszcz, niedziela, dnia 8 grudnia 1929 r. 


;..
 ,'-" " 
.'--"ł+'-' .j 

. I
, .... 
. 



 



.

;, 



-
 


.'\, " 

 ' 3
1:t:
;'YI.
 
. '. ,
stl!ł
 
, , . --', 
..
 . '.-.-:'
. " 

' '" 
(
 
 


I 



, . 


.Pł': 


łi: ' 
" Ił ' . 
.. ,. - 


 ,.,. 
.,-,'-__ t;i
'.. 
" ł:f; 
... ;.' ':') 


Cena 20 groszy- 


.. 


'I'ełefoa, Redallc,1: 11ł 11'''. 
'I'alełoa AdmJnbtrecll: 3S2. 


Rok VIII. 


. , 


8\
 
, , ." 


Włoska para krtlewaka 
w Watykaale. 
Po raz pierwszy w hłstorji 
przyjęty był przez Papłda 
król wIoski. po raz pierwszy 
tv bistorii król włoski otrzy- 
mai błogosławieństwo papl&- 
skie. Wizyta trwala 20 minut. 
\)bok Papież Pius XI. wł.. 
dok na paiłstwo watykańskie 
.III lann1łw3 JOPU:\\ (9.nr J 


:,t!l
P 
,
\ł
,t;l ,
 
"
"1:","",,;
""4It J
 .,.
. 
 
'

Jłt
 


 
.....


 :.t..
 . 
 ... 
,.""u" . :.: i. 


.
:

'::..:
 - < 



 
 


'.,... 
" 


... --."... 
'-"""'-. : 



 
 


", 


. '" """' 
. '" ... ,,- ,< 
, '0 'łL,_.:.." 


1::. 
)n
.t,
 .. }.... , 
 
-- 
 

 

 .,., .....f' 
 ')....., A,

, 


:<'-: 


..
 


. . . Burzliwe posiedzenie Sejmu. 
Votom nleufnoscl dla rządu uchwalone. Sprawa gen. Zagórskiego. Dlugotrwala dyskusja, robiąca wratenie 
obstrukcji. Awantury Be Be i komunistów. 
wczorajszego posiedzenia była sprawa 
gen. Zagórskiego. które poruszył prol. 
Rybarskl, a na które zareagowali bRr. 
dzo tarliwfe prawie W8Z}'SCy członkowie 
rzedu. 
Po uchwaleniu votum nieufności 
c.dh-vła sic;. burzU.a d8mOJ1Slracja grap 
komunlzalo.cych, 


War s z a w a. 7. 12. (teL'wl). Posi.ł. 
lizenie wczorajsze. zakończone uchwa- 
leniem votum nieufności dła rzedu, od. 
bylo się w nasiroju wysoce podnieco- 
nvm. Sfery ..sanacyjne" chclaly prze- 
clegnlU
 posiedzenie obltrukcylne dy- 
ikm'e.. w I!'t6reł n:eU\aio CU-lU ubr U 
czJon
o\\-łe gabinetu. 
Jednym z gor,tszych momentów 


pósiedzenia. 


Najdraźliwsze szczełt"óly wczorajszego 
w /I. r s z a w a, 7. 12. (Tel. wl.) Po 
łO-godzinnycb obradach o godz. 1050 
wioolorem marszal£>k Sejmu o
losił wy- 
nik glosowania nad wn!osluem, żądają. 
cym na zasadzie art. 5P konstytucji u- 
stąp:enia rządu. Za wnioskiem w 
imu"nnem glosowaniu oświadczylo się 
246 DOS/ÓW przeciwko 120 posłów; 4 kat- 
ki oadano ni£>ważne. 
lidy marsza

\r og'Mi
 v:Ynik 
łoso' 
WanIa premjer Switalskl I min. Cal 
opu3cili salę obrad. Prawdopodobni£> 
dopl
ro dziś ntjd wYCJąlwie kons£>k- 
wenqe i poaa sie do dymisji. Wymie- 
Iliane są trzy C\wentualności: rząd Pił. 
sudski£>go, ponuwny Swita1skiego i Igna- 
cego Matuszewskie
o. 
Po o
loszeniu wyniku głosowania 
komuuiści rozpoczęli awantury. Zaczęli 
krzyczeć, śpiE:\1'ać międz)'narodów:t
 a 
Ilawet Jeden z nich wyciągnął czerwo. 
ną płachtę i poczał nią powiewać. Na 
eajście te nie rea
owali ani PPS. ani 
B. B S., którt' siedziały najbliżej ko- 
mUnistów. l'1 Il t-vmiast po!>piesznie po- 
deszlI ku ni[t. poslowie NPR. z pos 
Faustyniakiem na czele a gdy to komu. 
ni

1 l,obaczyh; schowali sztandar, za. 
mil
h i chyłkiem wyszli z sali. 
Wówczas podnioslo też awantuJ'} 
B. B. i to w ten sposob, że marsza lek 
przerwał posl£>dzenie, wykluczając po 
przednio trzecu komunistów ca dW8 
posiedzen ia. 
Po wznowieniu obrad marszalek 
chcial zarem()nstrować przeciwko pro- 
wOkacjom komunistów i po"tawić wnio- 
sek o wykluc
enie klJmunishJw na ł.
 
POsiedzeń, a!e B, B. w'5zczęło taką 'Vrza. 
We, że ml\r,>zalek zamknął I)osiedzenie 
Gdy sala opusto
zala 
07.:osi810 w aie. 
8. 8., które odśpiewalo ..Pierwszą Bry. 
g!ldę", wznosząc jakieś okrzyki prze. 
Clwko marszalkowt, 
Posiertzenie trwało tak dlUKO, ponie- 
Waż rzad podjął ostra kampanję. Roz. 
Potz
ła sie ona dopiero na posiedzeniu 
Popoludniowem przemówieniem pre 
Il1j£>ra. który dowodził, uniemożna ra W niedzielę, 
chować tvlko na arytmetyczną wi
k 
szość Izb". gdyż parlament ma pra w ( 
?h8.lić I'ZłId. ale powinien też wzi
 cie 
zar odpowiedzialności na siebie, do ae 
irG nie iest prz
'
otowany. 
. l-'rzemówleme premjera było wybit- 
Llle agresywne. W trakcie je
o prt..- 
mówienia za"zedl wstrzasajacy ewene- 
menl Premjer zapowiedzial, że konfi. 


skują i będą konfiskować wiadomo
ci 
I o tabiciu gen. Za
órskiego, J!"dyż fakt 
ten jest nieprawdziwy, oraz zarzucil 
pos. Rybarskiem\.'!. że nadużył wolności 
słowa z trybuny parlamentarnej. 
Poseł Rybarski: - r-;iech pan zażą- 
da wydania mnie sądowi w sprawie za- 
bicia 7.a
órskie,!!'o Świa..!kowie będą ze- 
znawali pod przysi
gll. Nie chronię 
się za nietyka!ność po3el!"
". 
Nastepnie min. Car ().
'Viadczył, że 
można wnosić z deklaracjI p'Jsla Rybar- 
skiego. że znane mu są cZ3f!
'iki. które 
ponoszą odpowif'dzialność Za u
in:r;'Cie 
gen. Za
órskle
o. Olate
o poj 'C!l pro- 
kara torowi sądu oh.ręgowe
o w \Var- 
szawie. aby w sobotę o 
odz. 1
 w po- 
łlldn ie pr..yjął od posla Rybhl.:>kie
o 
protokulame zeznanie Gdyby t.aś o- 
świadc7enie je
o okazało się 
olo"lawne, 
u:inister wvciąęnie konsekwencje prze- 
pisane prawem. 
Min. Kwiatkowo;ki wywołaJ wzbu- 
rzenie calej I7.by oświadczeniem; - Mo- 
żecie 
Iosować iak chcec:e, my, jako 
stosun£>k do zap"adnieił państwowych, 
jaIro pro
ram I jako organiza
Ja, nie- 
zależna od wa3zvch ucbwał papiero- 
wych, pozostaniemy. 
Mowa 5kladkowskiel<0 była poświę- 
cona, jeżeli można tak powiedzieć, de- 
konspiracji przy
otowań lewieowo - so- 
cjalistycznych przeciwko odporowi na 
wypadek zamachu stanu 
Wo
óle odnosiło się wrażenie jak- 


ędyby -sanacja podjęła obstrukcję, aby \ sfycżniefsze Jest oświadczenie Daszyó. 
przewlec decyzję. skiego. dotyczące doniesień pr8..:lY sa- 
Przemawiał również min. Zaleski. nacyjnej o bilecie marszalka, 11& któ- 
który prosił o odrtJczenie dyskusji nad rym skreślone były slowa. aby robotni- 
ukladem likwidacyjnym. cy z
losili się do jeF;o kancf'larjl Okaza- 
W końcu pojav. ił się szereg sprosto- lo się, że pismo jest. inne a bilet sfinjJ(>o 
wBił. z pośród którycb najchari1ktery- wany. 


" 
Przebieg posiedzenia. 
War s z a w a, 6. 12. - Po prze- 
m1wiemu ministra Matuszewskiego. 
który polemizował z poslami Dąbskim 
i Rybarskim. zabrał glos pos. K o s y- 
darski. opowiadając 
 wielkim rozwo. 
ju życia gospodarczego w Polsce, upo- 
rządkowaniu administrącji itd Następ- 
nie zaznaczył: Chcecie obalić min. Za- 
leskie
o. twierdząc. że sprzedał Polskę 
Niemcom i że je
o polityka jest ł1ajgor- 
sza. Tymczasem Anglja i Ameryka 
nigdy nie miały tak:ego zaufania, jak 
wlaśnie za obecnych rządów. Dowod£>m 
tego S" tworiące się ambasady (II). \V 
zakończeniu mówca oświadczył, te klub I 
B. B. w. R spokojnie oczekuje wyniku 
głosowania nad wnioskiem o votum 
nieufności dla rzadu. 


Pos. P" Cli z e k (PPS.. dawna fr. rew.) 
pOdkreśla, że jakkolwiek opozycJa ma 
większość do uchwalenIa votum nie- 
ufności, jednakże cie 
I
 I1liała 
większości, aby wyłonić jaJd\olwlek in- 
ny rząd, gdyż rozQieżności wśrod opo. 
z
.cji są zb
.t wielkie Przelnowienie 
swe zakończy I pos. Pączek oświadcze- 
niem, że Polska do da.wnego systemu 
wrócić nie może 
Po przemówieniu pos. R y b a r s ki.. 
g o, który polemizował z min. Matu- 
szewskim, marsza lek odroczył posie- 
dzenie do godz. 16-tej. zapowiadaj4c. te 
pierwszy do głosu zapisany jest Drezes' 
Rady Ministrów. 


Mowa prem 'era. 
Zaznaczono wczoraj, że wniosek o I myślnłe ł to musi si, na Panach zem. 
nieufność dla tego nądu jest stawiany ścić, tembardziej, że poza wami zosta.- 
jako dla symbolu pomajow
o siste- łaby ta sila, którą reprezentuje marsza- 
mu. Wynika z tego, że pragniecie Pa- łek Piłsudski i oad która nie można 
nowie powrotu do czasu rządów sej- przejŚĆ do p.orządku 
zienne
o. · 
mowych. Uważam wniosek Panów z& Zarzucacie Panowie rozbletność za- 
równie lekkomvślnv jak niepraktyczny. patrywań na rewizje konstyt.ucji, ujaw- 
Jeśli pojmujecie parlamentaryzm tak. nioną jakoby w odczyt.acb ministrów. 
że można rachować tylko arytmetyczną Sprzeczności niema Zasadnicze myśli 
",:iększość Izby, pomijając inne czynni- są najzupelniej uzgodnione. Nie prze: 
kI, to pogrążacie ten parlamentaryzm Cl.ymy prawa parlamentu do kontroli 
. jeszcze bardziej i mt..sicie doznać kle- spraw finansowych, ani prawa krytyki 
ski. Parlamentaryzm ma nietylko pra
 dzialalności rządu. Wz
lę.dem rzeczo- 
wo obalania 
abin£>tów, I£>cz i obowi,,- wej kr\"tvki rząd ni
dy me 
ajałhY z 
zek, aby ten, co oł:1aIił, brał ciężar na góry stanowiska negatywnego. Gdy jed- 
s:ebie Panów barki nie są do t£>
o nak krytyka staje się bezwzględna j'; 
pr7.,'v()łowonp 
k()ro P w m:£>j. przestaje się liczyć z interesem państwa, 
sce &ego. 
o 
balacle, me o:ł
zecle wy- wówczas niemożliwa jest wspólpraca z 
tworzyć OIC mnego, to CZYllICIe . lekko- Sej mem. Panowie w okresie poprzedza- 
jącym tę sesję nadużyliście w nieprak- 
tykowany sposób uwagi N. I. K., dru- 
kowane jako r
kopis. PrzeinaczyliŚcie 
i" na zarzut, że rząd marszałka Piłsud- 
skiego i p. BarUa był rządem nadJ1Ż;:r ó 
finansowych. 
Panowie żyjecie plotkami. Pos. Nie- 
działkowski opowiadał tu o szpie' _ wa. 
niu się urzędników To są anegdoty. 
Wzajemne zaufanie urz
dników jest 
o«romne. Wśrod szerokich mas operu. 
jecie Panowie ar.llUmentem, że od 1926 
r. dziej" się nadużycia finansowe i że 
dobór ludzi składa się z szubrawców i 
łajdaków. Są to argumenty demago- 
giczne, które podrywaj" zaufanie jut 
nie do rz"du, ale do państwa. 
f'owolujecie się rówmet Panowie na 
głosy czynników obcych. które miały 
nietakt wtrącania sie w nasze stosunki 
wewnetrzne. ChcialbYDl nBjuprzej.miej 
(Uąg dalszy na stronie drugiej). 


.' ielkie e r ie 
Slronnictwu Narodowego w Bydgoszczy 


odbędzIe się 
dnia 8 b. m. o godzinie 6-te] popołudniu 
w sali Resursy K piecklej 
Referat pod tyt.: "Obecna sytuacja polityczna" wygłosi 
posel Karol Wierczak z Warszawy. 
Ws.ęp mt>j=ł członkowie i sympatycy Stronnictwa Xaro lo",ego. Zaprasza 
s'e na zebranie rowaiet członKów Innych stronnictw narodowych. 
Zarząd.
		

/gb_8_1929.12.08_28400002_0001.djvu

			'Str. to 


..
AZF.TA BYf)GnSKA" nfe"rle1a. «!n'a 8 QTUiln'a 1929 P. 


jest nieprawdziwy 
 z 
hwilą, gdy w 
eł 
m5ynuacji pomawia 
Ię o to czynn

1 
rządowe, jak to Iroblł pos. Rybars,{l
 
korzystając l: wolności słowa na tej 

rybunil. t-o tolerowanie takiej wolno- 
ki słowa by 'oby doprowadzen iem do 
Lego stanu psychozy. jaki był wówczas, 
gdy wolno bylo obrzucać naczelnika 
pań!\twa wszelkiemi inwektywami. 
(W łem miejscu pos. Rybarski 
(KI. Nar.) pnerywa słowa.mi: Niech Pan 
zażąda wydania mnie sądowi w spra- 
wie zabicia ZaKórskiego. $wladkowie 
będą zeznawali pod przysięgą. Nie chro- 
nie się za nietykalność poseliką.) 


.ym Panom powiedzie!'!, aby teKo nie ro- 
b:im i to również VI interesie PanóW' 
.:t..lJyL cloOrze pawlf;:tarny, Jak niedawno 
jeszcze obce czynniki rządziły w Pol. 
6
e jak szare ge
i, abyśm
 nie reaKowa- 
li kategoryczme przeciwko pr,)bom 
!Wtrącania się w nasza życie wewnętrz- 
ne. 
Zanucacie dalej pogwałcenie wolno. 
ki slowa. ł':ie bl,'>dę przytaczał artyku- 
łów, porlającyAh wiadomości w sposób, 
kLóry nie mo Iby być tolerowanv w 
tarlnem par'lstwie. Konfiskowaliśmy i 
będziemy konfiskowali wiadomości "o 
lIabiciu gen. Zagórskiego", gdy.l fakt ten 
Mowa min. Kwiatkowskiego i oświadczenie min. Cara. 
N8St
pnie przemawiał min. Kwiat- pocz
m nast"piło ośw!adc.zenie. min. 
kowski, który w zakończeniu s\\ej mo- sprawicdl. Cara następuJącej treścI:. 
.wy powiedział m. in.: Z oswladczcma pos. Rybarskleg!> 
Możecie Panowie 
łosować nad można wnosić, że znane mu są czyn m- 
llWoimi wnioskami, j-Ik chcecie, jak ki, które ponoszą odpowiedzialność za 
wam wasze sumienie dyktuje. My, ja- zagini
cie gen. ZagórskieKo. Zarazem 
ko swsunek do z/lS'adnień państwo- oświadczył on. że gotów jesł stanąć 
wych, jako pro
ram i jako orKanizacja, przed sądem i nie b
dzie sie zasłania' 
niezależnie od waszych papierowych nietykalnością poselsk
 To zrzeczenie 
uchwał, pozosłaniemy. .. (Wielka wrza- sie nietykalności brło gestem, pozba- 
IWa na lewicy, K'osy: a przv!.ięKa na wionym realne/!,o znaczenia, gdyż każ- 
konstytucje?) Panowie nie zrozumieli. dy obywatel, który posiada wiadomości, 
6cie. Powtarzam: My Jako !.to
unek do mogące wyjaśmć sprawę. ma otv..ar
ą 
Rlig'adnień panstwow\'ch. jako prOl!'ram drOK
 do prokuratora. Chcąc ul
tWlć 
ł Jako orKanizacja, niezalf'ina od wa- spełnienie teKo p. pos. Rybarsklemu, 
ayc
 papierowych uchwał P?zostanie. polecam prokura
orowi _ Sljdu Okl"f;'go- 
my I zaważymy na lo,ach panAwa tak wego w \Varszawle, abr Jutro o /!,odz. 12 
decydująco, źe system rr1eumajowy w południe przyjljł od niego protoko- 
rr.ginie bez.powrotnie i nie ośmieli się larne zeznanie, nadmieniając. żO gdyby 
;wrócić do łej Izby. oświadczenie okazalo się go!osłowne. 
Po min. Kwialkow
kim przemawiał wycil\gnę konsekwencje prawcm prze- 
!pos. D z I e d u s z y c k I (D. D. W. R). widziane. 
Dalsza dyskus]a. 
Dalei dlużs7e prz£>-mówienie wndo- (KI. Nar.), Madeiczyk (Piast), który 
flił min. Skladko\V5ki. który sPO\\'odo- przedo:tawlał stosunki. panuiec
 na 
wał szerp
 odpowied7i. Mó\\ iIi w:(!(' po wsi. Okazu ie sie. że w wiciu okoh('acb 
nim PP. Krzciuk (PiasU. 7ulawskl (P. ned7a doszła do szczytu. a wśród mas 
P. S.). Rittner (Ch. D.). IU maN\załek pro!':1ł o przestrzeganie do 
(BBWR), marszałek 07najmił. że zglo- brych obyczajów, powiedzialem. 
e 
szony został wniosek o przerwanie dr- równi£>ż marsr.ałek powinien prz£'- 
skusjł. Przeciwko temu wnioskowi strzc
ać t)"ch dobry
h obyczajów. P. 
oświadczył się w imieniu klu
u B. B. pos. Daszyński jut niestety jako prJ:t;- 
W. R. pos. P o d o s k L Mimo to wodniczlJ<'y, na okrzyk pos. \Valew- 
an&Czn
 wifb7.(')ścią. uchwalono wnio- sklego, który br7.miał: ..Niech Pan nic 
sek o tJrzerwl\nie dyskusji. wprowad7.a bojówek". oświadc7ył <'f) 

astępme zaOrał glos min. spra" następuje: Pros7.ę nie wprowadzać 
o 
zagr. Zaleski. Nawi
zuję.c do s16" tego uro('7ystego posied7.enia, kielly 
pos. Strońskiego o polsko - niemiec- m6wi rzę.d, nikczemności policyjnYt"tJ 
kim układ7ie likwidacyjnym mln raportów. !\Inm zaszczyt, - oświat!- 
proponuje, aby dyskusję nad tą spra. c7.ył p. Polakicwicz, - sprostować. że 
,,
 odroczyć aż do chwili, gdy będ:o.:iE tego rod7.aju ośwlad7cenle pr7.ewodni. 
ogłoszona sama umowa, a nast
pi to częcego Izby jest jawnym skandA.lem 
adaje się, niebawem. Co do sprawy Marszal
k D a s z y ń s k l \V odpo 
ambasad. min. zgadza się z p. Stroń- wiedd o
wiadczył: 
.klm. ie jest to tylko symptom. gdyż Nie mogę! tego miejsca rotpatry- 
dotyczy jedynie formy reprezentacji wać znaczenia charakteru listu na!!lZ(\' 
Po kilku jeszcze pUfmÓ\\ ieniach 
o rnyjacieta p. Locquin do mnie; 
dożył oświadczenie poseł Polakiewicz nte Jest to tnkże mIejsce nli tłomacz 1"- 
(B. B.'. który powi£>r!7ial: I nie się moje z listu otwartego łS\ po- 
Po
cza8 pr7.emOwl£>nia premjera. slów najstars7.ego parlamentu świata 
który mówił o pewnej int£>rwencji do mnie adreso\V3.nego. Co do okr
y- 
czynników zacrr.. p07wolilem t'obie ku p. Walewskiego, to I: ga7.et dOWIB.- 
,o
wladczyć, że kampanię tę rozpoczę.1 duję si
 o Jakiejś sztuczce konfiden- 
'pos. Ignacy Das7.yński. wcięgaję.c do cYJnej, ze jakobym. ja do jakiegoś ro- 
'dyskusji Cl:ynniki obce. W6wc7.as p. botnlka, którego me znam. .pisał bl1et 
marszalek prosił, aby nie wcięgać 0- l .wzywał go l jeszcze. 
ruąlego robot. 
soby mars7ałka do dyskusji, bo nie mka do n:£>j .kanceła,rJI. Zdaje się. t.e 
mota się bronić. Wcale nie mówiłem nawet w Jaklemś plsmł
 była pod obl- 
o działalności p. marsr.ołka na pOtllle- zna tego blIe
u, z 
tóreJ. poznać odra. 
dzeniu. Pozwoliłem sobie tylko za.- zu, te to Dle mOJe pismo. 
protestować, aby poseł do Sejmu w Dalej nł-arszal£>k oświadczył, że 
ło- 
dysku!.łjl przec1wlto swemu r7. dowi l sowanie nad wnioskiem PPS. i inn
ch 
to fIOscł na bardzo eksponov. "-nr'm sta klubów o votum nieufności dla obecne- 
nowisku. dawał zły przykład. Gdy p. i'O rządu odbędzie si" imiennie. 


V/ynik głosowania nad votum nieufności. 
Po oblic.zt'niu głosów mar
Zftlelt 18. , 
komllniko".ał \\"
 nik 
!oso\\""nia. G1o- 
50"".a!0 ognIem 370 poslów. Za wnio- 
skiem padło 

G g
osów, przeciwko 
wnioskowi i'!O. N:ew6im'ch karlek od. 
dano 4. \-Vniosek zatem przesz£>dł. 
Wszyscy minh,trowie po o
:oszeniu wy- 
niku g:osowan:l ()pu
lłi s!!.I
. 
\v tej ch", ili na !:l\''':l
h komunistrcz. 


'ch wybU;::1:S. wrzawa i padly okrzyki. 

.
ek 'pr
:r'!.ołał kil ku posłów ko- 


rnunistycznrch do porlądlm. W 'Pew- 
nej chwili jeden z posłów I>:omunistrcz. 
nych wyciągnął z zanadrza czerWony 
sztandar i skoczywszy na ławę, zacZ/jł 
nim wymachiwać. WsrM o/!,ólnej 
wrzawy i tumultu, stojąCY opodal po,;!o- 
wie innych stronnictw rzucili się ku te- 
mu posłowi i odebrali mu sztdndar. 
!\iarszalek w}'kłuczył l1a 2 posiedzenia 
3 posłów komunistycznych oraz zarzą- 
wil_oprómienie galerji. poczem OKłosił 



r 2!1l 


-=::: 


B. B. W. R.. stojąc, odśpiewali ..P.E>r- 
wszą Brygadę" pOcz&m wInosili entu_ 
zjastyczne okrzyki na czeŚĆ PiłslJdskie_ 
KO oraz okrzyki skierowane prze"lw 
mar9z&lkowl Daszyński
mu. - 


krótką przerwe dla uspokoje
ia. 
Po przerwie wobec tego, z
 wrzawa 
nie ustawała i nadal padały .rózne 
krzr- 
ki, marszałek zam.knął pcsledzeme, me 
wy%naczając termlll
 na5tępn.ego. 
W tvm momenCie posłowie klubu 

 Jaki będzie uno wy" rząd? 
w a r s la wa. 7. 12. CteI. wł.). Na- \ 
cla('h: 1) rz..,1u . Pn
ud
ktelfo: 2'1 n'tlu 
i'tepne posiedzenie Seimu zwohne be- 
la!Usze
5kie
o, 3) drulflelfO rl8.1u 
dzie w dro.he Iistowei W kołach PO- ::'Wltlłl:
I£>IrO.. . . . 
litvcznvcb utrzymuie.. że liczvć sie. na- _ 
lozl.lwe. ze dZIeń dzisIeJSzy r07. 
I£>żv z us
apleniem e-abmetu rlra ŚWltal- ",trzYStme sprawe. 
!okle
o. Mówie o trzecb ewentualno- 


Rada Ministró\v 
uchwaliła podać się do dymisjia 


War s z a VI a, 7. 12., godzina 12 (tel. 
wl.). Po wczoratsl:em posiedzenia SeJ. 
ma odbyla BI, narada w Belwederze. 
która trwala do godziny 3-ciej renO. 
Dziś o godl. lI.tej rano I:ebrala .., Rada 
MInistrów, w kt6reJ ole uczesetnlczyll 
mlolstrowfe: Piłsudski I Matuszewakl 


a powoda nledyapol:}'otL Rada MIni. 
str6w uchwaUla przedstawł6 Pruyc1..n. 
towl Rl:eczypospolłteJ pro'bt o dYmlaję 
gabinetu. 
Premter świtaiskI adel' sł, na 18' 
mek o godzłnJ. U-tej w połud.nIe. 


Katastrofa \wodnopłatowca pod Puckiem. 
Jeden oficer zabity. drugi Jest ciętko ranny. 


G d y n i a, 6. 12. (Tel. wł.>" Wczoraj 
po poło o godz. 16 w zatoce pucki oj 
w pobliżu Swarzewa wydarzyła się ka- 
tastrofa samolotowa, która spowodowa. 
ła śmierć M-łetniego ppor. - obserwatO- 
ra Zygmunta Kawęckie-ęo oraz ciężkie 
obrażenia por. - pilota Kazimierza Sza. 
lewicza. obu z morskiego dyonu lotni. 
czego. 
O godz. 15.40 lotnicy wystartowali :z 
portu wojenne/!,o w Gdyni na hydropla. 
nie typu Schreck. udając się w drogę 
powrotną do Pucka. W pobliżu Helu 
znaleźłi się w bardzo gęstej mgle i stra. 
cili zupe!nie orjent:lcję, choć na lotni 
sku w Pucku puszczano rakiety świeU 
De. 
T.o'n'rv 7': N)'wodu m
ły I t. zw. "lu. 


stra'" uderzyli s ca.lej siły O powierzch. 
nię wody. 
Hydroplan roztrzaskał się l1a bWllł- 
ki. Przybyła niezwłocznie łódź moLoro. 
wa wydobyła z fał rannego por. Szale- 
wicza a zwłoki ppor. Kawęckiego zna. 
leziono dopiero po pÓłgodzinnych po- 
szukiwaniach na dnie morskiem, Przy- 
gniecione szczątkiem rozbitego kadluba 
hydroplanu. 
GI
bokość zatoki w miejscu kata- 
strofy wynosi 1,5 m. 
Pogrzeb traKicznie zmarłego ppor. 
Kaw
ckiego odb
dzie się w poniedzia. 
łek. stan zdrowia por. Snlewicza jest po. 
watny aIs Istnieje nadziejll, te uda sif 
wyleczyć odniesione przez niego rany 


Zamordo\vał L właścicieU(ę mieszkaniaa 


War s z a w a. 7. 12. (te1. wł.). Na 
tle nieszczesnycb 5tosunków mieszka- 
niowych pnyszlo wczoral do krwawej 
1.brodni. Nieiaki !Szymaniak z!1:losił sie 
do policji na Pradze I zameldował. że 
pned kilkoma minutami zamordował 


właśrłclelkę mieszkania. 62-łetnł
 Za. 
rembine. 
Policia zastała Zaremblne teszcze 
przy życiu. lecz ta wkrótce zmarła Po- 
worlem mortier5twa były rielrłe awan. 
tury. urzedzane Szvmanlakowi. 


Rodzice mordercami własne,i córkia 


B e r l i n. 6. 12. (Radjo.) W zwią.zku 
z zagadkowIł, śrl1iercią małoletniej có- 
reczki malżeństwa Schroederów policja 
tutejsza wykr}-:a s
raszną zbrodnię. 
\V toku 
lcdzt\Va ujawniono, źe c6- 
recz.ka Schrocuerów zmarła wskutek 
ran i uderzeiI. zaddnych jej przez rodzi- 
ców. kt{)rzy w Lestjalski sposób znęcali 
się nad ..niegrzec;r.em'" dzieckiem. 
M. in. wyszło na jaw, że SchrołMlero- 
wie córeczkę swą poprostu katowali, 
czasami nawet po kilka rUY na dzień. 
W dniu śmierci dziewczynka zbita zo- 
słała dłatego. Że zabrudżila się. przy- 
cze.m matka rozebra
a ją do naga a oj- 
ciec zbił ia tJaskiem. Gdy dziewczynka 


padła bez przytomgości na ziemię, nie- 
łudzka maŁka schwyciła ją za uszy, aby 
pr
emocą podnieść do g.Jry. przyczem 
dZiecko upadlo twarzą na ziemię. Jed- 
nak. i wówcza.s ohydni rodzice nie prz&- 
stah znęcać Się nad nieszczęśliwą. Mał- 
k!, pochw.ycila dziewczynkę po raz dru- 
gI za uszy. jednakże dziecko ponownie 
llpadło na ziemie. uderzyło tylem głowy 
3. pOdlogę i w kilka chwil później wy- 

lOnęlo ducha. 
Schr()('lderów aresztowano. Przed 5 
miesi,cami urodził 
Ię Schroederom 

hloplec, którego obecnie na zarZ4(ize- 
Qie władz oddano w obce ręce. 


Duesseldorfski zbrodniarz 
zjawił się w Pile? 
B er ł i n, 7. 12. (TeL \\1.) W
ług do- 
nie.3ienia dzil'nnika komunISI}.cznegc 
..8e-rł\!n am MorgN}" I Piły. ror.e.s.łla S14: 
\am on£>gdaj pogl->5ka. te ..uplór doeasel. 
d.vrrski'. poja\\1 s:e w okol'!cy miesI" I u. 
.;towal przedOSłać sIę pru-t granicę do 
Polski. gdzie jak sndz,l. mate ukryć sle 
przPd p'lkglem policji tllemle<"klej. 
PuglOSoka. która l()tl'm blyskawicy ro- 
!edzIa ;.ie po mi(>kie l ()kl)licy. wywolala 
mel.}.waly popłoch 
-'ród ludM
ci.. 
Polkja kr).mineln.a obsadziła n!j>.....po. 
strZł'tl'nlE granice pod ło.sczorami. Ró90:- 
n()('zeinie zorgan iw\\ ano obła we \\-zdJllt 
zamkll1ętej gramcy z ud.zialem Ucznycb 
patroli póI:cyj}"ch. 
Po
:g ten nie przyniósł dotychczas re- 
zlJltatn. 


Nowe wybuchy wulkanu. 
Guatemala. 6. 12. (PAT.) N:eusIsjl\ 
ca dzial\)lno
f \\"u
kanu San1a Maria wy 
woloje ule-WDe de	
			

/gb_8_1929.12.08_28400003_0001.djvu

			r. 28ł. 


- - --------- 


,GAZETA BYDGOSKA" niedziela., dnia 8 
dnia 19

 1". 


Niema.. l.p...«o 

 .. ł zeg
rkaJ budzika 
J ..4 W7rOb marki 
J 
 Hamburg - ftrnerika 


Swit lepszego jutra. 
III. 
Dusza miOdzleży, 
Odbudowanie państwa polski
o po- 
tię.
neło za sobę. szere
 Rłębokich prze- 
wrotów w naszem życiu. Jednym z naj. 
glebszych jest przewrót, któr v ras:ledł 
wśród naszych młodych pOkoleń. 
My. którzy za czasu naszych studjów 
uniwersyteckich w cięLiej walce z ko- 
legami. .ynami tcgO sa!neF;O narodu, 
musieiiśmy sobie zdobywać prawo my- 
ślenia po polsku i RłośneKo wypowiada- 
nia swych polskich myśli, którzyśmy 
w tej walce zużywali połowę naszych 
sil młodzieńczych, z Kł()bokiem wzru- 
szeniem dziś wIdzimy panowanie myślI 
polskiej na całym obszarze życia naszej 
młodzieży. 
Te prl)dy, ktm-e za czasów niewolI 
pociuałY za sobę. liczne jej odłamy, 
dziś wśród niej zanikły. lub 
madzo. 
dokoła siebie drobne Rarstkl. Part je, 
kt6re z tych Jlrę.d6w Wy}'osły i które 
1.A'iełklem swych walk w}rpełniły dzie- 
sięciolecie naszeKo niepodle
łe
o żyda, 
próbowały tworz}'Ć sobie pepiniery na 
uniwersytetach, próbowały bez powo- 
dzenia, i dz
ś z rezYKnację. muszę. pa- 
trzeć na \vie.Jkę. falę, idę.cę. od młodych 
pokoleń. kttlra wpływ Ich, samo Ich 
istnienie szybko podmywa. 
Ciekawe i pOuczal3ce byłoby 
run- 
to" ,le studium nad przyczynami t
o 
zjawiska. Wyżej już potreciłem o nie. 
Tu dodam tylko, że z chwilę., kiedy na- 
ród polski zjednoczył się we własnem 
państwie, było rzecZ3 naturalnę., że 
przed umysłami młoozieży stanęło 
przedewszystkiem pytanie, jlLkie sę. za- 
dania naroJu polskie
o I jakiem winno 
być państwo, żeby mvp;ło tym zada- 
niom służyć. Tylko umysły starsze, 
!akute w takę. czy inn
 niewolę ubieF;łej 
doby. nie były zdolne zrozumieć. że to 
sę. właśnie zaA"adnienia. ku którym 
przedewszystkiem trzeba się zwrócić. 
Zaszła przytem w życiu młodzieży 
jedna nIezmierni
 doniosla zmiana. 
Ewolucja stosunków polsko-żydow- 
skich w naszym kraju już od końca 
zeszłeA'o stulecia s.zła w tym kierunku, 
że 2;ydzi 
Iośno dekiaTowali gię jako 
Żydzi i tylko 2;ydzi, Polacy znś przesta- 
wali ich uważać za Polaków. Gdy za 
I1a3zvch czasów młodzi£>ż żydowska 
wchOdziła wewnę.trz i:ycia młodzieży 
polskiej, wnosiła w nie swe instynkty 
I swe świadome lub nieświadome dI).Że- 
nia, zarażaj
c niemi duszę polskę.; dziś 
»O'11iędzy życiem jednej a drulOej stoi 
mur nieprzebyty. Stę,d życie młodzie- 
Żypoh;kiej jest naprawdę JIQ"'kiem i jej 
du"la je:.t polskę.. 
Wiemy dobrze, jak ta młodzież swę. 
"polskość pojmt' je. Wypowiada to ona 
g)\Jśno w swych deklaracjach oJ'9;aniza- 
cyjnych, w przemówieniach, wreszcie 
w swych czasopismach. Widzimy w 
nich stałe pracę nad 
łebieniem mo- 
raln9f\'o stosunku jednostki do narodu 
I nad wyrażeniem 
o w działaniu, od- 
JIOwia.daję.cem potrzebom cię.F;le idę,te- 
go naprzód życia. 
Niezmiernie doniosłem zjawiskiem 
jeet POStęp życia reli
ljne
o wśród na- 
szej młodzieży. Przy istnieniu dużych 
różnic indywidualnych w stosunku do 
reIi
ji i jej nakazów. 0
6ł młodzieży, 
łę.czę.cy się w panuję.cym dziś kierun- 
ku, należy uważać za katolicki. O tern 
śWiadczy cała j
o postawa w spra- 
wach reli
ji' i Kościoła. 
ycie reliA"ljne 
wśród niej rozwija się coraz intensy- 
wniej. postawa. jej OK61na jest coraz wy- 
rainiejsza i coraz bardziej stanowcza. 
Choć zakł6cić ten rozw6j usiłuję. wpły- 
Wy zewnę.trz. niestety, czasami pocho- 
dZIJ.Ce od niekt6rych duchownych. pra- 
P;ł"
cych młodzież, dlRte
o. że jest kat
 
łi
kQ.. uję.ć pod swę. komendę w rze- 
czach politycznych, to jednak Z8J\'ar- 
niaja one tak szczupła sferę. że 
61ne- 
gO rozwoju stosunk6w nie So. zdolne 
Wypaczyć. 
BYłem zawsze t
o zdania, że 
 kra- 
ju katolickim, zwłaszcza w dobie, kiedY 
OdbYWa się w nim postw reliAijny, 
6Jlecja 'nie kato Iicki ob6z polityczny jest 
nJepOł.rzebny: iest on nawet szkodliWY 
- wytwarza u iednym fałszywe ambi- 
cje. u innych fałszywy. podyktowany 
Uboczuemi interesami stosunek do Ko- 
Acioła. ReIi
ia powinna całe społeczeń- 
8two łe.czyć. a nie dzif'1ić 
o. nie przy- 
cZYniać się do j
o roz
oszkowania. 
Zdaje się. iż wielu ludzi ma mylne 
11rzekonanie. że ta ,.młodzież narodo- 
""a", kt6ra dziś panuje we wszystkich 

a8ZYCh wyższych uczelniach, jut cze- 
t clę. ,,Stronnictwa narodowe
o'" Nle- 
Ylko 
6ł młodzieży narodowej, &1e na- 


Sprawa zagadkowego 'mordu 
przed sądem. 
Jh r łt
, 7. 12. (Tel. wl.) Przed 
 
dem prz
su:i!rlych w Jeleniej Górze roz- 
począł SIę p
oces, maj
y wyświelli
 
zagadkę z&b6J8\wa hr. Eberhardta SŁahl- 
.borg Wemige!'Ode. pana na zamku w 
JlII1owicach. 
_ Oskarżony jes\ ftajstarszy syn hra- 
bll
'O, 28-letni hr. Krystjan. obecny pa-. 
majoratu Janowice. 
!J'zesłuchiwanie oskarźone,go 00- 
sł
llo ponur,. obraz upadku moralne- 
go I aLmosferę deprawacji życia rOckich, kt6rzy szerzyli 
wśród robotników polskich menawiść 
do urzędnik6w POłaków, aby wywołać 
zamęt i niezadowolenie i w ten sposób 
przyśpieszyć likwirlację niewy
odnei 
i konkurencyjnej fabryki. jakI]. je!'t 


dla firm niemieckich i aut!trjacklch 
.,Kabel Polski" w Bydgoszczy. Cała 
bowiem J!'ospodarka niemiecka w 
,,¥a.blu Polskim" zmierza do zniszcze- 
'lia tej fabITki. Kierownictwo "Kabla 
Polskie
o" obję.ł Schattaner. kt6ry 
osi

nę.ł nawet przedłutenie pa!!zportu 
rzekomo jako niezbędny fachowiec, CV 
nie da się niczem uza.sadnlć, 
dyż 
Schattaner, nie jest wcale specjalłstę.. 
Głównym mistrzem fabrykacji kabli 
i kierownikiem gumowni. jest znany 
na fmlncie Bydg-oskim hakatysta Do- 
be5ch, Narodowości nlemieckiPj sę. 
dalej: Walceł. Stetner, Schwiooern()('h 
i t.lilcw
kł. ,V ostatnim czasie zwol- 
nIono urzędników I mistrzów polskich 
którzy posiadali dokładnę. znajomość 
prac kablowych i pracowali od ł--5 
Wf) fabryce. Zwolnłono mlątrz6w Pola- 
ków Giera i Szretera za nleprzyt"łlylne 

tanowisko \\obec Niemc6w I stawia- 
nie oporu przeciw używaniu mowy i 
kor£>spondencji w jęz;yku niemieckim. 
Na kierownicze stanowisIta tech- 
niczne zaangażowanO z
orzałych na- 
cjonalist6w niemieckich, ludzi podeJ- 
rzaneJ bardzo konduity, kt6rych cale 
zachowanie sfO I postopowanle zwró_ 
ciło nawet uwag, wladz woJskoW'f'ch, 
Ki-erownikiem odd7iału kabla daleko- 
sletneF;o j
t Inł. Peyrl, obywatel au- 
strjacki z Wiednia, hakatysta do I!IZPI- 
ku kości, który nielegalnie afotogra- 
fowal cale fabryk, I Jel un,dl:enła 
technlcm.. PeY1'l jetdzi CZ()sto do 
Gdańska i Berlina, aby Zll.!!ięJml)ć tam 
informacji w zwię.zku z uplanowaną 
akcię. u!!uwania rDa:>otnik6w I urzędni- 
k6w 'POlskich, oraz w cełach zwfę.za- 
nych z uboczną swoją profesję.. 
Dalsze stanowiska techniczne ob- 
sadzone !!ą przez nast()puję.cych niem- 
c6w: f,nt. Rudolf Walzel. Jerzy Stett- 
ner, majster Dobesch i MilewskI. Do- 
besch, obywatel austrjackt, ka.ra.ny 
już był za zniew
ę polsko
cl przez 
Sąd Grodzki w Bydgoszczy w r. 192& 
Zdaniem nasłanych urzędnik6w 
hakatystycznYt"h Polacy sami bez po- 
mocy Niemców nie sę. zdolnł do fa- 
brykacji kabli. St\\ierdzić należy, że 
właśnie wyłę.cznie siłami pol
kiemi, 

ciśle fachowemi, uruchomiono fabry- 
kę. Jakość wychwalanej ł przechwa- 
lanej fabrykacji kabli li tylko przez 
Nlemc6w stoi ponuej przeciętnego na- 
wet porlomu. 
Dowodnie wykazała to cstatnla do- 


wet t. zw. Ob6z 
,nodych do stronnic- 
twa nie należy. Poszcz
6lni łudzie. 
wchoolecy w Życie praktyczne j bi()ll"$- 
cy udział w zwil].tanem z prace. w Sej- 
mie życiem politycroem. zacię.
afę. sie 
w !!ZerelO Stronnictwa Narodow
o: 
ObM }nodvch jako całość w 8zpr
 
wypadkach- nawet czynnie wsp6łdziała 
z tem stronnictwem, bedę.c j£>dnak or- 
lrani7acię. 
amoistnę.. maiacę. swoie wła- 
sne zadania i uznaię.cę. dla swoich ce- 
lów inn£>
o n!ż o
anizacia stronnic- 
twa W\Tazu. Tem mniei motna wfę.- 
zać ' ze .stronnictwem młodzież akade- 
mickę.. 
Ruch ml-m7łezy stawia sobie z ko- 
niet"zności 
zersze cele, niż jakiekol- 
wiek strcrmirtwo. Nie może on sil;! 
OS{raniclYć do celów politvcznych, dla 
kt6rych stronnictwa iiJtrueja, samel zaś 
pomyki nio może traktow
 łak kon- 


kret nie, jak to musz
 robić praktyczni 
działacze polityczni. Nh
'dyby dzisiei- 
szy ruch wśród na8zej młodz.ietv nie 
rozwInfIł się tak 87eroko i nIe nabrał 
treści. kt6rę. J>O!!iada, ,roybv pr6bował 
być lub 
dvbv chciano
o zrobie ebpo- 
7.yturę. pracy jakiej.\"okolwiek stronnic- 
twa. 
Zreszta.. młcx'l7i£>z mud patrzeć w 
Przys7łośf: nikt zaś dzIś nie fest zdolny 
orzewld7.ieć, po lakie' drodze pÓldzle 
w bliskiej nawet prz:\-szłoścl rozwój 
ustroi6w politvcmych w naszej cześd 
świata I jakie formy bedzłe musiała 
przybrać o
anizacia poIltvczna społe- 
cz£>ństw. Bard70 być moż£>. iż w tej no- 
wej onranizat" ii stronnictwa 7ejdl1o na 
plan dru
i. Zdaie slp.. że idziemy do 

łebszych J)ł'zewr()t6w \\' m:troju poli- 
tycznego życia, niż to 
Ię dziś wydałe... 
-Roman DmowaJd. 


Str S. 


I NOWE OKLADY PRZECIW ISCHIASOWII 
Oryulnalna tJwcza6ska metoda lecze- 
Dla. Ischias je!lt schorzeniem glÓwnego 
Df'rwu dolDych koilczyil. Dla usuniQCla 
cierpieli poleca lekIlori domowy SO okładÓw 
la pomocą PI8IEclarnklch "Gamma-Kom- 
preese
, a mIanowicie starczy Jf'den ..Kom- 
pres." dl:i 30-krotnego zastosowania. Dla 
całej Dogi potrzf'ba 3 ..Kompresse
. Główny 
skład I bezplatDe Infonnacje uslnie: Biuro 
Piszczany, Poznali, ul;ca Mallztałarska 7. 
Telefon 1895. PLsemne przeIE: Biuro Piu- 
czany dla Poł
kl, Cieszyn. 


stawa kabli dla Ministerstwa Spraw 
Wojskowych, które to kable uznano 
jako niepodatne i mnło wartościowe 
Ze zWlllędu na lichy materjał i jeszcze 
F;orszy wyrób. Wtem marn£>m wyko 
nanlu Niemcy maję. oczywiście t!wój 
interes. z Jednej bOwiem slronv chc, 
doprowadzi
 fabryko Bydgosk, do 
komplelnel rulny - z drugiej za' w'f'- 
kaza6, ie bez pomocy przemysłu ule_ 
mlecklego Polska meda sobie rady, - 
O metodach I praktykach emłsarłusl:J' 
niem. pracuJ,cych we fabryce ,,Kabel 
Pol!!Id" _wladczy nast, fakt: 
Przy wyżej wspomnianej dostawie 
kabli dla M. S. W. w Warszawie obec- 
ny był urzędnik Kabla Polskiego p, 
I\.\
 ieciński, który po wypowiedzeniu 
niezadowolenia i ujemnej opinjł przez 
fachowc6w wymienionego mlnl....t.er- 
stwa, 'POrozumiał się telefonicznie z 
inż. Gajczakiem, niemcem, obywat. 
czechosłowackiem, kierownikiem od.. 
działu technlclEneg<) ..Kabla Połskiego" 
który polecił wręczyć odnośnemu urzę 
dnikowi Ministerstwa 500 zł.. aby tern 
samem zapobiec odmowie odebrania 
kabla. 
Wszelkie maszyny i urlądzenia 
techniczne zakupuje się oczywiście 
zagraIlicQ., w pierwszym rzędzie w 
Niemczech_ Zwolnieni praco\\nlcy SQ. 
rozgoryczeni do ostatniello stopnia na 
goepodarko "Kabla Polskiego"
 
Robotntków ogarnia słuszne obu- 
rzenie, iż na własnej ziemi usuwa się 
robotników polskich z polskiej fabry- 
ki, a w zamian daje się pracę obco- 
krajowcom, Niemcom, zaciętym wro- 
gom wszystkiello co polskie i na do- 
miar złego ludziom. który. h cel po- 
bytu w Polsce jest aż nad w wyraźLlY. 
NIetylko bowiem godzQ. oni w pód- 
stawę fabryki, lecz uprawlaję. także 
szpiegostwo na szkodę Pańgtwa 1'01- 
skiego. 
Pracownicy polscy zwolnieni z fa- 
br}'ki. a zrzcszeru w Chrześc. Zwię.- 
zkach Zawodowych. bezskutecr.llie ko- 
łatali o pomoc. Oświooczono im wre- 
szcie, że jeżeli pr7ystlłpię. F;remjalnie 
do f:i!n. Fedf'racjl Pracy, wówczas mo- 
gą liczyć na pomoc. 
Robotnicy nie widzę.c innego wyj- 
ścia, pod presję. przysfę.piłl do Gen. 
Federacji Pracy, gdzie jednakże do- 
tychczas zbywa się ich żale. 
Napiętnować naJ"ży brudne meto- 
dy sanacji, która na krzywdzie robot- 
ników usiłuJe upiec swoją pieczeń. 
Rzecz naturalna, że robotnik6w z 
Federacji nic nie łę.czy ideowo I pra.- 
wdopOdobnie już w dniach najbliż- 
szych opuszczę. oni znienawMzone sze- 
regi !anacji. Fakty powyższe sę. gro- 
tnem memento, CZem 
rozi nam wiara 
w s7czerość niemców. Społeczeństwo 
ma prawo domagać sl(\, aby czynniki 
wła
ciwe zajrzały za kulisy niebez- 
piecznej 
ospodarki hakaJtyst6w w 
..Kablu Polskim" w Dydgoszcyz. 


- 


Uniewinnienie pięknej 
Meksykanki. 
Nowy Jork, 6.12. {AWJ W Mt!by- 
ku Z8Ikońezył s!ę proces Marji Teresy La.n 
dy de Vroal., oordrmeJ %'DMej Jalko .JMI.e 
Mnico". 
Pi
konść meksykalista brała. udział 
w konkursie pj
kDO
i w Gałwesto\\o a 
w powrotnej podlf'6ty do Meksyku pozI1a- 
ła gea1. VidaLa, który się jej oświadczył. 
W tydzjell po Alubie ..miss Me1:ico" dowie- 
działa 8i
, te gen. Vidral ma drugą tonę. 
))ov.-jedrrl.&'\\"8%Y 8i
 o u.m. piękna Meksy- 
ka.nka celllym! sbrzo.łami z rew'Olwe.ru z.a.- 
bila mętA. 
Procet'I f.l"I\1II.ł cały tydzień. WMy!-tkie 
pisma ameryk8i1skie wysiały S"wych sp 'c- 
jalnych sprawozdawców. Mowa obroń- 
rz.a. trwała 10 go	
			

/gb_8_1929.12.08_28400004_0001.djvu

			tr, *. 


Gramofon bez plyt 
Wynalazek filmu dtwiękowego znalazł 
Interesujące zo.stosowanie w dziedzinie 
gramofonów. W austrjackim klubie wie. 
deńskim przedstawiano iicznie zaproszo- 
nym osobistościom ze śWIata naukowego i 
muzy{"znego nowy gramofon działający 
bez płyt.. Na ich miejsce utyto skrawka 
papIeru. na którym sfotografowano 
drKmenia hlony. S7.tyfcik gramofonu za- 
IItąpiono w nowym aparacie świetlnym 
promieniem, działająrym przez kom6rkę 
napełnionl\ "selenit'em". Tym sposobem - 
donosi "Corriere delia Sera" - motna wy- 
konać be:/: przer\
 y, jakIej wymagała za- 
miana płyt, kompletne opery muzyczne. 


- 


Ocalił syna. 

 lelca romanty{"zna m/llOrJa rozegrnfa 
lIie niedawno w domu pewnego wdowca, 
mieszkającego w uniwersytecklem mieście 
angielskiem Oxfordzie. 
Mianowicie, gdy lIyn owego wdowca za- 
J'rosil pewnpgo dnia jedną z kolptanek IJ- 
r.iwersytl'ckich na herbatę. ojciec zachwy- 
rił lIię tak pięknością i wdzi!;:kiem młodej 
dziewczyny, te sprytna panienka zauwa- 
Syła, te zarówno ojciec jak i lIyn, zako- 
chali lIię w niej po same uszy. Chcqc wy- 
próbować katdego z osobna, jako kandy- 
data na meta, urządziła lIię tak, te raz się 
widywała z synem a drugi raz z ojcem. 
Ta podwójna gra skończyła lIię zwycię- 
Stwem ojca i panna przyjeła jego OŚ'.I1ad.- 
czyny. 
KiedY syn o tym fakcie IIlę dowiedział, 
lIył z początku trochę lItrapiony, ale lEa- 
mialIt wyrywać lIoble włosy, zamia.'It chwy- 
!&at za rewolwer I grozić samobójstwem, 
umiast próbować prowadzenia romansów 
. przyszłą macochą, uznał, te ojciec zdmu- 
chnął mu pannę w "fair play" I te jemu 
nie wypada nic Innego, jak lIię z tym fak- 
tem pogodzić. I 
Gdy więc w pewien czas potem ojcłec 
lItanął na ślubnym kobiercu z koletanką 
.yna, ten figurował w orszaku weselnym 
jako pierwszy drutba IIwojego własnego 
.je&. 


-- 



f
 ( 
,,' J\ ., 

.. 
 
- .. 
. . 
 



 ... 
'W' 
: \ 
 
.... . .. 
 
,.
...., '''';'';- 
-..;. 
, tf" .I\
' 


Programy radiofoniczne. 
Niedziela. 8 gTadnla 1929. 
Warszawa. 21:l,5 kc., l
 Ir.W., IU1,7 m. 
1015. !':abo' z hatedry }>(,mnńsluej. 
12.10, POI'an
 eymf. z FiIb. W84'Sl£. 
16.20. Muz}'Ju> z płyt graornf)l. 
17 łO-y8.00. Kona.rt 01"k. Dyr. 11re.tm\a- 
jów i\Uejsk;oeh. 
20.30. Kon.ce-rt popuJerny. Ork. p. R. 
23.00-24-.00. Muzyka UJ11oooxna. 
Poznau, 8!}tj kc., 1,5 kW., 33ł,8 m. 
10.15-1 U5. '1 ransm. z Kate-1400. Konrert gramofo
Y. 
17.ł5-18.ł5. },oncert a;rtystÓw OP<"fy po
. 
2O.M-2":? 00. Kon<
e.rt m iędZ)"'D18JJ". z Wa.I"6'l. 
KRlowlce. 73-' kc., 10 kW 
 408,7 m. 
12.05-1300. Koncert z p1yt gramol. 
17.4:)-18.15. MtlJZyka z Warsz. 
23 20-24.00. MUlz) ka z W8JI"S'L8'W'y. 


.GAl.
 JA łi' Ikr ':-hA 


f-- 
..,. - 


i U I 
ł ł 
I 


m 


III 


niedziela dnia 8 RTUdnia 19"29 1'. 


m 


Ił III1 U ,on 
III IIIII I 
'U. 
!!! n 
.... J I I I 

 I I .,.' 
-.Ił 


tI.. 


Nr. 284. 


- ........ 


Oszczędności Iokowa.ne w bankacb !II 
pod
ta wą dobrobytu całełlo kraju. balIki 
bowiem rozpotyczają je na cele Produk. 
tywne. 
[)opomote$z rozwojowi kraju Jeśli nie 

dzle$" prz£>trzywywał pi£>lJiętfzy iii d.). 
mu. 'erz ulokujesz je w zn'llJy{"b !IOhie 
I mfłjątko wo odpowledzlalnycb Hankach 
Ludowych. 
Suma wkład6w 
dotonv{"h w Bankecb Ludowycb Zacbo- 
dnlcb wołew6dzlw, wzrosla jut do ta 
50 millon6w zł. 
Wklady poczllwszy od 1 zl przy: mll:
 
Bank Byd
uskl, Byl1
otoil.\:z 
Bunk Luduwy, Bvd
osl.
Z 
Bank Ludowy. Lobżemca 
Bank Ludowy, Nakło 


- 


Zbiegi z wysp Sołowieckicb 
Korespondent ryskiego dziennika "Sie- 
wodnia" odwiedził w Hełsingforsie zbie- 
gów z wysp Sołowieckich, którzy dotarli 
po wielu trudn.ościac!1 do gr!inlcy finlalll'Z 
kiej i uzyskab w Fmlandll prawo aZYlu. 
Wśród zbiegów znajduje się jeden Po. 
lak, który wraca w najblitszej przyszlo
i 
do Polski. Zbiegowie oświadczyli kores- 
pondentowi, it liczni więtniowie sowietów 
w głośnym obozie koncentracyjnym na 
wyspach Sołowieckich znajdują się w nie- 
zwykle ciętkicb warunkach. Władze nie 
troszt'Zą się zupełnie o aprowizację wi!;:t- 
nniów, którzy cierpią straszliwy głód. le- 
dynie ci wię
niowie, którzy .pos
adaj
 ja. 
kąkolwiek WIedzę fachową. Jak mtYDJero 
wie lekarze i t. p. znajdują się w nieco 
lep
zych warunkach i ma
ą rrawo do o 
trzymania lepszego odtywlanJ
 lecz pra 
wo to pozostaje zwykle 
a p!'-plerze, gdy t 
w przeznaczonych dla wlętm6w składach 
aprowizacyjnych stale brak cukru, tłusz 
czów i t. p. 
W porze zimowej wię:f:niowte cierpią 
okropnie, z powodu mrozów, gdy t miesz 
kają w drewnianych baraknch, które opa 
Icne są raz na cztery dni. Strat składa się 
z czekistów, którzy posindają nieoltrani 
czone przez tadne przepisy prawa zn!;:ca 
nia się nad więtnłami. Zbiegowie stwler 
dzili it zdjęcia do filmu o wyspach Solo 
wieckich który obecnie jest wyświetlany 
w kine
atografach bolszewickich, jako 
film propagandowy, d.okonywane były nie 
na podstawie rzeczywIstych warunków by- 
tu na wyspach, lecz na podstawie specjal- 
nie urza.dzonych dekoracyj. 


.. -........,.."'" 


/' ;D/'. _ " 
1si(}j.1d iCzasopisma 


"Wychowanie Fizyczne-, 
miesięcznik poświęcony higjenie 
szkolnej, kształceniu cieles!lemu \V 
domu, armjj i stowar
yszem.ach, red. 
nacz. prof. Uniw. E. Plasec.kl, PomaD 
3 Chelmońskiego 20. Opuścił prasę nr. 
12 roczno X., który zawiera m. in. ar- 
tykuły: Z prac XIII Zjazdu Lekarzy 
i Przyrodników Pol. Wilno 19
9, Dor. 
K. Sł()janowski. Niektóre wyniki ano 
tropo.1. prac laboratorjum antropo- 
metrji stosowanej Stud ium W
.chowa; 
nia Fizycznego Uniw. Pozn. - Dr. K. 
Mitkie'\\icz. Propaganda higjeny 
 
szkole. - K. Pietki£>wicz. Z metodyki 
narciarstwa - A. Pigoniówna. Osno- 
wa dla II. i III. r. Stud. W. F. - Z. 
Nożyń!'ka Pląs. Oceny księ.żek (
!y. 
dlarski, Arnold, Narciarstwo polskle1. 
Streszczenia (Kopczyńska, Hansen 
Broens, Elektorowicz, Re:cher. Kót!e. 
rer). - Z towarzystw, instytucyj i ZJi 
zdów (XIII Zjazd Lek. i Przyr. Pol., 
posiedzeń lek. szk. w 
Iin. W. R. i. O. 
P.) Jamborce. - Notatki bibliograficZ- 
ne. - Zmarli (śp. dr. J. Wieliczko). - 
Kronika. - Resumes. 


LU-I'l'AK DAKR12 


Śf1IERĆ EUROPIE 


'CJ.u da1nT\.. 


96) 
Zdrzemn
ł się nad ranem, ale na- 
wet i we 
nie dr
czyły go straszne wi- 
dzenia i obrnzy. Z glębi wód wypły- 
wały mary i topiełcy, mówiąc sinemi 
ustami: 
- Gd)"byś by' zechciał!... Czyż na- 
sze życie nie brlo warte twego honoru? 
Obudził się drżQ.Cy i spocony. \Vtern 
prz) pomnialy mu się słowa Omara: 
"Okręty francuskie stoje tam, w 
stronie pól nocnej". 
Wyszedł L namiotu i udał się Ilad 
morze. Nieraz, obaj z Zahncrem wdzie- 
rali się na skały, nby stam
d patrzeć 
na flotę. 
Kiedy po raz pierwszy, ujrzeli las 
masztów i powiewające na nich różno- 
barwne bandery, ogllJ nęlo ich silne 
wzruSLenie. Od roku nie widzieli kraju 
i zdawc.lo im si
, że olbrzymie pły- 


, ' 


, 


.. 


oj 


A' 



 


.J 


ł 


. 


, 


., 


tJ I 


Algerja jest- koJon)ą francuskę. w AfryCe północnej. Posiada on
 575.2
9 kl!l' 
kwadr. obszaru (obszar równy 1
 obszarom Polski). ZamieszkuJę. Ję. 
5.800.000 ludzi (ł.200.ooo krajowców, tj. Arabów, Maurów i Berberów,. U3000 
Francuzów, 135.000 Hiszpanów, resztę Włosi, Turcy, żydzi i mu
):I.1).. Sto- 
licę. jest miasto portowe Alger, liczące 200.000 mieszkanców; PowyzeJ piękny 
gmach pocztowy w Algerze. 


l-f 
,- 


.. 



' 


-""'
I 


Artystka i jej włosYa 
W Pary tu toczy się obecnie procea I AurelJ
 uległa na
o
e I. pewn
go nI
 
przeciwko znanemu "artyście- _ fryzje- szczęśh!"ego. dla SJeble. d
l1a znl!-Iazła Się 
rowi p. Antoine. Sławnego mistrza fry- w salome JIDstrza .Antome 
 ChcIała tylko 
zjerskiego kunsztu zaskartyła znana pa- włosy ond,-!Iow,,:ć I wY
a1:rue to 
śwladczy- 
ryska artystka filmowa Aurelja Branca o ła pom
crukoW1 Antol[
e a, poruewat sam 
odszkodowanie. Aurelja Br&Dca słynna ..JIDstrz b
ł bardzo Z
jęty. . 
była na cały Pary t z powodu swych dłu- Pomocnik. zabrał Się. do .dzl.eła, a &r- 
gich, falistych, czarnych, cudownych wło- trstka. zatopIona w. swej 
lt Ole. zwraca- 
86w. Pani Branca nie posiada falistego, ła na jego czynnoścI t.adnej uwag
._ Wtem 
cudownego talentu, tyje tylko ze swych ku s'!8mu prze
ateruu ogląda SJę w I
- 
włosów, dzięki którym rozmaite wy twór- strze I 
0ł:łsta
uje 
e zgrozą, te po
ocruk 
nie filmowe angatują ją do obrazów. Ro- p. Antome 
 m
 
Ylko 
ondulował Jej wło- 
zumie się, te pani Branca strzegła swego sy, lecz obc;lął Jej dł!lgle na 80 c
 warko- 
skarbu, jak oka w głowie, i miała swego c
e_ .Fryzjer uczymł to zupełme mec
a- 
własnego fryzjera, który umiał się z temi mczme. Artyst
a.zemdlała, a gdy .wróclła 
włosami naletycie obchodzić. do. przytomn?ŚCl jeszcze. raz .zemdlała, 
 
Pani Branca miała tet przyjaciółkę, 
IStrz. Antome '-!spokaJa! .Ją zapewnie- 
która jak wszystkie przyjaciółki okazała D1e
 lt 
fabrykuJe dla nie} taką perukę, 
się dość złośliwą jędzą. Przyjaciółka wie- te nIkt Ole poz
a, te stracIła włosy: 
dziala dobrze, te włosy są dla pani Aurelji "Perukę nosIć mote katda art}'stka" 
tak bardzo drogocenne i dlatego wciąt jej odpowiedziała z płaczem i wyleciała, jak 
doradzała, by zmieniła fryzjera I udała się bomba do adwokata, by wdrotyć proces. 
w tym celu do "bo8kiego" Antoine'&. Pani Cały Pary t czeka te
z na W) rok sądowy. 




. 


.\, 




. '"." 
,,: ,;.
.... 


{" 


., 


;ę." . 


..-:- 


""'"A 


". 


. ;;.". 


.... 
:<1.... 


łU5 U II 


J.. 

' 
. ,.,j / 


-.
"':-/ 
"",
 .
 
/..' 


: x .4 


:. 


"1 
4.j. . 


tr".... 


.' " 


,

 .: 


,.,.:
;.c
..;< 


.. t'" 



.. 


"i' 



 


, ''t 


.....'$ 


" , 
.. 


. 0. 
 


Prozaiczny wjazd do stolicy filmu, slynnego Hollywood w Ka1ifornji, re- 
zydencji olbrzymi£'h wytwórni i popularnych gwiazd ,,srebrnego ekranu". 


waję.ce twierdze sę. Jakby Jego Czę.stką. 
Odtę.d często uda.wali się na brzeg, co 
nie uszło uwagi strażników. Musiano 
donieść o tem Omarowi, gdyż świad- 
czyła o tern wczorajsza rOLmowa. 
Częstokroć daremnie jednak obaj 
oficerowie starali się rozróżnić bande- 
r!,: francuskę.; zbyt wielka odległość' 
dzieliła ich od okrętów. Teraz jednak 
kiedy Melval wiedział, gdzie staly, 
śpiesznie udał się na wybrLeże. Wśród 
tylu trosk i zmartwień bedzie mial 
przynajmniej pociechę widzenia stat- 
ków francuskich. 
Dlaczego jednak Omar dał mu tę 
wskazówkę? Gdyby celem jego było 
spra\\-ienie mu przyjemności, bylby to 
zrobił picrwsz£>go dnia przyjaLdu. Mo- 
te chciał dowieść, jakie zaufanie. po- 
kłada w słowie honoru, danem mu 
przez Melvala? Ale i to przypuszczenie 
nie wydawało się prawdopodobnem. 
Jedna m
-śl uparta utkwiła w g'o- 
wie Melvala i nie dawała mu spokoju. 
WskazujQ.c stanowiska okrętów fran- 
cuskich, Omar dawal mu może sposob- 
noŚĆ ocalenia ich 'l 


.. 


Dlaczego nie? Syn sułtana nie taił 
swojej życLliwości dla Francji. Wczo- 
raj wprawdzie powiedzia', że wszyscy 
bez wyjetku muszQ.'zgineć, ale w glębi 
duszy może pragne', aby kto \\ brew 
jego woli próbował ratować oba pan- 
cerniki. 
, Melval uchwycił się tej myśli, jak 
deski ratunku. Gotów był zlamać dane 
slowo, ażeby ocalić ziornków od strasz- 
nej śmierci. Przekonanie, że Omar 
w głębi serca także tego pragnie i nie 
weźmie mu La złe przeniewierstwa, 
uspokoiło głos sumienia. 
Ale w jaki sposób dokonać tego' 
Zastanawiał się właśnie nad tern, 
kiedy z pozo. skaly wysunęla się jakaś 
biała posłać. 
- Ach! to ty kapitanie I - zawołał 
Zahner, gdyż poznał towarzysza z da- 
leka. 
Sz}"bko się porozumieli. Porucznik 
przysŁed' tu w tym samYill zamiarze. 
- Nie można dłużej zwlekać, _ 
f"Z£>kł - gflyż. o ile mt się z<1aje, wy- 
;;atlzenie flot} w PO\\ ietl"Le nastavi 


J
tro. Omar powiedział wczoraj: 
,,\Vszystko gotowe, to dobrze'.. . 
- A więc mamy tyłko dwą.dzieśCla 
cLtery godziny przed sobł. 
- 
e.jtrudniej będzie dO!'1tać się na 
okręty. Gdybym wiedział, które są na- 
SZe... 
- Ja wiem - przerwa' Melval - 
Omar mi je wskazał. Patrz, te d\\ 
stojące w stronie północnej piąty i sz 
st" z rzęd u... 
- A więc, jeżeli ci je wskaza', t ł , 
znacLY, że pragnie je ocalić! - zawol al 
Zahner - albo też... chce nas się po- 
zb
-ć i przygotowuje pułapkę. 
Zaczęli naradę. w jaki sposób do- 

tać się na okręty. 
- Mam już sposób! _ zawołał Zab' 
ner - - patrz kapitanie! 
\Vskaza' mu ogromny kawa' kory l 
dębu korkowego, używany przez kra- 
jowców zamiast łodri 
- Jestem pewny, żr 'la niIn dosta- 
nę się z łatwością na pancer lik fran' 
cuski. 
- O nie, jak pójde pierwszy - rzekI 
:\fplval.
		

/gb_8_1929.12.08_28400005_0001.djvu

			r 284. 



 


..-= 


, - 


- 


N. N. R. a "Prawda". 
Kurjer Poznański" pisze: 
\\' ZWiąZKU Le sVI'aw
 umowy b. 
posla Mańkowskiego i in. z b. woj ewo- 
d
 Borkowskim, umowy, która usilo- 
wala zaangażować Nar. Partję Rob. i 
Zjednoczenie Zaw. Poł. po stronie po- 
lityki "współpracy z rzę.dem". zwróci- 
liśmy uwagę na to. że organ N. P. R. 
'prawda" zmienił kierunek polityczny 
i caly swÓj charakter. 
Po Llikwidowaniu "sanatorów" w 
N. P. R. nowy już zarzę.d wojewódzki 
(prezes poseł Milczyf1ski. sekretarz 
Witkowski, skarbnik Poraziński) uję.ł 
w swe ręce wydawnictwo ..Prawdy", 
jako "organu narodowego ruchu ro- 
botniczego", W oświadczeniu swem 
zarL
d wojewÓdzki N. P. R. powiada, 
ie "próbowano "Prawdę" zrobić pis- 
mem zależnem, pismem pisz
cem na 
rozkaz.', że odt
d .,Prawda" będzie 
JI\ÓW dziennikiem samodzielnym. po- 
Clem zarząd wojewódzki kończy SWe 
wywody: 
..Kierunek pIsma odpowiada
 będzie 
polityce naczelnych wladz partyjnych 
N. P. R. 
"Skromni pod wzg1ędem materia1nym, 
mini i bogaci pod względem moralnym. o- 
parci na szer?kich warstwac!I narodowego 
ruchu robotmczego, zorganizowanego w 
Narodowej Partji Robotniczej I Zjednocze- 
niu Zawodowem POlskiem. rozpoczynamy 
pod naszem kierownictwem wydawać or- 
gan wlasny z ",iarą w zwycięstwo narodo- 
wego ruchu robotniczego w Polsce". 
Próba zrobienia z "Prawdy" "pisma 
'Piszącego na rOLkaz.... prób. a przypomi- 
naj
ca sprawę zawojowanIa w Pozna- 
niu "Piailta". we Lwowie "Slowa Pol- 
skiego" itp.. jest jedn
 z niezliczonych 
barwnych ilustracyj dzisiejszej "sana- 
ej. mora.lnej". 


- 


Sjoniści przemycają broń 
do Palestyny , 
(KAP., Jerozolima). Przed nie wiei 
dniami aresztowano w Bevrucie SZI 
reg age!ltów sjonistrcznych, którzy 1 
si!owali przemycić broń do Palestyn: 
Wiadom<>ść o tern wywoła la wśró 
Arabów wielkie wzburzenie. Erm 
Tnnsjordanji wysIał natychmiast fi( 
wy protest do anflielskiego wysokieg 
komisarza w Jerozolimie. W proteści 
tym oświadrza, iż solidpryzuje się 
wielkim muftim w twierdzeniu, ż 
zrzuci z siebie wszelkę. odpowiedziaJ 
ność za zachowanie !'Iię jego szczepó"{ 
beduińsklcb wobec tyd{,w, jeżeli An 
glicy nie polożę. be7.zwlocznie koilcl 
temu przemycaniu broni przez sjoni 
.Mw 
- 


Wagony do tańca 
Da kolejach amerykańskich 
Zarząd kolei teJazneJ, o
sługująceJ li- 
nnjlj kolejową w stanie ChICagO, doszedł 
do przekonania, te gra w kart
, tak bał:dzo 
przez pOdrutujących uprawIana. celem 
skrócenia dlugich godzin w wagom e, słu- 
tyla jedynie pewnej kategorji 
sOb prze- 
watnie starszych, które przy 
r\(lge'u po- 
kerze lub czemś podobnem mIały S
?
ó
 
lI1iłego spędzenia czasu. Pragnąc umilić I 
innym kategorjom podrótnych, zaprowa- 
dzono w Ameryce, jak wiadomo, kmelI!a- 
tograf w niektórych dalekobie.tny
h pOCIą- 
gach. lecz rozrywka okazała SIę niewystar- 
czającą, ze względu na wymaga
y s
kój 
I obowiązkową ciszę podczas wIdoWISka: 
WobAc tego dbający o wygody swe] 
klienteli zarząd kolei, pragnąc zadośćuczy- 
mc L),",IV1tH'''lllll Lt'w....enUll"llLU'"' I Vut.ll'o- 
tUjącej młodziety zaprowadził ostatnio n!! 
SW)ch linjach - jak donosi "Chicago Trl- 
bune" wagony rozrywkowe, w kt6rych po- 
dr6tni, przez cały czas trwania podróty, 
będą mogli oddawać się ulubionym rozko- 
SZ?m tanca. Wagony te, typu pulmanow- 
skiego, posiadają podłogę i dekoracJę. we- 
wnętrzną według ostatniej mody, przyjętej 
przez najbardziej slvnne ..dancingi'.. Krze- 
sła i niezbędne stoliki, automatycznie 8
ła- 
dane. mogą być w Jednej cb"iIi usumęte 
1V kąt, gdy ma się rozpocząć zabawa, zaj- 
lJluJąc tam niewiele miejsca. 
P/?mysl ten spotkał się podobno z na
er 
ty
hwem przyjęcieM ze strony podrótuJą- 
eeJ Wodszej publiczności I miejsca w wa- 
gonach rozrywkowych bywają wprost 

zchwytane przez mlodziet. która tańcz
 
łJe
 trudu przebywa ogromne przestrzeIlle 
Ameryki. 



CAZFT" BYOOI'1
A" trledrle1a. dnia 8 gradrrla 1929 P. 


;. 
'. 
 -. .' -; -'o 



 J 

 


ł""', 
 

.. 
'::'- I.," i) I : 
_ł ".. 
,:fłI . .. ';._ 


'. 


. '-4'" 


.- 


\. ... 


\ 

:"..,; 

f . " 
z \' . 
.. 


'1r 


,
 


- . ł 
., . 
<'.... .'ł D- 
I -', 
. , 
. ' 

I""" 




 . 
-.
 
. -" 



 
, . 


,./ 
l 


... 


.... . 
. I 


. 


lO: 


,_u 


-- ..,...: 
-- 


.:
 ';. 


,\ 


........ 


. . 
. »' 


r. 
.c!.,", 
,'
 


., 


'4 
\ A f 
.. 
.' ł "'" ",,4.--- (' 

 
 .' t 
.' 

 .. 
'>I/IfI81Ii ...(' .. 
 ." 
.
t , 


\
 YOOry nowego prezydenta Meksyku, którym został Ortiz Rubio, nie odbyly 
SIę bez rozlewu krwi. W samym dniu wyborów zabitych zostało 21 osób, zaś 
50 dalszych z ciężkiemi ranami od transportowano do szpitali. 


Cenzura pism 


i konfiskaty wobec 
prawa. 
Wyjaśnienie dziewięciu prawników. 
Przed-stawłcłele stołecznej prasy przez wszystkie konstytucje. lIJI.to- 
niezależnej zwrócili się do sekcji pra- miast cenzura prewencyjna zamasko- 
wników w "Iiomitecie Obrony Woł- wana 
tnieje tam, gdzie rzę.d wbrew 
ności Słowa" z prośbą o wyjaśnien:e konstytucji nie chce dopuścić do ja.- 
szerokim kołom społeczeństwa, jak wności i do krytyki postępowania 
się przedstawia strona prawna dzisiej- władzy. 
szych praktyk władz administracyj- Przepisy ustawy prasowej na to, 
nycb wobec prasy opozycyjnej. W żeby zabezpieczyć rzeczywistę., ni£> 
odpowiedzi na szereg sformułowanych porornę.. wolność prasy, powinny b)"ć 
na piśmie pytań wybitni prawn;cy, tak skonstruowane. żeby władza ad- 
zgrupowani w tej sekcji, a mianowicie ministracyjna nie mogła' faktycznie 
mecenasi: udaremniać rozpowszechniania dru- 
Ale
sander Mogilnicki. b. prezes ków przed formalnem orzeczeniem 
Sę.du Najw)"ższego, Wiktor Natanson, zajęcia, względnie konfiskaty. Re- 
Marjan Niedzielski, Jan Nowodworski, presja sę.dowa za naduż)'cia wolności 
prezes Rady AdwGkackiej, Adam Pra- prasy najzupełn.iej wystarcza,. nie za.- 
gier. Waclaw Szumaf1ski, Eugenjusz cbodzi potrzeba tworzenia memoral- 
Śmiarowski, Stefan Urbanowicz i Gu- nego wyścigu pomiędzy prasę.. która 
staw Zabłocki wyrywa się na wolność, a władzę. ad- 
udzielili następuję.cych dObimycb minislracyjnQ., która przez rekordy 
I ścisłych \\yjaśnień: szybkich kGnfiskat stara si
 tę WOl- 
I. Na czem polega I5tola wolDCIŚ::1 ność hamować. żeby nie dopuścić 
 
prasy? ujawnienia prawdy. niedogodnej dla 
Istota wolności prasy polegB; na rzę.du. Doświadczenie uczy. że szyb- 
tem. że druki legalne, czasopIsma. kie i częste konfiskaty zdarzaję. się 
ulotki, księżki, mogę. być w)--dawane przedewszystkiem wtedy, kiedy wla- 
bez cenzury prewencyjnej, t. j. bez dzy państwowej zależy no. niedopu- 
uprzedniego zezwolenia na wydanie szczaniu do ukazywania się niedogo- 
druku. dnych dla niej artykułów prasy opo.. 
W państwach konstytucyjnych ka- zycyjnej. 
My obywatel ma praWG drukGwać co II. Czy ł. zw. dekret lIrasowy czym 
chce i żadne zakazy władzy nie mo- udoścS Iym wymaganiom? 
Ke tego krępować. Natomiast nad- T_ zw. dekret prasowy, a właściwie 
użycia tej wolności ulegaję. represji, rozp()rzę.dzenie Prezydenta Rzeczy- 
po ich dokonaniu, w drodze sędowej. pospolitej "o prawie prasowem" nie 
Wynika stę.d, że z pojęcIem wolności zawiera dostatecznycb rękojmi prze- 
prl!.!Y nie zgadza sit nietylko igtn;enie ciwko możliwym nadużyciom władzy 
cenzury prewencyjnej w ścislem z.na- admilllistracyjnej i wobec tego nie 
czeniu tego słowa, t. j. nakazu praw- zabezpiecza rzeczywistej w . 
. 
. 


" 

 


... 


a....' 


.",
.'- 


o/u 


. 


l/fJ 


.... . 



ł 


i;-:-'" 
,... , 


li 


t 


L- 


r 


., 


ł 
, :.-... 


,V Londynie bawi cJbecnie generał polityk południo\\o - a.lrYKal
5k.i Ja.n 
Christiaan Smute (po prawej str
nie), k
óry 1916-17 był wodzem sIł zbroJ- 
nych w południowej Alryce przecIwko NIemcom. W r. 1919 był on pnedsta- 
wicielem południowej Afryki na konferencji pokojowej w Wersalu. Bmuts, 
ur. w r. 1870, liczy obecnie 60 lat. 


Słr 
 


I gę. nasuwać przy wykladni ustawr. 
Jeieli zatem wladze państwowe maJO 
wę.tpliwość. jak nałeży danę. us
a
o 
tłomaczyć, jedyn
 drof{Q. do usu
J1ęc
a 
tej wątpliwosci stanowi zwrócenIe 510 
o wyjaśnienie za pośred11ictwem mi- 
nistra !!prawiediiwości do Sedu Naj- 
wyższego. który nasuv.ajecę. się wQ.
 
pliwość ostatecznie rozstrzYfla. Otoz 
w Interesującej Panów kw£>stji mini- 
ster sprawiedliwości "'prawdzie Sę.du 
Na jwyższego nie zapytal o opinję. ale 
przy rozpoznawaniu pewnej sprawy 
Zf{romadzenie ogólne Sę.du Naj wyż- 
szep:o orzekło co następuje: 
Do uchylenia r07porzęd7.£>nia Pre- 
zydenta Rzeczypospolitej wydaneKo na 
mocy art U Kom:tytucji. \\ ystarc
a 
uchwała Sejmu bez udzialu Senatu. 
Uchwała uchylaję.ca powinna być nie 
zwlocznie ogloszona w Dzienniku 
Ustaw i wchodzi w życie z dnl-em OKło 
szenia. 8. więc dopiero r01porzędzenie 
traci moc od dnia ogłoszenia uchwały 
urhylai
cej w Dzienniku Ustaw. Taka 
prawomocna uchwała Sejmu, uchyla- 
jfłca L zw, dekrety prasowe, zapad la 
w dniu 19 września 1927 r., lerz nie 
zostala ogloszona w Dzienniku Ustaw. 
a więc dekrety prasowe nie straciły 
j('szcze mocy OOOwię.zuję.ceJ. 
Orzeczenie to było w swoim czasie 
ogłoszone w prasie. 
IV. A kto lest odpowiedzialny za 
aleogloszema tej uchwal, Sejmu .. 
DzlenDlku Ustaw? 
Odpowiedzialność konstytucyjna za 
to cię.ży przedewszystkiem na mini- 
strze sprawiedliwości. 
V. Czy przez uchyleDle dekrel6w 
prasowych. na mocy uchwały SeJmu 
me powslalaby luka? 
Na to również daje odpo'\\iedt 
przywczone wyżej orzeczenie SQ.du 
r-.;ajwyższego, który wyja
nił, Że z 
chwilę. wejścia w życie uchwały Sej- 
mu, ucbylaję.cej dekrety, luka nie po.. 
wstałaby, gdyż automatycznie odzy- 
skałyby moc ustawy dzielnice. które 
przed wydaniem dekretów obowię.l.Y- 
waly. 
VI. Czy lest zgodne z ustawo, na. 
wel na Ile dekrelu prasowego, nie na. 
dawanie dalszego biegu sprawi. lira. 
sowej po zalwterdzenlu przez SOd Ea. 
lęcia druku? 
Sprzeciwia się to wyraźnemu brzmie 
niu art. 70 rozporzę.dzenia o prawie 
praso\\em, który stanowi, że jeżeli po- 
stępowania karnego wcześniej nie 
wszc
ęto. to prokurator winien w cię.. 
gu 7 dni od doręczenia mu orzeczenia, 
zatwierdzaię.cego zajęcie. złożyć w sę.- 
dzie właściwym wniosek o wszczęcie 
postępowania sę.dowego, albo wszcz
 
dochodzenie celem wyśledzenia i śei- 
Kania winnych. Rozumie się, że tQ dru- 
f{iA następuje wtedy jedynie, gdy oso
 
by. które by można ścigać, nie sę. pro- 
kurat.orowi zna.ne. 
VII. Czy na mocy dekretu wladza 
leszcze przed olrzymanlem trzech prze 
pfsowych egzemplarzy ma prawo po. 
slawlcS pod drakarni, funkcjonariusza 
policji w celu un1emołllwłenJa wy. 
puszczenia druka? 
Je!!t to oczy\\iścle bezprawie. 
Vlll. Czy wladza ma prawo me od. 
powladacS na pylama, dlaczego zaJ,CY 
naslepIlo? 
Formalnie tak. ale jest' to t. zw. 
nadużycie prawa., polegajlJ.ce na nie. 
lojalnem tłómaczeniu przepisu. naka.- 
zuię.cego niezwrocz.nJe zawiadomić o 
przyczynacb zaj
cia, ale zezwalaj
 
go 2ł.godzinnę. zwłokę. 
IX. Czy policJa ma prawo OpiecE.. 
towywacS coly sklad. lelell Iylko po. 
szczególne ustopy ulegalo zaloc1u? 
Oczywiście, nie ma prawa; opiecz
 
towania mogę. luec tylko ustępy za 
kwestj	
			

/gb_8_1929.12.08_28400006_0001.djvu

			Str. 8. 


I 


tygrys jest uźyłecznem 
stworzeniem. 
w niektórych okolicach Indyj wchort. 
nIch, obawiają lIię zupelnie wytępienia ty. 
fi rysa, bo choć ofiarami tygrysów padają 
i ludzie, to jednak rOlnicy niektórych pro- 
wincJi Indyj utrzymuJą, te uprawa roli 
etałaby lIię niemotiiwa b
 tygrYllów, wo- 
bec olbrzymich svkód, Jakle na polach u. 
prawnych wy"ąl1zają stada Jeleni idzI. 
ków, przen:eflzane obecnie przez tygrysy. 
I'omlmo WięC, te człowiek liliom staje IIi, 
niekiedy zdobyczą tygrysa, nie mniej uwa- 
'a. te I ten straszny drapletnik mot.. mu 
aię prn't1at 


lak się odbvwa 2syn zboza 
w Rosji sowieckiej 
w Slel8owiE'cill łaćcucklm ')()bywa lIiQ 
",P zbl'lta, oczywiście, przy zaSlo!lowaniu 
zwykłych -netod lIowieckich, czyli pod 
Jlrzymu!lem. Lut1nośt bRrdzo nlerhętnle 
nddllje -Jote, ptz)'czem nlejednolcr -tnIe 
dochodzi do dramntycznych scen. W IIZ&- 
I"8«U mlejllcowoAcl nalltĄpił, nawet r0z- 
ruchy. 
Ciekawy I charakterYlItyczny jelit spo- 
sób pod7./ału daniny zbotowPj. Sieh.owiet 
lańcu('kl ma oddat 10 tonn zbota. .,Biedo- 
t.." daje, ile kto mMe. a re..zta Po"zlAlona 
je..t na ,.bułAków" I ArMnIAkóW". W ptak. 
tyce pl'let1stawia ..IQ to lak: we 1\'8t LRń. 
euckle lI'ospodarz Domf,rat1zkt z 17-111 t17Ie. 
elęcln slemi ma OIM,,/! 120 pmtów, II'n..po- 
dara Hartonowicz równleł. II 17-tu t1ziesię- 
ein 60 pudów, lI'osp/')f1ars Saplellzko z 16-tu 
ddelllęcin - 30 pudów. 
Tajemnica takieffo podziału pol ella na 
ltem, te DomoratJzkl Jest Polnklem HlI.rto- 
lIowicz - BiałorusInem. !;nple..zko zaś, 
oehO(!lał PollI.k, ma lednak braI a kl'lmso- 
mnłca, który sarządza zsypem zbota ,. 
tej wili. 

 


Wędrówka ludów 
w Mandiorji. 
Sir Perclval 1-'hillips, korespondent ano 
,teIskich gazet w Chinach. pisze o niezwy- 
kle ciekawej wędrówce ludów, odbywają- 
eej AI
 w Mandturjl. 
..
fały, trzęsqcy się od etaroścI paro- 
..,;ec, o zardE8wiaiym dZiobie, wlecze się 
wzdłut molo w Dairen. Na poklIlodzie tło. 
czą !'Iię Chińczycy ze sfer naJhledniejszych: 
etarcy, kobiety, chłopcy, dzieci, wszY.cy 
memotliwie obdarcI, brudnI i a wyrazem 
oszo1omlenia na nqlupialvch twar7ach. 
Niby stado zwierzĄt, pędzone przez le- 
Jtarzy portowych, znikają w pobliskiej szo- 
pie, 1'0 chwiii ukazuJI\ lIię znów, niektó- 
rzy wsiadają do otwartych platform kol&- 
Jowych, zapełniając je swemi nieape.t)cz- 
lIemi węzełkami i brudnemi kołdramI. In- 
III nieposiadający nawet paru groszy na 
I:a'płacenle lransportu, niosą na plecach 
swe ruchomo
cl; kobiety dtwill'ają 1I;'8rnkl 
t dzieci, mętczytnl jakleA nieokreślone 
przedmioty, związane w szmatach I w dro- 
gę rusza ta nędzna i obdarta procesja, kro- 
c"ąc wzdłuj toru w nieskończoność. Jest 
te początek pieszej wędrówkI do kraju 0- 
bi' .anego, którym jest północna Mandtu- 

Ja Oto uczestnicy największej wl:drówkl 
"Wlata. WycEerpanl wojną domowI\. ban- 
dytyzmem I chciwoAclq wodzów, opuścili 
swoje biedne zagrody w prowincjach SZIlI!- 
tung i Chili i szukają nowego tycia w dzI- 
kieJ krainie. przytykającej do Syberjl. 
\V czasach współczesnych nie było jesz- 
ue podobnej wędrówki. Uciekają a pół- 
nocno - zlU:hodnith prowincyj chińskich w 
ilczble miljona rocznie. Wieiu z nich 0- 
puszcza swoje sIedziby bez próby nawet 
aprzedania 1I
.ycb domów. Ci wygnańcy, 
"puszczający ziemię ojców, często potosla- 
:wiają w Jednej s pustych izb. lub pod kilo. 
mieniem na polu, kartkę a napisem: "Oby 
vn, który zajmie to domostwo mial powo. 
dzenle tu. gdzie myśmy ginęli r. glodu". 
lapończycy, wlu.ściclele poludniowo - m
m- 
dtur!lklej koiel, ulatwiaJą jak mogą plel- 
l1'Zymkę. obnitając: opla tę za czwartą kla- 
sę Najbiedniejsi wędrują przez colą wy- 
noszącą 600 mli angielskich drogą 10 Char. 
binu, a stamtąd do rzadko zamiAlOz!-.l\lych 
okolic prowincji HeiIUlI!!"kjang. W pohuJ- 
niowej przepełnionej Mandturji c
..ać się 
l'Iie mOffą. Wzdłut calej iinji kolejowej wi- 
dzi się obozuJĄce rodzi nr. Szmata lub m
. 
.ta, rozpięta na trzech kljac
, 
aJe IIchr
m. 
eko nie o ",iele lepsze od pSieJ budy. Plel- 
«Tz)mi ty
ą a tego. co wytebr!łJą alb
 znaj. 
dą. DziecI przychomą na AWlaL a nlemalo 
ich umiera przed kresem podróty. Tak 
!!pragnieni są ci wygnańcy Innych waru n- 
kow, te wszystkiemi dro
ami. OPIJ..zc.zają 
Chiny. Lodzil\mi, taglowcarm, k o 1e!ą z 
S7anhaikwan i etntkami wprost do Dniren. 
ro
eństwle 
odbyło się na cmentarzu ml
Jscow¥m 
złożenie zwlok we wspólnej mogile, 
nad kt6r
 w przejmujących. słowach 
przemówił ks. proboszcz Kledzlk. z 
ro- 
ni.zewic, wska.zujęe na wrodmę. Jako 
owoc upadku rnoraln
go l!Z
zególme za- 
totraazajQ.cy, gdyż oflara.ml mordu pa- 
dU matka, siostry I bracia. 
Przejmuj/ICy grozIł obnęd tałobny 
wyciska I łzy z oczu obecnych. 
Na pogrzeb swej matki i rodz
ńst
a 
przybyła zamieszkala w PoznanIU 
I
- 
stra i c6rka 27-letnia Helena. B.ra.t Je}, 
zamieszkały w Karpatach zapózmł !!lę 
i przybył dopiero po polu dniu. . 
Przybyly z pod Karpat Komeczny 
widział się we czwarlek z mordercą w 
areszcie w Pleszewie Widok brata- 
zbrodniarza wzruszył go do tego stop- 
nia, że rozplakał się rzewnie. Zapłakl!ł 
też i wrodniarz, ale wkr6t<:e powrócił 
u niego spok6j i równowaga, graniczą- 
ca wprost z cynizmem. 
Mordercę przewieziono wczoraj wie- 
czorem_ do więzienia sądowego w Ostro- 
wie. 


Paderewski 


wśród Eskimosów. 


Było to s końcem sierpnia. Szósty ty- 
dzień znajdowałem się jut na Alasce, w 
Jej środkowej części. Po zwiedzeniu Mt. 
McKiniey I kopalni złota 
 Chata
ica, le- 
tącej na pól noc od mIasta Falrbanka, 
statkiem wyruszyłem na. zachód, płynąc 
neką Tanana i Yukon. 
A była to podrót oryginalna. Maleńki 
etatek zatrzymywał sie col1ziennie przy 
brzegach szeroko rotianej rzeki Yukon, 
aby zaopatrzyć si
 w drzewo, kt6rem opa- 
lano ma
zyny. 
Poniewat jechałem w najtaćsaej kla- 
sie t. zw ..8t.eerage", t. zn. na 6&mym spo- 
dzi'e okrętu wraz z robotnikami, lndjana- 
mi - śpiąc na lótku między beczkami ry
 
- niejednokrotnie korzystałem z ..przywI- 
leju.' pracowania przy ładowaniu drzewa. 
Deszcz lał. a lał stale dzieil i noc. Drzewo 
obmoknięte wy'lIzgiwało sią z rąk, ale za 
to wślizgiwaly sil:! do mej pustej kiesz
ni 
upragnione wówczas "dolary.'_ ZarabIa- 
łem 7i> centów na godzinę, która wydawa- 
- la mi się nieraz wiecznością. 
W czwartym dniu podróży zna.jdowa- 
łi
my SIę w miejscu, gdzie rzeka Yukon 
aaczyna zawracać na polu dnie. Prospekto- 
"y I traperzy, chcqc skrócić sobie drogI:!, 
najczęflclej wysiadają w osadzie indjad- 
skieJ Kaltag, skąd pieszo flcietką przez 
tundrę, zdątajĄcą do Unalakieet, osady 
Eskimosów nad morzem Berynga, a stam- 
tąd łodzią eskimoskł. przedostają się do 
Nome. 
Korzystając z tego, b wraz ze mną wy- 
bieralo się do Nome dwóch towarzyszów, 
postanowiłem odbyć tradycyjną ..prze- 
chadzkę". Było nas wprawdzie trzech, ale 
taden nie znał drogi. Jeden - to nauczy- 
ciel amerykailskiej szkoły dla Eskimosów, 
drugi -:- to POlak. od kilku łat przebywa- 
jący na Alasce. 
Noc. Deszcz bezustannie ..siąpił". Sta- 
tek nll.Rz odpłynll.ł, gdy my wśród ciemno- 
ści zaczęliśmy rozglądać się za nociegiem. 
Napotkany Indjanin przytulii nas do sie- 
bie, choć nie na dlugo, bo WCZS8 rano ru. 
szyli'my w drogę. 
Odszukaliśmy 6c1ltkę, jeśli to AcietkĄ 
można wogóle nazwać. Co pół mili powbl. 
jane byly wysokie slupy, slutące Jako j. 
dyne drogowskazy dla ludzi przewotącycb 
porą zimową pocztę. UtywaJą d otego sa. 
nek ciągnionych przez PIlY. Dziennie prz. 
byt mogą przestrzeil 80 do łO mil. Dlat. 
go tet rząd amerykańtIki pobudował ma. 
leńkie domki l!IłutąC40 owym ludziom " 
nocy za lIChroniska. \V lecie natomiast 
przy stałym deszczu, gdv rzeki rozleją, a 
z tundry utworzy sil:! jedno wielki. trzęsa- 
wisko najwytej motna dziennie przebyć te 
mil. Człowiek bowiem nis Jelit pewnym 
jednego kroku. Codziennie kilkanaAcle ra. 
zy musi się brnl\ć po pas lub szyję w wo. 
dzie - a gdy rzeki I!I" wił:klle trzeba bu. 
dować tratw!!, która, jakby l: ..ssdy naj. 
czę.cicj wcil\!lnięta w wir przewraca IIi, 
na środku rzeki. Czlowlek jelit elczr;śllwy. 
gdy na czas w)'ekoczy I wypłynls I lodo- 
walo zimnej, mętnej. rzeki. Tak było i I 
nnml ł'rzcjAcie tsj 'cletkl, długiej prz. 
",zło l.wJ ru..lł, tubylcy uwatajll. le egznmln 
dOjl' ......eł dla kand)'datów na PrzYllzłych 
mie'lzknł-ICów AlaskI. 
Poniewat tratwa WJ'U Ilaładowaną 
t)wno6c.i_ utonęła nlUn w uwo.rtym dniu 


ił 


II 
" 


..' 


- - _..
 ---....... 




" ....--.. 


\\\" 


.c. 


d 


IIi gwiai_ke 
 la 
ch 
ulica Kołłiłłaja 13 - 14.. 


przeprawy, następne dnie spędz
i
my bez 
pożywienia.. Jedynym chyba posllkiem. b
- 
ły borówki, porastaj
ce tu
drę. O
lablem, 
przemarznięci i prze
Oknlęcl, w sIódmym 
dniu ustaliśmy mdlejąc wprost z glod
. 
Nie wiem, coby sir; z nami stało, gdyby Ole 
pomoc, która w 6&m czas nadeszła. Urzę- 
dmk pocztowy w Un
la.kieet zawi.adomlo- 
ny o naszej wyprawie przez kapitana 
 
krętu który okrętną, drogą !l":!! 
yprzedzlł. 
zaniepokojony na.szem opóznlemem 
yru- 
szył w towarzystwie jednego Eskimosa 
nam na pomoc. 
Zaczęły się iep8ze czasy. Przy brteg\1 
rzeki stała ł6dt motorowa, któr_ ruszyli- 
śmy w stronę morza Berynga.. Byla .to 
chwila dla wnie rado"na i. ciekawa.. NI&- 
tylko wypelniłem pus
ki zglo.dnialeg
 to- 
łądka I po ustawicznej kąpl
h wreszcie 0- 
suszyłem się ale równlet plerwsz
 r
 w 
tyciu miałem motność rozmawIam a z 
Eskimosem. Rozmawiałem z nim troch e 
po angielsku (obydwaj jednako umieliśmy), 
trochę zaś na migi. 
Było to pótnym wieczorem gdy płynąc 
rzeką, przyglądałem sie z ciekawością 
nadbrzeżnym osadom eskimoskim, Na tle 
pochmurnego nieba tajemniczo i ciekawie 
wyglądaly ogniska palące się między sza- 
łasami, przy których Eskimosi suszyli ry- 
by. 
Pełen niespodzianek był ten wieczór - 
pierwszy nad morzem Berynga.. Siedzia- 
łem w malym szalasie w lIrodku którego 
l-'alilo eię ognisko. W okól zaś na nie- 
citwledzich skórach siedzi ala cala rodzina 
eskimoska. 
Bylo mi nieswcjo. Nie rozumiałem Ich 
nic i przypuszczalnie oni mnie tak samo. 
Smutek zaczął się wterać w moją duszę, 
gdy nagie usłysz alem slowo, które zmu- 
sila mnie do wytętonej uwagi. 
"Pudruski" gardlanym tonem p"em6- 
wił stary Eskimos, najblItej mnie siedzą- 
cy, zajadając tółtą rzepę. 
Długo wsłuchiwalem się w obcą dla mnie 
mowę, cbcąc jeszcze raz usłyszeć ten sam 
wyraz. Cierpiiwo'ć moja ol'lacila 8ię, gdy t 
UłOWU u81yszalem ..PudrusIri". 
Zaciekawiony poprosilem towarzysza, 
by ten, jako iepiej mówiący po angieisku, 
zapytał się o znaczenie tego slilwa 
"Nas Eskimosów Jest kilka IIzczepow 
na Alasce" - zaczęla opowiadać młoda 
Eskimollka - rótniących Bie między sobą 
mową Ilwyczajaml. U nas w okoilcy No- 
me, na wybrzetu morza ł:lerynga. jest zwy- 
czai, te potraw1. nazywamy ImIonami 
wielkich ludZI- NajbardzIej r. wszyslkich 
je.rzyn lublana Jest tólta rzepa, a ponie- 
wat wiełe sł)szeliAmy o Paderewskim na- 
zwaliśmy ją ..Paderewski turnip" (Rzepa 
Paderewl"klego), Wy wiecie kto on' - to 
ten wieikl muzykant... 
Zdębiałem. Wsaystkiego mogłem spo- 
dziewać &lę, al. cbyba nif(dv tego, teby 
Eskimosi IIIYllzeil O Paderewskim. 
Byla jut pótnR noc. Nie mogłem za- 
snąć. My'lą ulecialIm daleko - do kra- 
ju. A choć u:!'knota nieopisane owładnę- 
ła mojemi myillami cie
zyiem się, te wszę- 
dzie, w!\zr;dzle, aawet tu na dalekiej pół- 
nocy, w
ród póJ.i
lkich E",kimo..ów mogę 
ueł
'szeć ałowo o Polsce I jej wielkich sy- 
nach. 


Stefan Jarosz. 


Nr. 2M. 



 


- 
PO okulary 
 
do "'\f-',J 
lakanew
k
egD, [enłlala Upij[lna 
Bydgoszcz . Qdafaska 7 
JzIał I. optyka. dz'ał lI.fotograna, dział lII.radio. 


- 


- ... 


Przybył do Ameryki 
na trzy godziny 
Prasa ameryka
ska donosI. te rekol' 
dową najkl"ótszą wizytę w Stanach Zjed. 
noczonych odbył niedawno bankier fran, 
cuski Moryc Dreyruss. PrzybYł o godz 
1'" I odjechał o 5 z powrotem do FranCji 
otrzymawszy kablogram, te obecność jegc 
we Francll Jest nagląca. 


- 


Miliony samolotów Forda 
lak wiadomo, Ford od pewnego CIIaIU 
przystąpił do mas0'Yej fa
rYkacji samolo- 
tów własnego t).pil I zamierza tę fabryka,. 
cję prowadzi t z takim samym rozmachem, 
jak obecną mjljonową produkcję samocho- 
dów. .. 
Niezwykłe Interesujące '" Oplnjlll, j&. 
kle w tej sprawie wypowiedział niedawno 
in:tynier W. B. Stout, główny kOI18truktor 
sarrIOlotów Forda.. ..Za dwa lata - pov.1e- 
dział Stout - kaMy, kto tylko potrBfi 
chodzić, nie zataczając się, i nie mlewa 
napadów epilepsji, blldzte m6gł po kilku. 
godzinnej nauce latać aeroplanem. naby. 
tym dia własnego utytku. 
Najdalej za pięć lat budowane będ" 
aer'
plany pasaterskie, w których pilot bt- 
dzie . "!grywał taką mniej więcej rolę, jak 
moto
 -.,;czy tramwajowy. 
..I,
 nierowie pracują ohecnie nad Q. 
doskonaieniem gyroskopowego mechani- 
ZmU do nadawania równowagi aeroplan(). 
wi. Pilot aeroplanu, zaopatrzooego w po. 
dObny mechanizm, po wzniesieniu sie " 
powietrze. nastawi. aparaty literowe .na 
 
lrzebny kierunek I wysokość, po 081ągwę. 
ciu ktorej będzIe mógł OpUSClC IIwe wlej' 
sce aby zająć się skontrolowaniem bile. 
tóW: pasaterów oral dopilnowaniem, aby 
pasaterowie mieli mo
.Ii
ie przyjemn
 
i wygodną podró1. Mechamzm gyroskopo- 
wy będzie utrzymywał aeroplan w rów- 
nowadze bez względu na wszeikle motII. 
we kierunki wiatru i t.. zw. ..korkociągi". 
..Upraszczanie sposobów Iderow8.Dla 
aeroplanem tak szybko postępuje naprzód, 
te katdy będzie mógł w przeciągu paru 
za.ledwie godzin nauczyć się pilotowania. 
Za trzy lata najdaiej wszystkie aero- 
pla'
y obecnych typów okatą sie prz

- 
rzałemi wobec radykalnych zmian, Jakie 
1;ajdą w budowie aeroplanów. Ogromna 
ilość kapitalu, ulokowanego obecnie w fa- 
brykach aeroplanów, mote okazać się 
zmarnowaną. otworzy się natomiast . pole 
do ulokowania jeszcze większej iioścl ka- 
pitału w aeroplanach nowego typu, kwre 
niewątpliwie w niedalekiej jut PlZySZIOś
' 
będą produkowane mlijonam! i stanl\ SIę 
dostępne dla każdego". 


W pogoni za męiami. 
Zakaz całowania się na ulicy i w loka- 
lach publicmycb, wydany został w Nowym 
Jorku Jut przed kliku iaty, aie nikt na te
 
zakaz.nie zwraca l uwagi. Szczegóinie w kI- 
noteatracb zakaz ten omijano bez tenady. 
całując sil:! w ciemnoflciao.;h te at miło. 
Ale. .. IJrwalo się ucho dzbana.. Orga- 
nizacja kobieca. która zwaiczała dotych- 
czas palenie tytoniu przez kobiety, zwróci- 
ła obecnie. poniósł!lzy klęskę w walce I 
fajkl\. z tym większym zapalem na dro
 
zwalczania - pocałunku. 
Organizacja owa wyłoniła ze ewye) 
szeregów specjalne "detektywki.', k , tb d re 
mie!lzają się z tłumem i obf!erwują. B a a 
parom zakochanym, jetell je taka de tek- 
tywka chwyci na gorącym uczynku - pc.- 
całunku. Sprawiedliwości staje. się na



- 
miast zadość: winny płaci karę lub 1w. 1 ' 
do aresztu. 
Wszystko bYłoby piękne, gdyby !Ile to, 
te detektywkl potrafią dopuszczać Się pr d ()o 
wOkacji. Idąc ulicą, rob!" słodkie oc:zy o 
napotkanych mętczyzn i sprowadzr.Ją '
b 
z drogi cnoty. Gdy taki gorący dtent e 
man pójdzie na epacer z detektywkl\. 
gdzieś do ustronnego parku, ł zaczyna ob- 
cesowo od C' .łusow, pIękna panienka pok
 
:ruje swój znaczek policyjny ł do!ltu 
skonfundowany płaci karę. II 
Cz,:sto jednRk powstają w tym wypa. 
ku ll'łębQkie konflikty. Ohurzony prow: 
kacJą mętczyzna .,knockoutuJe" detek.lY 
 
kę (t. zn dale pięt\cią w zeby red.) I u
leł:a. 
Je'lI je..t mIotła i IArlna, II. \\ip'k!'lz
.t : !'lo 
kich się zalicza. nie pomaga I !' tł 
Zuchwalec nasta.ie tak dłu
o. I\
 koble I 
porzuca nlewdL!ęczny zawód 
hcjazt:
je 
wvchotJzl lamąt za !'Iwoją - oflare. to 
się, te pra:'t"cznym AmerykankOm o c
 
wła
ciwie t)"lko chodzi. lidy! w 8EE're

"'\1 
tłetel(tvwrk od znbrn"l;onvch pocał"" 1\ 
%na1r1"i.,. 
ip "
nif'"'ci I"",\.,-at 'T. ,",.,rr'
t'ł F 
motnych dom6w, które w ten SploS6b 
&: 

z\llują sobIe _ dozgonnych pr&yJaCl 



-- 


........- "'::! 


. 


'Dis a dla 
Telefon 1120.. 


..ł 


m
		

/gb_8_1929.12.08_28400007_0001.djvu

			Sr. 2M 


..CAmA BYDGoSKA" nłedzfe1a., dnia II «rodnia 1Q2.11 r. 


Str. 1. 



 


Zwiedzaicie Wystaw
 dzin olic jnej 

 Gmachu W ojew6dzkim przy ul. Jagiellońskiej 21, I piętro. - Otwarta codziennie od godz. 10-20 
Wykłady Ligi Katolickiej. 

 Arod
 Odbyły sl
 pl8l'W!ze wykłady 
religIjne w Domu KatollckiD1, ul. Miedza 2- 
przy sali wypełnionej słuchaczami do ostat. 
niego miejsca. P. rekt()r Ewa1d w)'głosil 
referat Da temat: ..stygmatyzacja Teresy 
z Konnersreuth M . Władza Duchowna, któ- 
ra w takich wypadkach postępuje bardzo 
oatrotnle, dotąd nie wydała ostateclnE'go 
swego sądu o charakterze stygmatów Te- 
rE'tly. Wszystko jednakte przemawia za 
tem, te mamy tu do czynienia z zjawiskiem 
nadprzyrodzonem, o czem Awladczą Ii
zne 
nadzwyczajne szczegóły jej tycia. Zgro- 
madzeni z wit'lkiem napl
iem wysłuchali 
głęboko ujętego referatu i rzeslstemi okla- 
skami podziękowali znakomitt'mu mówcy. 
. Referat w chwili bietącej na temat "Ko- 
śCIÓł a wycbowlUlie publiczne" wygłosił 
ks. prob. Skonleczny. Niektórzy, ulegający 
wolnej masońskiej myi;U, chcieliby ześwie- 
szczyć wychowanie publiczne i usunĄć 
wpływ Kościcła I religji z szkolnictwa (lai- 


J 


"Kącik Kaszubski" 
w Bydgoskim Domu 
Towarowym. 
Bydgoski Dom Towarowy postawił !t0- 
bie piekne zadanie: popierania pr.Eęmysłu 
domowego Kaszubów nR f'<>morzu. Od
d 
w oknach Bydgoskiego Domu Tcwaro"ego 
przy ul. Gdańskiej publiczność zobaczy wy. 
Btawl<>ne wytwory rąk praoo\\ itych, pil- 
nych i patrjotycznych Ka!Olubów. który 10 
szczep słQwiadski na Zachodnich Kresach 
dzisiejszej Polski. wystawiQny hył na naj- 
wlek8ZY napór germanizmu. Prusy pre- 
gnęły oddawna Pomorze zupełnie opano- 
wać I, tylko dliekl patrjot)'Clnem UCIU- 
ciom Kaszubów I Ich przywiązaniu do Pol- 
ski, zamiary Prus w nh\ccz zostały obro- 
cone. Przemysł dolDO\\ y Kaazubów obej- 
muje wielorakie działy: hafcial'6two i cera- 
mika uprawiane 
 przewatnie w powia- 
tach kartuskim i kościerskim, wyroby le 
słomy I korzeni sosDOwych wykonuj" w 
Wdzydzach, trykotarstwo w p()Wiecie w,,- 
brzeskim. W powiatacb 'wleckim i tuchol- 
skim kwitnie przemysł drzewny, któł'y 
obejmuje wyroby utytkowe I Idobnicae. 
a w niedalekiej przyszłości zamierzaJ_ 
podjąć propaglUld
 na rzec. pomorskiego 
sieciarstwa I koszykarstwa. KB8zub&kle 
hafciarstw() czerpie natchnienie z bogatego 
skarbca dawnych wzorów ludowych, które 
zachowaly się w starych ornatach, czep- 
cach, skrzyniach. Dutą romtaitość widzi 
si
 w tych baftoch kaszubsklcb od jedno- 
barwnych motyw6w POCZąW8ZY, naprzy- 
kład haft, pr'7Mstawlający "t6łtą jesleil ka- 
szubskł.", który to motyw wZiety jest ze 
!!krzyni w Lubonl w powiecie kościerskim. 
NIezadługo zobaczymy w oknie Bydgoskie- 
go Domu TowaroweóO, w ..Kąciku K8.ftub- 
sklm", hafty w r6tnych kolorach I typacb 
zdobulczych. wykonane w technice szypuł- 
koweJ, charakler}"St)'"cznej dla haftów ka- 
szubskich. Geneza DOwocze&nycb haftów 
kaszubsklcb jest zajmujl\ca. Dawne haf- 
ciarstwo na Kaszubach ograniczal
 81ę, 
o ile pominiemy hafty kła.sztorne, do haf- 
tow!i nia ..czepków złotE'm". Te hafty wf- 
kooywane były ściegiem wypukłem "ba. 
jorkowym", kt6ry dotrwał do poczĄtku XIX 
wieku. Potem się zagubił, złote nici two- 
rzyły za drogi materjał i. dopiero dziekl 
zasłutonej pani Teodorze Gulgowsklej z 
Wdzydz na Pomorzu, \\ZnOWIODO starą tra- 
dycję bafciarską kaszubską. lecz nici złote 
za.stl\pioDO bawełnianemi I techniką szy- 
pułkową. P. Teodora GulIlowska przetwa- 
rzając stare motywy s wielkim smakiem 
na technikę szypułkową, tchnęła w zamar- 
łą galęi rodzinnego przemysłu ludowego 
na Kaszubach, nowe tycie; zwolennicy haf- 
tów kaszubskich składają p. T. G. za to 
szc\ere dzięki. Równie! w Wdzydzacb są 
warsztaty płecenla koszyków z korzeni so- 
Inowych. które odznaczają się formą este- 
tyczną I nadzwyczajną !IOlldnośclą wyko- 
nania. 2:mudna to praca, wykonlUlie ta- 
kiej pleckInki z korzeni lIor!Dowych. dla 
tego Ich cena nie mołe 81
 rownać s ceną 
koszyków z wikll.ny, które pn:ewfł.8za w 
trwałości. - Wyroby ceramiczne. w któ- 


" 


cyzm). Najwunlejszym jedna.kte wycho- 
wawcą obok rodziny jest Kości61 Katolicki. 
Wychowanie nasze publiczne, mllUlowicle 
wychowlUlie młodzlety Wazkolach. musi 
być oparte o zasady religijne. Dopiero 
wOwczas wychowamy oLywatela, który 
umie tyć I poświęcać się dla Ojczyzny. 
Wykład ten, llustrowlUlY kilku dosadnie- 
mi przykładami, został przyjęty gorl\cemi 
okl88kaml. Z wlelkiem zainteresowaniem 
wysłuchali wszyscy referatu ks. Bobera, 
który mówił o z88adach Pisma Aw.. a w 
szczególności streścił pierweze trzy rozlhia- 
ły Dziejów Apostolskich. Na koniec prze- 
wodniczący p. Gilewskl podal do wiado- 
mości. te przyszłe wykłady rE'lIgijne Ligi 
Katolickiej Odb
dą się w środę, 11 b. m., 
o 
odz. 7 wiecz. na tejie salt. Lidze KaLo- 
lichl£>j par. św. Trójcy na1ety się uznanie 
Z'1 urządzenie tych tak popułarnych adwen- 
towych wykładów religijnych. 


, . ,. ł 
K.R
' O. '-'t'
I' UA 


KALENDARZYK.. 
Sobota, 7 grudnia. Ambro.tego B. W. D. K 
Wschód słoika g. 7,29. Zachód slońca g. 15,26: 
Niedziela. 8 grudnia. Niepokalane Poczęcie 
N.M.P. 
Wschód słońca g. 7,30 Zachód słoilca g. 15,26. 
Poniedziałek, 9 grudnia. Walerji I Leoka- 
dji P. p. M. m. 
Wschód słońca g. 7,31. Zachód "łońca g. 15,26. 


Dyław DOCU, eplek. 
Qd dnia 2. 12. do dnia 8. 12. 29. 
Apleka pod KoronIł, ullc.a (Jwort"Q\\.a. 
Apl8k. pod Nled.twiedzlem. ul NledfMe. 
dna. 


Kalendarzyk ICBlralny. 
Sobota: "Ziemia uśmiechu.'. 
Niedziela, godz. 1: ,.Cudowny pierści£>ń.'. 
Niedziela, godz. 4: ..Tereslna
. 
Niedziela, godz. 8: ..Care
 ;
ZM. 
ponIedziałek: Koncert "EchaM. 
Wtorek: .,\V czepku urodzony" 


LADY CREAM 
AZIMI 
Idealny podkład pod puder ożywia ,. 
zmi
kc;
a nOlkóreli.nadaje Ćdtlamitnq' 

adkorc,ctJroni od Izllodfiwtio działgn!a 
wiatru I mrozu. zopobkta pełłOftiu skóry 
I podnori nałuralnq iw
tołć cery. 


Ceł arellł w kłD_ch? 
Cono: Prawda zwycięta. 
Itdslal: Ulubienica ma.baradty. 
Marysieńka: .,Na froncie nic nowego". 
Nowości: I{ochanka Rozwolskiego. 
Odrodzenie: Dzie
c"yna do wszystkiego 
Oko: Za winy niepOpełnion£>. 
Paw: Przygody operatora filmowego.- 
Jedna noc w państwie Qui pro Quo. 
Wojskowy: Znak na drzwlacb. 


Blbljoleka lIJel6ka przy Sta.rym Rynku 
ohraJ1.a codz. I wyjątkiem ndedzlel I IMąt 
od 9-U I 17-20. Pf'8("ownla naukowa j 
czytelnia pism oodz. od 10--18 f 17-20 
wypotycwnla ood2:lennie 11-18
)' 0- 
pr6rJ U'go w ponlf'd
fałki 'rody I 8Oboty 
.azeam Mlełskle przy Starym Rynku 
otwarte codziennnie od 10-4, w niedzielę 
od 11-2. Obecnie w Muzeum wystawa 
obrlt.lÓw Zrzeszenia Artystów PI88tyków 
I Warszawy. 
WypotyczałDJa ksfę!ek ..Leklor-', ul1ca 
Gdadska 1ł1 IUlal polski I francusk!, otwar 
la oodzjenDie od 8 rana do 8 wieczorem. Te. 
lefon 17-39. 


łonych. poeladających patenty, czy świa- 
dectwa. 
Dlatego Stowarzyszenie nasze. skupla- 
jĄ
e w swem grome około l!\O tegla.rzy, na- 
wołuje wsz}'$tkle miarodajne czynniki, tak 
pafutwa, SIJ.ID()l"lądów, przedsiębiorstw, 
oraz teglarzy I tratwlllrZY. &.by Miejską 
Szkołr: 
eglarzy I Tratwiarzy zapełnić ucz- 
niarni i kandydatami na polskich tegla.rzy 
i tratwia.rzy. 
Dla tych celów potrzebne są jednak 
fundusze, na opłatę grona nauczycielskie- 
go, podręc2nikl I Inne wydatki, związane 
z prowadzeniem szkoły. 
W myśli tej, te całe społeczeflstwo zro- 
zumie Interes w wyszkołeniu teglarzy I 
tratwiarzy, zwracamy si
 do wszystkich 
czynnikÓw miarodajnych. oraz zaintereso- 
wanego w rozwoju polskiej teglugl śród- 
lądowej, przemysłu I kuploowa, aby W8zel- 
ką pomoc materjalną przesyłały pod adre- 
sem dyrektora Frzernyiiłowej Szkoły Do- 
ksztal1:ającej p. Weimana w BydgoszC'Zy, 
ulica Chwytowo 12. 


Miejska Szkoła Zeglarzy 
i Tratwiarzy 
w Bydgcszczy. 
Na naszych wodach śródl"dowych i
t- 
nieje dość wielki zastr:p łudzi. oddających 
li
 tegludze. l j. przcwozowi towarów 
I osób. 
Ludzie ci, to całe rodziny. u których 
zawód teglal"!'1{1 przechodzi z pokolenia na 
pokolenie. Ludzie to praoowlci, uczciwi 
i pełni prz}'Wiązania do tych wód, na któ- 
rych się urodzili, wzrośli ł wychowali. 
).- 
cie Icb to twarda szkola wśród fał, wi- 
chrów, lod6w ł wszelkich niewygód, do 
Jakich przyzwyczaili się od dzieciiJa.twa. 
Jednak dotych
za.s nie zwrócono bacznE'j 
uwagi na ten odłam naszego społeczeń- 
stwa. aby go podnieść moralnie I mater- 
jalnle, wlać w niego bodaj tyle dozy wia- 
domości ogólnych, które pozwoliłyby mu 
orjentować się w stosunkach Ich własnego 
zawodu I wyrwa
 ze szpon m£>raz me- 
uczciwych jednostek, terujących właśnie 
na nieświadomości takiego teglarza. I 
Aby łudzi tycb podn(('ść do poziomu 
przeci
tnego uświadomienia, ",skazać Im 
właściwe cele i korzyści, płynące z łeh za- 
wodu, powstała przed kilku laty w B)'d- 
goszczy jedyna na calą Polskę Miejska 
Szkola 1:eglarzy I Tratwiarzy, prowadzona 
pod kierunkiem p. Wefmana, dyrektora 
Pailstwowej Szkoły Przemysiowej I Do- 
kształcająceJ. 
KUI'Sa w tej szkole trwają ooroc'ZDle w 
czasie miesiecy zimowych przez przeciĄg 
okolo 6 ty!Wdni I rozpoczynają się w ty- 
dzień po zakończeniu nawigacji, t. j. po 
pierwszycb łodach (około Now£>go Roku). 
lak dotychcZ88, zainteresowanie się 
szkołą tak przez teglarzy I tratwiaa'!Y. jak 
I pl"le:t ich 
hlebodawców, było bardzo zni- 
kome, to tet wyniki pracy osób, sta.rających 
si
 o rozwój szkoły, są bardza male, a skut- 
ki są te, te nasi teglarze i tratwiarze stoją 
na bardzo niskim stopniu uświadomienia 
w porównlUliu do teglal'zy krajÓw zacho- 
dnich. 
Zawód ten wymaga specjalnych wiado- 
mo6cl I wobec postępu techniki w dziedzi- 
nie nawigacyjnej nie motna zgodzIć się na 
to, by wiadomości teglarskie byly tylko 
udzielane !la łOliie rodziny. bez współudzia- 
łu zawodowego nauczyciela. 
Tak samo nie matna si, zfOdzl
 na te, 
&by teglarstwo I tratwl8.f!!two spoczywało 
w 
ku łudzi zawodowo nie w}'$zkolonych 
i wykształconych. nie posiadejących paten- 
tÓw, czy świadectw z ukończenia szkoły 
zawodowej, gdy t wobec znaczn}'ch wydat- 
kOw Pań!ltwa na budowę i utrz)"manie 
dróg wodnych, teglarze I tratwiArze nie- 
obeznani z najnowszemi zdobyczami na 
polu techniki wodnej I przy stoBOwaniu 
star) cb systemów 2£>!f1arstwa, mogą nara- 
zić Pań!!two na wielkie straty. niszczĄc 
brzegi i łotyska wód nal'zych. 
\V interesie przeclsl
blOl"6tw transporto- 
wych lety równie!. aby transporty Icb do- 
stały się w ręce ludzi z8IWodowo wyszko- 


Nowa wystawa obrazów. 
w salach :'I'laeum Miejskiego mamyo- 
becnie wysbarwę obr8aów WanzaW5k.iego 
l."'Ze9Zenlia Artystów PI.a.st).ków, lest W 
grupa pr:rewaJmJie pow.a.inych ma.1arzy, 
tworzących zesp6I, któregQ ce1em jest wy- 
robienie oolidOOŚci w tma.k,ł.ow.a'Diiru zawodu 
maJ.łII1\9kiEg(). Na wyataJWie widzimy pr8.(:e: 
t p. K30imierza Ste;br0w8kiego, FeliDt5a 
Słup-3k.il8@(), Kaweakiego, Aueteoa, GfOtrl.l- 
Tippen.hł!,uerowI1Y, Zofji S!&n.kiewic-llw;'D'Y 
CborerobaL9kde@Q. Berz}-na., U-nilAln6-'ftII., 
Na.łęoza, Szwoc.ba. 1 id. 
Salę dirogiego piętn za.jęld meJiaIrv.e. na- 
J.etą.cy do ŚW'iero u tworronego B
-dgoekie- 
go Zwi.ąaJku Plasty'.k.ów. M.aany tam obnl,- 
1)': Mond:raJa, Rup-tiewIskiego, FaczyfI<ie 
go, SUQhaJnka., mi talt'nt 
jego r'JI.PGl"U).dzał, dla oddania wlailci- 
wago nastroju. Świetna in
trum('nta- 
cja, pomyslowa harmonja, melodY
1\ 
o dramatycznym nerwie, wszystko to 
r&zfin czyni wstrzlj.S8.ję.ce wrażenie. 


"Widma" 


ze względu na formę i styl osnowy. 
zalicza się do muzyki oratoryjnej, z 
tem jednak, że jak na orawrjum, jest 
ono zbyt przedramatyzowane. a jak 
na operę, względnie dramat muzyczny 
jest lIbyt przepojone kontemplacyjną 
powagą i patosem. 
Polska twórczość w dziedzinie ora- 
toryjnej, w przeclwloeń.stwie do muzy- 
ki operowej. nie przedstawia się zbyt 
bogato. m.1mo że w rzędzi.e autocuYo 
muzycznych uprawiających wieikle 
formy, mamy pokaźną Ilość wielce 
utalentowanych, ba nawet genJa.lnie 
natchnionych twórców. Kilka zaledwie 
dzieł wielkich i wysoko wartościo- 
wych. wypełnia tt dziedzinę twórczo- 
ści muzycznej. a mi&nowicł.&: tr1Y 
oratorja Nowowiejskiego ..Quo v&dili". 
..Jeruea.lem" i ..Znalezienie Św. Krzy- 
ża". Sołtysa "Śluby Jana Kazimierza", 
..Chrystus na górze oliwnej" Garbu- 
slńskiego, Szymanowskiego: ..Slab&t 
mater", Kuury ..Słońce" ot i tyle 
wszystkiego. WsrM tych dzieł, Mo- 
niuszkowskie "Widma" skomponowa- 
ne na tle tekstu i II części ..Dziadów" 
sprawiaję. ogromem rozmiarów, jako 
też koncepcją stylu i 6"
 dramatycz- 
nego wyrazu, naj potężniejsze wrat. 
nie_ \V przeciwieństwie do mnych 
sWOlch dzieł, tworzonych doratni.e, 
szybko, łatwo. od reki - jak to mó- 
wiG ..na kolani.... traktował MonIusz- 
ko poemat Micklllwlcu z wyję.tko- 
wyro pietyzmem. uWi.lbiał 810 I zwol- 


Uroczystość narodowa 
w Liceum Handlowem. 
w miejscowem Liceum Handlowem. 
które kształci przyszłych urzędników 
kupieckich i bankowych, głęboko nur- 
tUje życie towarzyskie. Roz poraz wy- 
J:lady przerwie jakaś uroczystość ob- 
thodzoY).!ł. w wlasnem gronie, 
Staril-niem organizacji koleżeńskiej 
"Wszechpomoc" (prezes Krasowicz) 
urzidZ<)DO przed tygQd1nem akademję 
z okazji Powstania Listopadowego. 

rogram wypełniły występy uczenic 
l uczniów, wykazującycb tem eamem 
przygotowanie do życia. sJ>Qlecznego, 
BYł wiec referat okolicznojciowy 
Sł.a.nisława Wajnberg8l"a, deklamacj 
,.Reduta Ordona" (Matczy6!1ki) oraz p. 
LUbaszewsklej. Na szczególną uwagę 
zaslużYło przemówlewe pochwalne 
.Janusza Mazurowskiego. Referent 
Przedstawił właściwą rolę pQwstańców 
b r. 1830 oraz cierpienia młodych bo- 
aterów, którzy walcząc o wolność 
ukochanej Ojczyny. życie swe kładli 
\V ofierze. W niepodległem pailstwie 

sZYscy a zwłaszcza młodzież winna 
6
ę z ofiarą imać trudooj pracy. to też 
p en będzie należyty. Wywody mówcy 
:t entuzjazmem oklaskiwane. 
lo.-.. POdnloełę. uroczystość zakof1czył 
l!".J8ttp kółka muącłonego.
		

/gb_8_1929.12.08_28400008_0001.djvu

			C5tr S. 


rych słynnymi specjalistami lilio: Neceł z I 
Chmielna i Meissner z Kartuz, odznaczają 
lIię wlelklem poczuciem smaku I dekoracJi. 
Na tło tółte lub niebieskie są rzucane lek- 
ko IIwobodne iinJe ornamentu roślinne
, 
tak znamienne dla zdobnictwa kaszubskie- 
go. Z tego krótkl£'go przeglądu w druku, 
wytworów ręcznych dzieinych Kaszubów, 
spral/:niona będzie publiczność bydgoska 
ogIą:J. 
każe się spoddewać, ze transml
]a 
spotka się z o
ólnym uznaniem radJo- 
słuchaczy, Jutro w niedzielę 3 przed- 
stawienia. O godz. 1 w pol. po raz 
pierwszy bajk", dla dzieci p. t. "Cudo- 
wny pierścień", o .ł-tej operetka w 3 
aktach Strau
a "Teresina", weczorem 
zaś świetny ..Carewicz', który zdobył 

ble pełny sukr8s arty!!tyczny i -ka- 
!!10WY. Będzie to zarazem 25, a więc ju_ 
bileU!3zowe przed !Stawienie tej przebo- 
jowej op£'retki, w której publicmość 
w najwyższem napięciu śledzi prze- 
bieli' akrji, p;orQ.ro okła!'kuję.c w).ko- 
nawców z pp.: Orszań
kQ., Obarsk
 
Lasknw!!klm i Ołęd7kim na czele. Przy 
pulpicie kap. Kowalik. 
- Karol Kaleckl, utalentowany wirtuoz 
I kompozytor wystąpi z własnym recita- 
lem fortepianowym w czwartek, dnia 12 b. 
m., w Auli GimnRzjum im. M. Kopernika. 
Plac Kochanowskiego. Dotychczasowe \'I'y- 
stepy artysty w Berlinie oraz r6tnycb mia- 
stach polskich, cieszyły się ogromnem po- 


L 


... 
ł 


...... 
(fł-.. 


.. 

 


L 


... ... .... \ 
"
 


.- ., 


Marszałek armjj mandżurskiej Czang- 
czu-liang EKOdz.ił się wobec Sowietów 
na status quo ante (stan poprz£'dni) 
w Mandżurji. Tern samem dyrektorzy 
rosyjskiej kolei w Mandżurji wrócę. na 
swe stanowiska. Mandżurja jest kra- 
jem chiń!Skim 00 obszarze 939.3000 km. 
kwadr. (2
 ObS78.l'ÓW Polski) i liczy 
12.700.000 mieszkanc6w. Mandżurja 
była pierwotnie palli-twem samodziel- 
nem. W roku lGU Mandżurja opa.no- 
wana zo!'.tała przez Chiny. (lo 1900 r. 
Mandżurja b} ła pod okupację. rosyj- 
!'kl).. co m. in_ doprowadziło do wy- 
burIlu wojny rosyjsko _ japońskie i 
19nn'otwa - . 
ni-emiecko - n&rOdowego wprowa- 
dził zasady dyktatorskie, doczeka] 
, 
się rozlamu w swej partji. Posło- 
wie, niezadowoleni z zarzę.dzeń',l 
HUllllenberga i jego pomocników, 
wystę.pili z partji i zamierzają 
utworzyć nowe stronnictw D pod 
nazwę; .,Cbrześcijańsko - społeczne 
stmnnictwo ludowe". PDwyżej 
pierwsi posłowie. kt6rzy wystę.pili 
ze stronnictwa zajadł
D wroga 
Polski, Hu!Z"genberga: 1) jeden z 
przyw6dc6w narodowych von Lin- 
deiner-Wildau. 2) b. minister von 
Keudell, 3} b. minister SChiele, ł) 
Le.ieune-Jun!Z". 5) Behrens, 6) Hart.. 
Will, 7} HOIser, 8) znany leader 
partji Seh lange - Scboningen, 9) 
Pl'of. Hoetsch. wybitny znawca 
spraw zamnicznych. 10) Klonne. 

dięrie posłów Treviranusa i Lam' ... 
barha. którzy byli orfZ"anizatorami 
rozł
mu, daUśmy .we wczorajszym numerze "Gazety" Huggenberg. kt6ry nie spodziewał się takich 
swe] be
względnoścl. bardzo jest sprawę. tę. zatrwożony. Spotyka się on z powszecbnem oburzeniem 
niem. nawet wśród własnych zwolenników. 


... 


::s... 


.. ... 


... 
, 


.
.. 


.., 


, onl;: " 
__ł, 
l' . - 

 «:."" ..........--
 


,
 


.....' 


w....' 


.... 


. .....
 
-

-:- 


..... 


.
\ 


ł- - 


,7:.... 
"'+ 


," 



. 
.,-... 
. .:.. 
.-" , -::r' 
.


Io +r 
. 
.-ł 
- 
 -ł- 
 \-:"._ 

 --:
.
. -'-. 


-:7!' 


-
 .
,"" 



 


':::t 


;..:..--:.>(;
 


"ł"._ - 


./"y 


-. 
:- -../ '''- 



;,..... 


"'--...,.;;,..;..
 



 


',
_.. 


Na wvbr:1'Jeżu angieIskiem pod Aber deen rozbił się o skały nadbrzeżne pa- 
rowiec' "Withe Bose" (Biała Róża). Załogę zdołano urato
ać. Kat
trofa v.:r- 
darzyła się podczas silnej burzy, która na całem wybrzezu SZkOCJI poczym a 
wielkie spustoszenia. 


Bydgoszczy deleg
je wszystkich okr
go- 
wych Stow. Młodzi et y Polskiej na. Zjazd 
Rady Okręgowej. Program zebramII. bę- 
dzie następujący: 1) Zagajenie i st.wierdze- 
nie obecnych, 2) Sprawozdania stowarzy- 
szeń, 3) Sprawozdanie czlonków zarz!'du 
(Jkręgowego ze zlotu w Nakle i ze ŚWIęta 
Młodziety, 4) Sprawa składki okręgowej, 
5} Wvbór naczelnika okręgowego, 6} Refe- 
rat P. t. ..S. M. P. i inne organizacje". 
7) Projekt pro!!"1 amu pracy na rok 1930, 
8\ Wnio!!ki, 9} Wolne glosy, 10) Zakończe- 
nie. PoczĄtf'k zebrania o 
Qdz. Ił (2 po poł) 
w Domu Katolickim przy Farze. 


...,. 


wodzeniem. Niezwykle wyszukany pro- 
gram z genjalnemi utworami Bacha, Beet- 
hovene, Chopina, Skrjabina, Albeniza i L!- 
szta, dowodzi O smaku artysty, który mI- 
mo m10dego wieku potrafił osiągnąć wyty- 
ny pod katdym wzgl
dem dojrzałego wir- 
tuozowstwa.. Sprzedat biletów na ten in- 
tlresujący występ w Księgarni I Składzie 
Nut Jana Idzikowskiego, Gda.fuka 16-17. 
Fortepjan koncertowy Bliithnera z firmy 
B. Sommf'rfelda. 
- Osialnie odczyl, księdza-generała 
WL Lesnobrodzklego w sobotę 7 i nif'dzielę 
8 b. m. Tragedja i upadek Rosji, państwa 
o 300 miljonowej ludności, jed)"llego filara 
w wojnie światowej, na której miljonowej 
masie tołnierzy, Niemcy opierały swoje 
zwycię8two i podbój I pow6d dlaczego, ten Za.k'Jpv:5
 iateclue w firlll1fo: 
ko10s, który cieniem swego olbrzymiego 
korpusu przysłaniał Ya Europy, padł nie- " C Z I
 S A N I 
 A" 
mai bez walki, znajdzie w ostatnich dwóch 
odczytach ks. Lesnobrodzkiego, p. t. .,Ha- ulica Gdańska 157 - Plal: Wulności 1 
sputin I je
o rola w upadku Rosji" I "In- Materjalv damskie j rr
skie. Jelh...abiEl 
trygi I szpiegostwo niemieckie w czasie - \V\"k",in.na kcnfelu.,a dornskll- 
wojny". Entuzjl\.lm i serdeczne oklaski 1 1. dla lIapu,Jiłcycb prawdz1wił gwlazdllił, 
oraz ogólna s)"!npatj:l: widown! dJa 
acne
o 15 ' I rabatu 
prełesenta po katdym odc.zycle, daJĄ. g
'a-. 6 
rancje; te sala Resursy Klipiecklej (Jagiel. .przy gotówcP. prócz 
o przy wlększ zakupach 
lońska 2;J) na ostatnich dwóch wykładach praklyczny podarek darmo. 
zap£'łni "'ię po brzeJZ"i. Początek o godz. 8 
wiecz. Bilety wczpśniPj u p. 
I. Gier}"11a. - Tow. Śplewn "Odrodzenie" Bielawy 
- Wieczornica młodzieży. Jutroo godz. urządza w niedzielę, 8 bm., \V sali p. Fe- 
19 odbędzie sie w sali p. :\1 ell era przy Pla- renca przy ul. Senatorskiej 76 ..\Vieczór 
cu Piastowskim olK'hód religijny Stow. Pieśni" polĄczony z występem chóru, ode- 

nodziety Polskiej "l"aprzód". Poza prze- graniem 2 sztuczek teatralnych i wiele 
móv.i£'nipm, deklamacją i muzyką bedzie urozmaiceniami. Początek o godz. 6 wiecz. 
c.de!1:rany dramat Kossak-Szczuckiej "l"a Czysty z).sk z tej imprezy przeznacza się 
drodze". na opłacenie orkiestry gwiazdkowej, z kt6- 
- Czytelnikom naszym zwracamy uwa- rą towarzy!'two zamierza wystąpić w cza. 
gę, it w ",czorajszym numerze w dziale sie świąt.. Obywatelstwo pl''Osimy o popar- 
.,Zagadkl I szarady" rozpoczeliśmy nowy cie. Zarząd. 
turniej gwiazdkowy łamigłówek. Wszyst- - W Llceam HaDdłowem odbędzie się 
kich, zwłaszcza mł(\dziet, zachęcamy do w biet.. niedzielę wieczornica młodziety so- 
rozwil\zywania zagadek. dalicyjnej. Początek o godz. 5. Kto pój- 
- Podziękowanie. ZarzĄd Internatu dzie - nie potaluje. 
Kresowego składa na ręce p. hr. Morstino- - Gazownia Miejska wyja
nia, te zni- 
wej serdeczne podziękowanie pp. Ziemian- toną cenę gazu stosuje się jedynie dla 
kom I mi£'jscowym za ich inicjatywę i pra- tych konsumentów. którzy opalają ubika- 
cę przy zorganizowaniu wenty na rzecz In- cje piecykami gazowemi oraz zutywają 
t£'rJlatu, jak r6wniet pp. przemysłowcom gaz do kuchenek, łazienek, tell\.lek itp. 
I kupcom za ofiarowane cenne fanty, pp. i zutywają conajmniej 60 m. gazu mie- 
kwestarkom za ich trudy przy ich zbiera- sIecznie. Jeśli konsument piecyka gazo- 
niu i miejscowej prasie za bezpłatne umie- wego do ogrzewania ubikacji nie utywa. 
szczenie ogłos.zeń o wencie. Dochód z wen- to nie zastosowuje ilie zniwnej ceny. gdy- 
ty przeznacza się na zaopatrzenie wycho- by nawet zutył 60 m. gazu miesięcznie. 
wanków w ciepłą odzlpt I bieliznę. fnkasenci przy odczytach 
lIZomierzy mają 
- Rada Okręgowa Stow. Młodzleły Pol- obowiązek stosować ohnitenie ceny do ga- 
sklei. \V jutrzejszą niedzielę przybędą do . zu zutytego w listopadzie, o ile konsument 





 
... ..,.
 



 . ń,.I:..:
: 



 
.,.J 


., t 

> ł ' 


. 
-. 


,. 


.\ 


..
 


.........,... 


'¥ 
.--. 
',-. 


.' 


.'J. 


.,'{ .... 


.. 
t 


- 
- 
o:tywa piecyk gazowy do opalania ubikac.. 
i gazomierz wykazał 60 m. zutycie. JI 
ZJednoczone zespoły śpiewacz 
"Ecbo". nHa
monJ
" I "Dzwon" POd arty
 
styczn£'m klerowmctwem Dlestrudzone 
swego dyrygenta p. L. Jaworskiego podję
o 
stę gigantycznego zadania.. Pilna pra/ 
jednak rzesz śpiewaczych .(przeszło 100 0Só: 
sam chór), doskonał
 orkIestra szkoiy mu. 
zycznej L. Jaw
rskle
, wzmocniona sila. 
mi mistrzowskIej orkIestry 62 p. p., Ot
l 
mocne walory artystyczne dyrygenta, po. 
zwalają nam suponować, te wykonanie te. 
go dzieła stanie na odpowiednim poziomie, 
a IIpretysta organizacja tej imprezy, 8po_ 
czywająca w rękach 
arządu Tow. "Echo. 
z p. insp. szkoln. Khmeszem. jako ener_ 
gicznym prezesem na czele, daje gwarancję 
pelnego sukcesu, tak moralnego, jak i ma- 
terjalnego. Tego ostatniego zwłaszcza t).- 
czymy .,Echistom" z głębi serca, gd
t ko- 
szta tej wielkiej imprezy są niez""}"kle Wy_ 
sokie. Rzeczą przeto całej BYdgoszczy jest 
t£'n wielki zbiorowy wyczyn naszych ze- 
społów śpiewaczycb jak najsilniejsz" 
frekwencją poprzeć. 
- Wobec bardzo częslych wypadk6w 
kalowania koni, szczególnie na podjazdacb 
do terenów budowlanych. przypomina s:ę 
rozporządzenie Pana Prezydenta R P. z 
dnia 22 marca 1928 r. o ochronie zwierząt 
(Dz. U. R P. Nr. 36, poz 332) , które zaka.- 
zuje surowo znęcanie się nad zWIerzętarni. 
Jeteli dojazdy do budowy są o miękkiej 
nawierzchni (grząskie. giiniaste, piaszczy- 
ste), co powoduje przeciątan:e koni. łl3lety 
zaprzęgi wzmocnić, albo tP.t ułatwić poru. 
szanie się wozów z materjałem bl1dowla. 
nym przez odpowiednie złagodzen:e spa. 
dów. ułotenie jezdni z belek lub desek i t. p. 
Odpowiedzialni za katowanie koni są za. 
równo przedsiębiorca budowlany \\"zglę. 
dnie osoba, która zleca zwózkę materja- 
łów, j
k t właAciciel koni oraz wofnica. 
Wykroczenia podlegają w myśl art. 4 cy. 
towanego rozporządzenia karze grzywny 
do 2.000 zł., albo kuze aresztu do 6 tygo. 
dni, albo obu ka.rom łącznie. 
- Pobieranie opłal na rok 1930 na rzecz 
Zakładn UbezpleczeA od wypadk6w w roi. 
nlclwle w Poznania. Wydział Miejski ja- 
ko Zarząd Sekcji Poznańskiego Zakladu 
Cbezpieczeń od wypadków w rolnictwie po. 
biera na rok ohrachunkowy 1930 od procu- 
dentów: a )składkl w wysokości 1,50 zł. w 
etosunku do 1 (jednej) marki rzf'Czyv.;ste- 
go (przedwojennego) podatku gruntowego 
oraz 1,50 zł. w stosunku do 1 (jednego) zlo- 
t£'go podatku gruntowego fikcyjnego, b} dD- 
datki do skladek w wysokości l (jednego) 
złotego od katdego rozpoczetego 1.000 (ty. 
siąca) złotych zarobku rocznego, jaki mial 
poszczególny urzędnik rolny wzgł. robotnik 
fachowy. przyczem za podstawę do wymia. 
ru przyjmuje się: do a) stan z dnia 31 gru- 
dnia 1928, do b} rok 1928. Wykaz opiat 
(kataster) wyłotany jest do publicznego 
wglądu w czasie od 16 grudnia do 28 gru- 
dnia br. włącznie. w godzinacb urzędo\\"ycb 
od 8-13 w kancelarji Wydziału Miejskiego 
w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 3. II ptr. 
L.a Przewodniczącego: (-) Rost, referen. 
darz. 
- Pp. Bacballerz" RzeczoznewCJ, BI. 
IaAslścl I Pomocnicy organizujcie się, za. 
pisujĄc się na czloDkÓw Polskiego Związku 
Zawodowego Buchalterów-Rzeczoznawców, 
Bucha Iterów-Bilansist6w i ich pomocnl- 
k6w w Rzeczypospolitej Polskiej. Związek 
dąty do zjednoczenia wsz)'stkich buchalte- 
rów dla wspólnej obrony t popierania In- 
teresów zawodowych. ekonomicznych. kul- 
turalnych i prawnych. podniesi£'nia pozio- 
mu fa
howego i orgllniZllcji współtycia ko- 
I(t£'ń
kiego. ZwiĄz£'k otwiera Oddzialy 'VI 
rótnych mi£'jscowościach Polski Blitszycb 
informacji I objaśnień udziela w Byd!!,osZ- 
czy członek Związku p. J. Jung:. ul. To- 
ruń"ka 187. w godz. 14,30 do 16 lub telefo- 
nicznie nr. 352. 


--........ 



 


\ 1 '"' 
ł-. 


!
 


<' 


?' 
 


>, ł 
.- 

 
l, 

I, 
! 


( 


.. 


..;"
 
,:,';' 


. ' ...': 
.. 
I 


...
. jt 
..... 



 
I>- 

: . 


""'" 



..> "" 




 


skutkóW 
i potępie-
		

/gb_8_1929.12.08_28400009_0001.djvu

			ttr.
 


...........---- 


_ Do aczciwego znalazcy. Dnia 5 b. m. 
D "dz. t6 zgubil
m przy ulicy Zygmunta 
",ogusta 50 zl. (jeden banknot). Jest to 
fJ!Y mój majątek. Uczciwego znalazc
 
raszsm o zwrot. Leon Nadolny Byd, 

. Babia Wieś ł. ' 
. _ powszechne wyklady Uniwersyteta 
J'OIIIdsklego. PrzHlOminamy, te jutro. w 
.edziel
. o godz. 18 w auli gimnazjum 
i1IDsnistycznego, uiica Grodzka, wygłosi 
łf(Izo cieka",y wykład prof. 2;ukowski 
'} rótni
y między kulturą polską a rosyj- 
.kąM. W stęp 50 gr.. dla młodziety 20 gr. 
. _ Walne zebranie Tow. Pomocy Naak. 
... Dr. Karola Marc.inkowsklego na mlaslo 
BydgoszCZ odbyło SIę p
y udziale nielicz.. 
,reb czl
nków ł grudnia 
 saii muzycz- 
ej p. Glmn. Klas. ZebranIe zagaił wice- 

rezes Komitetu dr Maryński, oddając hołd 
r&3lugom b. prezesa ś. p. Ks. Prałata MaI. 
crewskiego. Pamięć Zmarłego uczczono 
powstani«:m z mi£'jSc: Prezesem Komitetu 
l\ybranO jednomyślme ks. radcę Stepczyń- 
skiego, pod którego przewodnictwem odbyl 
siC dalszy ciąg posiedzenia. Na Protokó- 
]3nta powołano ks. B. Filipiaka. Sekre- 
I&/'Z Komitetu dyr. dr. Sf:rótewski, odczy- 
J8wszy protokół z ostatmego wainego ze- 
brania. zdal sprawozdanie z czynności Ko- 
lPitetu za rok 1929. Z którego wynika, te 
praca Komitetu mimo dłutszej choroby 
preze!la zasadniczej nie dozr:ała przerwy_ 
VI roku spr
wozdawczym Komitet poza 
kor
spondenc
ą z 
yrekcją ze stypendysta- 
oli I Icb rod
lcaml, badał skrupulatnie po_ 

t
py młodZle:l:y w studjach oraz po nale- 
tytem zaopinjowaniu przedłotył Dyrekcji 
tO wniosków nowych petentów. - Stan ka- 
sy, przedłotony przez skarbnika dyr. dr 
L8bendzi
Skie
0, który z powodu choroby 
na zebra mu me był obecny, wykazuje, te 
iundusz, uzyskany przewatnie z drobnych 

kladek. wynosi w bietącym roku 1.730 zł. 
\\' mi
jsCe referatu o przebiegu walnego 
zebrama delegatów w Poznaniu, dokąd 
Komitet z powodów od niego niezaletnych 
reprez£'nt!łnta swego nie mógl wysłać, od- 
Ilytał sekretarz sprawozdanie Dyrekcji za 
rok 1928. - Przy wolnych głosach zgodzo- 
110 się na to, aby posiedzenia Komitetu 
v; przyszłości stale odbywały się w gmachu 
Państwowego Gimnazjum Klasycznego. 
- Slrzelanle oslreml nabojamL Dnia 
9 bm. przeprowadza 61 p. p. Wlkp. ostre 
strzelanie na strzelnicy bojowej 15 Dyw. 
Piech. w Jacbcicach. Wszeikie drogi w 
tym kierunku strzetone będą, przez poste- 
runki własne. 
- Zwracamy uwagę na ogłoszenie w 
numerze dzisiejszym firmy 2;ółtowskl I 
Ziółkowski w .miejscu. Długa 20, jttóra po- 
leca specjalnie na święta, wyborowe mą.ki 
itow woreczkach po 2
 i 5 kg. 
- NaJt;l6szJ I praklyczny. a przy1em 
oryginalny prezent gwiazdkowy zobaczyć 
mo:l:na w niedzielę, 8 bm., we wewnętrznej 
wystawie firmy J. Pilaczyńskl i Ska przy 
nI. Gdańskiej 163 w hotelu pod O"rłem. 
Zwracamy uwagę na ogłoszenie tejte firmy 
w numerze dzl!liejszym. 
- Gwiazdkowe podarkL Dom Towaro- 
wy Bracia Mateccy przy Starym Rynku 
zwracają ogólną uwa
 na swoje olbrzy- 
mIe zapasy we wszystkich oddziałach. na- 
dające się jako nl\jpraktyczniejsze podarki 
gwiazdkowe. Specjalnej uwadze polecif 
wypada pięknie przybrane kartonikI. na- 
dające lIię bardzo na cele podlIorkowe. które 
dod'ije si
 bezpłatnie. Biorąc pod uwagę 
ogólny brak gotówki, udziela firma do 
gwiazdki włącznie 10 proc rabatu. Pole- 
camy zwiedzić magazyny firmy Dom To- 
, warowy Bracia '-Iateccy. aby się przekonać. 
te cpnv są najnitsze i wybór bardzo wielkI. 
. -Rewia balowa w Be-De-Te. W osta- 
tniej ch"iI:i przypominamy naszym Czscn 
Czytell1dkom ,.Rewję balov.ą w BydgO!'Ikim 

u T()v."6rowym", kóra odbęd.zi.e się '" 
nIe. 
 
 


.
 "{ .I.... 


.,. 


r 
I ; 
ł.

/ .
, 

.... ,f, t 4 

 i::':O ,..
:;.. . 


. ;,(.. 


.. 


" 
':.y 
C."" 


-.:fI,.:'". 


- 'j' 


.;.. 


.. 


, . 


I 
J. _. .". ....... 
łTf:'" 
 ..1 
:
 '
"'r.
' 
f .---:: 


........
 



.
: 


,.. 


, ł. 


..j 


.:" 



 :. 


. i .
 


--- 


:.-
 


. o'. 4Ił.'
 ,'" 



. _ 1 
 


,; 
 . ,... 


.,-,.'J 


. J 
i 


,.
. 


'"' 


Reprezentacyjna saJa koncertowa w Sztokholmie, w której odbywa się uro- 
czystość wręczenia nagród Nobla. 


]/vPldq/j/la. 
- Z
alezło
e przedmioty. W Miejskim 
UrzędzIe BezpIeczeństwa i Porządku Pubii- 
cznego zgłoszono znalezioną teczkę skó- 
rzaną oraz parasol damski. Prawo wła- 
sności nalety zgłosić w tym te urzędzie ul 
Grodzka 32, pokój 6. . 


ł 


.1 


I 


I 


z seke" kręglarskiej PoUcylnego Klubn 
Spodowego. 
W dmu 28 listl)pa.da urzą.dziola sekcja 
kn,gł.a.rska PObcyjnegQ Klubu SPOrtowego 
pierwsze kubanie '\ godoość króla. Kula.n.ie 
roz,poczęoo o gadz 13 na jednotorowej krę" 
giekld ..Kasyna Cywilnego" Otwarcia ku" 
La,n:ia dokonał prezes POliocyjnego Klubu 
Sportowego Komeooo&nt PolicjI Parntw. 11& 
ml.8Sto Bydgoszcz p komi.!'arz Lukaszew- 
ski, w obecooŚCli p radcy Hańczewskiego. 
d)"-rektoM1 p Webera. prezesa Klubu ..Krę- 
gIorzut" p. Mroza, oficerów policji I in- 
nych go
I, rzucajĄc pil'rwsze trzy kule. 
Walka o god,no!ić króla była ostra i m'te- 
re6ująca Siedmi<>godzLnoe zawody Z81koń- 


",' 
:f {.":-. ..:10...... 


'14"%. ,; 
'f t:;". ;_.. "., ,. 
si' - - f 
:; I
"<. 
!!.. 


 .. ' 
- - (
, . 
... \ I
 


.:. 


r- 


.; 


... 
.-:.
..
 
. -.i. . 
. - 
II 


l 



 - 
- 


-- ,,,... 


.... 


.. 


., *' . 


Nadburmistrz Berlina Bóas(x) przed kom1sla śledcze,. badającą, aferę Sklarka 


czyły si., nastę.pującym wyniikJ.eIIIl: na.jwuę 
k&ą iłoŚć punktów na 160 rrut6w a za.te'lJl 
goonośf króla na rt.-k 1929-30 zdo()by\ 
p. Gl'Tt;jg (766 
t). pierwsz)"m ryce.rrem 
%Ostał p. Gilł (75'- pkt.). a drugim rycerzem 
p. Ltm-.a.ndowgkj (713 pkt). Poza zawodeml 
klubo\\-emI odbylo e'.A: kulanie dla za,pl'O- 
szonych goOOI o dalsze trzy cenne nagro- 
d.y. Pi
Wgzą nagrod
 zdobył P. ZelJer, 
l. rycerz z'Wlązko\\-y, drugą nagrodę p. Ja- 
szf'lk. z klubu ..Dobryrzut.'. trzecią. oo.gro- 
dę p. Popillz z klubu ..Frohsi.m". 
1'<1 za.kol'iczenI 1 ) kulani6 odbył eą w 
pi,ęknde UG!!!koroWa.M-j malej sa.li Kasyna 
Cyw

nego wspóLny komers. podcza.e któ- 
rego na.stąpi'la proklamacja króla i ryce- 
rzy, a następnie rozdenie nagród honoro- 
wych. Komers zaszc.zycild swą obeC'llości.ą 
prezes Policyjnego Klubu Sportowego Ko- 
meooa.nt P. P na miasto Bydgoszcz pa.n 
Luk&!lZe'\\i'5kl. prezes związkowy kłubó" 
k.regIu9kj.cb p. Ka.z:.m:e-rz Kuja\\'ski. wice- 
prezes zwlĄ.:zkowy p. Walter. król zw
zko 
"'"Y p Saóowcz)"k. I. rycerz zw;ązkO'9o"y p. 
Zt'IIe-r, II. rycerz zw. p. Jo&ew:itz. oficero- 
v.1e P

cjd Państwowej z p. komis. Sobko", 
skim. na czele. ktÓry ufundowa.l jednl\ ce-n- 
ną IlI8.grodę bonorow ą. ()raz preze.sol I k.ró- 
IO\\
 poszc:zególnych kluM" kręgla.rskich 
jllik: pp Mróz, Niemcz.ewski, Mielnilk., Po- 
piU. Wotoezyn I iIDni. 
Podczas kota.cji pierwszy wygłosił pod- 
niosłe przemówienie prezes Pol. Klubu 
Sportowego p. komood&IJt. Lukaszeov.'8ki. 


"i ..,- . .; _ ..
 


.. 
 . ' . 


.,:.. 
. 


'I 
:0. 1 


" r., 


.. 


:

. 
.... 
. s- 



 


'l' 


-4 
.> 


..
 



 
 


-
 



 . 


,.. -'- t 

 :.....
 


)( 



" lO 
I,
 


-. 


l 



łr 9. 


"'IDOI!JZąC toa..9t na cześć kregl&l'zy 
 Ul ę- 
pnie przema,,-:iali pp. Kujawski. :\\r6z" 
Woloszyn, 
j
cl.i:\\sk:. 5tal:>le\\ s\;.i. Pol- 
dyn. Walter. Ryb'clu t inni Nastroj b)-ł 
barmonIjny I podl1losly, cO dm\odz.ily t0- 
asty na cze
t Hrplitej I jej Prezydenta. 
Wszyscy uczMtnk)" v.)'weśli z t(li imprezy 
j.ak naje.psze "'raterue. 
L IL S. .Bach" - L Ford K. S. 
Powytszy mecz odbędzie aię w niedzie- 
I
. 8 bm.. o godz. Ił na boió'ku stadjonu Im. 
Switały_ 


- 


Obchód gwiazdkowV Warmjak6w 
I Mazur6w. 
Oddział bydgoski Zrzeszenia Roda- 
dów z Warmji. !\lazur i Ziemi Malbor. 
skiej urz
dza w niedzielo. 15 grudnia. 
. godz. 3}.2 po pol. w sali .Pod Lwem" 
(dawniej ..Ognisko") przy ul. Jagiel- 
lońskiej 71. pierwszy obchód gwiazd. 
kowy dla członków i ich rodzin. 
Na program obchodu składaję. siO: 
l) Koncert; 
2) Przemówienie prezesa. oddziału 
ppulk. w sL sp_ Koczorowskiego; 
3) Wspólny 
piew: ,.W żłobie leż"'; 
ł) Deklamacja: 
N&Sz Chrystus" _ 
WYKłosi p. Marja Boruniowa: 
5) nA przyjdzie cud...... obrazek 
sceniczny w l akcie Stanisława Bo- 
runia (specjalnie napisany na ten ob- 
chód), Osoby: Polska - p. MageJ'()wao 
Orzeł - Rajmond Wiza; dŁielnica i 
(KonKresówka l - Jurek Drężkiewlcz. 
dzielnica II (Małopołska) - Zosia RO: 
chon: dzielnica 111 (Wielkopolska) 
Dziunia Nowakowska: Warmjak _ 
Krzyslo Boruń. 
6) Deklamacje dziecl; 
7) Wspólna kawa (bezpłatna). 
8) Obdarzenie dziecI. · 
Pr
ram przeplatany będzie kon- 
certem oraz innemi urozmaiceniami. 
Na obchód ten zarzę.d oddziału za- 
prasza wszystkich czlonków oraz ich 
rodziny. 


. 
. Al' .4.. 
 O .t;.. I 
NieprzyJemna kęplel Pewi.&n m.Lstrz 
fryzjerski pop
ł sobi.e w ubi£>gły poniedzia 
łak bard20 uczciWIe W błogi.m tym 8t8ID:ie 
zachc:ało mu się wędiko.wa.nia. Wyb
ł si, 
tedy do NOlecl G	
			

/gb_8_1929.12.08_28400010_0001.djvu

			tT tD. 


r 


. 


. " 
ZNIN 4,-ł 
Koła suo!ne L. O. P. P. P. w powiecie 
tmnskJm. W pow.Iecie tnilIsldm .za,,,iązy- 
Mmie wśc6d mlodL!ety szkolnej kół 9'Lkol- 
Dych L. O. p. p. idrtle szybk1em 
mpem na. 
przód. bo"iem lic'tba cU-on.k6w ,,'Zrasta z 
d:n.ie. na drz:ień. Dotąd zaWIązanO przy ł2 
szkołach koła sakolne L. O. P. P. Przewod- 
n4cz:\c:ym Kół szkolnych L. O. P. P. w po- 
"'9ec1£> jeM inspektor szkolny p. Robiński 
a eekre-ta.rzem i równoc7,e
nie skarbn8kiem 
jets eekretarz I. S. p. WI. Kolasrz.ewski, do 
który<:h nalety się ZWT&Cać po wmelkie in 
formacje w epl'8w.;e mkom)"ch k6ł L. O. 
p. p. 
Badowa. wlB6clciel awt.o-d()I'QtJ'Id, Po 
Piec%yńsld, lJ& ulicy pomańsklej kazał v.-y 
budow6ć gant I ,,'tI.1'9Z'tI1t rr>opeore.cyjny. 
Domea jest z cegły kryty d:ac:hówką. Bu- 
dową Jd.ero\\'Rł pr7.edeiebiorc.a bud()
'1any, 
p. Le,,-ando,,'l!Jki w troni&. 


- 


'I . 
kUl.lrZ\\lIGA.ł 


Co gralę w kJDJe7 Ki;n()-Te8U "Ziemo- 
wQi.' wyt.wietIa o g. 6 I B ",iecoorem oraz 
w nJedl£ielf} o godll. ł, 6 i 8 \\iec:zorem film 
p. t. "P&Il Policwajeter Taglejew" w roli 

eJ MarJa Bogd& i ZbyfJ'£ko Sa.WollQl. 
JanaadL W cz.warte-k. du. 12 b. ID. od- 
btgo w Pia. 
ekach i sitr6dld mu jedJną ś\\;I1I
 _gi prze 
£lo 2 centDa.ry. Po9ter\lnes PW8Itc.ictwo. na Pomorzu pp. 
WaoIa.v.a K3rzemeW6k.iego. J8.II& PłY"&- 
azyok.a I St.e.nllSlławe. Zagórskiego, pnyczem 
ucbwoBlO1lO "i"j
CZYĆ Jubilatom dyplOlIDy 
pe.md.ą.tkowt" przez specjalną dEJegacj
. 
Ul'OCt)'8tość ta odbyła się wl.a..4nie w 90- 
botę.. dn. 30 Idstopad.a r. b. Delegaci Seokcii 
w oeołl&eh: Pnewod!uCU\cego p. Wladlze- 
mMm dr&ięki m
yce zebranej z \\vzY8lkich 
-.)popu1&miejazych opE'1" i optVetek. Splot 
cajbefodd_j me\od,yjnych aryj i najpo}Ju- 
1It.r!MjSIJch numerów m1J:Z
Ych., przy 
CIIeb....J ł pełnej bUlD.Ot-u &keji Da scecie 

 -m' -.J
 
 oeloAe.. PhmIe- 


..(j
ZETA BYDGOSKA" niedzie1a, dnia. 8 grudnia 1929 1'. 


Ks. arcybiskup 
o rodzinie i 


W kazaniu, wygłoszonem do mło- 
dzieży w Warszawie, powiedział k&. 
arcyb, Teodorowicz między innemi: 
Doqdże to nas prowa.dzi bezwstyd- 
ny obyczaj mody, zabaw, tańców' Do- 
klj.dże idz,iemy, śrłel,c drogę narodu 
bigamjami' Dokłd to kieruje ów cy- 
nizm moralny, który w posłudze zmy- 
słom frymarczy świętościami przy- 
sieg i wiarą! Dokę.d to steruje ta li- 
teratura, która nietylko broni występ- 
ku, ałe go apoteozuje, a jadem swym 
brudnym gotowa plwać na święte i- 
deały' I dokedże prowa.dzi ten c. y - 
nlzm, który słę stroi w małe spraWIe- 
dliwości i miłosierdzia i domaga się 
ze szpalt prasy, tej nowoczc,>nej trybu- 
ny publicznej bezkarności dla zbrodni 
wobec kiełkuję.cego już życia! Dokę.d 
to prowa.dzę. te zwyrodnlałę instynk- 
ty, które zbrodnie przeciw naturze za- 
IIczajQ. w katalog niezaw1nionych sła- 
bości t domagajlł się dla nich głośno 
UChylenia karcę.cych paragrafów pra- 
wa! Dokę.d to popchn, te mętne, 
brudne fale biedne społeczeństwo, któ- 
re usiłuję. w swym brudnym t pluga.- 
wym wyłewie zerw
 osta.tnie jeszcze 
zapory prawa I odruchy publicznego 
sumienia I wstydu, które dziś prawo 
pozwalaje sobie nazw
 bezprawiem 
a sprawiedliwość t jej wymiar zbrod. 
nią? 
Nie oszczędzaJQ. one niczego, ale 
nadewszystko godzę. w ofiarę swycb 
niskich chuci, w kobietę. Niby to no- 
We wskazuje jej drogi, &Żeby wido- 
kiem nowości mamić I łudzić I jQ. I 
społeczeństwo. Wołaj, oni o now) 
typ polskiej kobiety, tymczasem 1l0WQ 
jest t) 
.
 w ich obrazach ramiulka 
na twarzy, ale sam brudny ideał tej 
"nowej'" kobiety jest stary i znany. 
Bo przecież ta nowa kobieta jest ni. 
czem innem. jak starę. grecke beterQ. 
Tylko Grek miał na tyle moralnej kul. 
tury i tyle samozachowawczego zmy- 
słu, że upadłej kobiety nie wynosił na 
ołtarze domowe, że rozróżniał dobrzE 
pomiędzy nię. a małżonkę. i matkQ. 
Dzisiejsze naaze i domorosłe pogań- 
stwo radeby społcczeńst\\-o pociignlł( 
ku przepaści upodlenia i baiJby i 
wszelkie różnice pomiłdzy. zepsu- 
ciem a cnot.ł-, gangrenł a zdrowiem 
inieść, zatr7.eć i zerwać. Podczas gdJ 
pogaJistwo przechowało ze czcię. Vi 
Panteonie swych święto
ci pamię( 
matkI Gracchów i matron rzymskich 
to dziś śmie w polskiej szacie pogań- 
stwo dzisiejsze plw
 jadem zatrutym 


ra za.powUada s!ę mt-eresująłX). Kje.roWlIJli- 
ctwo teaU1.t przygoLowuje 
 oprawę 
IooetjUIDDwą. 


1 



 


l 
PO N'wI{I(OO I 
W' ił..:_ 
BARCIN. 
Plaga eksmlsjL Dn. ł b. m. mde.sto na- 
sze by lo w/(lowmą SD1JUU1ych ujść na tle 
eksmisji miesa.l1t8lDdowej. Otót wyrzuoooo 
na ułic
 rodrDia:J
 K1
ki
h. Sta.ł'ce.- 
m.l zaoplewod.u v.'8Uiych 
spraw. prosi się w
1yst!dch uł0lDlk.6w, ja& 
i sympet.)-k6w o 16c:z;ne i punk'tu&1IDe pI'Zy- 
!mk 


II 


T eodorowicz 
kobieciea 


i ł:ynicznym nawet na- matltę- PoJkęl 
DokQ.dże to idziemy, ?koro prze2 
ulice stolicy, ale I do nl!-Jzapadl
JszeJ 
wioski, wciska się bogi Ol zepsuc

 0- 
toczona rydwanem swoich (:zC1CI
li 
poprzedzona szumnę.. rozgłośnę., me- 
raz kosztowni reklamę., która m8 
swoich wymownych obrońców i rzezi. 
miesz1{6w, apołogetów, herold6w? . C 
usprawiedliwiają występki tej bogmi 
kt6rlł już starzy zwali mater sacra cu. 
pidinum ci kuje dla niej obywatel. 
bkie pra'wa, narzucaję. aureolę n
 je: 
czoło i narzucaję. jej kr61estwo ] pa. 
nowanie szerząc propagandę bezwsty 
du prze
 prasę, przez. ksiQ.Żki i prze2 
żywe słowo, naprzemian to naukowI 
.tla wybranych, to p
pular';lc dla mas 
",,1("'1.... wicc 1ct7.1emy l kto duszf 
polskę. dziś ()broni przed tym straszli: 
wym najazdem. panowaniem rzQ.daml 
tej okrutnej, grożę.cej zagła.dę., bogini 'l 
Czy może ochroni nas starsze poko- 
łenie! Ałe gdzież to my słyszymy Je- 
go głosy oburzenia' Czyi nas słłj.d 
dochodzę. protesty obrażonego publicz- 
nego sumienia' Gdzie! to widzimy 
trybunały opinji publicznej, sę.dzę.cej 
i osądzajQ.Cej zło i bezprawie! Gdzież 
sQ. ci obrońcy dawnego obyczaju I zs.- 
sady moralnej, którzy się nie lękajł 
zatrutych strzał cynizmu I ironji t 
Lecz oto są obrońcy, występuję. oni 
śmiało I publicznie w obronie zdrowia 
narodowej duszy. SQ. oni w twoich 
szeregach. o młodzieży I 
Zanim tu wszedłem na ambonę, po- 
dano mi wspaniały protest przeciw 
niemorainemu odczytowi w Poznaniu. 
podpisany przez samQ. młodzież szkół 
wyższycb, a protest ten został opatrzo- 
r.y podpisami około dwudziestu st0- 
warzyszeń młodzieży. 
Dopiero młodzież powiedzia.Ia to, 
co już dawno winni byU wołać starsi, 
Iż nie dozwoli na to, ażeby zs.truwa- 
no duszę narodu, I te uczyni wszystko, 
co w jej mocy, by na. zdrowych morał- 
nych zasadach Polskę odrodzić. 
Ty, młodzieży droga, tyś zrozumia- 
ła dobrze, jakiem1 drogami przewija 
się życie i odrodzenie, a znowu śmierć 
narodu. Ty cynizmowi i zgniliźnie 
przeciwstawiasz się śmiało i odważ- 
nie. Ty na czelność zepsucia odpo- 
wiadasz godnością obrażonego sumie- 
nia publicznego 1 nieustraszonem mę- 
stwem. Ty na J.ropagandę złego d:>.- 
jesz odpowiedź przez nieubła.ga.nl) 
krucjatę przeciw wszystkiemu, co ka- 
la, hańbi t zabija duszę narodu. 


r 


Z pos1ed..da Rady "-lakIeJ. Dn. 29. 
listopada pod przev.odnlct.wem p. 00l'm1- 
strza Tyczew"Jlkiego od1WÓl7.ll 
P	
			

/gb_8_1929.12.08_28400011.djvu

			I(r :!Sł. 



 



 


ICIII6 . . 
l
" .,.... 
. ND · 
. -A... 


",,. 


. ...... 
!'

 . - 
I . 


-. 


... 


t 
I 
I ..- 
::'? " . 
Ó\
 
b y" R:
- 
OUK: 
7__.).".",. .1--.,,_ 


.y 


,
 . 


.10 


- 


Więzienie do sprzedąnia. 
wypowiedziane prtez Edgara Wallaca 
prZypuszczenie, t epl'%estępstwA kryminal- 
ne w Anglji będą Blę stale zmniejszały. 
zdaje się przyoblekać w formy iBtotne. We- 
dlug gazet .ngielskich bowiem, cały Bzereg 
więzień dzielnicowych z powodu braku ,,10' 
katorów'" będzie musiał bye zlikwIdowa- 
ny. Z mi88teczk. Warwick, nadeszla wia- 
domość. te ta.mtejsze więzienie pailstwowe 
mslało wystawIone publicznie na - licy- 
tację. Budynek, kt6ry etol jut 108 lał.. mo- 
bili nabYć za .umę 011.010 300.000 zł. - 



 


Dowcipny pomysł Anglika 
Londyński "Eveniog St.ndart" donoel 
. ciekawej rozprawie finansowej, jaka się 
" tych dniach odbędue pl'%ed sądem cy- 
IVllnym w Londynie. Pewien Anglik, 
przebywający w czasie inflacji w Niem- 
czech, lo zn. 6 lat temu, zakupił za 15 fun- 
&ów szterling6w cale 9 mlljard6w marek 
papierowych. Zani6sł następnie bankno- 
ty te do filji brytyjskiego banku w Berli- 
nie, tądają.c w zamian wydani. mu czeku 
nR okazicIela na Londyn, z wyplatą. w 
markach niemieckich. Czeki ta.kie - na 
u.sa.c!ue angielskich ustaw - aą, watne 
I laL 
NaSI Anglik, po upływie 5 I.t I 11 mI. 
IIQcy zgłosił . eię do centrali odnołnego 
I>anku w Londynie I przedstawił sw6j 
czek.. Bank oświadczył, te poniewat w 
QlIędzycza.sle Btare papierowe pieniądze 
niemieckie zostały wycofane s obiegu, eu- 
my tej nie wyplaci. Anglik jednak do- 
maga się swych 9 mlljard6w i wobec oczy- 
wistej odmowy banku sprawę sklerowal 
na drogę są.dową. Znany prawnik angiel- 
ski Snowden oświadczył, t. bank mote 
ułatwić sp6r, zakupując po Awiecie odpo- 
wiednIą Ilość wycofanych starych bankno- 
&ów, aJ do ca.łego pokrycia sumy 9 miljar- 
dów - o Ile motna znaleić tyle bezwlW'- 
&ościowego dziś papieru. Anglik nalo- 
miast, twierdzą.c te Jego czek był wysta- 
wiony na okaziciela, płatny w m.rkacb i 
Wałny n. przeciąg 6 lat, tąda calkowite- 
go wyplaceni. w markacb niemieckich, 
będ
cych dzi' w obiegu I 


..GAZ"A Byt)('.oSKA- nłe
rfela. dnia 8 Im]dnJa 1m 1". 


GIEŁDY 
Giełda Poznańska 
Ceduła an:ędo.a . dni. . grudDla 1121 r 
P.plel'Y procenlowe. 
(Kure w procentecb nomin.łu) 
595 Potyczka kon"rsyjn. ł8.50-ł9" P. 
8" dollłrowe liety Po&n, Ziemltw. Kred 
88
 P. 
ł% listy Uo8t
W. konw_ Pom. Ziem. Kred. 
37% O. 
(Kurs w t:łotych) 
6" listy tytnie Pozn. Ziem. Kred. 2i),M P. 
596 Potyczka premjowa serja II 86,- p_ 
Akcte przemyslowe: 
(Kurs w złotycb ::a l .kcj,) 
Browar Krotoszyński I em. zł. 25,- P. 
Centrala Rolnik6w I em. zł. 90,- P. 
Dr. Roman May I em. zł. 90,- + 
Tendencj.: SpokoJnL 


GIEŁDA WARSZAWSU 
dnia 6 grudnia t"29 :- 
W.loły 0.16wll. 
DoL St. Ziedn. tr 8.90 sp. 8,92 kUP. 8,88 
D.w ła. I 
tran.. eprzed. kup. 
Rolandja 359,71 360,61 338,81 
Lop.dyn 043,fiO 0.3.61 043.39 
Nowy Jork 008,891,. 088,91 1 ,. 008,Eł71', 
Pary t 035,10 1 ,. 035,19 030,01 1 / 1 
Bel
ja 12-0.,78 125,01 124,17 

z vaJcarja 173,18 173.111 172,.5 
WIochy 
.681/. 046.80 
.57 
P.pler. p.6,lwow. I oblla.cle. 
,,, pot. inwE.sL . , 000.00 tl7,iiO 11800 
5 % pot premj. dol. . OOO.OJ J67.oo 067,25 
5% pot.. konw.. . . 000.00 000.00 049.75 
10" pot. kol. . . . . 000.00 000,00 102,50 
AkcIe w złolycb: 
Bank Dyskontowy . _ . , 000,00-125,00 
ł:lank PolsŁI. . . . . . . 168.00-167.60 
Uank iw Sp. Zarcb. . . . OOO.oo
78.50 
Sila I 
wlatło _ _ j . . . 000.00-098.50 
Wysoka ..... I . . 000,00-145,00 
W_ T. Węltl. . . . . . . 070.O\J-O'i0.iiO 
Ostrowiec!: ie zakłady . . . 000.00-066,00 
StarAchnwice . . . . . . 02UiO-02t.25 
Zawiercie . i I i . . . . 000.00-006,50 
Haberb.Jsch . I . . . . . 101.00-103,00. 


Bank POlski placl dnia 7 grudnia 1929 r. 
za: d;)lary 1lU1t'r) k81'''kle !I.!!ł -1!.!S5. dOlar) 
kanad)'jskie 8.76, funty angielskiE 13,33. 
franki szwajcarskie 172.'9, franki francu- 
!lki
 3ł.96. franki belgij;;:kie 12'.28. liry wIo- 
Ikie 66.50. guldeny holenderskie 358.27. ko- 
rony czeskie 26.3"l. korony szwedzkie 239,36. 
korony duil;;:kie 2.'i8,31, korony norweskie 
238,00, szylingI AustrjaCkie 1ft.9ł marki 
niemIeckie 212,53, guideny gdań!!kie 173,21. 
marka złota 2,1234. rubel zloty ł,5869 zl. 


CENY 
poda"ue bille Pnem,slowo - Handlowej 
w Bydgoszuy. 
tv dołu 5 gruooia 19 29 roku. 
Ceny w płAceniu partJami waguDOweml 
stRCJ9 zqhd,'WBUI.. CE'lIa za I'MI kg : PUf'- 
nica 38.00-
 60 zł tyto 2'
25- zł. 
jęczmieiJ nA paszę 26.00 zl., Jęczmieil bro- 
warny 27.
29.00 zł.. groch polny 3a.OO 
do 38.00 zl. grocb wi-ktorja «.00-50.00 zl. 
owie!l ?'ł,OO-23.00 zł.. otręby psaenne 19,75 
zł., otręby tytnie 18,00 aL 
Cen)' burtcwne. 
Tendpncja: Spokojna.. 


TARGOWISKO MIEJSKIE 
Urqdowe Iprewn..ale I.".... 
KomisU NolowDol. Ce... 
Pomań. dniA 8. li. 1929. 
S""dzono .oł6w ł, bUhAj6w t2. 1cr6. 89- 
bydła 55. li,,!ió 2'.5. cielili 82, owIec 9 7 , 
k6z -, proellll -.. Razem zwierzał ł1i9, 
Z powodu m.lqo aPQdu DOtowali ".. 
oneprowadzono. 


Urz,dowa ceduła 
Giełdy Zbo2owej I Towlrowej 
w Poznaniu 
Poznali dnIa I. 12 19119. 
WanlIki: H.ndel borlew., ...nlel P.. 
Jl:Da6. l.duDkI we"onowo dOlI.w. bl.t.o. 
KIł 100 kg.. 
S t" n d a r d y: .1 tyta 696 gr. I1t8.5 t. 
w. hol.); b) p!lzenlcy 753 gr. (128,0 f. w. hol.) 
_Ceny orJentacyjne- 
parytet Pozn
 


11,50-26,21 
3'7.00-39.00 
26.00-27.00 
27.00-30.00 


tyto:. ... 
U!
posnbienie el.bsze. 
P8ZeniCd . . 
UspoAoblenl. IlIbsze 
Jęczmień przemiałowy. . . 
Jeczmipfl browarowy . . 
Usposobienie spokojne. 

w1.. . . . . . . . , 
UspollObienle "I.bes.. 
"'Jąka tytda wf. work. we. 
dłu. urz
owo ustalonego 
typu (70") . . . . . . 
Usposnbienip "llłb..oS. 
Mąk. pSl.enna 65" wl worka 
UlOPoenbienie słabsz.. 
Otręby tYłnis . . . . . 
()trcby ,Jszenne. . . . . 
RzepA II. . . . . . . I . 
Grocb polny. I , . . . 
Grocb Vlcłoria . . . . . . 
Grocb Folgera . . I . . . 
Ziemniai.i rabryczn. (nnto 
fabryka za kk. " mącrki 
Oll61ne u"posobif'nie słabsze. 
Uwal:(l: Ziemniaki jadalne bez band lu 


21,76-23,75 


40.00 
67,60-81,110 


16,60-17,60 
18,50-19,riO 
70.00-74,00 
38,OO-ł?OO 
42.00-49.00 
4O,()()..47.00 
0,,1 



uc 

 O\
ADN&"DV4( 


ZneszeDI. Roc1.k6w . W.nnll. Iłazar 
I ZI.ml ..lborskleJ, oddzl.1 bydgoskL Ob- 
rh6d Ilwlezdkowy dla czlonk6w i icb r,'dzln 
od
dzle si
 w n!edzil'lę. dnIa I
 grudnIA. 
o godz. 3.30 w '
all .,Pod Lwem
. ul. Jagieł- 
l()fI
ka (naprzeciw ..Gazety Bydgoskipi") 
Potlldany jest udział wszystkich czlonk6w 
wra z z cal" rodziną. 
BaolDoAt B.llerczyc,. Upn.sza 11f: Wizy- 
stkicb czlonk6w o złotenIe imiennego epl- 
lU swycb dzieci u druba prezes. Kował- 
skie(lo nllJp6fnll!j do 18 b ID. 
Sto". M. P. "N.przód". Pr6by tea. 
tralne odbywa i". sle corizleil punkt. o 
!lori z 19 w S7kole Sienklewł ''>:&. 
Okręg. Slow, Mlod.lety Pollk"l. Zjazd 
Rady Okr
((owej w!!zystklcb S. M. P. od. 

dzie !l1
 w nIedzielę. dnia 8 b m., o godz 
Ił w !lali [)ornu KatolickIego przy Farz
 
DllrdllO wline spr.wy orllenlzllcyjne. Go- 
t6
'I Z'irząd okrC1lOwy 
XXI Okręg WJkp. Zwlązka KOI IIplew.- 
czyc1L Zarzlldy prollimy o nsdE'!!łanle od- 
powiedai w !lprawie konrl!'rtu Jubll.u!\zowe- 
go do rąk pl"f'ze!!a najp6fnlPj do 1 bm. 


Str. 1f. 


L .. P. "Brlask". DzIś, tv sobotę, .. 
br.nie urząd u w Domu Katolickim o 80- 
daInIe 1.SO. 
Kolo PodlD&truktor6w P. D. Jt Zebra- 
n!e plenarnI!' \Ił ponledzlal.k. 8 bm., o godz. 
to w szpitalu woJ
k., ul. Ja.gIellońsU 26 
w lalce Czerwonego Kl'%yta. 
Związ.k Podorle.r6w Renrwy, Dzlt, 
w eobot
. 7 bm., roczne walne zf'branle o 
r;odz. 8 wieCL w sali Re!!ursy Kupieckiej 
przy ul. h
elloilskiej. O liczny udaiał 
członk6w uprlUlu 1141. W ra,l. zebrenl. 
!!I
 niedo;;:tateczneJ liczby czlonk6w odbę- 
dzie się pól godziny pótniej drugie walne 
zebranie bez względu na ilość czlonk6w. 
nównoc:zl'śnie apeluJ":ny do w!!z)'Hkicb 11.0- 
lell
w podoficerów rezerwy, dotąd niezrze- 
Izonycb o wzIęcie udziału w zebraniu I za- 
(\IMnllł !li
 nil cdonk6w. 
Tow. OAw.-ReUg. pod opIeką św. Ignac.. 
go. Zebranie w niedzielę. Ii bm., o godz. Ił 
w ..II p Kle!nl!'rta. ł śluza. 
8. Mo P. ..Promyk". Zebranie oddziału 
starszego nIe od
dzie !lię 8 bm., lecz do- 
piero 15 Ilrucłnl". 
Sok61 IV Biel.w,. ZebraniE' miesięczne 
z.powiedzlane na dziś z powod6w od n88 
niezaletnych nIe od
dzle się. lecz dopiero 
w nlł!łtl:pną !lnbot
. 14 bm. Zarząd. 
Zwlllzek Pr.cod.wc6w lawoda kra.le- 
ck....o w Bydgoszczy. Zebranie mieei
czne 
w poniedzialek. 8 bm., wiea. o ((och. 8 ." 
10kBlu p. Bt'Jhlkego. Ja
lellol'ska 9. 
Tow. PoL-Kat. AbstYDeDt6w. Zebranie 
plenarne w nledziel
 o 
dz. fi po poL W 
salce przy kościpIe św. Tr6jcy. 
Tow. CzeL KatoL Zwiecłzt'12l. nowej 
elektrownI odbędzie się w sobotę, 7 b ID. 
Zbi6rka w Domu Czeladzi; 
ym.rs. o 10- 
dzinle 8.30. - W poniedziałek plerw..a 
lekcja rachunkowości o godz. 7,30 w Domu 
CZf'hldzl. 
Bydgolkl KIDb WloiI.relE. Zeb1'8Dle 
plenarne we wtorek. tO bm., o 
dz. 7.30 
wlec.. w botelu L
nl"linga. ul. Długa. Wa- 
tne sprawy. m. I. odczyt Dr. ZI
lIń!lklej. - 
Gimn8!ltyk. w poniedzlalkl I pl"tkl o g0- 
dzinie 7 w tei1!1kiem Gimn.zjum, ulica 
Staqzlca. 
Związek Nlhrych FUDkc. I Praeowal- 
k6w P.6,tw. R. p.. kolo Bydgoszcz. Dnia 
7 bm.. o godz. 6 wiecz. nadzwyczlljn. w.l- 
ne zebranie w lokalu p. Piąłkow.kl'(l:o. uL 
Torufltoka 18ł. Uprana się o liczny udział 
członkOw. lebr.nle eekcjl woj.kow
j o 
godzinę wrześnip!. 
B.asDoł6 uolenyl ZebraDle odb
dzł. 
się dnia 7. 12. br. w sali ..HarmonU. o 10- 
dzinip 20-tpl 
ByGgo,kI Klab PływaokL N.d
wycz.j- 
nI' walne zgromadzenIe 8 grudni. o Ilodz. 
7 w Re!łursie KupieckIej. ui l8{li
lIoi1ska. 
Z powodu watnycb .pr.w obecnołć WIZY- 
.tklch czlonk6w I..t konll!'czn.. 
Fili. bndowL Z. Z. P. Mlesleczne z.bra.- 
nie 7 «rudnla. o godz t8 w s.lce ..3 Maja" 
przy Placu PiR.towllklm. 
K. 8. ,.,..Iorl.... III dr poszukule prz.. 
c:lwnlkOw. Zglo!!zl'nia pronę Ikl.row.6 
MjdllleJ do piął ku pod .dre.em: A. Slucb- 
nit"kl. ulII'II mOnłR ?'ła. 
Tow. Po"eta6c. I WoJ. Bielaw, I 
Skn,tueko. Zebranie tllenarne w 10- 
bote 7 bm. o JZ'odz. 19.80 w lokalu p. 
Feren(,8 pr7Y ul. SenatorskIej 76. Z 
Doworiu ważnych epraw ob
no'c! 
w"7.v.tk'l'h 1'7łonk6w 'f'pI knnl-1'71'I8. 
- - 
R"<1l1ktor ndl.'.: - a..lml,n .hł"cha 


a 


""'" - 



 


jako 
kG) 


... 


11 1 ,"(,; 



 


. 


.., 


J 


. 

 --- -- 


prezent gwiazdkowy 
o stalej 
artoścl 
b
dzie najwi
kszą niespodzianką d1a waszych dzieci. Przez 
bardzo dogodne warunki spłaty um
żl;wiam kupno nawet 
mniej zamożnym. - Zażądajcie zatem spiesznie ofert. 


o 
Nalwiększa Fabryka Pianin w Polsce 
Bydgoszcz, uL Snladeckich 56 . Tel. 884 I 458 


--. " ..,. 


-- ... 
"'TJ.... " 


t '. 
1'. 
I' 


. 


" 


. ,- 


, 


, 


'*" 


. . 



 


. 


. 
 


Najvvyższe odznaczenia z różn)""ch vvysta'W' i uznania \ 
al uzykó"", i rn.iłośnikó'W' o doskonałości moich pianin. i 


:
		

/gb_8_1929.12.08_28400013.djvu

			I"l 
 
- 


-'"..""'.... ..'" u. I'''. ....
... lI.r..........d, '....CI e .cI ......iłł I.....b , 



u tJ. 


ł1 


...... 
'-- 
.
Jłu. 
- 


 Ill'. 
"U' 
 
'1/ 1 ' 
 . 

 


--- 


. 
a I 
SI 


0.1599 


"' 


l! 


v 


l" 


. 


'i 


. 
la 


I 


I 


..:: 


,I 


'ł- 
 
(bp." 
 W tJ,.t.\łfłIqlN Znajdziesz go u nas 
. J , 


 110 we WSZYSlkiCh oddzjoloch 
... 


:J	
			

/gb_8_1929.12.08_28400014.djvu

			/Str. Ił. 


.
 \ZET 
 BYDG(')
KA" niedziela. dnia 8 p:ruc'!nła 1929 1'. 


Nr 
t 
--- 


I 
------ - 


Objąłem praktykę 


po ś. p. Dr. MłelcarzewlczuJ 
b 
Wf. Zau!llJńsIU 
teAatlL-clenuJsla 
BYDGOSZCZ. ul. Dworcowa 3. 


Godziny przyi
ć: od 10-13 i od 16-19. 


Telefon 160 I 830 Telefon 150 i C3 vl 
Pierwszorzędny górnośląski 

 Węgiel, Koks hutnicz y, Bry
iely 
 
SCHLAAK i DABROWSKI 
Sp. z. o. p. 
BYDGOSZCZ, UL. BERNARDYNSKA 5. 


n-2
' 


l 
 z odpowiedni" kau- 

r l on [ n l o waru $
\! 
ua 
 p 
 mln. nlOleJsL pisma. 


Praktyczny Podare'k Gwiazdkowy 


PETOW " PolskIe low. W«:glowe z o. p. 
" Bydgoszcz, Kr8sińs
lego 14. par:er, lei. J2t. 
::.= W!
iel i Ko

 1.
6;:::o 
dl8 przemysłu. roln!ctw8 I opału domowego 
z reprezentowl!lnych Pol. Kopl!llń Skarbowych 
n-2725 Rról, Bfelszowlce i Rourów 
Sklednlce detl!ll.: ul. Racławidfa 14 tel. 378. 


"'.-" 



\, 
.
"'I 


 
Pi
kny jel'wjs 
pol'fMlZlnowy 
N8jlepszy porldNk 
JlwfJJZflk
 
lUJjmkouiiJri 
1lv.."C'70Jlfl 
Odan : kV .z:lil. '037 
I 



 
:n4.11ÓiJdooo 
eteqaTLĆkifl S
 
I I ..' 


1 
':.t" f 
WW 

II
I
I
 
DO NABYCIA WSZEDZ'E 
TOW. łd((' f.W KHWEIKERT lAt ŁODII. 


11""""""""""""""""""""""111"111"'''"""'''''''1'''"10111''''''''''''" "'''111''''''"''""'' 


Kradzież starego papieru! 
Ol'negem, wszystkich kupców przed okazy lnem klip' 
BlID mekllla'lIry I dzlennlk6w pochodz"cych z kredzlety 
. Dall:eJ fabrykI. 
W razie odpowiedolch propozycji przez Lliez080ych 
osobu.!ków prosimy o natychmiastowe zawiadomienie 
ce]em ewcl. aresztowania WiODych. 0.j71 
Wielkopolska Papiernia Tow. Akt. 
Byd.olacz-Czyłkówko, telefon 1137. 
1ICIIIIIIIIIIII"""JllIIIII"II""""IJIIIJJI"''''''iJIII1JJJ'''''IIUIIIIIII''''IJI'''JII'''IIIJ111IUJJlIIJIIIIJII 
,------------------
 
I Prima w
giel górnośląski I 
I z kopaIiI Głeschege oraz koke hutnlc.1' po ceDach I 
I konkUrenCYJOVCh Ikoncernow.1ofiarojElztermlDowa I 
dostawą CiE-TE-WE G6ruo'" Tow, Węglowe z o. o. I 
w Ka'owlcech. fIIja w B,dgos&cz,. ul. Dworcowa fl9 
fel.68/j Biuro Bprzedaływęgla kooc..rnuGleeche S. A. I 
,

----------------
 


:\ 
, "I 


..1 
"L. 
I ,
]/
 .


: 
.:. 
i
i:"
' . 
- 

-; 



 

 


-, 

 


Zelazo. blath" gwofdzle. 
Osie I buJ{s)' do ."ozów 
OdJdadnle. lemiesze 
podkowy. śruby I nilY 
poleclI po przystepnych cenIIch 
Fa. JULJ. MUSOLFF 
n. C534 Tow. 2 Dgr. pore k .. 
III. Qd.ń.kll . BYDGOSZCZ lelef. 26 I 1650 


.... 


,.', 


,'\
. 

1. .
 
; ł- . 

 
/ 
Kuny samochodowe 
o ......aHlllDlnu.ll.nannoł- 
z. Kocbatlskiego 
w Bydgoszc
 
3 Mala 1ł at 'el. 1185 
szkołą szoferów 
11..d.WJc
 1/'11 1..llrt, 
Do nauki kierowanIa 
 HmO<:h 
nowoczesnych. 
Patent pod",_ k""owulc. 
p"y.plaua aallk. lazdy. 
O(tl'1lSZ8 51, ł-daC prolpeklJ b... 
platne. Zapisy -- pny,mlJ'e Ile 
codzIennla 
Dla os6b e.łodzlennl. załęl)ch 
lpeclal"e kurs, wl.erorne 04 
godz, ,7 do 1
1. 
ł::gzamln odbywa się Wolewód,. 
Iwie Po,n ub PomonJdem... 

.ł.y mlelsa .nmieSlkanla 


..... 
Łł 


.. ". ,. 
 


A 


Hurt.r Skład M.n.r ..DAKt. BJfdgoe.cz sra RJfn.k 2. 


OCZYSZCZAJCIE 
.truny głoaowe, 
WZMACH IAJCI E 
gło. 
za pomo Ił 
PASTILLES 
VALOA, 
.,rz..awurah wy.tłUDi. 
.. pud.ł'b.cla 

 nuWt 
V ALDA. 


.. 
. . 



 :łG;I;;dk;l 
kupię od I 
II 
"RADJOLAVOX" Zakład Radlot.Chnlc.nJf i 
Bydgoszcz, Kr610wej Jadwigi 9.10. I 
TelefOn 2101 0-1546 Telefon 2101 ! 

_I..nlll'I"IIH"IUIUłlIlIIIlIIIIIII'hl'IIIIII"'11111111111"""I",.mtm,n.",UtA.""ł 


R 11 D J O 
a
o
s

o
c

 
WYTWORNlti 
Zakłady Radlotecbnlczne 
Inż. Re i T. Jankowscy 
BydJ(OBZC:', Snłedec:kłcb 2 
'(eleraa 11-07 
M E G 11 F O N Y. D-U58 


, 


Nowo otworzony 
Sklud KOnSYUDocyJny 
E. Karpowicz. 
BydgosL.CZ. ul. Długa 66 teIet. 809. 
poleca n-1512 
na dogodnych "-Varunkach 
Ubiory damskie I męskie 
manufaktura trykotaże i obuwie. 


... 


Wielki wyb6r Uwaga! wije H w I bór 
26 c
 tanlei niż wszędzie 
Polee.m a wl..nell"acownl pln".. damlkle od r.allaflSryeh do nejwlkw'lP 
tnieloryeh. plasu.. d.,eclu. futra damskie I kap. lun. d.mskle. PlaUCIe I 
ubrani. mIlski. ......Iu_ze I ezaDkl mesk'. oraa male"a!y n. ubrani. I plasz. 
ere br.",aly flrany kapy I In'le low.ry poleca.. I.knailan:el 
(JrlędnlkO	
			

/gb_8_1929.12.08_28400015.djvu

			r 281. 
---- 

INO PAW 
IrISiRSkiega 3. 


..CAZF.TA- BYOOO5:1tA- niei1rl'ela. dnia 8 IilTUdma 1929 r. 


poiw
 Piuiram t 
m
O
Y o
eralora IiImowe
o 

 


Obrońca prywatny 
latwl a wlulkle, choł'by 
IIjtrudolejS2P sprawJ aądo 
: karop, procesowe, Ipad- 
10;"8, hipoteClue. walory!a- 
CJIDe, kou l r
k!ewe,I
OłkOwP 
allilu, adn:"\o\st
ocy\ne, po: 
t . -kowe,liclą8łiole oalatlto'CI 
... i 
 d. 
SI. BanaszalI 
Cle.zkoweklego 2. 
TełefoD 1306. 
Dlugoletola praktyka, 
dl012 


"OLECI:., I'"' 


PORONIN 

4 lakOPIIlIi'1O pea!lj(\nat- 
Smrek" Macleło\\ Ik iej w ro 
;0 ot"ar'y-poleca oa se!oll 
limowy ciupIe pokoje z 110 
aecrDemi werao:laml Zdro 
., \'wIkt. Ceov brzystl:pne_ 
d-3( 55 


- 


cacĄCY 
"yrabia
 korzys'ne przetwo. 
ry fadljcie przy siania bez 
plalll\'ch kata 10cennikOw.- 
DiuN Technol'hemlczoe lo 
Itruklorlkie, WarazalIla. ul 
Wilcza Ij
. d.3f141 


Na Gwiazdkę 
eblJI\ie kupu:e !liQ oaikor%\'- 
a'niej o Gobrielewicla Piac 

iBStowSk i S- Obu wie mt:lk Ił' 
nd DU/lleru 3!!-.8 deOlskit' 
-'2 Laki gelTl!Owe I chI'<' 
11,0'" ! jllJmą di/\ OfICHO" 
wielki wyl'Or obuwia dzie 
t:ęcejfo, Kalosze lIoiellolllo' 
CI w r6łnHh koleracb - 
po ceallch fobrvc20ych - 
Reparac;e wykoouie nvbko 
irz
telnie. pny lakUJlie u 
uelam :) proce ot rabatu. 
n.
5?9 


Metelski - Józef 


Byd20!!lcl DIlJga 50, polpca 
JIO celIlIch olskich. pońclo 
cIIy, skarpel ki rf:ka wiclk I 
krawalY, Ch'IS'lti, koronki 
trykOly, farluchy, biell?n 
erB! rOtofl lfalao'Hjt:. d-;5i 


MIOD 


IJOd gwaraocią pra" dziwy 
pszuelny dpsl'fowy, ieczni 
crp-5potY\llo"n
 z wlasnpj pa 
lieki wysyla !a pobra ulen 
IJOczIO\\)'m 3 kI!: -12 !ł 5 kil 
-18
0 zl lO kit - 3350 tł_ 
IS kg,-ł6 !I 20 kg -60 zl.- 
.ra2 l blankoml i opla'r 
POtztowa AWallach Pod- 
wploczyskR ul, !\lickiewlc7o 
ł\r 12 ,Maiopolsko) P. S 
PCDad 211 kg. 
o :? 50 zl 10Cl' 
ItaejK Pudwołocz)'ska !arla 
lek 30 l. n-1501 


UWAGA 


Praktyc2ae podarki gwia. 
rdkowe 
t.reUl aaudU d. mu'c1U7 
w "" el"im wvhor711 or,,' 
'oa.łu skórzaoe Da IJlegOl1a
1J 
poll'ca 
Bolesław NaJdrowshi 
Slarszy Ct'cł.u 
By d llOSlc2_DlIIoorcowa 11 Tel 
lir. Iii !K'. Praco" nia slorllar 
łka I \\YI\\Oroia S!/Ylp skla' 
10\\aro..... salaut kufrow I VI o 
lizek o-I
9: 


SNIEGOV. C& 
i ""UPiJ"e iOI.e ob 'I Il1o ie ilU 
1I'0lo\e naprawia_ Prn uecz. 
24 obok ul Ohl,;eJ . d-7l':> 


FUTRA 
,1amskle f Oi
skie, kotuch v 
dla v.art, koce koloiene ora-7 
Doszycia oa fUlra I wS7plkll 

 !akres krawiectwa wcho. 
I!ące prace W) koou il: facho- 
"O sOlidola I taoio. SIanI 
staw Rudak Dworcowa 6ł. 
D-16&1 


TArłl BAZARI 

Iary Rvuek 1& obok aPteki 
:Juty wybOr kSil\łek do aB 
bożeńlt\\a takie i w aienliel: 
kim jel,ku. rOiańce, medoll 
kl. krzvte, Iicbtar!e. obra!k' 
i fig'lry D.lf'ł
 


IIIAT&nACE 
00 cenach fabryc!nych W8run 
ki dogodoa Warmiilskle- 

o lO. d-76i 


ł 


SPRZEOAŻE 


GOSPODAItSTWO 
rolae dom)' pnemvslowe i 
mipslkoloe roloione w :tni- 
nie a 
echod!oce z spadku 
malt. Schick są za wpła'" 
i ewtl. udtieleoiem krpdytll 
7 wolael reki do snnedaoi8 
Doklado. oferty do p adw 
i oot. Dr. Drwi
!li w Byd20- 
n-:zr r.dańlka 159 do dni3 
IS. XII. 1929 Urrawoiony 
n.I6541 


,, - 


RZEźniCTWO 


tiobne aaprowat1łooe !Orał 
oa aDnedat, Ofert)' pod _ A 
Sch Itr' do Guet y d-763 


KROWA 
:ieloa konia rub sone:Ja- 
Cntkówko ulica SiedleckIł I 
Porlier PaolprDI d-7e!\ 


SPRZ&DAM 
mOi skład kol<>o;aloy dełlkr. 
'esOw i cukierkOw w dobrpn 
"Ioloteo'u miasla powiatowp 

), g,jZ\U wytue !!koly i Itar 
n:lon WOloe mieszkaoie 3 p" 
koje prry akład!ie Towar
 
\\edle fruktury. Ceaa 4 O((j !I 
Spiesloe efert" do Guaty. 
d-31'40 
MASZYr.Y DO SZ1CIA 
rewl'ry. wlrOwki ws!elkie- 
-ześcl spr!edaje oajtanipj- 
nowpr" Gdoń!ka łI d.'lG, 


TANIO 
ipnedom 8yplal kę futro dan 
ikie lisy, SI rOi lokoli ua - 
,.
ternostLleloiello ciołopł--a- 
Pron.enada 6 Jlartpr d.7L8 


FUZJA 
kol. 16 w dobl-tllJ sIanie ora? 
;) rasolo\e beroardyny 1:1 na 
sprzedał Gdzi t! \\akate Adm 
jalt:ty Uydgoskiej. o-I€5
 


. .';: - 
Ił.P"_ 


POSZtJKU.n; 

kładu ko"'oj"IDPgO, kró' 
kich 10\\arO'" iub pr6toe:?o 

kla1u z rt.ie!!zkaoiern. Po 
'euie lIIoerllOkOw i a!!rpslI o 
/prlY do G8!. B"d!l [;od 
(09 
Sł
LADU 
/lrlltnego oa !aklad fry!ier.;:. 
Ki od p.'l,sl.of1arza pOatUhujp 
łf..rlY do Ga&, Bydg. pod - 
1.3{,"ł 


.. , 


- 


. . 


ł 


REBłNICTWO 
i kolooj'llka, nowe &&bUdowa 
nie S morgi lieml, dobra oko 
lica do wydliertawieoia lub 
oa IPrledat I powodu choro- 
by, objecie laraL Zgł do Ga 
lety B"dl!:csk iej d.303f 


Jedna not w ijui Pro 
ou 
2) filii "'1'" lfUłJ .. .-y). dJ... ....... . 
....etll.1 łda. .". 'ra]\! t tra 


t 


jak: 
rachunki. koperty, 
listowniki. broszury. 
kwity, księgi handlowe 
książeczki czekowe 
i. t. d. 


a , . .. ..... I Gir.. QuJ 're Qa.. ar ..I.,te nr,
1II 
II"""'" 
NapflIUW' wh:raa tłu"ty 
 (r. lLatde: dałaal: OUł40SZENIA DROBNB 
.'0'11'0 15 (r.. 5 liczb = I .'uwo. Loak or.rtow
 (UasnYklaot: .. 1861. o .537l 
I. w, ¥, a = IIatde lItanowi lIłowo, b 581 It .) = I IIfowu. 
ua teo lIam dalei!, pnYłmuł. alę tytko do (. 'I raoo. Dła pOlaolluł.cvch p o. a d 20 proc. .oltki. 
- 


komfOrt:::-
E:


m mit! Cbcesz otrzvmat posad e 1 RZĄDCA GOSP. I: 
ukaoiem z wpłatą 50 do 8{, \tuslsz ukońc!y
 kurly fa- dOskooały w Iwym tawOdłlf' 
'V8. kupiI:. Zgl(\lIenia do ea? ::howe, korespoadeac,Jne pro IlIOry pracował aa bardlo III 
Bydg pod d-3012 fe!lOra SekułowicIa, Wau!a. oledbanych l upadlvch ma. POSZUKu"1; 
"'a, tór\lwla &2. L KIJrs)' wy- i/\tkacb I doorowadził je do nołYClkl lO tY\I zlntych a. 

 Ilczalfl lIstowole buchalterii "'aa'l oormalneozo POS2 1 1kIJie maiątek worlo
cl !)(\ tys. zlo- 
DZIERŻAWY rachuokowoAcl kupleckiel o(>lł&d, od kaaJego Clal,U la- 'vch la wysokim (lroc@o
em. 
korespoodpncJf handlowei ko \lamoloy, Z"lol&eola do 'crIM!fOnla T\od 3()(10 
!teoo
rafjl, aRukl handlu -;a!ety pod 
(
 
prawa, kaIJlfrafj\. olsaaia 08 
/rlallynl\ch, towaro!na wst wa 
'łap;lplskle
, franclJskleRo 
olemlt'Cklego, plsowoi. orał 
'lramatyki poisklei Po ukoń 
:łeaiu 8wiadectwo. tadRicip 
"ro!!f'p1!'ćw *' W In 11
1 
GOSCIłl:IEC Agenci I S . 
z teJaym koocegem lalka do O OWI 
zabaw 6 pokoi Ikład koloo Placimy aajwyłSl1 prowizjI: I 
jaioy 22 morgi roli I mar. zwrot k09!tOw podroty, kast 
'w)'m i iywym il!w"olarlen, chorych Aępn'om wykaz') . 
<>J !a
8!_ do wydz\ertawienill juc)'m sle obliueDh'm IDuycb 
lo oblf:cla potrllJda 55(1(1 zi uaokOw płllclmy Ital/\ Den 
Z b k . Zgł08zpoia do Gaz Bydg 
iQ_ Baok Krlldytowy, StRnl 
a a w l Jud d-3:'('.5 iławOw, a'I
71< 




,'


 Pędrzy Ipue latv rataloei obli 
!KCVj najDolllo 9zym sysle- 
:nem na ra.:hunpk powatul'ltC' 
illOku NaJwytsla prowizI" 
trJulnym peo!!ja plI.en. kOle 
'jety. U""altal - Ulatwiooa 

pr!edat noinil!!e ceo)'- 
kr" 
"III _toe ublic7eoia OroWI!,,1 
ue, P.c!otkulncvm PO'lc.a. 
rllV. Oft'rtv Lwów skrytka 
Nic!'owa i06 d-'J(\{ 4 


ł POSAD POSZUR. -ł 
FOTCGRAFISTKA 
zkilklJle'ola praktyk" po- 

!lIk'lle fIO!lady !arBz rui 
!l01niej Oferty pod "Relusl&,' 
d-132 


Telefon 352. 


.ŻE"ltl 


.... 


BLONDYNKA 
nlebledoa, I. braku Inajomo 

ci POZOł1 paoa Intelllrpo"np- 
zn Cel ma'rvmoojaloy nfer- 
.v "0 r.o,..'v. ".,,(\
; 


KAWALER 
MLYNAR& lat 
5" ataruv. lo'eligea'av 
'sI z kilk leI :. DrakI", O
8!1'ale DOlnał' a!lach
Iall k(\ 

I . rE o o.. . bletę. Cel malrvmoolaloy- 
'(/\ I ukońc/oo/\ a
kol/\, mlv- VvmagRna 
o'ówka dla 'Ia. 

arską z dolJreml lIwla,lec' łoteoia feotowaejlo pnedsil: 
wami poullku.e p09adv oa I Ulorstwa, La'kawe Ilrlone- 
'ułvoarzą sam?dz eruego lub nia przyjmuje Galeta Bvdlro 
lako maRazyOler Mote s'a' "kil ".",",":1 
",.f kaucil:- Oferty Ageocitl . , 
. 
Kurj@ra Po!nal1skiego, Gol,,- PANI&NKA 
00 531. d 3Oł5 niezamotoa, pn
lloina lat
. 
oraaoie p('zoa
 .'af9ze
o !II 
rnołOł'IrO paaa w celu (J,aln 
monjaloy m. Oferty Gaz. Byd 
o-::Ifłł6 


OORODNIK 
kawalpr \\!!!ech!!lr"nnie kW8 
IIfikow80y, z d"bremi świa 
leclwoml I referellcJami - 

oe::jalnott nrowadz..nle in!!- 
oek', azkl'1fni p
dłenie wa- 
ny\\a pod Slklem hodowla 
(" iatOw douic!kowvch. po 
sZ'III"je s.alf'! pO'Rdy od I 
I. 30. e""eu'I'8Inle pOłni@1 
f.uka we nlollPDia do Gaz 
Iy:flt no:l d-3119 


A..TEoiAdZ 
l dyplomem uuh"'er:;ylecklm 
kawaler.poulJkulp la'ł'omn
 
ci pnYllojnej paoi do lat 3:- 
Cel malrymonjalny, U/lra!l!r' 
się o fOloltrafle ktOrA się I"'ra 
ea nlecz traktujp si, powal 
Q'. i dy'kretuie. Oferty d( 
;aletv Bvdlto!!k iej. d-Sfl5
 


Str. 1
. 


Qut Pro Quo 
.. ud. latem J........ o,.. 
...'w.e. K..-Ke"IJLI. 
Zł..A.... iłra.... 
! 


Dl tll_ '''' C..!os. 
pl.... ki Ortor6.., I. k 
rt... ._. ..pllt, 
Kru'.."1Igo. ..... 
'81.",,\ .NII6. ... 


p
zenn'l w wyborowych gatunkach oraz w woreczkech 2 1 h kg. i 5 kg.. jak równiei 
groch, fasolę. kaszę etc. i paszę poleca 
. " 
ZOl. TOWIKI II ZIOI.KOWSKI 

Iad nal
n 
 
! 
 
Długa N2 20 tel. 2165. n.U151 


ROŻ"E 


1 


Uli EL 
I wll:cel lorobi" Idolnl 1.8- 
il
pcy. ZfI'łaszajcie ahl u Ize- 
fa orltooitatora, Poznań 110- 
'el Fraoculki Z prowlocjl 
olucie. Poczl\tkuiąc
ch TlO- 
IIC!omy. d-SOn 


t 


1_001 af. 
i wlnOlpracQ wIole do Intere- 
ill lub pnedll
biorst\\ a. 0- 
fertv do GB!. Hydll, d-3027 


WSPOLNIKA 
POD. Z gOlówką S.000-3500 
zl. do debrre laprowadt:oae. 
!fU kina wl:dro\\ oelo oalno- 
WII.V aparat, v.'łasoy .al'fto- 
diOd. Spielloa zgloltPola- 
lo Gaz. By de'. d-3049 


. OOD Zło. 
oa ł-5 mleslecy 1& dobr
m 
uroceO'f'm pO!l!ukuje pr!8- 
m\'llowiec wlaśclclel domu 
L8skawe Iglos7eDła do Ga. 
Bvdlr pod d-SDIO 


Z Puryżu 
Warszawy, \\'iednla jut oa- 
de!37lv aajnowsze turoala - 
mOd oa karoawal oraz te. 
SI)'tV Itru Joiowe_ Ksil:garnia 

. Gieryoa, Plac Teatralov 

r. S n-I:<13 
10100 zlotych 
poa!u\r.uja pneJslębiorltwo 
Ilueu,ysluwu gwaraucvjne !a 
pelllonlaole I proceut t:wentu, 
_lIoe IpOinlclwo lub prze Jata 
oIVlciehnwo. Zgloltenle poi 
,.00 do Ga!. Uydg d-U6 
. 
ZŁ.. 3.000 


f'OSZUIUI]ę IWrutole 31 lipca 
!030 r Placę 1_ II. "lo miesil:- 
auie. ZaJe!Jliecteoie powat- 
uycb tyraolOw Zp;loszenia 
Jo Gazet)' pod "Wekael" 
d-16ł 
U
IEWA*NIA. 
wekale wY8tawlooe puelem- 
uie Da Ileceuie Jadwia-i Sla 
lay. Władyalaw Zamojski 
d.'tiO 
POSZU.ł.U.lłi 
potyclki w Wysokołcl 15000 
d. Da plerw8z,\ blpotekl:. - 
Lukawe z210SltllOla proSZI: 
ikierowa
 do Gazet)' Bydll:o- 
sklej. d.30U 
LlJO-ZoO" aL 
posluku]e aa wyllOkl procent 
lWloraocja zape\\nlona. ,'fer. 
'V do G8I. łłvdlr. d 3U	
			

/gb_8_1929.12.08_28400016.djvu

			Str. 18. 


I 


BANK BYDGOSKI 


Sp6łdzielDla z o,:r odpowledzialooŚCią 
W BydgoszczY. ut. Mostowa nr. 6 
prmma,e eaaCI,dDOicl za korzyslopm oprOCPDtoW 
WJPPOŻJCU .lIuboDkl dla drobovch OSZCZl;dooAcl 
Drllldla rachuDIII Liet"ce I czpkowe 0.8

 
'aka'a e w 1I.le i 'ooe dokllrJIPlJty 
W)'IGDDł. prze.au Da wS7elkie mieJlcowo'd kraju 
I zal!raDicę 
Załatwia wszelkie inne Sp1'8WY bankowe 


SPRZEDAŻE 


OKAZJA' 
.Villa murowaDa w Zakopa 
Ilem 20 Ilb'kr.l'yl SIOOPc70vcl 
laraz korzys'nie do n'1bvciA 
'gl(\s7enia Arlwokat Dr Au 
IIt'b. ZrkoralJe d-MI!' 


Gablotki 5zklanne 
olklowe dla ka"larń i rp8' 
tallracy) polsca Fr Blocl' 
Fal'ryka \\'vrcb6w ME'tll ' " 
wvch 
o"HI.l'kich ł7 Tpl. gCJ 



r:AZRTA BYN".n
K.4" nfedrle1L dnia 8 .-rodnia 1
29 p- 


CIBKA 
00 eeotoar6w ł1/tawllkfef ce 
:.ull sprzed11m 08fvchm.i as ' 
la 
o'Owkę 8 12-zł przy od 
Diout' 50 ceo'oarów pOCZA 
4SZY II 10 zł 1- GrabarskI 

ostvń tel. 122. d-2l!9 c 


ebie 


.aitDńsze trOdło s(\lidoej ro 
otv Dod IIwarallcjl\ komplet 
le demb. iadalkl. sypialki DO 
.oie męskie. !lochole bIli' 
la. szafy ł6tka. materacE' 
.tołv krzeeła. kaoapv. lebu 
II. lustra I wszplkle ITleble 
,d oaJwykwiotoieJszych dl 

wvczaioych. korzyStoy za 
.IJP do!!odoe warIluki po 
eca: Slaoisław Dobrzyńsk 
".nhll!'a ł tJ-lłfl4 


D .łUKARNIA 
I warntat illtrollJl;atorskl- 
'N 
dyoi oa 8przedat z powo 
lu śmiercI WIRśc:ciela Zol 
Pozoań ul Za Bramką 13 3 n 
IpWU Maliński d-30f' 


R WEB 
rn

kl taoio .przedam Kor 
Ipck iPlrlł 3 I. P. d.7;.9 
Nowozency l'dERUCHOMOSO 
poło!"oa w ryoku przv ko
 
· , 'I e le w mias'pczku Wlelkop 
Etażerki mosiężne 
kupulcle meble I1zosIe, slacji kolejo A ej 2 kil 
JlI ",ia:ita kltrz\',)'u;e 118 sprzE' 
la!. Ceoa 270\0. "ferty KIl 
r pr PozlJański Ageo'ura Wa 
'rÓ" lec d SI!)! 


ZAJ(O.'ANf: 
\o1owa willa, woloR od podat- 
"u obecDle nooa'16(j() zł przy- 
IIUSZilca OIiesll;czoip. pr7Y Ul 
,:ł.rallJcÓ",ki ceDa 56110 110 
'36liOO. oa sprze:lll t. BI itilt- 
aoe IIs'o"'oie. Zp;łoszeoia li- 
.'owoe z dołuczelJiero 70acz 
d
t:OA.4 --- 
10m rodzai wilII. 8 Ilblkll c ' 
z olIroje":" 
owowYblllov<' 
IJV. w rOleścle PO",ia'o . 
od wlaściciela. Zg108l1l01
e ; 
;"7 nod 30(6 . 
PuS
UłhJ"t: -- 
.otyczki w wy,) Iko
ci 151 
i:
CY zlo'vch nA I'ierwsz1 t 
f>oleke Laskawe zgloszp .' 
lo (;az. B\'osr 'I 
: 


- 


Meble 


vyAcle.łaoe kupuje 81
 oajko 
zys'lIle) u fachowca. iak 
lIpec. faLrykujJ: meble 
skorzan e 
}łanisław Drzazg, 
apicer r.t!ańskA 63. II", 


J1 S TERJAł .... 
... '. '. 
:, 
...;,.... , 
. 
, .. 
. . ODZIEZOWY DLA 0508 ZAJĘTYCH " 
....'- 
 
ł' CIĘŻKĄ PRACĄ FIZYUNĄ 
ł ' ' ;, '#'J. t 

 : 


ZAKŁADY 


PRZEMYSłU 


. 


..... ." 


......:...'" <' ..., 
--rr ..__..., l ,"'" 
\ \ '., "'o.:
' ,," 
 .;
 


.' 
lipo . '. ... 
... \ 
\\'\

\\

\


\\
\..., . 
. . ." \ -.... '¥ . 



. ,,'. 

... 
.-;J- 


,. 


'
. 


ł! 
... 


. 
\¥i. 


., 
. 



.
 


.ATEN." .bW
'
 
 . 
 . 
 
.METOOA
TKt{N t
l
.;' . 


ro


I
€0.;
;
 

 '. ł 
"rł,._'1 


.... " 


.,' 



 .. as 
 + 
, 
.J. 
.
 l.... 
,,- 


.... 


i ". 
...... ..' 
J\\
 \\\\
\ \\\
\ 


-'1 
., . W-\
\
,,
 '. "'-,,"",\ 
.
 

 " . '" . './o - ", j;f 
-.... 
 



. 


.",. 


'--r ' 



.(
\;:;.._..:=:
 ..... iffi! - W 
""".!
'::I:;
-:'."':'

:. 

':."...."'...: o.: ....... ...
.. 
11rl
"').....'!.':,;,l....._....... " 

::::(:..: :.. ...m=::=:.::::::
-.
. . ł:."{T:'":;'::'
:''';'''
: ..::..;:::::.....:. 
LI"", ".:. ... 
=:::
::.......
 14 fł 'f', ':.,.'-i 

"
.. I . _ ......I 
"i":.=-::.:'.': 
1:
::
:':::''''' 
 
'4ł]. ..

..
'?:..:.:.::...o::
:.:.:. .. '. 
."'L -. .... ....
 ...... . . '?.. .... , ............. .1.r. ".... .' 
..

. ...: ....... 
- 

,.. '.0' 'O"" ...... ...... 

i.
._..: 
1; () _' 
J.; 
k

:..:::.
:.::;:...:.::.:.:
' 
C;C..... 1'- 
.,' 
.:..;.(
.......:....."j......:.
...': 

.:
.:.... f . E' !f!ł5iJd.
:.;.;:..
:,::;:..:;.::;:.
 
.:c..... \. II- 
v\
.... ....-
............\..: 
.,...... . . 'I. (ł.
.:::-!.:_,.......:..!'.I.......h.. 
'., '. ./ "'..-c;:...... ...... ......... - ... 
':;o:
'.' 
 

 
.:-;1:.:

:.!::. :'.
:,':":-:..: .,1 
...:--:.. t .

:. 
;.
.

':'.
...:.;..,.!-......,:. 

:::.::... ł:. .::.tiEii:':.r.' "':""':.

.
..:::£:..:.i:o;::.:
.:,": 
:::..
 ..':r:::::::::::S:::::. 
::.,.'.;::::
:.;.; 
.

: 
-;..: . ::;'4::.'.::::=:=::::::::....
,. ;;.. 
;...:
. :"":::':: 
-. , ... .................... . - <.. ...... ....... o. -. 
,.::" ..r .....-.............. t: .-.,' .".:,................- 
'... '...'. .... .-.... 1J r:-....... ... '\. 0-. ........... .., 
..... ,:::.1............ ::::::' :::
I 
 '.""'_.:" :. , 
....
1:= t:::::;::::::: ......rl. ...a..,t. ..: .ic' ...:..: 
,.::::. ._
........
=.c:::::
".. . ...&.-....::.: 
......, V-.. ,........ł;:;:;i='I- , ........ .- ..':.':...... .... 
........ , .............
I.U...... .....IiI. ł ...
o . I :.. 
,:::::.
 
 
E!i:5iii!:::s;..;:::::ł ;:==::=: 
 ..':
:"
:: '..' 
J 
, ::::::. r:...........;:::::::: .:::
 
 

:
.':..:: ..,' 
.I::!!:ł::: :: e:::::.::::::.:.;
::
 ::::
!::
 . ::_1"... '.': 
"... 
 "....:1 .. C 
:::::::::::::. ....: -rI:==::
:
. :"

:..'.'. 
.11:...... 
 
 " I ................ ...
........
 o.'" 

......... Ja ................."'" ,. .......'... - ...'.,." 
I.......
 '.aJl....................) :-..........a ....... "' 

:::=:::'\I ii/I:!:::i::::::::::::!:1 

':,..3 o :
.: 
.
: 
iW..... "'-" .." ..................... , .r ".C: " . . , 
'\I.:!:!:r:.
 ):::::::=;::::.

:
ł. '
t. ::
:.. .:::: .:: 

 ..IC....... ::- ::::::::::::::... -;;;. .,i',!!'.,: 
 .
: ;."
. 
\'........&\n ...-............ ...-::... 

 ._-
_. '. .... 
\' , .:
 ..::::=::::::::.
.

 ...::..._ . '::"'0:" 
'- i .. , ............. ............. ....:..-=-..::::::1'" I.":' 
'11 Ą, ;J!.::::::
......... 
.........K- ..". : .. 
.. 
 :.::::=:::::::
... :.::::.::.:. . 
.. .
 
..... .............. 1....:::::::.:... :' .... i:' 
...........!!!t........-:.
 ..' "., .., 
....
.....
 
 .. ,.....g. o, ,....'... 
'" , :::::..w: "'
i::::.'. :1..::...,:,: 
- 
 - ".;
 I. - 

 
 
- . 
" 
... "\\ \ \ 1 

"'. 



 
'" 
.-:J:-.. , 
.7-' . 


I 


g PATĘ/jT 


.., 


I 


'1j, . . 
ł!1i!. . 
'.,' 
PATENT NA POLSKĘ N
 9520 :; 
:"".,..".;..':

. .,...... ..:..................,.; :0":. C..,I ...::.....;: ._':::-: ...... ...": 
:.:WOlNEm 6DANSK PATENT 1:'91994 
3..w.
..pC
y
.;':'",..' _-o . .0".,:...,:",..., 


'

::r. 


... ...... . 
'."

 '." 
.t' 


, 
.- 


" 


",., . 
..'\ 


I 
, 


t 
. -I
. 


..-. .. 
- - . 




. 

. .
. 
, .- 
.
, "'-
 
.
 


- 

 
\ 
. 


A NEGO 
 . 
BAWEŁN I .", ,. l 
.1 t 

.

-.


- 
. "'''''''''"..,,''''''
 

'''5'P:
 AKC. W ŁO DZI 





 Ul.PIOTRKOWSKA 139. 

 


...:'" 
'! .
 . 
. ... 
 


.... 


.. 



 
. 
. 
'!' 


. 
,. - 


...--, 
1.":-:; 



 
'I- . 




-, 
kB£
 


Fabrykaty nasze odznaczone zostały 
na Powszechnej VVystawie I{rajowej 1929 r. 
Państwo,wym Złotym Medalem 


A b o n a m ent w Bydf!oszczy w ekspedycji 1 aRenluracł. wraz z dod.allrami: 
.,Przy Rodzłnnym Stole", ..Gazeta Sportowa" I..Zyclę" 
wynoai kwartalDle 6,00 d, Da pocztach przez Ihltowełto " dom 7,U8 zł - mlesl
 
caDle 2.00 zł z odnoszeniem do domD, przez lisIowego 2.36 ał. w agenturach prowincjo- 
nalnych mleDh
cznłe 2.00 al. a od uonenlem do domu pracz rozo081c1ell 2,30 d. 
W razie wypadków spowodcwanych silll wyższą, pr.eszkód w układzie. strajkow lub ,_ P.. 
wydawnictwo Dlc odpowiada za doatarczanle plsma,a prenumeratorzy nie maj
 
pra"a do odszkodowania. Rł:kop1sow niezamówionych Redakcla nic zwraca. 


" 


O ł . 25 
ro8zy wiersz milirn., na .troDie 6 łam. Reklamy n8 stronie 
g oszen la 4 łam. szerokośCi 67 milirn.: za tekltern milim. 6U 
rullzy, 
w tekłcie na drugiej 1 trzeciej strome I ałoty, na dalazych .tronach 15 r:roIlJ.I.; 
Drnbne ogłoszenia słowo Iylułowe t5 groszy, katde dalsze 15 J:ru8Z}', . 
DOuuku;lłcych pracy 20 00 znitkl. Przy c:zęstem powtArzamu 'Idzicl.. SIę rabalu. .ł'rzy kon 
kursach i dochodzeniach sądowych wszelkie rabaty u;Jadalą. Ogłoszema za'l.ramczne d 25 
 
nadwyiki. Ogłoszenia Da len sam dZIeń, przyjmuje Się Iylko do RodL Q-lei pn;()3g:>4 
Skrzynka poczlowa nr. 54. Koolo czekowi!: P. 1(. O. Pomań Dr.