Muzyk Wojskowy. Dwutygodnik poświęcony kulturze muzycznej w Armji Polskiej 1928.08.15 R.3 nr 16

Nr. 16. - Rok III. 


. :'_'- 
.- ., 
. ,. 


... 
l. .... 'II 
-- ,. 
;_.. 


Oplata pocztowa 
ena pojed. 


.iszczoaa l'J.załtem. 
egzempl. 70 gr. 


... . 


. 


.. . ....,... 
'. , 


'o..
... 
': 


.,p- 


. . . 
 
:..... -"'" ...,. 


'. I 



. .',;
'. .. ....::..;. 
:'i

 '.
:" 


of.. 



.""'

...-: ..:............- . 

. "-:--..;c;..
 
. =:

.... 


. 


":
 


a 


.O', ... 
, . 




 

ł 
'.t 


r 

 ł 


. 


\0".1 ł. 


. ł 
. ...,:. . 
L-. ' . ',) . $ 
_ .::_
...,.:...::-, .:-::.......:
:....... :.-.,;....Z'.
...: 
 .. ..- .:. 
 ::.r . :;} J . '.' . , ' !
:.....::'--!:;,ł: 
 . 
 
---. 1iIt... . .... - ........ t . ..
.... '-"' 
. ,. ."'. ..",--. -.. 
 """, _ .
.............. ""=
" . "'" 
','-'" ..,.:.. .... 
.... .;.... .. .
. 
«J'! 
rr .."'" 
':"""" .. 
 ...........:::.
...

I...':'..:.

 ...._ .....
;
 -_"' :....;... , 1 -;.:: :
 
..
 ."'.

a 
-w.--. . _ - '. 4ł'

,;)

--.....;.,
.---
 ..t.._ .,.;..-:..
,.",;.:',
 .z. 
.. _ .___-.,...

 =


_""""""."1 -' .- _. -.. "'
v"""'''
 =-- .... 
'.. - 
.';;..:.:...
..;.. t _ 
 . 
. .. 
 ._' 
...-- . 
""'..ł. ' _..... . o£' _.-.o-r- ..;-
. -.. -" .... 
_
.'-".:.....,... . "'0 """ . s. , . .'-",-
 : -.' 
 :!.' -
. v;. '
',
;:;-_. .: 
. 
, __
s-
 
.
 
..

.... .
.- ...... ) ..-'\:.
 '- "-;;::.' '.
 
 
. 
. ..-""'.
 ...... '" . . ....,.,......... '" ... - - . 
.:j
:;:
;'.. . ;;:p '
_;""';:-A_'_ . - ":"' 
 ;J. 
. 
.I'." 
:".L.'.' .: .
 
.
'. 
 ,::
. -.,fo_. _..
 ..;. 2:.. .";"ó
 .}. 
_:r: : 1I'J -_
 .-. nJf

 
 . 
 II'" :- -"... -'. 
....;-,.
,,
 -. ..;
 " 
:}' il. 

"... 
..- .....
 .. ... 
......"l'-". _\.
";. 
"
.
: 
.,... . . ..' .-oC. - ""!'
' - -". .
.
 
""\.,
. 
-łł--'-............ . 



.... 
 ......-,\:S 

f", . .
-,...i
. 
.. .'
 
 


..'::;--
 
 
"i.'€:"'-2rA. 
.. . 
's.. ..-..:... 
 .r- 
'5 
 .:--.
 . . ...
"
 -= 
4_ . 


... 
 _.-... -===.: . 
 r ...s 
 . 

. 
 . -. - .. ::-,,1... 
.
::y,... .. 

 -. _ 
u .:r. 
:-........::: 
 
.. ..,. "" .a.


: 
.=__
.. "JlF' 'S!it'" . .
 
.; .....
e:.'" 
 - ....
 
.

 

 '* 
.' .-4'\ M U Y K ...;r---........ 
.
.'. ,r'. 
 


 ...- 

 . 
 

 
:. o
 _ 
 
..c"'- : 
'1
 ... -. 
. ...£-
 
; 
.... , :...
: i: - 
. 
 .. a j 
.,: .A 4Jt..
 .
 
V ,

. 
"" 
-I'
 
...
.: O SKO Y Ł, . 
f 

 
 --:
;:. 
, .. .
 
... 

.. r-
 
-.. - 
. 
. . 

 
t:-. . 
... 


..... 


 : 


;....... 


X:f, 



-'- ł 
.
. ::B 

ifłt' 
A 
. . .' JO. . i 
-.. -, 
I 
.'-. lO...; 
...... .. " 
r 
:.. . \. 

.
 
--\: 
," 


B 


f. 
" 


, 
,. 


. 1 
.
i.. 
 .

 
,. J." ,I - fII/!"'" 
" . t. , . . :..". 
.
.,' }.-I 
. i' · 
:
'-'n 
 . ',.. 
, . . .... 
id ,.
J:.._ _. '.- 
't 
oP;"".. 
'. 
.'" 


. . . 


Dwutygodnik 
poświęcony kulturze muzycznej 
w Armji Polskiej 


.' 


l 


; , 


-' 
.. 


,. 


.". 
--. 



.. . 


.... 
 


'-
 
t: 
.. . . 
,;.. .. 
;,fi:
:
. 
.. ...... 
... ..
; 


, . 

 '. -
.,....


.. . 

.:

 -- 


 .-;.., . 


. . 


.. 


.s 


..
':. 
 '
:
".""""'''
3.


-ł...:-'Jr!.-:-'- 

ł.-r- 
 
'.':"'
:-..ł.: _.: .. _." .__.. .."'- 
..... -1....

._.._ 
.
i.i
;

;

.. 
_. 
"-': ..-;:-
.;.:. ;;.:':r"
'r 

'=ł-..:

t.. .
.

.
:.
 


.... 


lo';' 
 


. . 


L
>>>
IOŁNIERZPOLSKI 


U 1111111.1111.1.1 11.1.11.1.11.1..1" 111111.1.1.1..... .IU"U..I .Li L 


NAJTAŃSZY POPULARNY 
TYGODNIKILUSTROVVANY 


poświęcony obronie P a

 twa 
oraz - tyciu i pracy wojska 


powinien znaleźć się w rękach każ- 
dego żołnierza-rezerwisty, członka 
p. w. i tych wszystkich, którzy in- 
teresują się życiem naszej armji. 


Adres administracji: 
Warszawa, ul. Ujazdowska 1 
Konto P. K. O. Nr. 76 
Telefon: Inspektorat, wewn. 42 


Przedpłata 
 
Rocznie 13 zł, półrocznie 7 zł, kwartalnie 4 zł, mie- 
siecznie 1.50 zł. Dla szeregowych i członków p. w. 
miesięcznie 1 zł, kwartalnie J zł. - Wpłacać należy 
w urzędach pocztowych lub listonoszowi. - Zagram- 
cą rocznie 20 zł, półrocznie 10 zł. 


Książeczki marszowe 


II LiU I LLU-ł-UJ_UJ 111.'11111111 , ,11.1111111.1..1.11 U 1.1111101..11'''''..1. 


wyszły w nowym nakładzie, bardzo wyraźnie 
i wzorowo wykonane, oprawne, format 15f1, '(12 1 /., 
42 stronic 
Cena za sztukę . . . . . 45 gr. 
Cena za 12 sztuk . . . 4 , 80 zł. 
Do nabycia 
w Redakcji "Muzyka Wojskowego" 
Grudziądz, Tusz. Grobla 181, tel.430 


"CUD NAD WISŁĄ" 
J. Koseckiego 


. 


do nabycia u kompozytora: 
Dęblin - orkiestra 15 p. p. 


Ukazała się w opracowaniu Bog. Sidorowicza 
na orkiestrę dętą 


"SERENADA" 
KARŁOWICZA 


w czterech częściach. 
Ci4łość kosztuje z przesyłką 45 zł. 
Orkiestry, które posiadają już część pierwszą 
i drugą (Marsz i Romans) mogą. nabyć część trze- 
cią (Wale I za 12 zł i część czwartą (Finale w for- 
mie tańca góralskiego) za 8 zł. Do nabycia tylko 
w referacie muzycznym MS'Vojsk. Wysyłka za 
pobraniem pocztowem. 



 - 


- 


Cztery marsze 
Wł. Wilkuszewskiego 
I 
. ar S " 2 P . h " 3 P t . Ił 
. "n l U y, ." lec ur, ." ows anlec , 
4. "Zbiorowy" 
nadające się na większe i mniejsze komplety orkie- 
stralne - pięknie brzmiące, bardzo melodyjne - 
w głosach. Cena 20 zł. 
"Kołysanka" 
walc VVł. VVilkuszewskiego 
w glosach. Cena 8 zł. 
"OdgłOSY ludowe" 
wiązanka pieśni ludowych na orkiestrę dętłł. 
Cena 15 zł. 


Do nabycia 
W Redakcji "Muzyka Wojskowego" 
i w firmie 
E. Schmal, skład nut, Lwów, Romanowicza II. 


Marsz 


Marszałka J. Piłsudskiego 
Wydawnictwo J Krygiera w Filadelfii U. S. A. 
do nabycia 
W Redakcji Muzyka Wojskowego 
Cena 5 zł. GŁOSY. Cena 5 zł. 
Za zal1czllil 1,10 zł. droiej - zwyllle porto 80 grosz,..
>>>
. 


Nr. 16. 


Dnia 15-go sierpnia 1928 r. 


Rok III. 


. .1 


'" I' UIIIIIIUIIIIIIII 


IMIIRlIlIIlIWlllIIHllQlIl!llUftllctllllł IIIIUllllIIKun IdułlłlllnIIMIKlIIII'tftłtIHllfllIUIHIUYQlUlIIIIIUlfIIłIWIUlIłU........II.UI 


. 


DWUTYGODNIK POŚWIĘCONY KULTURZE MUZYCZNEJ W ARMJI POLS
IEJ 
Popierany i polecony przez M. S. Wojsk. pismem z dnia 4-go sierpnia 1926 r. L. dz. 25547/org. mob. 
, . 
Wychodzi dnia l-go i 15-go katdego miesiąca 
Załoi)'ł:iel i nał:zeln)' redaktor: E U G E N J U S Z D A W I D O W I C Z, zamieszkały w Grudziądzu. 
Redaktor odpowiedzialny: Antoni Wiecaorek zamieszko w Grudziądzu - Adres Redakcji i Administracji: Grudziądz, 
Tuszewska Grobla 18 I. Nr. telefenu 430. - - - Zastępstwa Redakcji: w Warszawie, ulica 
Ioniuszki 8 m. 11. 
we Lwowie, ul. Zygmnntowska 7 II. p. kpt.-kplm. W. Wilkuszewski. 
Rękopisów niezastrzeżonych nie zwraca się. - Pisma bez dokładnego. sprawdzalnego podpisu bezwarunkowo 
niedopuszczalne. - Przedruk i tłumaczenie artykułów na języki obce bez zezwolenia redakcji wzbronione. 


. 


hllIUiIllIlIllIllOIlIII, 111111, .IIIJIIUIUUIIIIIIIIIUlIIII!IIIIIIKlIUIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIHlIUIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIUIiIlIllIlIllIllHhllmIUIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII[ 111111111111111111111111111111111111111111101111111111111 ,IIIIIIIIIIIIIIIJłIlIlYlllllllllllllllllnlllllnlIlIllIIVllIIllJłrnlllIIllIYIIIIIIWllllllllnłIUlIIIIIII1II.""IIIIIIIIII"nllllllll
IIIIIIIIIIII"IIIUI"IIIUIIIII,. HIIII IIIIIIIH,,"IIIIIIIIII' Jn"."W:
U 
T R E S Ć : "Tiadomości urzędowe. - \Vykaz utworów polskich opracowam ch na orkiestry dęte dok.). - Ś. p. \Viktor 
Barabasz. I Dr. Józef Reis: Staropolskie kancjonały jako źródło pieśni wieloglosowej dok.). - Prof. Dr, Józef Kolfler: 
O barwach orkiestralnych (ciąg dalszy). - Wasi: Nowiny Kujawskie. - Kronika muzyczna. - WYnIk egzaminów pod- 
oficerskich w orkiestrze 1 P. A. N. w Warszawie. - Wolne posady. Posad poszukują. - Szkoła elewów. - Wiedza mu- 
zyczna (powtórka). - Odpowiedzi redakcji. - Czasopisma muzyczne. - Reklamy. 


Wiadomości. urzędowe 


.... 


l\IINISTERST\YO SPRA \V \VOJSKO\VYCH 
Departa ment Piechoty 
L. dz. : 21484/0g. l\luz. 


\Varszawa, dnia 4. VIII. 1928 t. 


I 
. 
\V związku z mojem pismem L. dz. 15019/
Iuz. w sprawie ogólno-polskich rozgrywek orkiestr, . 
które się odbędą w listopadzie b. r. w \Varszawie, proszę Pana Generała o wy'danie następującego 
d . · 
zarzą zellla:, . 
Orkiestry wyeliminowane do konkursu państwowego winny grać w zespołach ściśle etatem 
określonych, a więc w 12-stu podoficerów zawodowych i 24-ech elewów. Braki elewów mogą być wy- 
równane orkiestrantami pozostającymi na etatach trębaczy kompanijnych. . Ze względu na szczupły 
skład instrumentalny orkiestr etatowych, grający na instrumentach perkusyjnych mogą być nie wli- 
czani na ogóln y stan. \V obec tego skład orkiestry biorącej udział w rozgrywkach mógłby obejmo- 
wać 12-stu podoficerów zawodowych, 24-ch elewów plus instrumenty perkusyjne, co dałoby w sumie 
-ł-O grających. 
Podkreślam jednak wyrażnie, że uzupełnianie orkiestry występującej w rozgrywkach w \Var- 
szawie orkiestrantami z orkiestr innych pułków jest niedopuszczalne. Każdy orkiestrant występujący 
w Warsziiwie winien prócz legitymacji posiadać przy sobie odpis karty ewidencyjnej, podpisanej przez 
dcę pułku. 
Otrzymują: 
PP. Gen. D-cy O. K. Nr. 1- IV. i VI-X. 
Redakcja ,,
Iuzyka Wojskowego" Grudziądz. 


Konkurs orkiestr wojskowych 
Sprawa etatu. 


SZEF DEPARTA
IENT{T PIECHOTY 
w z. O s t r o ,y s k i 
ppłk. 


!\IINISTERSTWO SPRA\V \VOJSKOWYf'H 
. Departam ent P iechoty 
L. dz. 21250/0g. Muz. 


\Yarszawa, dnia 4. VIII. 1928 T. 


, 
Stanisław Slebocki -- poszukiwanie 
(\tVedług rozdzielnika.) 
Proszę Pana Generała o polecenie sprawdzenia, czy w którejś formacji' podległej Panu Gene- 
rałowi nie służy Stanisław Slebocki, ur. w r. 1908 w Zgierzu. \Vymieniony służył jako muzyk kon-
>>>
2 


. 


traktowy w 1 p. ut krechowieckich i został stamtąd zwolniony w dniu 1 października 1927 r. For- 
macja, w której Ślebocki pełni służbę, winna zameldowa(' o tem wprost do MSW ojsk. Dep. Piech. bez 
zachowania drogi służbowej. Meldunki negatywne nie obowiązują. 
Otrzymują do wykonania: P. Gen. D-ca OK. I-II. Z r. Szefa Departamentu Piechoty 
P. Gen. 
-ca OK. IV-:X:, - do wiadomo
ci: Re- ZADEl\IBSKI '.major. 
, dakCJa ,..Muzyka W oJskowego" GrudzIądz, ' 


, 


Wykaz utworów polskich 
(Dokończenie) 


opracowanych na 
orkiestry dęte. 


Autor 


I " 


Tytuł dzieła 


Kto instrumentował 


U wagi 


Prosnak Wesele sieradzkie .. Ksionek - 29 p. p. w opracowaniu 
Prosecki To był sen, dumka Szwarc - 21 p. p. 
Przybylski Wiązanka melodyj polskich ? utwór znajduje się 
? w 5 p. p., ani autor 
ani instrumentator 
bliżej nieznani 
Pyszkowski Wale "Ce fut un reye" autor -9 p. 3. p. 
" "Na postoju" .. ., 
" "W zielonym gaiku" " " 
.. "Barcelona" . .. .. 
" "Na plaży Bugu" " " . 
" . "Przed świtem" .. " 
" "Nadzieja" " " 
" "Pierwsze spotkanie" " .. 
" "Dekameron" " " 
.. "W noc wigilijną" " " 
" Oaza" .. .. 
" 
" "Rajski motylek" " " 
Mazur "Na polowaniu" .. " 
" ,,\V kontuszu" " " 
" "Z teściową" .. " 
, Polka .,Jania" 
- . " 
" koncertowa na dwa kornety .. .. 
" " na barytonie " " 
" .. Drozd .. .. 
Polonez na solo bas Es .. ., 
T aniec hiszpański " " 
Romans "Oczekiwanie" .. .. 

Isza polowa " " 

Iarsz "Król puszczy" .. " 
" "Poznańczyk" " " 
.. .,Do defilady" .. .. 
" "W spomienia o Warszawie" " " 
" "Pożegnanie z Wilnem" .. .. 
" ,,3 Maj" . " 
" "Trębacz czarodziej" " " 
" "Z fanfarami" " .. 
Reszke Bogumił Staropolski oberek autor - G p. p. Leg. 
!\larsz "Student" . " 
Fanfary powitalne .. " 
Marsz żałobny " " 
Andante na offertorium " " 
Moderato na Sanctus " .. 
Preludium " " 
Hymn Bogarodzico . " 
" 
Rosse Julian Wiązanka polsk. pieśni popularnych autor - 35 p. p. 
W górach Strzegowa, walc " .. 
Wspomnienie, walc , 
" " 
Współczesny, mazur " " 

Iarsz pułkowy 35 . p. " " 


p
>>>
3 


Autor 


Tytuł dzieła 


Kto instrumentuwał 


Uwagi 


. 


. 
Rodkiewicz 
1arsz 22 p. p. autor - 22 p. p. 
-
 
Różycki Ludomir "Casanova" , fantazja Niemirowski - 25 p. p. w opracowaniu 
. Kiernowicz - 76 p. p. 
" 
Legenda Chmielewicz - 58 p. p. 
Osada - 5 p. a. p. prawdopodobnie 
"Pan Twardowski", wałe Tymosławski - 75 p. p. 
,.Ja kocham ją", pieśń Oawidowicz E. - 67 p. p. 
R lIncł Karol Zdenko Krakowiak fantastyczny autor - 3. p. s. p. 
Marsz 12 p. p. " " jest w M. S. \V ojsk. 
Pułkownik Frank, marsz " " 
\V ojenko, wojenko, marsz " " 
Fantazja góralska " " 
Msza wojskowa " " 
Rutkowski 
lów do mnie jeszcze, pieśń ? znajduje się w 25 
p. ułanów 
Sawlcki I Krakowiak, marsz autor - 30 p. p. 
Sidorowicz B. ,.Do szturmu", marsz koncertowy autor -- 
L S. Wojsk. 
Kantata ku czci gen. Norwida " " 
Grunwald, poemat symfoniczny " " w opracowaniu 
Sieprawski Komendantowi, marsz Dulin - 64 p. p. 
Signo Od dworu do d woru, kujawiak Da widowicz - 61 p. p. 
Sikorski Antoni \Viązanka humorystyczna autor jest w 30 p. p. 

Iarsz 30 p. strz. kon. " " 
)'Iarsz żałobny " " 
Skirmunt Polonez z oper y "Pan \V ołody- Sz reyer - 20 p. p. 
jowski" 
Sochor Antoni 
Iarsz Nr. 1 autor - 3 p. s. p. 
1Iarsz Nr. 2 " " 
Sołtys M. Siefanki Kanaś - 4 p. s. p. w opracowanIU 
Sosnowiec \V acła w Biały orzeł, wiązanka autor - 53 p. p. 
Nasz kraj, fragment na motywach " " 

Ioniuszki 
Skała, polonez " " 
Naszemu zwycięzcy, kantata " " 
Prezydent, marsz tryumfalny ,. " 
Pod sztandarem zwycięzcy, marsz " ,. 
53 p. p. 
Bohaterowie lwowscy, marsz " ,. 
Legjonista, marsz !' " 
Góralczyk, marsz " " 

Iadelon, marsz " ., 
Chopiniana, fantazja , ., " 
Stefan i U wertura C-dur S!edziński - 36 p. p. 
Polonez militarny " " 
Noc i poranek w obozie " " w opracowanIU 
solo kornet 
Polonez militarny Nr. 2 Reszke - 6 p. p. Leg. . 
Szałkowski Romans amerykański (?) autor - 6-1- p. p. 

yjmy w zgodzie. marsz t " " 
l\larzenie nad \Visła, walc " " 
. 
\V spomnienie Podola . 
" " 
Jadzia, romans . 
" " 
Kłus, marsz dla kawalerji " ,. 
Szkou la \łVierzący, pieśń kościelna autor - 83 p. p. 
Pułkownik 'N aniczek, marsz " " 
Gen. Stanisław Haller, marsz " " 
l . 
11 r z 


Ch ebowskl, l a s
>>>
4 


Autor 


U wagi 


Tytuł dzieła 


Kto instrumentował 


Szreyer Juljusz 


Szternalski 
(S ternaIski ?) 


Szwarc Aleksander 


Szyfers Tomasz 
Swierzyński 


Tymolski 


Tymosławski Konst. 


, 


Urbanyi 


V orel Jarosław 


Wieniawski 


Wilkuszewski 'VI. 


Stary kapral,. marsz 

Iarsz fanfarowy na temat pieśni 
"Pod zielonym dębem" 
Pamiętnik żelaznej bryg., wiązanka I Tomaszewski - 15 p. a. p. 
Lotnik, marsz "" 
Nadzieja, impresja muzyczna Dulin - 64 p. p. 
Serenada. "" 


niejasue, czy to pieśń 
oryginalna czy tran- 
skrypcja, czyja? 
Chrapczyński - 1. p. a. n. prawdopodobnie tyl- 
ko na samą blachę, 
jest w 30 p. p. 


\Vstęp do oratorium .,Nazareńczyk" 
Bojowy hejnał trąbki grają, marsz 
Fort 'Viniary, marsz 
Równy krok, marsz 
Frankopol, marsz ' 
U roczysty marsz 
Żałobny marsz 
Fanfarowv marsz 
:Marsz Le"'gjonów PolskIch 
Góralu czy ci nie żal, parafraza 
Romans F-dur 
Polonez B-dur 
Patrol polski, utwór charaktery- 
- styczny 
Szkice z dnia i nocy, wiązanka 

lodlitwa 
Bracia patrzcie ino, kolęda 
Smiało naprzód, marsz 
Spij wiecznym snem, marsz ża- 
łobny 
Oberek 1. 
Oberek 2. 
Uwertura liryczna C-moll 
Uwertura do opery "Książe ordy- 
nat" 
Scena baletowa z opery "Książe 
ordynat" 
'V stęga Wisły, krakowiak 


Hej z góry, mazur 


I Poznańskie dzieci, marsz 
Defilada, marsz 
Marsz fanfarowy 57 p. p. 
Hallo, hallo, radjo Poznań, marsz 
\Viązanka melodyj ludowych 
Darowało mi dziewczątko, pieśń 
, 


Chanson polonaise, mazurek 


Kujawiak 
Legenda 



Iarsz 40 p. p. 
Marsz pułkownika Langnera 
Zwawo chłopcy, marsz 
Pobudka, marsz 
Banderja, marsz 
Nasz głos, polonez 

Isza 


-- 


autor - 20 p. p. 


" " 


autor - 7 p. a. c. 
" " 
" " 
" " 
" " 
" " 
" " 
" ,. 
" " 
" " 
" " 
" " 
" " 
" " 
autor - 21 p. p. 
" " 


" " 


" " 


autor - 6 p. s. p. 
Szreyer - 20 p. p. 


" 


" 


? 


:Michalski st. sierż. - 
61 p. p. 
Vorel - 57 p. p. 
autor - 75 p. p. 


" 


" 


autor - 57 p. p. 
" " 
" " 
" " 
" " 


" 


" 


:Maćkiewicz 
Dołęgowski --:- 22 p. p. 
Sosnowiec - 53 p. p. 
autor - 40 p. p. 
. 


w opracowaniu 
w opracowanI u 


w opracowanIu 


znajduje się w 19 
p. p., kto instru- 
mentował? 


. 


" " 
" " 
" " 
" " może drukowane? 
" " " " 
" "
>>>
5 


Autor 


\V ojakowski K. 


W roń ski 


, 


Zabielski J. 


Zakrzewski 
Zawadzki 


Zielonka .A. 


Zygmuntowicz A. 


I 


Tytuł dzieła 


I Kto instrumentował I 


autor - 2 p. a. p. 


U wagi 


Powiew z ojczystych pól, wiązan- 
ka pieśni ludowych i legjonowych 
Od Krakowa, mazur ? 
Z nad Wisły, mazur V ore] - 57 p. p. 
Uwertura huculska Knysak - 19 p. p. 
Konwalje, walc ? 
Na ratunek, mazur sL sierż. l\Iichalski - 61 pp. 
Jeszcze Polska nie zginęła, polonez sL sierż. Gradowski - 38 pp. dane niepewne 
Arja i dumka z warjacjami Ksionek - 29 p. p. 
Kantata autor - 20 p. p. autor nie żyje, ma- 
nustrypty.w 20 p. p. 


Pieśń bez słów 
Preludium C-moll 
Biały orzeł, marsz 
Wiązanka pieśni polskich 
Szumka 'ukraińska- 



\daś. marsz 


Żart i powaga, fąntazja 


Poranek majowy, fantazja 
Walc "Dlaczego" , 
Zeleński \Vładysław W Tatrach, uwertura koncertowa 


ł 


Żeleński \Vładysław \V Tatrach, uwertura koncertowa 


" 


Zukowski 


\Vit Stwosz, marsz uroczysty 
Intermezzo z opery "Goplana" 


Polonez op. 37 
Mazur Nr. 2 


W naszej wiosce, pieśń 
A ve ,Maria 

sza r 


t 


Cymerman 
Sledziński - 36. p. p. 
Szreyer i Zabiel ski znajduje się w 20 p. p. 
Szał - 68 p. p. 
Sosnowiec - 53 p. p. 
\V ęgrzynowski - 3..f. p. p. niepewne czy to jest 
całkiem nowa instru- 
mentacja, czy tylko 
przeróbka instru- 
mentacji Szreyera 
i Zabielskiego 
Dołęgowski - 22 p. p. niepewne, czy cał- 
kiem nowa instru- 
mentacja czy prze- 
róbka jakiejś innej. 
w opracowaniu 


" 


" 


" 


" 


" 


" 


autor - 7 d. a. k. 
Adamczyk - 31 p. p. 


? 


- 19 p. p. 


autor 


" 


" . 


-' 


't 


Grabowski - 62 p. p. 
Sledziński - 36 p. p. 
? 


jF-st w 19 p. p. 


w opracowaniu. 
jest w 9 P ul. 


" 


" 


" 


nie podane która 
szumka 
utwór znajduje się 
w 19 p. p., który nie 
podaje bliższych da- 
nych co do autora 
ani też kto jest in- 
strumentatorem 
utwór znajduje się 
w 82 p. p. 


" 


" 


w pryw. posiadaniu 


znajduje się w 43 
45 . 
r 
p. p., p. p. l _.) 
p. ut. bez podania 
kto instrumentował 


Kanaś - ..f.. p. s. p. 
W ęgrzynowski - 3..J. p. p pożądane wyjaśnie- 
nie co to za kompo- 
zycja, może z Suity 
wyjątek 
 
Kanaś - 4 p. s. p. , 
Tomecki - 84 p. p. 
Kanaś - ..f. p. s. p. 
Tymosławski - 75 p. p. prawdopodobnie tyl- 
ko wyjątki tej mszy
>>>
6 


-- 
Z kroniki żałobnej 


, 
s. p. Wiktor Barabasz 


Dnia 
6 lipca 1928 r. w Krakowie odszedł na 
zawsze Ś. p. 'Viktor Baraoasz, dyrektor konser- 
watorjum krakowskiego. 
s. p. 'Viktor Barabasz ur. 3u sierpnia 1855 r. 
w Bochni pod Krakowem. Studja muzyczne od- 
był w Konserwatorjum w 'Viedniu wespół z Janem 
Gallem, którego utwory chóralne wprowadzał pier- 
wszy w programy. koncertowe. Po powrocie do 
Krakowa oddał się ś p. 'Viktor Barabasz całko- 
wicie pracy pedagogicznej, jako nauczyciel gry 
fortepianowej, oraz pracy organizacyjnej w dzie- 
dzinie życia muzycznego. Jako taki był jednym 
z pierwszych, który w r. 1879 rzucił myśl utwo- 
rzenia Chóru Akademickiego ze słuchaczy 'V szech- 
nicy Jagiellońskiej. Na czele chóru stanął Ś. p. 
\V. Barabasz jako pierwszy i długoletni dyrygent. 


W parę lat potem w r. 1886 powierzyło Tow. 

Iuzyczne w Krakowie młodemu dyrygentowi 
Chóru Akademickiego ster Towarzystwa w cha- 
rakterze dyrektora artystycznego, na którem to 
stanowisku również lIługi szereg lat owocnie pra- 
cował aż do r. 1908. Pracuj,!c równocześnie nie- 
przerwanie jako profesor Konserwatorium Tow. 
Muzycznego, objął po śmierci \V ł Zeleńskiego dy- 
rekturę Konserwatorjum, na którem to stanowisku 
za
koczyła go śmierć. . 
Cała długoletnia działalność Ś. p. dyr. Bara- 
basia poświęcona była wyłlcznie twórczości mu. 
zycznej polskiej. 
Cześć Jego pamięci! 


\ 


- 


DU. JOZEF REISS. 
Staropalskie kancjanałg jaka źródła pieśni lDielagłasa
ej. 
(DokOl1czenie.) 


Drugi zbiór, o wiele lic
niejszy od Kancjonału 
puławskiego, posiada jako unikat B i b l i o t e k a 
Ordynacji Zamojskiej w \Varszawie. Ka- 
talog tego zboru, złożonego z 59 luźnie wydanych 
u 
I a t e u s z a S i e b e n e y c h e r a pieśni i psal- 
mów m i ę d z y r. 1556 a 1558, ogłosił Bronisław 
Chlebowski w pracy: "Najdawniejsze lwncjonały 
protestanckie" (str. 28-34) a po nim Z. Jachimecki 
)Spraw. Ak. Um. 1912). B. Chlebowski określa ten 
zbiór mianem "s kła d a n e g o k a n c j o n a ł u m a- 
ł o p o l s k i e g o". Xazwa niezbyt trafna,mogąca 
wprawić w błąd, ze względu na to, że niektóre 
pieśni tego zbioru są albo przedrukiem pieśni, 
zawartych w Kancjonale puławskim, albo pocho- 
dzą z tych samych drukarń i tego samego roku, 
a nadto dlatego, że nie stanowią one jednolitej 
całości, ugrupowanej przez jakiegoś wydawcę we- 
dług pewnego planu, lecz są przypadkowo zebraną 
kolekcją luźnie ogłoszonych pieśni, które prawdo- 
podobnie sprzedawano na odpustach i jarmarkach 
czy to dla propagandy dyssydenckiej czy dla roz- 
powszechnienia ich między lurlem. Niektóre z tych 
pieśni dostępne są w wiernych p o d o b i z n a c h, 
które Stefan, TJ rszula i Kazimiera P r z y b o r o w- 
scy ogłosili w r. 1880-1882. 
Po największej części wydawano te pieśni 
a n o n i m o w o; niekiedy tylko osłaniano tajem- 
nicą nazwiska, umieszczając nazwisko autora all?o 
w formie akr o s t Y c h u, albo jako m o n o g ram. 
Sprawę tę omawia mój artykuł, umieszczony w 
kwartalniku "Reformacja w Polsce" , Warszawa 1921. 
Nr. 4. str. 310-314. 
W środ kompozytorów-monografistów pierwsze 
miejsce zajmuje obok Wacława z Szamotuł kom- 


....... 


pozy tor niewiadomego nazwiska, podpisujący się 
monogramem C. S. O charakterze jego techniki 
kompozytorskiej świadczy następująca pieśń 4-gło- 
sowa w tonacji fryzyjskiej, której melodja, spoczy- 
wająca w tenorze jest jakby parafrazą hymnu 
"Te Deum". 
Pieś,; nowa, w której jest dziękowanie ParIU 
Bogu wszechmogqce11lu, że maluczkim, a prostakom 
raczył objawić tqje1ll11ice K.rólestwa swojego. 
'V Krakowie łJazarz Andrysowic wybijał 1556 
Bib!. XX. Czartoryskich Kancjonał pul. Nr. XI, 
nadto Bibl. Hutten - Czapskiego w Krakowie (v. 
Katalog Kopery 
r. 207, str. 167). 
Drugie wyd. u Mat. Siebeneychera 1558. Bib!. 
Ord. Zamoyskiej K. 200-203. ' 
Akrostych tekstu daje nazwisko: .,Zofja Ole- 
śn icka z Piesk owej Skały" (koł o Ojcowa). 
[
 [ --- 1 J 
- roi . I I I I 
...
-0 -0 -0-0- I 1,,-0- 
:2 - 0___'{
--1-:- c .2 
- 
 .-- i- 
I F I 
Z o - cho - tnem ser - cem cie - bie wy- 
['):L'!= 0 
 o--:- ł -J_
Lo J- J- J - 
:=l 


-o- 

o 
..i

-=-
 J 
, 
l & 
-k \: =-;l=-t
-il?#rf. 
r;= 
 
sła - wiam mój Pa - nie, żeś Ty 0- 
-9 I J.- 
 J I I , .0,- 
l 
 -;-:-- -- -===-
 
 - 0 - 7- I - O - 
 J 
. 
 -..- --
 - --0 --- 
I - -= -p-r- - - (.J I i - 
 
,-", ' I -
>>>
--....... 

l
8 =-?1rc-Tr
 W*r= 
 
kiem la - ska - wem ra - czyI wej - tzeć o pie - 
___ J ,J J J-J. I 
 

j J J J [
 ') :-=8- J (l c_- e -. J- 
-::: 
[ 
r= o-
_
e - .... -:r - p 
 t..--f'-=
'" -oj E:" r:--- '" 
 :" - c- ł f -y=t' , - d 
__ P I I . I 
""""----"' wszyt-ką da - je w moc 
t 
-{I)i: ł=:i: [ 
1
::i:1c=;t=1 l - 
-: ::-
--= 
 -1-== I -- I 
-= IJ c.
. 
I -6 1 I 1-1 I I "19_ 
- - -0-
- 
_:ł::=7C1I- 
I P "19 - - - - "'- 
na mnie Nie zgar-dzi-łeś słu - że - , r i . 1;,'5" 
9- .! '" 
I J. .J d 
 J -- J J I I ce Two jej. - 
. [ -Q U= [ 61 (;) I I 

 0_- 
 rrr-
ITf-r=F-r=1 r 9

==-
-c- 
I I -
 
I 
[ł- -_o-J=-
+: t 
)-(#rJ-e- ==r 

I
J- 3 

r r -lj
O- -1;,'5"::=Ec- 1 _,_J 

 J 
 J J 
r
. - c t - 0 o =ł - --=::I 
E '/;- o -F-- r- =-9-- o =-1 0 
I- 
:=J 
bni ce Two jej Któ - ra się 


7 


r-f 
o =J==+=ll J 
 -J I I .T 
 
!J2=
 f f 
-
 r - r - 
- ----! 


=l- 
 
(] -. . 
61-==1-:;.t -. CJ --::::::Jj ( . s. 
I I I 
I 
\:.I 


Facsimile tej pieśni opłośił " ó j c i c k i w "Bibl- 
staroż. piso poL". Tom L 1843. 


Czytajcie Muzyka Wojskowegol 


PROF. DR. ]()ZEF KoFFLER. 


o barwach orkiestralnych 
. 


(Ciąg dalszy). 


.)
: 
 b 
.
 
J

 ,Id- 1- :: f 
. rr
 
 ,..- --- I 
L':I I.ł ! I' 
 . I 
\ VIa .!. 
 _ ...._. ., ! -- 
 ___I 
. t =='-== t -- - _ · _
 - - ---,-- - ). ł j 
Vlc r=-- - - i
 
r-

 
Pr.. 
- 
 -. 
--t : II i 
"-- .- I 


Kolorystyczne środki. 
I. Instrumenty smyczkowe. 
1. \Vłaściwości grup,y i jej członków. Cechy 
i możliwości techniczne. 
Historyczny rozwój wykazał znaczną wyższość 
instrumentów smyczkowych nad wszystkiemi in- 
nem i grupami instrumentalnemi, dlatego też sta- 
nowią one rdzeń aparatu orkiestralnego. Ich wyż- 
szość i wyróżnienie są usprawiedliwione nie tylko 
przez ich bogate środki, jakoteż zdolności dyna- 
miczne i techniczne, lecz zarazem przez bardzo 
wielką zdolność kolorystycznego wyrazu, który 
sięga od najdyskretniejszej obojętnej bezbarwno- 
ści aż do najwyższego up01enia. Również psy- 
chiczne ich zdo
ycze są prawie uieograniczone: nie- 
ma ludzkiego uczucia, niema tajemnicy duszy, któ- 
rej by ci czarodzieje nie potrafili oddać. Ich zdol- 
ność wyrazu sięga z łatwością od najglębszego 
bólu i najbardziei melancholijnego przygnębienia 
aż do największej radości, aż do wybuchu naj- 
dzikszych namiętnoś;i. 
Przez swą bar\\
ę, która w porównaniu z in- 

trumentami rlętemi jest prawie indyferentną, two- 
(Mendelssohn: Walpurgisnacht) 


Nr. 5 


rzą instrumenty smyczkowe środkowy poziom or- 
kiestry, od którego odbijają się wyraźnie bardziej 
charakterystyczne barwy dźwiękowe instrumentów 
dętych. Stanowi to doskonały środek do plasty- 
cznego kształtowania układu orkiestralnego. Na po- 
dłożu wytrzymanych lub figurowanych akordów 
w instrumentach smyczkowych zarysowują się 
dokładnie linje instrumentów dętych. Lecz i na 
odwrót wyraźnie słyszymy linje instrumentów 
smyczkowych mimo wytrzymanych lub powtarza- 
nych akordów w instrumentach dętych, bez wzglę- 
d u na ich położenie i krzy żowania. 
\V starszej praktyce zadaniem instrumentów 
smyczkowych jest prząść przędziwo muzyczne; 
. tylko na wypadek szczególnych wymagań wyra- 
zu używano barw intenzywniejszych, które nabie- 
rają większego znaczenia właśnie przez zestawie- 
nie i porównanie z barwą dźwiękową instrumentów 
smyczkowych. 
Mimo, że grupa smyczkowa rozpada się na 
cztery członki różniące się całkowicie z powodu 
zakresu i położenia w wysokości tonów, możliwem 
jest użycie całej grupy, zamieniając ją niby na 
jeden instrument, jak to wykazują nast. przykłady: 


..
>>>
""'""'"" 
 
)
 J 
p
 . ; 
.
. 
 

 
; ,. 
 ------ ... . - 
. . 
 
 I
 
 
 . t 
.... ...
 .. - "" 

 -I 
- 
 --- -- 


.
-
=-
JC-
- -- i::. 
I ", 
 ' 
. . , . ' I ' 
.---1-l J -': 

" ;.lL 
..łJ.l _. 
. _-
_ _ b 
-- 
 


 
....,.-r*

 TT 
 --i i - i "" ,, ;' 
, . --1 I r I "
 
c ,I 


8 


(Mendelssohn: Hebrydy) 
. Nr. 6 


F=:; .::::: ::::: 
 
 --- " 
1 
 - d--l- 
J -r-
') '- I G d-J _ - 
VI 
!" -F
 
-łfg

r1-
-£ 
2 - --==- 
 - ::t-: 
I P 
 ' -...- '--. 1 ::::.-/ 

 k- 
Yła .. .,..
!-- r -=:= 
I , -,-l--- 


c*) 

-:--- _ t4f-
-t=:iJ==f

 
ir- r j i 
\V obydwu wypadkach słuchacz nieuświarla- 
mia sobie prawie, że linja rozdzielona jest na roz- 
. maite instrumenty. 
limo, że barwa dźwiękowa 
poszczególnych instrumentów smyczkowych róźni 
się nietylko co do wysokości. 1 ak powstaje też 
bardzo łatwo silny kontrast już w przykładzie 
Nr. 6, gdzie skrzypce odbijają wobec innych nie- 
tylko rytmicznie, lecz również przez barwę jak 
światło i cień. 
Najbardziej kolorystycznie charakterystycznym 
instrumentem smyczkowym jest altówka. To jest 
też powód, że 
fozart w swych kwintetach smycz- 
kowych przepisuje dwie altówki, któremi operuje 
po mistrzowsku. Jak później poznamy, jest al- 
tówka jedynym instrumentem smyczkowym, który 
doskonale łączy się z instrumentami dętemi (drze- 
wo). 
Sposoby kolorystycznego użycia altówki są 
następujące: 
a) altówki grają ponad skrzY(Jcami; 
b) altówki grają frazę (urywek melodji) w tern 
samem położeniu co skrzypce grały bezpo- 
średnio przedtem lub grają bezpośrednio 
potem, 
c) altówki grają poniżej wiolonczeli. 
\V tych trzech sposobach wyczerpane są rów- 
nież główne typowe kolorystyczne kombinacje in- 
strumentów smyczkowych. 


Nr. 8 
\'1 1 fŹ; " ,. 
2 fEL 
I '" 


1 
VI 
a 2 


1 
Vlc 
2 


. 


Górna wiolonczela głuszy przez swą ostrość 
w tej wysokości wszystkie inne instrumenty, kon- 
centruje na siebie całą uwagę i niszczy jednoli- 
tość brzmienia. Niebyłoby to powstało, gdyby 
altówka objęła głos górnej wiolonczeli, mniej wię- 
cej jak w następującym przykładzie: 


*) VI = Violino (skrzypce); VIa = Viola (altówka); 
Vlc = Violoncello (wio)onczela); Kb = kontrabas. 


Niestety, wzgląd na ograniczone miejsce cza- 
sopisma nie pozwala nam na dostateczne poparcie 
wszystkich wypadków przykładami. Ograniczymy 
się do najbardziej charakterystycznych. 
Ad b) należy zauważyć, że jest to jeden z naj- 
wybitniejszych środków kolorystycznych. Pięknie 
i wcale niedwuznacznie używał środka tego bar- 
dzo często ,Mozart w swych dziełach kameralnych, 
n. p. w kwartecie Nr. 1 (Rachel Nr. 387) część 1: 
Nr. 7 


Via 


VI 2. 


 f) __ - 
-.-..--+ 
-- VI
j
 
Vlc 




 .
 
VI 1 
 , 
--::..:ł_ - _ V12 · 

 #=Ii- T I 
c 
 _ 


- 


-+ 


Altówka gra w znacznej nawet wysokości ury- 
wek melodji, które skrzypce drugie powtarzają 
zmieniają jedynie zakończenie przez przesunięciu 
zakończenia o oktawę w górę. 
\Vszystkie wypadki przeważania barwy altówki 
zamierzają i osiągają efekt brzmienia nabożnego, 
organowego. 
Barwa dźwiękowa każdego pojedynczego in- 
strumentu smyczkowego jest niewyrównana, tak, 
że już na jednym i tym samym instrumencie moż- 
liwie są zmiany barw. To, jakoteż gra na jednej 
strunie jest kolorystycznym środkiem, którym vir- 
tuozowstwo bardzo często i dużo się posługuje. 
Obydwie krańcowe struny są najbardziej cha- 
rakterystyczne. Najniższe brzmią ciemno i po- 
nuro, natomiast najwyższe jasno i ostro. 
Dlatego należy pamiętać, że tony struny C i G 
na altówce. nie dadzą się zastąpić przez wiolon- 
czelę, gdyż w przeciwieństwie do ponurej głębi 
tonów altówki, wielonczela brzmi w tern położeniu 
bardziej lśniąco i przenikliwie, prawie natrętnie. 
J\iezważanie na to prowadzi do niespodziewanych 
i niepożądanych efektów, jak można zaobserwo- 
wać u Brahms'u tV sekstecie smyczkowym OfJ. 18. 


/ 


..;;... 
-:"" 


Via 


Mendelssohn Meeresstille) 
Nr. 9 
.--- 
r r+ir:.f;=:rii l=i
 h. --'-
 . 
I ' 
f!i 
 = .. ., -+- I- I,. _
 . 
i . . . I 
! 
 . 
r

 

 . :J..
 _ 
 .-t= 1-, , 
 

. 

 
;;o 



._ .
 r , -I
"
_ 


Vlc
>>>
.... 


Prócz dyferencjonowania dżwięku przez poje- 
dyncze struny, posiadają instrumenty smyczkowe 
jeszcze inne sposoby, by zmip.niać swą barwę 
dżwiękową. 
Przez nasadzenie tłumika (qm sordino) ton 
ich psuje się, staje się delikatny, zamglony, lecz 
również nieco nosowy. Jest to środek o nadzwy- 
czajnie czarującym i delikatnym efekcie kolory- 
stycznym. Używali go już Handel, Haydn, Mo- 
zart i Beethoven; lecz dopiero póżniejsza roman- 
tyka należycie go wykorzystała. 
Flażeolet zmienia barwę instrumentów smycz- 
kowych całkowicie. Jest on zarówno środkiem 
ozdobniczym virtuozowskim, lecz zarazem kolory- 
stycznym o brzmieniu delikatno-eterycznem i He- 
towem. 
\Vymienić tu należy również granie odwrotną 
stroną smyka (col legno = drzewem), przez co 
ton zmielłia się prawie w szmer; następnie gra 
przy kobyłce (suI ponticello) i ponad szyjką (suI 
tasto). Przy pie
wszym sposobie wykonania ton 
jest metaliczny, szorstki, w piano prawie o złotym 
połysku; przy drugim sposobie ton mieni się ete- 
rycznie. Te trzy ostatnie efekty nieznane są 
w epoce klasycznej i wczesnego romantyzmu. 
Chyba zaliczyć należy tu Haydna symfonję Nr. 
67 F -dur Adagio, gdzie przypisane jest coli legno 
delf arco. Interesującym jest również fakt, że 
w tej samej symfonji wymaganym jest na drugich 
skrzypcach strój struny G o ton niżej - na F. U ). 
Należy jeszcze wspomnieć o sposobach uży- 
cia smyka, które wprawdzie nie zmieniają barwy, 
lecz ją - można by powiedzieć - przyprawiają. 
Rozmaite rodzaje staccato czynią ton bardziej pi- 
kantnym, różnorakie sposoby legato bardzo śpie- 
wnym i słodszym. 
Do tego rodzaju efektów należy również tre- 
molo, które można wydobyć dwoma sposobami: 
albo przez szybkie powtarzanie tego samego tonu, 
lub też p rzez szybką zmianę :dwóch tonó
 (po- 
**) N. Nef: Geschichte der Symphonie und Suite, S. 158. 


9 


dobnie jak tryl w większych interwałach niż se- 
kunda). Tremolo jest zgęszczeniem efektu dżwię- 
kowego, a dopiero wysokie lub niskie położenie 
tremolowanych tonów wywołuje często opisywane 
wrażenie ciemnej zgrozy lub jasnego blasku. Kla- 
sycy używali bardzo często tremolo ćhoć prze- 
ważnie tylko by uczynić układ szumniejszym 
i ruchliwszym. Bardzo często tremolo służy do 
wywołania efektów muzycznego obrazowania (pro- 
gramowa muzyka). 
Drzenie tremolo jest. jako czarujące pr
e]SCle 
od przejrzystości do rozpływania się wrażenia to- 
nu jednym z najsilniej wykorzystanych efektów 
w epoce romantyzm1J. Szubert używa tremolo 
nawet bardzo często w swej muzyce kameralnej. 
O ile tremolo właściwie nie zmienia specy- 
ficznego brzmienia instrumentów smyczkowych, 
o tyle można pizzicato uważać za jego negację. 
Przez szarpanie strun, a więc przez prowadzenie 
techniki właściwej instrumentom harfowym pow- 
staje ton bardzo do nich podobny. Prócz swych 
swoistych właściwości dżwiękowych posiada pizzi- 
cato jeszcze cechy i zdolności silnego środka ryt- 
mizującego. Zdaje się, że w zaczątkach cel ten 
nawet przeważał. Xawet w często cytowanym 
Roczątku z andante V. symfonji Beethovena służy 
pizzicato przedewszystkiem dla celów rytmicznych. 
Tę właściwość dzieli pizzicato z kotłami (i podoL- 
nem i instrumentami perkusyjnemi), których tony - 
szcz
gólnie na kontrabasie - bardzo silnie przy- 
pomma. 
Z drugiej zaś strony posiada pizzicato również 
wybitne zdolności kolorystyczne. O swoistym efek- 
cie jest użycie pizzicato w całym chórze instru- 
mentów smyczkowych. Orkiestra smyczkowa za- 
mienia się wówczas w olbrzymią harfę. Również 
czarującym jest kontrast pizzicato części instru- 
mentów. smyczkowych, podczas gdy reszta gra 
zwykle smyczkami. 
Tern samem wyliczyliśmy najważn"iejsze środki 
kolorystyczne, które można wydobyć z techniki 
instrumentów smyczkowych. (C. d. n.) 


l\lały feljetoll. 


Nowiny Kujawskie 


\Vywiązując się z zapowiedzi w poprzednim 
Nrze 13 z 1 lipca 192e danej \V. P. Redaktorowi 
i P. T. Szan. Czytelnikom naszego kochanego ,,
lu- 
zyka \Vojskowego", będę dalej gawędził o spra- 
wach, które może i zainteresują niektórych. 
Zanim przystąpię do krótkieG"o opisu (po sezo- 
nie tutejszym) działalności doś?owocnej poprze- 
dniego kapelmistrza orkiestry 59 pp. por. Szpulec- 
kiego - wypada mi z chwili obecnej zamieścić 
garść miłych spostrzeżeń z życia orkiestr tut. gar- 
nizonu inowrocławskiego. A zatem, jak wiadomo 
wszystkim, Inowrocław, mając znakomite solanki, 
radjoaktywne kąpiele borowinowe i inne urządze- 
nia lecznicze - jest miejscem kuracyjnem szeroko 
w Polsce znanem. Zatem i kuracjuszy zjeżdża tu 
masa, ze wszystkich stron Polski - a czasem i z za- 
granicy. Piękny park solankowy jest oczywiście 
wobec tego stałym "rendez-vous" kuracjuszy oboj- 
ga płci i różnych stanów. 
Zatem dla rozrywki kuracjuszy Zarząd tutej- 
szych Solanek rokrocznie angażuje orkiestry tut. 


garnizonu 59 pp. i 4 pap., które stale, przez cały 
sezon od połowy maja do końca września, dwu- 
krotnie dziennie koncertują. \V tym sezonie kon- 
certuje tylką orkiestra 59 pp. pod. batutą wytraw- 
nego kapelmistrza por. I. Skupieńskiego, którego 
fachową pracę na Kresach wschodnich w 44 pp. 
- pracę cichą, celową a konsekwentną, o walorach 
artystycznych - zaszczytnie podkreślił w Nrze 
13 b. r. tej miary autorytet, jakim jest kapitan 
z !\fS\V ojsk p. Bogusław Sidorowicz. Fachowa 
ręka por. Skupieńskiego, zaraz po kilku tygodniach 
objęcia kierownictwa w orkiestrze 59 pp. uwydat- 
niła sposób .przygotowania właściwego do. wymo- 
gów.artystycznych tej cieszącej się ogromnem wzię- 
ciem w całej okolicy Kujaw, pracowitej i wiele też 
zajęcia mającej orkiestry. Dość powiedzieć, że or- 
kiestra ta dokonuje poprostu rekordów pracy, gdyż 
zapotrzebowanie jej jest wielkie i czasem musi się 
dzielić na kilka kompletów. Bo weżmy np. dnie 
takie jak ostatnie czerwca i 1 lipca br., gdzie orkie- 
stra ta musiała grać na uroczystościach Bractwa 
Strzeleckiego, równocześnie Zjazd śpiewaczy 19 
okręgu i niezależnie koncerty w Solankach. Pod- 
kreślić wypada, że wszędzie wywiązała się ku za- 
dowoleniu zainteresowanych. Z inicjatywy kapel- 
,
>>>
10 


mistrza por. Skupieńskiego mieliśmy tutaj bardzo 
ładną "Kupałę" czyli inaczej "Noc świętojańską" 
2-t. czerwca b. r., na którą złożył się koncert or- 
kiestry 59 pp. naprzemian z chórem tejże, oraz 
występ "Szarotki" Tow. śpiew. uchodzącego za ni- 
by najlepsze w tut. OJuęgu - oraz chóru przy 
kościele S. Jezusowego. - "Szarotka" wykonała 
efektowny utwór Gawlasa "Paweł i Gaweł". \Va- 
lory jednak głosów "Szarotki" nie predystynują 
się do tego rodzaju kompozycji o rozległej sIetli 
i subtelnej interpretacji. Chór przy kościele S. J e- 
zusowego odśpiewał poprawnie swój program. 
Po tej dygresji w dziedzinę wokalną, za którą 
Sz. P. T. a tak l{ochanych Czytelników przepra- 
szam - opisać trzeba tylko pobieżnie dalszy citJg 
tej czarownej "świętojańskiej nocy
. ....\ więc pusz- 
czanie wianków, oświetJenie łodzi, ognie sztuczne 
itd., poczem powrót z nad stawku i zagranie na 
zakończenie mazura "Hejże ino", kompozycji \Val. 
Stysia. 
Na odbytym w dniu 1 lipca Zjeżdzie śpiewa- 
czym 19 okręgu, koncertował również zespół orkie- 
stry por. Skupieńskiego, wykonując - jak zawsze 
wartościowy program. - Chóry t
go okręgu wy- 
konały swoje pieśni konkursowe. wyznaczone oczy- 
wiście przez Związek \Vlkp. \Vyróżniły się ze- 
społy "Moniuszko" Inowrocław, Janikowo "Lutnia", 
Pakość i inne. Jednakże do Okręgów pomorskich 
oraz świetnego zjazdu w Toruniu - nie ma paraleli! 
- Ale znowu jestem niepoprawny ! Czyżbym był 
więcej wokalistą aniżeli instrumentalistą? - A jed- 
nak nasze kochane kapele wojskowe są dumą tych 
wszystkich, którzy prawdziwie sztukę muzyczną 
kochają i tejże się poświęcają! - Bo któż rozwe- 
seli ludność miast, miasteczek, wiosek "nawet. jeśli 
nie orkiestra wojskowa, dająca koncert? Czy by- 
łoby do pomyślenia wykonanie np. symfonji Bee- 
thovena tutaj w naszym Inowrocławiu, gdyby nie 
orkiestra 59 pp.? Dlatego to - z inicjatywy pi- 
szącego gawędziarza, a pod batutą poprzedniego 
kplm. por. Szpuleckiego - słyszeliśmy całą drugą 
D-dur i piątą C-moll symfonję L. v. Beethovena, 
o innych symfonjach itd. będziemy mówić później. 
Por. Skupieński pracuje obecnie nad wyspe- 
cjalizowaniem orkiestry dętej, poczem - jak sły- 
szymy - przyjdzie kolej na smyczkową - sym- 
foniczną. Jak nas słuchy dochodzą, projektuje pra- 
cowity ten kapelJ1listrz wespół z dyrygentem "Echa" 
inowrocławskiego na jesienno-zimowe miesiące - 
szereg produkcji wokalno-instrumentalnych. Szko- 
da tylko, iż zespół ork. 59 pp. posiada dość liche 
instrumenty, wołające gwałtownie radykalnej zmia- 
ny, o którą wytrwale zabiega por. Skupieński, 
który również zastał tutaj bardzo skromną bibljo- 


- 


tekę nutową i musi teraz na gwałt kompletować. 
Zapewne zespół poprzednio grał z pamięci (!) te 
różne symfonje, uwertury, fantazje, balety itd. itd. 
Są orkiestry bez dyrygentów i grają symfonje - 
mogą grać i bez nut. f\Ioże być tu zastosowana 


, 



 
n KREI3Y 
CTE,SZV 1'.1 
S"Afty n=\RC':.6. 



 


d) 
tl 


AIS1RZOWSKJE 
SKRZYPCE, 
VVIO LON aELL£, 
DĘTEINSTRUl1ENTY 
Dlll SOLT5TÓ
 

ZKOŁ'i NA W5ZYSIKIE INS rRlTfx\EtiT'! 
WIElKI \VYB()R 
NJ\)NOW.5lYCH UrWoR0W NR ORKlESIR
 5
19łf: 

Y.CZKCIJ{. DĘT8
Z\tiDOUN.I I1'fNE STf1t£NA SKtlIDZl£ 
OB.sZERNE KATALOGI NR 
D1\NIE 
rACHOWA OBSLUG1\. 
.5Klf\D NUT 
 IN5rRUM.MUZ. 
Lo t R 
C!V" C I ESZY H 
IrA- ' ,LĄ) l S1F\R
 TAt:\G6. 


11 


teorja względności prof. Einsteina... Lecz zanadto 
się rozgawędziłem i widzę, jak Szan. Redaktor 
przyłoży nożyce do tego feljetonu i zrobi "hara- 
kiri", lecz nie radzę, gdyż feljetony moje odrastają 
jak macki polipa, oczywiście... morskiego! 
Na zakońszenie pobożne do gwiazd zasyłam 
westchnienie: Ach! kiedyż doczekamy się tej 
chwili, by nasze orkiestry wojskowe sldadały się 
Ii tylko z zawodowych uobrze opłacanych muzy- 
ków?! Bodajby się to stało!!! 
Inowrocław, 5 lipca 1928 r. 


\Vast. 



 


Kronika muzyczna 


I E 


Związek Śląskich Kół Śpiewaczych 
ogłasza konkurs 
I 
na utwór chórowy świecki, napisany na chór mie- 
szany a capella. Udział w konkursie brać mogą 
kompozytorzy wszystkich narodów słowiańskich. 
Nadesłane:
utwory muszą być oryginalne, wy- 
raźnie pisane, dotąd nigdzie nie wyuane, nie wy- 
konane i nie nagrodzone, oznaczone jako utwór 


, 
konkursowy i opatrzone godłem. Nazwisko i adres 
kompozytor:! należy podać w osobnej zapieczęto- 
wanej kopercie, oznaczonej tern samem godłem 
i dołączonej do nadesłanego utworu. Nazwisko 
'autora tekstu winno być również podane. 
Przesyłki należy nadsyłać opłacone i polecone 
z dopiskiem "Na konkurs", pod adresem: Sckre- 
tarjat Związku Sląskich Kół
Spiewaczych, Ka- 
to'wice, ul. Ks. Damrota 4. Prace pisane nieczy- 
telnie, lub w którymkolwiek względzie nie odpo- 
wiadające warunkom konkursu, nie zostaną przy- 
jęte, względnie nie będą brane pod uwagę przy 
rozstrzygnięciu konkursu. Dla najlepszych utwo- 
I
>>>
r6w wyznacza sit; trzy nagrody: pierwsza 600 zł, 
druga -łOO zł, trzccia 250 zł. Zastrzega się inny 
podział całej nagrody przeznaczonej kwoty, o ile 
sqd konkursowy uzna to za konieczne. Utwory 
nagrodzone przechodzą na własność Związku, który 
.. sobie również zastrzega prawo zakupu dalszych 
nadesłanych, a nie nagrodzonych utworów. 
Termin nadsyłania prac konkursowych koń- 
czy się dnia 15 paździcrnika 1928 roku. Skład 
sądu konkursowego ogłoszony zostanie w numerze 
następnym "Spiewaka". 
Utwory nagrodzone stanowić mają atrakcję dla 
mającego się wydać w najbliższym czasie wiel- 
kiego polskiego śpiewnika chórowego dla chórów 
mieszanych. Wobec tego będą brane pod uwagę 
tylko takie kompozycje, jakie celom poważnym 
ogółu śpiewaczego doby dzisiejszej odpowiadać 
będą i nową twórczość polską i słowiańską w no- 
wym śpiewniku reprezentować mogą. Utwory 
zbyt krótkie, -jak również dzieła przekraczające 
12 do 15 minut trwania tylko w wypadkach wy- 
jątkowych mogą zostać uwzględnione. 
. Związek uprasza wszystkich kompozytorów 
polskich i słowiallskich o jaknaliczniejszy udział 
w konkursie. 
\Vydział Zwi.!Zku: 
E. (mil'la, prezes. Jan \V ójcik, sekretarz. 


. 


3-ci recital organowy Feliksa 
Nowowiejskiego na Górnym Śląsku 
Z okazji poświęcenia nowych organÓw przez 
]. E. ks. biskupa ] )ra Lisieckiego w Nowym By- 
tomiu na Górnym Sląsku, odbył się recital orga- 
nowy kompozytora Feliksa l\owowiejskiego z Po- 
znania. Program zawierał m. i. trzy toccaty i fugi 
Bacha. 3-ci., sonatę Guilmanta. oraz 
owowiejskie- 
go sonatę 2 gą. \V koncercie brał udzi£Jł chór 
Tow. .,Harmonja" pod batutą p Pluty. Prelekcję 
o organach wygłosił h:s. Stan. 
Jaśliński, rektor 
śląskiego seminarjum duchownego. Organy nowo- 
bytomskie, zbl\dowane przez firmę D. Biernacki 
we Włocławku, są największemi w Polsce. Reci- 
tal Nowowiejskiego był wydarzeniem artystycz- 
nem na Górnem 
ląsku (około 5000 słuchaczy) 


"Missa pro Pace" F.Nowowiejskiego 
, 
Kompozytor słynnych oratorjów "Quo Vadis' 
oraz "Znalezienie Krzyża św." napisał pierwszą 
mszę liturgiczną p. t. "l\Iissa pro Pace" na chór 
mieszany z tow. organów. Kompozycja ta ukaże 
się jeszcze w bież. roku, w jednej z firm zagra- 
nicznych. 


. 


Wynik egzaminów podołic. 
orkiestry I P. A. N. w Warszawie. 
W myśl Rozkazu 
[ S. 'V ojsk. z dnia 15. IX. 
1926 p. 9. podoficerowie zaw. orkiestry 1. P. A. N. 
w Warszawie:lprzystąpili w. dniu 29. II. 28. do 
egzaminu doskonalącego dla podoI. zaw. orkie- 
strantów. W skład komisji wchodzili: przewodni- 
czący, ppłk. Szt. Gen. Pepłowski Artur Z-ca D-cy 
pułku, członkowie: kapt. 
ledziński Stefan, kaplm. 
36 pp., kapt. Jezierski Piotr, 1. P. A. N. i por. Chtap- 
czyński Antoni, kaplm. 1. P. A. N. 


11 


.Do egz
ninu przystąpili następujc}cy pOdofice- 
rowie: 
1. Ogn. zaw. Prodan Aleks. z wynik. celującym 
na tambour-majora 
" Grzywacz Stan. 
" Rogowczenko Al. ." 
\Vachnachter St. 
" Dobosz \Vładysł. 
" " Furmaniak Ignacy " 
Kprl." \Viśniewski Jan 
" Krajewski Henryk " 
" I )worzak Wład. 
" Chojecki Stefan 
" " Goc Jan 
Ogn. ., Sylwestrzak Jan 


2. 
3. 
4. 
5. 
ó. 
7. 
8. 
9. 
10. 
11. 
12. 


" 


" 


" 


" 


" 
b. dobrym 


". 


" 


" 


.. 


.. 
doLrym 
L. doLrym 


" 


" 


" 


" 


" 


" 


., 


:, 


" 
celującym 
b. dobrym 


" 


,. 


" 


I

I 



r 


Wolne posady 


Orkiestra 58 Pl). \Vlkp. w Poznaniu poszu- 
kuje na etat podoficerów zawodowych luL nadter- 
minowych 
1 I. flecistę 
t l. B-klarnecistę (I. skrz:HJek) 
1 I. waltornistł: (pianista) 
1 I. fagocistę. "- 
Reflektuje się tylko na siły pierwszorzędne. 
Zgłoszenia najeży kierować do kpt. kplm.!\I. 
 
Chmielewicza, 58 p p. \Vlkp. P o
nań. 
Do orkiestry 9 p. a. c. w Sicdlcach potrze- 
bni są: 
2 skrz)Tpków (Jicrwsz)*ch 
1 wiolonczelista 
1 saksofonista 
1 pianista 
1 perkusista do jazzbandu. 
Zgłosze'nia kierować na adres kapclm. 9 p. a. c. 



 



 


Posad poszukują 


Rutynowany klarnccista 
poszukuje lJOsady do orkiestr wojskowych, pier- 
wszeństwo maj.} orkiestry etatowe, z dniem (-go 
września 1928 r. 
\Viadomości do redakcji pod Klarnecista Rz. 
Bor. 


. 


Jeszcze dziś! 
należy wysłać 
prenumeratę za "Muzyka 
Wojskowego" na konto P. 
K. o. Poznań nr. 20B.OBI. 
Kwart. 3 zł. - Mies. I zł. 


. 


_. _ o 


.
>>>
12 



 


Lekcja druga 


. 


SZKOŁA 
_:
 

 ,. 


....... 
+=+- 


f:.
ł-

 


ł 


Flet C 
r 
Obój 
 

 
I 
I 
Klarnet Es 


Klarnet B 


Fagot 


Kornet B 


Trąbka Es 


Waltornia F 


Alt Es 


Tenor B 


Baryton 


Pnzon B 


Hass Es i B 


ELEWÓW 


13 


twiczenie 2. 


iii I 1 I 
I 1:Fj - (i r 
i
i - It
 if-i! 
I; I I 
o . 

 .. 


I I 
.IL._ =-=t::i:: · E - - 
 
.


_. I ..-O -
 
- 
II I I II : 
, 


,. 
 . 
.,.
 . 1 . 
- 
.;J"
"''-;' lo.. _
 -- L .- - 
 "lo - 
 _ X 
_ .. .. 
I "
 

 .I 

t"' 

-"1"' - -
 I 
.; 
 
 l I I 
 
I I ... - .' 
t:
..
 I t:
.fII..... L .. 
rrg-.ą--i i I . .. . " 
 · 
.. .==-
"
*.. .
-- ! - - t 
l - I ... . 
 -- ... 1-- _ 
 I '"' 
_ i '" 
E=;-_ -- 
. 

 --- --, 
 .

 · 
7i 
., · j-i , .
 ' . Et 
 Zcr ł r
t

"' 
 
'r '.I.
. r"ł r-r 


-6- 


. 
Przygotowanie do lekcji trzeciej. 
Ćwiczenia lekcji trzeciej będą napisane w szesnastkach. Należy UCZnIa przygotować do 
tych ćwiczeń. Przedewszystkiem przypomnieć trzeba uczniowi jaką wartość mają szesnastki (4 na 
jedno uderzenie). Następnie ćwiczyć szesnastkami 1 ćwiczenie z lekcji drugiej. A więc: 



t 


. ..... .
.. 
-. ,. ......-
. 
I I I . " 
I .. 
 -1- ,.-. .. 
.. - .m . =-. 
.. · I lo r'... I - _ lo. J 
...-
 - ł-. 
. 


. r . 


,. 
..- 

 


fIL. 


. .----t-
 
- .- 
. 


. . -'9 


===
 


.. 


. . 


.. 


. 


- 


 
I 



 I ___.

+.:;-+
 I '"? 
.-+ ---.-. 
 ,-i+- . 

I=-::t::-:;;, 
· ...... --ł.J ....... · .- I. · 
I I. 
I I -ł-- 
F . J - 
11 · ... .-- 3- 
 
 
---
 ,
- .-- 
I 
.-- 


. 


,. . 


. 19 
. 


e- 


. . 
-- 


· -9 


.e 


--- 

 
I- 
 
I I I -- 
1 
. . 
.. 
. 


..... -6- 


c 


-c'ł 


.. 


co 


e 


I 
I 
I :- 

e 
1 
[ 
I 

 
I I 


fH 
 '.. 

 ' -ł . 
I ! 
::. e L . 


. 


. 


1.1 
 I .. ... 
, - - ,.- ,. - -.. - --- .
 -. L--.- 

 -fr - i

. J i 
 (


 
-- 
I I I I 
I I 1 


. 


,--., 
. . 



 -- 
. ..- ---..- 
--. 
 
--
1'" 
 I

 
 


F
 


- 


... 


-:;I- . 


o- 


-0 



 


--:-..
 . 



 


e 


... 
 


.. -6- -.- 


. 


o- 


et . 


,. 
 



 


{$ 


. ,. 


lit 


.. . 


-.- -. 


z; 


e 


. 



I. 


I I I 
.. ¥


 -= ..l:=r-
.cr 
 r i
 
I 1 I J 


. .:;. ----h --. - . I 

i u=.- --

 
.1 I 

 
· .- 
 ---. '.- .. lit. ł I I 
 
 
 I 


 . .-.--. - 
· 
 1-- l 


. 


I 
. 


.. . 
-- 


. 


.. 


o 


. 


.. 


,. 


I 
--'.. . 
. 


-- .. 


.. 


. 


-6- 


... 
. 



 . 


. 


J 


o 


r:;2 


----. 
. , 
1 
., 
 

 
-. 
i I ,. 
I. 


-9 


Q 


c 


o 


o 


o 


19 


c 


f 


Następnie ćwiczenie 1 z lekcji pierwszej grać na następujące sposoby: 


. 


"-'- .. I 


o .-1 


-- 


-- 


t 


:..-. 


.. 



 
-L 
... 


. 


-- 


 - 
--- ---- 


.-
::-:- - - - 
---- 


- 
-- 


. 
- - 


3. 4. 
łL--
r




 -- 
_t_ 
 


 
: I ---ł- ,. --- 


1. 


2. 


.. 

 --
: 
. -t. 
 [] . 

 I I 
 I l t. d. 


. 


Przeprowadzać ćwiczenia według kombinacyj z przygotowania do lekcji drugiej wstawiając 
na miejsce ósemek szesnastki.
>>>
14 


I


I 


WIEDZA MUZYCZNA 


I


I 


Jak należy ko mponować. 
Opóźnienia. 
Opóźnienia przedstawiają inny zupełnie ro- 
dzaj nut nieharmonicznych. Sama nazwa wska- 
zuje, że w postępach harmonicznych jedna nuta 
się śpóźni, nie postąpi równocześnie, zostanie prze
 
trzymana. Oto przykład wyjaśnia jący: 
a) J: 
 
' 
 
 -+ 9_ --+ 1 
li "S--9 
 

 I I 
T 

 9
: 
 
I \' I 
Powyższy przykład n i e przynosi nic nowego. 
Po harmonji toniki następuje harmonja dominanty 

tóra rozwiąz
je się na tonikę. Przetrzymujemy 
]ed!1ak e 2 z pierwszego akordu o jeszcze- jedną 
ćWiartkę. podczas gdy harmonja dominanty użyta 
z
stanie w swoim czasie - otrzymamy o p ó ź n i e- 
nie: 


b) r 
 . 
rr


 
:1l 

 
-=f- r- - 1  11 1 
r- . I - - 1 
Przykł. ten wyjaśnia Ci dostatecznie istotę opóźnieli' 
Opóźnienia mogą występować równocześnie 
w jednym, dwu i trzech głosach - wtedy na- 
zwiemy stosownie do ilości przetrzymanych nut: 
opóźnieniem pojedyńczem, podwójnem lub potrój- 
nem. Zastanów się, czy jest możliwe poczwórne 
opóżnienie ? Jeżeli tak - to w jakim wypadku? 
Przykład b) jest opóźnieniem pojedyńczem. 
c) I d) I 

 -do--: G M o. 1:::=::: -1--1 
- : 

. : : -f C'J 
:: 
 1 + 1 

 
 - o =+ CI G-
. - --ł- c; 
_I 
l'F


J-a= !1 
[V [ I V 7 


. 


pisania akordów tak, że trzy głosy górne (sopran, 
alt, tenor) leżą jak najhJiżej siebie, przyczem od- 
ległość tenoru od sopranu nie przekracza oktawy 
-. nazywamy harmonją skupioną Dotychczasowe 
WięC. nasze zadania opracowane były harmonją 
skupIOną. 
P
nieważ jednak nie zawsze jest dobrze i ko- 
rzyst.me dla melodji harmonizować ją harmonją 
skupIOną - poznamy dzisiaj t. zw. harmonję roz- 
ległą. \V harmonji rozległej pomiędzy sopranem, 
altem a tenorem jest miejsce na dopisanie jednego 
z tonów należących do akordu - odległość między 
s
pr
nem a. tenorem przekracza oktawę. Trój- 
d.zwlęk napisany w harmonji skupionej zamienia 
Sl.ę 
a t.rójdżwięk w harmonji rozległej przez prze- 
mesleme altu do tenoru. N. p. 
Harm. skupiona HCirm. rozległa 

::=;t -t- 
 _ j . =t- 
 

-: ---;. : 4ł' -: .: 
--.-- --.- -ł-j '-r i t- 
lVI V lVI 
Przy opracowaniu dajszych zadań będziesz 
sta
ał SIę o częste stosowanie harmonji skupionej 
naprzemmn z rozległą. Uważać będziesz, by me- 
lo
je poszczególnych głosow były piękne, płynne, 
umkać będziesz częstych skoków. Przestrzegając 
tych przykazań nauczysz się w krótkim czasie do 
danej melodji dopisać melodję drugą - miła dla 
ucha, nietrudną do zapamiętania. . 

adanie: Zadania z lekcji 1-4 opracuj har- 
mon]ą rozległą. 
. \Viesz o tern, że trójdźwiękowi dóminantowemu 
przypisujemy szczególne znaczenie. Na czem ono 


polega? \V każdym trójdźwięku dominantowym 
zawarta jest nuta charakterystyczna tej tonacji, 
do której dany trójdżwi(;k dominantowy należy. 

. p. g h d - to trójd.lwięk dominantowy z C-dur. 
Tl'reja tego trójdźwięku - lOn h - jest nutą 
charakterystyczną gamy C-dur. Z nauki zasad 
muzyki wiemy, że nuta charakterystyczna dąży 
Zlw:-;ze do toniki, ipaczej mówiąc nuta charaktery- 
:-tyczna rozwiC}zuje sit; na tonikę. Ta dążność 
lIuty charakterystycznej do toniki wyslt;puje też 
w trójdźwięku dominantowym i dlatego jest ten 
lrÓjdi.wi;k tak ważny. TrójdŹ\vięk dominantowy 
wymaga więc, by po nim nastąpił trójdźwięk to- 
niczny. Czyli trójdźwięk dominantowy rozwiązuje 

Ie na tr{,jdźwięk toniczny. Zasady rozwiązywa- 
nia dominanty na tonikę są następująr"e:. 
1) zasada dominanty rozwiązuje się na zasadę 
toniki. 
2) terc.ia dominanty rozwiązuje się na tonikę 
3) kwinta dominanty rozwiqzuje się albo na 
to"nikę albo na jej tercję 
4) przy czterogłosowem użyciu dominantowej 
harmonji - zdwojona zasada dominant y- 
pozostaje jako nuta wspólna w trójdżwięku 
tonicznym. 
Oto objaśniające przykłady: 
Harm. skupiona . Harm. roz1cgła 
Ft
 
 1- ,_ 

Łj 

 F
!J j--j I
-
I 
I I 1--. 
J 
L.:4 oL.- J 
t'): . 
 
 
 p 
ł-- ,-- 
Va I VfJ l VII I V3 I V" I Vs I 
Zadanie: Rozwiqż tródźwięk dominantowy 
wszystkich 
am dur i moll w trzech pozycjach 
w harmonji skupionej i. rozległej.
>>>
Przykład c) opóźnienie podwójne - w przykła- 
dzie d) widzisz opóźnienie potrójne. 
Zadanie: Powyższe przykłady b) c) d) wy- 
konaj we wszystkich gamach durowych i molo- 
wych. Zwróć uwagę na to by 
1) N uta, tworząca opóźnienie n i e wchodziła 
w skład następnego akordu - lecl; była w nim 
obcą - tworzyła dyssonans. 
2) Nuty opóźnione muszą narazie rozwiązy- 
wal' się w dół - jak to wskazujć} przykłady dane 
w dzisiejszej lekcji. 
Zadania wykonane na piśmie - rozłóż na czery 
kornety, waltornie, lub na jeden kornet, dwie wal- 
tornie i baryton, lub 2 kornety, tenor i puzon 
a następnie przegraj je z Twoimi kolegami. 



 


Odpowiedzi Redakcji 


fi] 


WP. Matysiak, plut. orko 1 pac. Zasyłamy gratulacje 
z powodu awansu. Atramentu na razie dostarczyć nie mo- 
żemy. Cześć! 
\VP. Zieliński Józcf, orko 52 pp. Podana kwota 2 zł 
- jest to zaległość za egzempl. dla orkiestry za mies. maj 
i czerwiec be. Nadto ma zaległość p. Nast. Ostatmo Pl zy- 
słana kwota wpisana podług podanego rozliczenia. Cześć! 
WP. Bożyński Szczepan, Warszawa. Dziękujemy za 
jednanie naszemu pismu przyJaciół i zasyłamy pozdrowienia. 


15 


. 
WP. Choromański, orko 50 pp. Nr. 7 i 14 III r. wysy- 
łamy, nr. 17JII wyczerpany. Zapisano tę kwotę na Pańskie 
nazw]sko. Cześć! 
WP. Zawadzki i Paron, orko 50 pp. Prenumeratę za- 
pisujemy ściśle podług rozliczenia. Szan. Pan ma zapła- 
coną pren. do końca czerwca, p. Paron do _ końca maja. 
Czy p. Paron życzy sobie "Muzyka" w dalszym ciągu otrzy- 
mywać? Cześć! 
WP. Balała, orko 51 pp. Dziękujemy za wyjaśnienie. 
Cześć! 
\VP. Szymański, orko 62 pp. Zmiana zapisana. Dzię- 
kuję. 
WP. Pierzchała, orko 5 p. S. K. Nr. 13 był w swoim 
czasie wysłany. Z powodu braku dosłać nie możemy. 
Cześć! 
\VP. Trawitiski, Bełchatów. Wszystko sprawdzone 
w P. K. O. i w porządku. Pozdrowienia. 
'VP. Neubruch, orko 1 psp. Proszę dać ogłoszenie do 
.,Muzyka" o posiadaniu obu roczników naszego pisma. 
1Iyślę, że znajdzie '''Pan nabywcę łatwo. Cześć! 
WP. Siwik, 17 pp. Żądane egzemplarze dosyłamy. 
Z"I kartkę dzięki. Cześć! 
WP' Małek, 6 pp. Leg. Dobrze! Zaczekamy. Za po- 
zdrowienia całej orkiestrze dziękuję serdecznie. Panu ka. 
pitanowi proszę wyrazie szczególne pozdrowienia. Cześć! 
WP. Stola rów, 14 B. K. i. P. Witam nowego prenu- 
meratora. Proszę mi napisać jak wielką macie tam orkie- 
strę. Numery wysyłam. Cześć! 
WP. Ogiński, Łódź. Prenumeratę do końca b. r. z po- 
dziękowamem otrzymaliśmy. 
WP. Szkoda, orko 50 pp. Szan. Pan ma zapłaconą 
prenumeratę do końca czerwca br. Nr. z 15. VI. wysyłamy. 
WP. Linde, kplm. orko koL, Włodzimierz. Nr. 14 "Mu- 


LeKcja szósta. 
Przedmiotem dzisiejszej lekcji będą przewroty 
trójdźwięków. Dotychczas używaliśmy przy har- 
monizowaniu melodii trójdźwięków, opartych na 
zasadzie. Zasadę każdego trójdźwięku umieszcza- 
liśmy w basie. A poniewaź uzywamy przy har- 
monizowaniu trójdźwięków trjady muzycznej. a więc 
trójdźwięków oddalonych od siebie o kwartę wzgh;- 
dnie kwintę - w basie otrzymywaliśmy zawsze 
melodię złożoną ze skoków o kwartę względnie 
o kwintę w górę lub w dół. Przez użycie prze- 
wrotów trójdźwięków nauczymy się melodję w ba- 
sie prowadzić bardziej płynnie. 
Jak powstaje przewrót akordu? Przewrót 
akordu powstaje przez to, gdy zamiast zasady 
inny interwal akordu we żmiemy do basu. Każdy 
akord ma więc tyle przewrotów, z ilu tonów się 
on składa - nie licząc zasady. Ponieważ dotych- 
czas używamy wyłącznie trójdźwięków - a te 
nie licząc zasady - mają jeszcze dwa tony - 
więc pozostają nam do poznania dwa przewroty 
trójdźwięków. 
W pierwszym przewrocie trójdźwięku zamiast 
zasady dajemy do basu tercję. Ten pierwszy 
przewrót nazywamy akordem sekstowym. 
W drugim przewrocie trójdźwięku zamiast za- 
sady dajemy do basu kwintę. Ten drugi przewrót 
nazywa się akordem kwartsekstowym. 
Oto- przykłady: 
a b 


r 


-, 
61 

 
I 


C III 


C Iti 


C 1 6 /. 


W przykładzie a) mamy trójdźwięk toniczny 
z C w pozycji kwinty, w basie z;łsada. 
\V przykładzie b) pierwszy przewrót tego sa- 
mego trójdźwięku - przewrót sekstowy - tercja 
e - jest w basie. 
\V przykładzie c) drugi przewrót tego samego 
trójdźwięku - przewrót kwartsekstowy - kwinta 
g - jest w basie. 
Przypatrzmy się bliżej przykładowi b). \Vi- 
dzimy w basie tercję e - w sopranie i tenorze 
ton c - walcie g. I w sekstowych akordach 
nie odstępujemy od tego, co stosowaliśmy dotych- 
('7as w stosunku. do tercji - nie zdwajamy jej. 
\V przykładzie c) widzimy w basie kwintę g - 
\V sopranie c, walcie g, w tenorze e. Kwinta g 
występuje w dwu głosach: w basie i walcie. Jest 
to zupełnie dobrze i zgodnie z tern, co o kwincie 
dotychczas wiemy t. j.o że wolno ją w czterogło- 
sowej harmonji zdwoić. 
Używając w harmonizowaniu melodji akordów 
sekstowych - pozostajemy wierni dotychczasowym 
naszym zasadom. Przewrotu sekstowego używać 
wolno bez ogranic:;zeń - dobrze jest jednak o to 
dbać, by więcej niż trzy akordy sekstowe po sobie 
nie następowały. Uzasadnienie tego poznasz 
później. 
Zadanie: Napisz trjadę muzyczną wszystkich 
gam dur i moll \\\ przewrocie sekstówym. 
Na tonach: e, des, fis, as, ges, h, a, zbuduj 
akordy sekstowe, przyjmując elany ton raz za tercję 
wielką - drugi raz za tp.rcję małą. 
Zaddnia powyższe wymagają wiele pracy 
i czasu - pracuj nad niemi pilnie. 



4a
 


,
>>>
'16 


zyka Wojskowego" był wysłany w swoim czasie - wysy. 
łamy ponownie.. Prosimy O jednanie nam Czytelników. 
WP. Gradowski. Przemyśl. Pieniądze otrzymaliśmy, 
prosimy o rozliczenie. Cześć I 
WP. por. Gojdalo, 45 pp. Otrzymano. Dzięki. Cześć! 
WP. kplm. Skonicczny, l p. Łączn. \Yitamy nowego 
prenumeratora. Prosimy o polecenie czasopisma swoim or- 
kiestrantom. 


00 Czasopisma muzyczne 
 


. 


"Śpiewak". Treść nr. 7 (lipiec): Założenie Związku 
i konkurs Towarzystw Śpiewaczych Ziemi Wileńskiej.- 
\Valny Zjazd Delegatów Zjednoczenia Polskich Związków 

piewaczych i Muzycznych. - Karol Hławiczka: Wielkie 
dzieła chóralne we wspomnieniu (ciąg dalszy). - Dr.]. N: 
Na temat życia wewnętrznego towarzystw śpiewaczych (ciąg 
dalszy). - Zjazdy i zawody chorów śląskich ---..-- Zjazd śpie- 
wacki okręgu nowowiejskiego W Nowym Bytomiu (foto- 
grafja). - Kronika muzyczna. - Kronika chóralna. - Kon- 
kurs kompozytorski Zw. SI. K Spiew. - Komumkaty i wia- 
domości Polskich Związków :spiewaczych. - Komunikaty 
Polskiego Związku Muzykó\\r.pedagogów W Kć1towicach. - 
Wspomnienie pośmiertne. 
)Iuzyka kościelna. Treść nru 7/8: Ks. Dr. Hieronim 
Feicht (Fryburg): Nowa msza X. Boveta. Isa Krejci (Praga): 
Kilka uwag o czt.skiej muzyce kościelnej. Dr Marja Szcze- 
pańska (Lwów): U źródeł polskiej wielogłosowej muzyki 
kościelnej (c. d.) Pro£. Uniw. Dr. Adolf Chybiński (Lwów): 
Msza pastoralna Tomasza Szadka (c. d) Zygmunt Lato- 
szewski: Z widnokręgu współczesnej muzyki liturgicznej. 
Wiadomości bieżące. Dział Związku Chórów Kościelnych. 
Dział organizacyjno-zawudowy. \Vydawnictwa nadesłane. 

r. lipcowy "Przeglądu 
Iuzycznego", organu Zjedno- 
czonego Śpiewactwa Polskiego zawiera: Interesującą i cen- 
ną pracę Dr. Szczepańskiej z zakresu muzyki polskiej z XV w. 
p. t. "Hymn ku CZCI śW. Stanisława". S. \V. pisze o roz- 
woju polskiej organizacji śpiewaczej. Obszerny dział spra- 
wozdawczy uzupełnia numer. 


Pamiętaj! 


Twoim przyjacielem, doradcą 
i nauczycielem jest 


Muzyk Wojskowy! 
Wiele rzeczy pożytecznych 
i potrzebnych dla Twego za- 
wodu dowiesz się z 


Muzyka Wojskowego! 
Jest Twoim obowiązkiem je- 
dnać prenumeratorów 
Muzykowi Wojskowemu! 
Powinieneś starać się, by ka- 
żdy Twój kolega i znajomy 
prenumerował 


Muzyka Wojskowego! 
Powinieneś być dumny i szczy- 
cić się 


Muzykiem Wojskowym! 


Posadę znajdziesz w 
Muzyku Wojskowym! 


Ceny wiązanek 
kapt. kaplnl. 'VI. 'Vilkusze,yskiego. 
\Viąz. pieśni ulubionych na orko smyczk. 11,50 zł 
" "_,, "., salon. 9,50 zł 
" "cygaIiskich " " smyczk. 11,50 zł 
,. " ., " -" salon. 9,50 zł 
Dodatkowy głos fortepian.-orkiestralny 1,50 zł 
Dodatkowe głosy pojedyńcze po 0,75 zł 


Ogłoszenie. 
Instrumenta dęte komplet lub pojedyńczo, 
sprzedaj
 9 p. a. c. w Siedlcach. 
Zgłaszać się do kapelmistrza pułku. 


I 
Pracownia instrumentów muzycznych 
, 


_ł 
r--,\ 
, iii I ' 

 
Jil 

 
. 
 .
I t 

-- 
I 

 


dętych, bębnów, talerzy i skór do takowych. 
Praca solidna. Ceny przystępne. 
Na żądanie wykonuje się na miej- 
scu na dogodnych warunkach. 

I.ASZYNY PED.AŁO'VE DO BĘBNó"r. 


ST ANISŁAW ŻEBROWSKI 
GRUDZIĄDZ, SOLNA .1. 



 
.

 
_. 


;, 
. ł; 


I . 
, .. 
...
 


- ;. 


_ .a-::-:.:.._ '. 


"'- 


Egzystująca od 1824 roku 
Fabr. Instrumentów Muzycznych 
Wacława Stowassera Synowie 
w Graslitz (Czechosłowacja) 
, 
Skład Fabryczny w Warszawie, Nowy Swiat 36 
w podwórzu, tel. 271-87. Konto czek. w P. K. O. 10.618. 
Bank Gospodarstwa Krajowego Rk. czekowy Nr. 882. 
Duży wybór instrumentów muzycznych d
tych i rżni
- 
tych w kilku gatunkach gwarantowanej dobro- 
ci, oraz wszelkiego rodzaju przybory do tychże. 
UW AGA: Reperacja instrumentów muzycznych wy- 
konywana jest w wlasnym warsztacie solidnie, 
punktualnie i budo. 



 


Druk: Zakłady Graficzne Wiktora Kulerskiego Grudziądz (Pomorze). 
. 


\ 
, 


\
>>>
Do nabycia w redakcji "Muzyka Wojsk." 
Feliksa Nowowiejskiego 


Marsz Pretorjanów 


z oratorjum "Quo vadis" 
opracowan
 na wojskową orkiestrę. 


Głosy: zł 12. 


Za za.. 1.50 zł drożej. 


Tylko 50 kompletów na skladzie. 
Pośpiech w zamówieniu wskazany. 


Ukazały się 
Waltera Jana 
porucznika-kapebnistrza 10 p. p. 


sześć do bor . marszów 
do defilady 
napisanych na orkiestrę dętą w głosach; nadają 
się równieź dla małych zespołów: 
Marsz "Piechur" 
Marsz "Konny strzelec" 
Marsz "Kazilllierz" 
M4rsz "W wojskowYIll obozie" 
Marsz "Bagnet na broń" 
Marsz "Do boju" 
Cena 30 zł za wszystkie 6 marszów z przesłaniem 
za zaliczką. Do nabycia li autora - Łowicz 10 pp. 


CZfERY MARSZE NA OIłKIESlllE 
D
Ą 
Wł..AfJ'fSLAWA PAJONKA . V
 
1. Marsz. PORUCZMK. 3. MłUSZ.TOPORNIKOW" l
1, 
2.Marsz .BARBARA" 4Marsz.}łARCERSK" . 
,ł
 


Cenn zł. 6. 



1t
 
REPRODUKCJA I WYDAWNICTWO NUT 
c. PRZYTULSKI. VLS


15. 


Do nabycia 


w Redakcji "Muzyka Wojskowego" 
Lewacki "DEFILADA" marsz 


partytura a zł 
Dorożyński "WARSZAWIANKA" marsz 
partytura a zł 
Rund "NAPRZÓD STRZELCY" marsz 
partytura 7 zl 
Konopasek "ŚPIEW JANUSZA" (z op. "Halka") 
partytura 2 zł 
Omelczuk "MARSZ PIŁSUDSKIEGO" 
głosy 5 zł 
Chmielewicz "MARSZ POŻEGNAL
Y" 
"RÓWNY KROK" 
partytura i głosy 10 Zł 
Konopasek "FLETNIE i SURl\IY", Nr. 1. Polonez 
z "Halki" partytura 6 zł 
Za zaliczką 1.10 drotej. Polecona przesyłka 80 &,r. 


UW AGA t Niektóre utwory na wyczerpaniu! Drugi nakład 
ze wzgl.;du na koszta niemożliwyl Trzeba śpieszyć 
z zamówieniem! 


Czy z Twego polecenia 
zgłosił 51-: jut przynajmniej jeden prenumerator 
do "Muzyka Wojskowego"? 


STRAZNICA 
BALTYCKA 


najJańszy ilustrowany miesi.;cznik, poświ.;- 
cony idei obrony Państwa i przysposobienia 
wojskowego, centralny organ urzedowy 
Związku Powstańców i Wojaków, Oficerów 
Rezerwy i innych organizacyj przysposo- 
= bienia wojskowego na Pomorzu. = 
"Strażnica Bałtycka" jest jedynem tego 
rodzaju czasopismem, rozpowszechnionem 
w całej Polsce i zagranicą; zawiera obok 
obszernego działu urz.;dowego interesujące 
powieści i ciekawe artykuły oraz najnowsze 
ilustracje; broni spraw polskich do Bał- 
tyku i Pomorza. 
Prenumerata roczna 5 zł. kwartalna 1.50 zł. 
== Egzemplarz pojedynczy 50 groszy. == 


Wydawnictwo 
"Strażnicy Bałtyckiej" 
Grudziądz. ulica Ogrodowa 18 
Tolefon 371. P. K. O. Poznań 206471.
>>>