/Mikrofilmy_001_06_03_1829_0001.djvu

			Dziś S S'trOD 


Wychodzi codziennie rano o lI'odz, 
 


Opl, ull!lze.ona r,cz. z góry, 


P: S M G C G D oZ i E iW iW i:: P O S iN I Ę C O N E S P R A W O M S T A N U S R E D N I E G o. 
iedaKcja i admiDł.łrac;ja w Grudziądzu. uL l'IicKlewicza S. TelefoD 80. - TelefoD redalcJI w De!;, nr. 811 I 812. - Kento czelowe P. K. O. PoznaD nr. 20747ł 
Reprezentacja Goica NadwiślańsKiego w ToruDlu, UL 5'111. Ducha nr. 13. Telefon 56. - Reprezentacja redaKcJi w Poznaniu, Ul. Kanta1ła nr. I. Telefon 14.784 
Nr. 195. POZNAM __ TORUN - GRUDZIĄDZ, sobota, dnia 27 sierpnia 1927 r. \ Rok Ul. 


Przed upadkiem kongresu 
Mniejszości Narodów w Genewie. 


Gł'ne
 25. 8. (Tel. wł.) W dniu WCZ')- 
rajszvm niektóre 
rupy mniejslP
ciowe szczc. 
;rólnie jJolskie, biorąc udział w Kun
esie 
Mniejszości Narodów w Genewie, opuściły sa,.. 
lę obrad. Bez:pośrl"dnią przyczvną scoosji by- 
ło udrzucenie przez prezydjum Kon
resu pod 
naciskiem dele
atów niemieckich prośby 
mniejszości Fryzyjskiej z Niemiec o dopu- 
sz<,zenie do obrad Kongresu. DeleA"llt polski 
z Niemiec - dr, Kaczmarek - wyjaśniając w 
dłuższem przemówieniu stanowisko grup, któ- 
re opuściły kon
res, stwierdził, że kon
res za- 
wiódł nadzieje tych, którzy sądzili. ie służyć 


on będzi/O sprawom obrony i udzieleniem po. 
mocy 
łabym 
upt;)m narodowościowym. U wio 
do(zniło się jednak. że kon
res stał się n
. 
dziem polityki niemieckiej. Do pOWYŻSOOA'Q ()- 
świadczenia przyłączyły się wszystkie WllPY 
mniej.szobciowe z Niemiec, a mianowicie Li- 
tewska, Duńska. Serbsko-Łużycka oraz wszy- 
,.tkie grupy mniejszościowe Polski. 
W ohec małe
o zainteresowania się kan- 
g-ro-em ze strony gTUp żydowskich i wobt>(' 
secesji wyżej wymienionych p;rup. kongres 
ten nie będzie mial większ,e
o znaczenia. 


Wyjazd delegatów na zgromadzenie Ligi Nar. 
Berlin, 25. 8. (pat.) Obok przedstawicieli Z Pra
i donoszą. że min. Benesz wyjewża 
rząrtu Hze
zv w skład deh>gacji niemieekiej na r!r, Genewy w dn. 29 bm. 
z
romadzenje Ligi N'arodów .wchodzić będzie AngieJ
kj min. spraw za
. C'hamberlain 
pięc parlamentarzvstów, po jednym z każde
o wyjedzh' do Genewy we wtorek przyszłe
o 
stronnictwa R('ichsta
u. Termin wyjazdu de- typ;odnia. 
legacji niemieckiej nie został jeszcze ustalony. 


Zaostrzenie rokowań angielsko-francuskich 
w sprawie reduBcji wojsB okupa' ;yjnych. 
Berlin, 25. 8. (pat.) Soeja1istyozna ap;en- RZym ci
u łJrOcentowep;o zmniejszenia zarów- 
da pra.>,O\\.a oDnosi, że rokowania an
ielsk()- no francuskich .;ak i angielskich wojsk okup
. 
ramuskiC' w sprawie redukcji wojsk okupa- cyjnych. Berlińskie koła polityczne uważaJą 
oyjnych nie dły żadne
o wyniku. 
dyż prze- za rZ(>cz prawdopodobną, że przed rozpoczę- 
eiwieństwa ncp-Jartów Francji i An
lji ra.c
.i ciem Th.siE'dzpnia Lit!; Narodów nie dojdzie do 
"ię zaostrzvh'. Francja nie 
odzi się podobno pcroZluniellla międz',' l'arvżem a Londynem i 
na zmni(..i
z\'nie zaIogi okupacyjnej poniżej że wIa5eiwe re kowania w tej sprawie toozyć 
;,0 tysięcy. 
\ 11glicy natomiast żądają w (1'11- "ię będą d0piero w O!-newie. 


Otwarcie Konferencji Unji Międzyparlamentarnej w Paryżu 


Paryż, 25. 8. (Pat.) Dziś rano w obecno_ 
ści premjera Poincare
o. który wy/rlosił prze- 
mówienie im!1Hrura<,yjne otwarta Z"ost.ała kon- 
£ereTJc.;a Cnji 
Iif:dzyparlamenta.rnej. Po Po- 
incarern przenm \\iało szere
 mówców, między 
innemi r1f']e
at. Niemiec Loebe wyraziI nadzie- 


ję, że konferenda będzie Rt.anowiła etap na 
drodze do kon60lidar-ji pokoju. Mówoa doma- 

ał >ń 26 wrzegnia b. r., termin B('rlin, 25. 8. ..Rei
hsanzei
er" o
łasza 
pierw!'ze
o posiedzenia RC'iehstag-u został od- tekst fran('usko-niemierkiej umowy handlo- 
rOPZ()nv. Odroczenie to nastąpiło na skutek wej. którl"j rozpatrywanie Rada Państwa roz- 
trgo, że uzal"adnienie do t. zw. ustmvy szkol- pO<'znif' w dniu ;l1trZ-f'.i:<.Zym. We wtorek pr!,,:
 
J1Pj. mni"cr' hy(
 l!'łó",nYJ1l przerlmiot.rl11 obrad s;drgo tygodnia Ul110wa prz.cjdzie do kOmIS]1 
ohe<
Jlej sesji. zostało zbyt późno o
łosZione. haudlo'\\>o-poJitvczncj Rcichstngu. Równo
,ze- 
T:zad pruf'J.;i i kijka innv('n rząr1ów pm:7A'ZO- ,
ni{> z ogłoszenif'm tekstu umowy bIUro 
t'"óJJlvch pań::;tw Rzp.:-zy o..
wiadczylo w0b.'c te- 'WnUfa donosi. że w drugiej połowie paździer- 
go. 7.(> niE' zdołaia dm:tatc,.znie zhadać uRtaWy nika rozpoczn<\ 1>i
 w Parvżu rokowania. w 
i zniać stanowigka w przf'widzianym paprz€'- sm'Rwie dostosowania umowy. dotyczącej Z/l- 
dni
 terminie. Zwołanie ReichstB
u spodzie- gIębia Saar". do nowei franou:sko-niemiookiej 
nmowv f.andlowej. (pat.) 


Ećh211 str2llszneJ katastrofy kolejowej. 
L o II li Y n , 25. 8. {Pat.} W uzupełnieniu 
wiarłmn",,('i o kata:o;trofie leolejowej, która wy- 
flarz:\'ła 
i(' wC7'.ora.i na Jinji kalci pOłudniowej, 
stwieflbono, że zabitych zostało 1S o
b. 22 
odniosło ci
żkie, a około 50 lżt'jsze rany. 
.Tak flY7.)'pu8z('za.lą, przyczyną katastrofy 
hyło !,odmycie toru. spowodows.nt
 ulewnym 
deszczem, który spadł wczoraj popołudniu. 


Wyrok smierci 
na b. generał6w carslUch w Sowietach. 

[ o 8 k w a, 25. 8. (Pat.) Centralny Ko- 
mitet Wykonnwny postanowił nie ułaskawit. 
,l(enf'raMw Amenkowa i DeniSOML Wyro\( 
został W}ł. O n8ny. 


Groźne "memento" 


Szlakiem krwawego odwetu Niemiec. 
(Na mar
inesie zbliżających się maJlewró
 
niemieckich na Śląsku Opolskim.) 
.Jak doniosly w ostatnich dniach telegTtł. 
my, w czasie od ]9 do 27 wrzcśnia, a więc ;uż 
za trzy tygodnie, odbędą, 1>ię na Śląsku Opol- 
skim, tuż nad 
rani('
 pol
k:) wh,lkie man('. 
wry Reichswehry z udziałem różnych or
a- 
nizacyj półwojskowych i sportowych. Zada- 
nie taktyczne pole
ać ma na sforsowaniu 
Odr}' przez grupę ofenzywną w kierunku w-a- 
nicy polskiej. 
ChaJ akte' tych manewrów, zapowiedzia.- 
ny spof:ób ich przeprowadzenia, oraz fakt. że 
nikt z pr.redstawicieIi obeych państw nie zo. 
stal na manewry zaproszony, - wszvstko to 
nadaje im niezwyklą i charakterystyczną ce- 
chę. Cecha ta uwydatni się jeszcze więcej, 
jeżeli zważymy, że wszelkIe dotychc7.asOwe 
rokowania na temat rozbrojenia Niemiec nie 
dały prawie żadnełr;o wyniku i pod tym wz
lę- 
dem Niemcy wymykają się ooraz więcej z do- 
tychczasowej kontroli państw sprzymierzo- 
nych. 
że nadchodzące manewry przyj:tOtowywa- 
ne są z myślą przyszłe
o napadu na Polsk
. 
uie nlełr;a wątpliwOści. Rosja., będąca dziś 
W SO
jU8ZU z Niemcami, niC' lwdzie TIl'lP<1dać na 
Niemcy, tembardziej zaś Polska, 
dzie nikt 
nic ływi tendf'ncyj militarnych, ani imperja- 
Iist}-cznyclJ. Również żadne z; państw bal- 
tvckjcb. ani Czechosłowaoja ni
 wchodzą '\VI 
rachubę. A zatem manewry Blemieckie na 
Śląsku Opolskim nie m
ą mieć charakteru 
olU"oonc
o, jedyni., ('hal'alder zaczepny i 
mniej lub wi
cej Ofenzywny. 
W tym kierunku nikt nie może mieć naj. 
mJJiejszych wątpliwości, tem bardziej, że - 
jak brzmi telegram - zasadniczem zadaniem. 
manewrów jest chęf rozpatrzenia zalet obec- 
nej JCl"anjcy śląska OpoI8kie
0, tak jak ze- 
f'zloroczne manewry niemieckie nad Wisłą 
miały na celu wyuczenie wojska, Jak 
rani
 
\\-schodnio-prusko - p
lską w raZIe potrzeby 
sforMlwat" i Drzekroczvć. 
Okoliczności, że -w manewrach niemiec. 
kich wezmą udział or
anizac.ie półwo.iskowe 
i 
portowe, nie pozwAlają 2':1lpeInie zoriento- 
wać się w ilooci Judzi. biorącyoh o
ólem udział 
w tych manewrllfh. Okoliczności to tetr. bar- 
dziej &mutniejRzP, iż jak 0
61ni(> wiaoomo, tp 
organiz a e.1E' cywilne -- to właśnie wielka za- 
konspirowana arm,ia niemiecka. 
Dla 1\ikogo. kto zlla Niemcy J}ow0jenn(> 
i Rtosunki w tvm kraju. nie może pozost1\Ć 
taj!'mnicą. że zap;adnienie rozbro.it'nia Ni.... 
miec sprowarłza !'Iię d'a zniesit'nia tych or2ani. 
zacyj. Od-v te. na całym obl3zarw Rzeszv nie- 
lIlieckiE'j J j('znj£> ro
iane orA'aniZl\C'je p6łwoj
 
skowe prz(>f't<1na i&tnioo. to Sif'mey 
ą mo-. 
że rozhro.i'1ne. ,Jak długo onf' iednak istnieją. 
Nit'nIcy w każdej chwili 
otowP, są rło krwa- 
wego odwetu. 
W twh bowiem org..l.flizncjach skupiają 
się 1.\'r-:Hfotkie żvwinły. któn> nie pogodziIv .aę 
z powojpnną rzp,'zvwi"tości4 i nie ollllClziłv 
sił: jesz<:ze z zlIkh.'1f'go :-nu o panowaniu ha. 

netu i pikt.JhRllby pruskiej nad świt1tt'm. 
marząc nieustalUlie o odebraniu kQlnnij i pro.. 
win<,yj utraconyc.h na wS<'hodzie Nifłmi('('., Or.. 

ani1A'tde t.e r"ooiadają tajne sklndy broni ł 
IlIat.crjalów wojennych, przedewszystkll"Jll WI 
organizacjach tych pa:t1uje km'ność. cłY
YJ}1i
 
os. i kODstruktywny porządok.. pod'_,i.:Jic j::k, 

 gJó.w.n,ej 
1 D}:ęmiccJd
j.
		

/Mikrofilmy_001_06_03_1830_0001.djvu

			Str. 2 


"G O N I E C N A D W I 9 r.: A N S K l" sobota, dnia 27 sierpnHt 1927 r. 


Nr. 195 


Zbliżające się więc manewry niemiec,kie 
s18nQ"ia dlr! Polski 
roźne ,,memento". W 
połączeni II z nfenzy\\ą dyplomatyczną, któ- 
Tej ostatecznym celem jest rewizja naszych 

8nic zachodnich, c
stl' manewry niemiee. 
kil' nad 
ranicą polską nabierają speejalnep;o 
znaczenia. Dlate
o też począwszy od tej 
chwili Polska powinna wytęż,
)llą zwracać u- 
wa
ę na jawne i podziemne kbowania miIita- 
ry
tów niemil'ckich. 
Pocie
zając:]. okolicznością w tym wz,glę- 


dzie jest fakt. że armja nasza stoi obecnie na 
wysokośei zadania, co przy hl żdej sposobno_ 
ści stwierdzają zagraniczni znawcy spraw 
W'Ojsk0wyeh, 
Polska jednak nie może usnąć na laurach. 
Na p0e-raoiczu Rzeszy i Prus W
hodnieh 
znajdować się muszą. na każdy wypadek w 
P02 o towiu, znaczniejsze siły wojskawe, zna. 
ll'śĆ się powinna zarówno .,Straż nad Wisłą", 
jak i .,Straż nad Odrą". Te20 wyma2a bez- 
pieczeństwo kraju. 


PogrzebSacco i Vanzetti'egg. 


Boston, 25. 8. Zarządzenia w sprawie po- 
${rz('bu Sacco i V anzetti'c
o nie zostały jesz- 
cze ukoiiczQne. 'Jednakże komitet obrony 
SQ('co i Vanzetti'eA'o oznajmia, że obecnie jeSt 
rdemożliwą rzeczą wystawiać trumny ze zwło- 
kami na widok publiczny w miagt.'1ch Stanów 
Zje(lnoczonych. Ciała straconych będą spalo- 
ne w niedzielę 28 bm. w Bostonie, poczem sio- 
stra V :1Dz('tti'e
o zabierze prochy brat.a i uda 
się:t. niemi do Nowe
o .Jorku. LOTIih"Ill!, Pary_ 
ża, Berlina, Sztokholmu i innych miast, zanim 
złoź',- je we Wlo
zech. 
Moskwa, 25. S. Mopr w związku z doko. 
mmem straceniem Sacca i Vanzetti'e
o wydał 
odezw/;' do proletarjatu całe
o świata, wzywa- 
jąc 
o w ohliczu e
zekucji do zaostrzenia wal- 
ki z ustrojem knpitalistycznym. Odezwa wzy- 
wa do ,,
.
tąpi!'Ji cz,.nn:vch, 
d\'Ż te t.vlku sta- 
nowią należyte przeciwstawienie białe
o 
terron1. 


Lipsk, 25. 8. Wczoraj wieczorem odoy- 
wały się tu demonstracje komunistyczne. oraz 
czerwonej 
wardji komunistycznej 'Jrzeciwko 
straceniu Sacco i V arJzetti'e
o. "'czasie po- 
chodu d<>"zło do krwawych starć między de- 
monstraJltami a policją. Demon.str
ci zaata- 
kowali loka], w którym znajdował się poste- 
!ll))ek policji, obrzucając 
o kamieniami. W 
cza"iC' starcia jeden z demonstrant6w został 
zabity, a drug-i ciężko ranny. Kilku policjan- 
tów dł'monstranci ci/;'żko poranili. 
Amsterdam, 25. 8. Na wielkim placu 
r,rzed zamkiem królewskim doszlo wcwraj w 
związku ze straceniem Saooo i Vanzetti'e,go 
do ostre
o starcia między tłumem a policją, 
przyczem szere
 osób odniosło rany. Załoga 
woj "kowa miasta wstała wzmocniona. W 
Rotterdamie i Hadze podczas podobnych ma. 
nifestacji policja również musiała interwen- 
jować, przyczem wiele osób poniosło rany. 


Krwawe zaburzenia w Paryżu 
wYwolane przez demonstrantów w sprawie Sacco i Vanzetti"ego. 


Paryż, 2;), S. O manifestacjach, jakie od- 
bywał. się ,,'czonlj wieczorem w Paryżu, A- 
gencja H «"asr! p0daje następujące dalsze 
szez€
ół
': Okolo gndziny 22 m, 15 manifestan- 
ci wycofali się na hulwar Sebastopol. kolo 
wielkich Bulwarów, wybili szyby wystawowe 
w wielu mag-nzynach. które następnie splą- 
drr:waIi. Z kolei c1emonstranci usiłowali 
wznieś(. harykadę, posług1ljąc się w tym celu 
kratami żelaznemi. okalającemi drzewa na 
bulwarze. "Torkami cementu, materjałami, 
wzietemi z pobliskiego składu, oraz pojazda. 
mi. Szarże policji uniemożliwiiy ten zamiar. 
.W tym "amyr;] czasie inna 
pa manifestan. 
W\'\' wydarla z korzeniami kilka drzew na pla- 
cu CIif'h
.. poprzewracała pojazdy, powybija- 
ła szyby oraz witryny okien wystawowych. 
O J1.oc1zinil' 
2 m. 30 grupa manifestantów. zło. 
żona z iOO 05ób. idąca od strony pól Elizej_ 
skich. lIi"iłowałn rrzen"a(
 kordon policji. za- 
mykająf'
' rlo
t<:,p do mnhas2.dy Stanów Zje- 


dnoczonych. Policja oparła manifestantów, 
którzy cofnęli się w Aleję Pól Elizejskich o- 
raz saf'icr1'lip ulicC'. pl'ZVCZf'm doszło do starcia 
pomiędzy manife-stantami a 
ośćmi, znajdu_ 
jąeych się na tych ulicach kawiarni. Nastą- 
piła wymiana szere,gu strzałów, obeszło się j
_ 
dnak bez ofiar. Manifestanci wybiJi w ka- 
wjarniach wiele szyb. Koło północy przywró- 
COt1O spokój. Policja areszfnwała około 200 
oWb. 
. 
Par
'ź, 25. 8. Prezydjum policji komuni- 
kuje. iż podczas wczorajszych starć ulicznych 
w Paryżu. 121 poliejantów odniosło rany. Li. 
czba rannych wśród osób cywilnych dochodzi 
do 500. Nieda się jednak dokładnie ustalić. 
ponieważ mnóstwo osób udało się na opatrun- 
ki do prywatnych mieszkań. Aresztowano 211 
o!:óh. Stana oni w najbHższych dniach przed 
sądenł za czvnny opór władzy i nieprawne 
posiadanie broni. 


Spalenie Sztandaru Stanów Zjednoczonych 
podczas demonstracji komunistycznej w Afryce poludniowej. 
Johann(' sbur 2, 25. 8. Podczas demonstra- e
'.), 
paloJ1o przed ratuszem f'ztandar StarJów 
eyj, mządzonych przez żywioły komunistycz. Zjednoczonych. poczem wywieszono na ratu- 
ne 'v zwiazkll ze straceniem Sacco i VanzeUi'. szu sztandar czerwony. 


43 Lekarz obłąkanych, 
(Cią>: dal"zy.1 ( 
- Ma
z już cosyć te
o życia. w którem 
marnuj" :-.ic tylko majątek i zdrowie. 
- Oj. z pewnością, że mam go nosyć.! - 
odrukł '" westchnicniC'm mIody człowiek. - 
Żałui
' i.1Jl'tlzo. że nie miałem .tyle rozumu i 
siły m.rł ,.;obą. żeby 
o się wyrzec wcześniej. 
- Szczcśliwy jestem, że te
o żałujesz... 
Bo chr,cil1ż nie okupi"z pr
szłości, to przy- 
J1.ajmnic-j możesz zdobyć przyszlość szczQśliw_ 
Eza Pr:.gn(: uwierzyć w twoje nawrócenie. 
-- Xipf'hai ',"uj nic wątpi o niem.., 
- ..\1.' - dodał pan Delariviere - uśmic. 

bając sil;' przyjaźnie - nic sppłniłbym swo_ 
je
o wujmn:kieg'o obowiązku, 
dybym. ci nic 
wypo"if'(lzial krótkiej od serca nauki. Potrze- 
ba f'7.linowa(. tradycje! Błędv twojej młodo- 
ści tłom;](.z\'('; można ta sama młodościa... 
Popu"zezano ('i tu cu
Ii za wiE'I
. Ule
eś 'po. 
I1ętcm żvcir!. a niE'.kdpn na twoim miejscu zro- 
biłby to 
am(). " Moja koC'hana Joanna, któ- 
ra dziś rano bronjłn zapalczywie twojej spra. 
:W'Y, zwrócił mi uwn
ę na to 'V'BZY6tko. Na nie- 
szczę
eie twoje, dolm:. postanowienia przyszły 
łJ:ochę za późno. Ohciałby::m cię był 
dzieć 


:A 


przed ośmioma laty... Byłbym cię zabrał do 
.Kowe
o Jorku..,. Byłbyś został moim wspól. 
nikiem, byłbyś nie potrzebował teraz praco- 
wać, byłbyś szczęśliwy i bo,gaty. 
- Czy wuj myśli porzucić interes' 
zH"."Vołał Ii abrycjusz. 
- Już to postanowiłem. 
- Zlikwidujesz dom bankierski. 
- Zacząłem 
o już likwidować. 
- '\Y twoim wieku 
- Mam lat sześćdziesiąt, mój dro
i... 
- '1'0 je>:zcze nie starość przecie!... Z 
two.km doświadczeniem. z twoją zręcznośri:-: 
łatwo I,y ci przyszło podwoić majątek. 
-- Je"tpm o tem przekonany. Ale po co 
mi to: Zr..-szta mylisz się Fabrycjuszu... ja 
jec;tem .JUż 
tary... Przyrzyjno mi się tylko 
- wlo;;v wam zupełnie białe. czoło pomar- 
s
zone. KJ0
ty i praca pochyliły mi ramio_ 
na. zareordowułem się, mój chłopcze. potrze_ 
bują \'0"p(lczvrku po dług-iej i ciężkiej pracy. 
- .:\ czy nie mógłby wui oddać interesu 
w ręc-' .inkie
(. uczciwe
o człowieka T a sam 
tylko dogJ:lda':' i radzić? 
- Dotad br...kowało mi taJci
o człowieka. 
Potrzeha zr(;'CZI F
O bardzo m...rynarza, do 
kiero
.ania. tak 
ielkiem okrętem. 


W ydaleoie Lol
zewików Z Anglj' 
Berlin. Biuro W oIffa donosi z Londynu. 
że władze "ngielskie wydaliły jednego z dy. 
rektorów zarządzających towarzystwa "R(). 
syjskie Produkty Naftowe". 


Na śladzie zaginionych lotnik6w 
amerykańskich. 
Honolulu
 25. 8. W oh
c wiadomości, lZ 
"" ieJe C6ób widziało w niedzielę w nocy zieb- 
ne świa tło na wysokości 8000 stóp na górze 
Mauna-Koa na wyspie Hawai, trzy samoloty 
woj"kowe zostały natychmiaBt wysłane w ce_ 
lu przekonania się, czy światło to pochodzi 
od lotników amerykańskich, którzy 
inęli. 
PrawQOpOd0lmc>m j<"st bowiem, że jeden z nich 
zmylił drogę i :w nocy spadł w górach. 
Fabryka banknot6w w Austrji. 
Wieden, 24. 8. Policja wiedeńska wykry. 
ła w miej
cow()ści Eichgraben kompletnie u- 
rządZ0ny wan:ztat dla fałszowania bankno_ 
tów rumutFkich p.:: 100 lei. Aresztowani zo- 
stali Sizu Griinberg. kupiec z Jass. który fi- 
nansow ałcale przE'osiębiorstwo, dalej Woich 
z Jass i fotl)
raf EiFik. Aresztowani mieli 
jui w najbliższyeh dniach rozpocząć dn1K 
banknotów rum11J',,,kir}; na wielką skalę. 


Kronika tele
ra,fieZDa. 
Polska. 
RADA MINISTROW. 
Dziś zbiera się rada ministrów, która zajmie 
się. między innymi. wnioskami: ministra robót 
publicznych Mora<'Zewskiego w sprawie zwalcza- 
nia bezrobocia i pomocy dla bezrobotnych oraz 
ministra pracy. Jurkiewicza o utworzeniu rady 
pracy. 
Poza tem puewidywana jest zmiana statutu 
organizacyjnego ministerj. spraw wewnętrznych 
w kierunku utworzenia wydzialu aprowizacyjne. 
go. Na czele tego wydzialu mialby stanąć p. St. 
Szwalbe. 
Prawdopodobnie rada rozważy również wnio- 
sek min. spraw zagranicznych o utworzeniu urz
. 
du radcy handolwego oraz prez)'djum rady o 
stworzeniu ajencji PAT - w Moskwie. 
WYCOFANIE ze-sto i 10-cio ZŁOTOWEK 
Ważne do końca lutego 1928 roku. 
Bank Polski przystępuje z dniem l września 
1927 r. do wycofania z obiegu 20 zlotowych biletów 
ba.nkowych z datą 28 lutego 1919 r. i 15 lipca 1924 
r. oraz lO-zlotowych biletów bankowych z datą 28 
lutego 1919 r. i 15 lipca 1924 r. 
Bilety te będą prawnym środkiem płatniczym 
do 29 lutego 1928 r. 
Zagranica. 
ULICA SACCO I VANZETTIEGO w MOSKWIE. 
Ryga. Sowiet moskiewski postanowił przemia- 
nować jedną z ulic na ulicę Sacoo i Vanzetti'ego. 
IjPUOW ADZENIE SEKRETARZA POLICJI 
W SOFJI. 
Sof ja. Sekretarz policji Atanaszow. na które' 
go prz€d kilku miesiącami dokonano krwawego 
napadu. zostal d7>iś w chwili, gdy w towarzystwi!' 
żony cpuszczal szpital po kuracji, porwany i uwie. 
ziony w samochodzie. 
, 
- To pra'VI,da... 
- Z]'cszta powtarzam. że pr
nę zupeł. 
ne
o 
rorzv! ku. bo już na nie
o zasłużyłem. 
Gdy',v J o"1lnna nie była cierpiącą. przyszłość 
moja t
łabv bez chmurki. Z kilku słów, jakie 
ci przed chwilą powiedziałem., wiesz, że moje 
poło
;el1l 
 f;ię zmieni... Nie
odna istota. 00 
nm:iłn moje nazwi"ko. umarła już przed ośm- 
nastu laty. Za dwa lub trzy miesiąoe związek 
Jr.ój z Joanną, wedłuK ustaw francuskich, bę- 
dzie potwierdzony i Edma uznana za mą pra- 
Wą córkę. 
że postanowienie pana DeIariviere było 
niezlomne, hyło aż nadtQ wiadomem. Radził 
się sWe
o siostrzeńca dla formy tylko. 
Fabryr,iusz nie łudzii się w tym wzJ:rlę- 
dzie i pomimo zimne
o potu, 00 mu występo_ 
wał na skronie. wykrzyknął z wyrazem pra- 
wie uwielbienia. ściskając ręce wujaszkowi: 
- CZy ja ci to pochwalam, mój wuju' 
Spodziewam się. żemi uczvnisz ten zaszczyt i 
nie zechce8z wątpić o tem!... - Któżby ci 
te
o nie pochwalił, mój wuju - mówił dalej 
FabrJcjusz. - P06t.ęPUjesz jako człowiek pra.- 
WY. to też z eałe
o serca. szanuję tak: szlachet- 
ny postępek z twojej strony. 
(Cłu dalszy ...t4PU
		

/Mikrofilmy_001_06_03_1831_0001.djvu

			" G o N T E C N A D W I 9 L A I\ ;-, K lU sobota, dnia 27 sIerpnia 192'7 r. 
&OIPO O AIKZE 
<:.....t 


Nr. 195 


Ż
(;,.E 

"'> 


Rzemiosło obwodu nadnoteckiego 
oświadcza się za przyłączeniem 
do Pomorza. 


Rzemiosło h. dzielnicy pruskiej podzielo- 
ne jest w swoim samorządzie administracyj- 
nym na cztery obwody Izb Rzemieślniczych: 
Kak" ickłej, Poznańskiej, Bydg-oE'kiej i Gru- 
dziądzkiej. Izba Katowicl:a obejmuje Górny 
Śląsk, Izb;) Poznańslu> dawniejszą re
encję 
[){)znail
ką. Izba By
oska ;pkrpt,a,rz."ł gen. Zwia_ 
zku 'I!>w. PTzemysło
ch - obwodu' 'nadnotec- 
ki!'go p. Piołka. na Zjeździe Związku Tow. 
Rzem. Siam. w Chełmnie na Pomorzu, w któ- 
rem wyraził życzenie, aby przyłączenie obwo- 
du nadnoteckieg'o do obwodu Izby Pomorskiej 
nast
pił(l .laknajprędzej, a nawet wyraził na.- 
('zJP.;ę. ŻE' to llastapi w niedługim czasie, 0- 
beer,ośt
 na sali całego szereg'u delegatów każe 
przypuszczać. iż iest to życzenie cał

o rze- 
mio<.:la hnlgU€I;;iI'g'o. ' 
.Minłdw to rlla rozwoju rzemi06ła duże 
znacz"y, j(>. g'dybv to iaknajprędzej nMtąpić 
I1'og]o. zwla:::zcza w związku z budującym się 
w (;n.dziadzu Instvtutem Rzemipślniczvm. 
który w s" veh urzadzeniach obiąć może sku- 
It'('zJlip ol,,, ód nadnotecki, a więc większą 
pz


 dl'ecnego obwodu Izhv Bydgofiki,'j. 
1iI1' 
łoI.)' to Jó\YT>if.'Ż i wielkie znaczl'nit' dla. budu- 
iHPt'go się 1 nstvtutu, gdyż utrzymanie Inst,\'- 
tutu wymi'ga wiplkich naldlHlów i urządzt'nia 
taki,' D
l'gą Lyć skutecznie dla wif,'kszych sku- 
pień rzcmie-ślniczvch pl'V'prowadzone, 
(, rl]dziadz zreszta d06konale .ladaje się 
Oll środowisko tego rodzaju z uwa
i na swe 
cpntra]ne pl'łożenie. które spotęgowałoby się 
przy przyłączeniu obwodu nadnoteckie
. 
Trzy Izby RzemieślnicM w b. dzielnioy 
pru:,;kifj do&konale wypełniłyby swoje zada- 
we i podziaJ jak go pl'Oponuje rzem.io8l<>. byd- 


Str. :1 


Sprawa rezerw zbożowYCh. 


Wozoraj odbylo się w ministerstwie spraw 
wewn
trznych pod przewodnieiwem komisarza do 

praw rezerw zbożowych p. radcry Szwalbego po. 
siedzenie w sprawa('h rezerw zbożowych. W po' 

iedzeniu wzięli udzial przedstawiciele oontralnych 
organizacyj rolni('zych zarówno większej jak i 
mniejszej własności. Na posiedzeniu prze dysku- 
t.owano cały plan rezerw zbożowyoh. OdpowitXlzi 


Kil. poszczególne kwest je udzielał prz('wodnil'ząc) 
komisji do sprawy rezerw zbożowych p. radca 
Stanisław Szwalbe. 
Del€'gaoi organiza('yj rolniczych żnrlnych Ul. 
strzeżeń przeciwko plancwi rezerw ni€' zglaszaJi 
prosili natomiMt o &tałe utrzym
wanie kontaktu 
z nimi.. 


Jakie są zbiory w Wojew. Pomorskim. 


Ogólny stan zbiorów tegorocznyoh w woj. Po- 
morskiem znac7.nie przewyższa stan plonów w ro- 
ku zeszlym. Według obliczeń tamtejszych brer 
rolniczych różnica ta stanowić będzie około 25%. 


Zbiory przeszly naogół dobrze; I'przęt żyta i p
ze- 
nicy zakończony, owsa i jęczmienia w tDku. \\"e- 
dług pr&bnych omłotów 08ią
nięto w r. b. z je. 
dnego hektara 14 kw. żyta i 20 kw. ps:z.enicy. 


Zainteresowanie się przemysłowców niemieckich 
Polską. 


Konsulat R. P. w &.sen ot.rzymuje ostatnio 
liczne zapytania ze strony nemieckicb firm prze- 
myslowych o bliższe warunki instalacji fabryk w 
Polsce przez obywateli niemieckich oraz o pol- 
fkie ustawodawstwo przemysłowe. Widać z tego, 
że przemysiowcy chcieliby czy to zakładać u nll8 
nowe fabryki, czy też prz/'nieść do Polski fabryki 
-posiadane przez nich w Niemczech. Objaw ten 
tlómaczy się tem. że przemystowcry westfalscy nie 


widzą dla si!'bie w Niem('zech przyszłości a to z& 
wzgl4;'du na prz,'sycenie przemysłowe, sytuację 
handlowo-polityczną Niemiec i ciężary podatko- 
we, stwrrzające drożyznę kosztów wll1",nej pro- 
dukoji. Niemalą rolę w tych zamysłach grać 007. 
musi nadZiif.'ja. że Polska E.tanowić dla niPll będzie, 
.iakgdyby odskoczenie na dalsze rynki zbytu na 
Wschodzie. 



oskie. byłby i M w
lędów gospodarczych 
IU\jodpowiedniejszy: skupiaJyby bowiem w 
swyc:h środowiskach jednolity element, 00 '.l- 
mDżli wi 00 do każde
o z nich zastosoWallie 00- 
rr,buej polityki g'ospodarczej. Obwód nadno- 
tecki nie różni się w niczem elementowi po- 
mOTl',kiemu. 
W każdym razie inicjatywa rzemiosła byd- 
goski£
o jest poohwały 
oclDa ze wZg'lędu na 
jej dODiosłe znaczenie dla rzemiosła i zasłu- 

uje pod karoym względem na poparcie. 
Gryf. 
Stosunki handlowe Polski z Saksonią. 
Wśród importerów saskich w7.l'asta zaintere- 
sowanie dla polskiej wytwórCZiOŚci rolnej, jak 
również dla }X)lsklego dr:z.ewa i surowych futer. 
Szczególne zainteresowanie daje się zauważyć dla 
masła i jagód polskich. Pomimo zatargu gospo- 
darczego starają się eksporterzy sascy utr?;ymy' 
wać dobre stosunki z Polską, udzielając kredytu 
na warunkach bardzo dogodnych. Silny bardzo 
był w r. ub. eksport maszyn do Polski. 


Projekt zniiek taryf kolejowych 
w Czechosłowacji. 
Jak donosi ..Reforma", czechosłowaokie mini- 
sterstwo opraoowywa projekt zniżek taryf lwle- 
jowyoh, które wejsć mają w życie z dmem l-go 
E.tycznia 1928 roku 


Cła zbotowe. 


W niektórych dziennikach ukazaly się wzmian- 
ki, jakoby rząd miał zamiar wprowadzić ruchome 
cła zbożowe. W sprawie tej zwróciliśmy sie z 
zapytaniem do miarodajnych czynników rządo- 
wych _ gdzie nam zakomunikowano, że rząd 
bynajmniej nie ma zamiaru wprowadzenia ja- 
kichkolwil'k ruchomych ooł zbożowych. Nad.a.l bę. 
dą obowiązywały opłaty wywozowe od zboża ja- 
kie obowiązują dotychczas. 


Ceny zbota w kraju I zagranicII. 
Przeciętne ceny tygodniow€' czterech głów- 
nych zbóż w okresie od 14. 8. do 20. 8, 1927 r. (W 
obliczeniu biura Giełdy Zbożowo-Towarowej w 
Warszawie.) 


Rynki Krajowe, 
Pszenica.. Zyto Jęezmień 
Warszawa 49.30 38.82 40.50 
Kraków 47.87 4L87 
Poznań 47.25 37.56 
Lwóv.- 43.86 37.00 
Rynki Zagl'anłczne. 
58.85 54,47 50.09 
55.72 54.12 50.09 
56.50 -.- 


Owies 
4012 
32.50 
33.41 
29.50 


37.00 


Praga 
Berno 
Liverpool 
Berlin 
New-York 


51.52 


47.60 
89'» 


50.98 


-.- 


Chicago 
Gdańsk 
Uwaga: 
tych. 


46.98 34.22 -.- 31.16 
45.98 40.81 40.27 
Ceny rozumieją :;ię za 100 kg. w 
o- 


Z giełdy. fA. W.) 


AK£:.JE 
B. Dyskontowy 132,00 Mourzejów 8,9ft 
B. Handlowy 132,00 ':-	
			

/Mikrofilmy_001_06_03_1832_0001.djvu

			nG o N I b C N A D W I 9 LA N S K T" sobota, dOla 21 sierpnia 1927 r. 

 
Pociąg najechał na furmankę. 
Trzy osoby poniosły śmiert. sześt jest dętko rannych. 
Warszawa, 25 sierpnia. lejowe i sądowo-śledcze wdrożyły śledztwo w tej 
Dnia 24 hm. o godz. 0.5 na szlaku Luków- sprawie. W wypadku ponieśli śmierć KałuszYlI- 
Międzyrzecze na przejeździe kolejowym pociąg ski Franeiszek 50 lat. syn jego Sylwester 14 lat i 
<:sohowy Dl1jechal Da furmankę, wiozącą kilka 0- Wojeszka Gabr:\,'ela 26 lat. Ciężko ranni zostali 
sób. Skutkiem zderzenia. które było bardzo silne, Kowalska Janina 2'2 lat, Haruslcwicz Apolonja 
II osoby poniosly śmierć. zaś 6 zostało ciężko ran- ':!l lat, Frechowicz 'Wacław 37 lat. żona W31erja 
nych. Ciężko rannych przewieziono tym samym 27 lat Borysiewiez Janina 57 lat. 
pociągiem do szpitala w 'Warszawie. Władze ko- 


Str. 4 


Pożar 22 


domostw. 


Warsza wa, 25 sierpnia. 
W noc:r z poniedzialku na wtorku w Du. 
Mecku. odleg/ym o 30 klm. od Przemyśla, wy. 
buchł o godz. 1.4
 groźny pożar, który skutkiem 
silnego wiatru ogarnął wkrótee prawie całe mia- 
steczko. Na ratunek przybyła z Przemyśla straż 
ogniowa i oddziat saperów. Akcja ratunkowa 


trwala około 15 godzin. Spłonęło ()kolo 22 do- 
mostw. Strat w ludziach nie było. Ka wiadom08ć 
o pożarze przybyta nat
'chmiast lIa miejsce wy- 
padku komisja w celu zbadania przY':zYn wy 
buchu pożaru, Ustalono. że pożar wyhuchl zu- 
pełnie przypadkowo. 


Proces 


gen. 


l. 
t 


\Varszawa, 25 sierpnia. 
O;:;tntni r1:>ifii postępowania dowodoweg
 

 rozprawie głównej procesu gen. Zymier- 
skieglJ upłynął w atmosferze lekkiego napię- 
cia.. Na sali mie.i
('a zajęło daleko więcej pu- 
bliczności niż w ost8tnich dniach. Niektórzv 
przybyli do 
ądu 
; nadziej i ujrzenia emocjO- 
nujących mn!l1l'ntów; były jednak tylko drob- 
ne utarczki ohr/luc.y z prokuratorem i to w 
lkwestjach drug'u1':a.'dnego znaczenia. 
Cały wczl)ra.i
L.\' dzień poświęcono odczy- 
tywaniu dokumentów w dalszym ciąA'U. 
NB, pQ('zątku ,;osiedzerua adw. Szurlej zło- 
żył sąd'Hl'i wyciąg z orze-czen.ia Trybunału 

dmiIlii3tra('\"illego, który zawyrokował, że 
niepłacf1Jie poborów miesięcznych oficerom 
:wysłanym na studja do }1'rancii, lecz dje t . 
dzienn
\"Ch - jest bezpodstawne. 
Dokument został odczytany, 
Na
tępnie odczytano cały 
zer{'
 akt, m. 
in. rozkaz, zezwalający szefom depo na zawie- 
rnnie >.stowalem 
ogólnie i dlateg-o nie podnoszę tej kwestji 
przy k11żdem odczYtywaniu zeznań świadków. 
Prokurator: Prosze o zazn:lczenie w p"O_ 
tokule. ż(' protplot ten złożony został już po od. 
czytaniu zrznań. 
. Arh, Szurlej : Protestowałem już wczo- 
raj i j( żPJi bdo nipzrozumia]e. proszę o wpro- 
wadzf'llip poprm'l'ki. 
Nn
tępnie przC''Vodnit'zący., odczytuje na 
żąd
miC' prokUl'atora z hiążki przyjęć, że 11 

en. ŻVlllipr"kiC'go w jego gabinecie służbo- 
wym pvwał dr. Zie1iński. 
Dałej przewodniczący odczytuje z tej 
książki 
zpreg nazwi"k. m. in. żydowskich. 
Adw. Szur1ej: Wobec odczvw.nia tych 
MZ'Wisk. "noszę o zażądanie ksiąg innych 
genem]ó\'\' i st"ierdzenie, że również i w tych 
hiąik:;ch przv.ic:G z.n[jjdu.ie się szereg nazwisk 
i J1az"\\i
ka ti' nic jrszcze nic znaczą. 
Prokurator poz.ost8'\via wniosek do oceny 
sądom. 
Gen. Żymipr
1,:i: Uwai.<'1111 te przyjęcia za 
rZI'('z ZI., ..Inip 11ormrtlna. Rvł(>J11 na stanowi- 
sku urz<:dowC'm i jnko pełniący swe obowiązki 
o{iC'er musialp!1J przyjmować w"z\":-:tkich 

ła;..za.if!(
ych ;..i
' do mnie. 
Na
tf;pnip ,1{1czdano koresp-ondencjr;: mię- 
dzy p. Saunierem a. Sak;:;onem i list mjr. Sam- 
ka. Po załatwji'niu fnrrllalnych spraw zarzą- 
dzono taina rozprawĘ', po której przewodni- 
czący vgłosił przerwe. 


1> 
I' 




 
,
 



\ł 
!jI 


Zyrnierskiego. 
Po naradzie przew
czący ogłosił decy_ 
zję sądu, który odrzucił wniosek adw. Szurle- 
ja l' sprowadzenie ksiąg przyjęć innych gene- 
rałów, aby wykazać, że w księgach tych znaj- 
dują się różne nazwiska - jako niemający 
nic wspólnego ze sprawą. 
W szyrey po kolei oświadczają, że nie ma- 
ją. już żadnych wniosków. 
Przewodniczący: TTważam wobec tego PO- 
stępowanie dowodowe za zamknięte i odra- 
czam rozprawę do dnia jutrzejszeg'O do godz. 
JO-tej z rana. 
Dziś więc o godzinie lO-tej przed połud- 
niem przemówieni p prokuratora. Wyroku 
spodziewać należy się dnia 1 lub 2 września. 


Zamach na pociad. 
Wilno, 25. 8. Dnia 23 bm. w Wileńskiej 
Dyrekcji KOlejowej. o godz. 20.40, na szla,ku 
Juchniewicze-Pińsk, pociąg osobowy naje- 
chał na położony w J){)przek toru przez nie- 
znanego złaczyńcę podkład kolejowy. Zad- 
nych ofiar z ludźmi 8lli strat materjalnycJi 
w
kutek wypadku nie było. Jedyną jego kon_ 
sekwencją było zatrzymanie pociąg-u na torze 
przez ]0 minut. Władze kolejowe i policyjne 
wd! ożyły śledztW'o celem wykrycia sprawców 
z.'1.D1achu. 


Nr. 195 


Radjo - Program. 


Piątek, %6 sierpnia. 
WARSZAWA. 
16,4.'> Komunikat harcerski. 11.00 Odczyt: A. 
Hoffmana - zwiastun romantyWlu w muzyce i 
poezji. 17.25 Przegląd poBtyki międzynar. 18.00 
Koncert instr. wokalny. 19.00 Komunikat -- Roz- 
maitości. 19.35 Odczyt; Czem może być sport dla 
rzemie€.lnika. 20.30 Koncert (fort.. wiolonczela, 
akomp.) 
KRAKÓW. 
1S.00 Odczvt: Budownictwo tiuwadów. 19.36 
przegląd geoi'raficzno-gosp. 
POZNANo 
17.80 Koncert z 
 WielkopolanId". 19.00 Nadpro- 
gram i komunikaty. 19.10 Odczyt: Depesze szyf- 
rowe. 19.35 Komunikaty - Pogadanka. 20.3() 
Koncert insr.-wokalny. 
WROCLA W. 
16.30-18.oq Kopcert popularn
'. 20.15 Pokojowy 
napad" sztuka w 3 aktaeh. 
KRÓI.EWIEC. 
17.00-18.00 Koncert z kawiurni. 20.30 Konce::t 
powiększonej radjoorkiestry. 
LA..
GENBERG. 
13.10 Muzyka popularna. 17.30 Koncert (sopran. 
fortepian, 2 wiolonczele. :20.45 Wieczór :iedn<:>- 
akt6"ek - potem koncert z kawiarni. - -- 
BERLIN. 
16.30 Koncert popularny. 20.30 Koncert - Uwer, 
tury. 22,30 Koncert band'Jnion orkiestry smycz- 
kowej i sopran. 
WIEDEŃ. 
11.00 i 16.00 Koncert popularny. 19.20 Kurs Mor- 
se'a. 20.05 ..'Vyksz.ałc.eni ludzie" sztuka ludowa 
w 3 aktach. 


Kto wygrał na loterji '1 
XIII dzień ciąghienia. 
15.000 zł: 32929. 
10.000 zł: 103241. 
3.000 zł: 7263 77633 85601. 
2.000 zł: 13021 40.J14 52679 52733 56734 76449 
81447 97807 100772 104078. 
LOOO d: 16317 1.;;!;O 289H 16790 47C25 79116 91066 
92309 93087. 
600 zł: 7958 11487 15919 20052 20850 22390 23439 
24774 28381 30205 37973 38971 40313 42257 42435 55421 
64!!59 69959 95381 98641 102433. 
500 zł: 12604 20043 24100 25638 28103 32668 36494 
37628 39955 47203 49019 530"23 66368 85]43 86214 94938. 
400 zł: 1660 10683 1203.3 13772 14381 18674 20748 
20787 22808 i3209 2CO!l.J 25305 27307 28797 29629 31002 
32416 34147 35675 87575 40978 42106 43463 44361 45660 
456.')4 49717 50457 51055 51236 54285 54749 54790 55029 
5665:> 5738() 59070 61020 69228 74094 7329 80977 83713 
83815 85525 85878 89017 00318 9::'551 93682 93914 94493 
96885 97010 :ln3:i 102703 103729. 
- 


Wyniki strzelania Kongresowego 


w 


Grudziądzu. 


(Ciąg dalszy). 
ski, Toruń 57 p.. Z'" imcI'. Brodnica 57 p.. Rogoziii. 
ski, PoznaJ\ 57 :P'. Frankiewicz, Poznań 57 P., Mi- 
chałowicz. Poznań 57 p., Lutobarski, Grudziądz 
:'7 pierścieni. 


Tarcz pien1f
zna (3 strzały z oparcia 
nagrody otrzymali:) 
Gadowski, Poznań 51 pijrścieni; Jaruszewski, 
Poznań :;7 pierśc., Nahs, Radzyn 57 pierśc., :Michal- 
ski, Wieleń 57 pierśc., Poznański. Poznań 57 p.. 
:\Iiclke. Wieleń 57 pierśc., Wielewski. Wieleń 57 Tarez premjowa "Bydgoszcz" (3 strzały z oparcia 
pierśc.. Mazur. Grudziądz 57 pierśc., Romel, Pel- - nagrody otrzymali: 
plin 57 pierśc., Rost, Grudziądz 56 pierśc., Biaty, Jarnowski, POZDań 59 pierścieni; Rogow;;,ki. 
Chełmno 56 pierśc.. Spitter. Tuchola 56 pierśc., Wąbrzeino 
9 ],)" Biały, Ch
!mno 58 p.. GOD.c.Łen
;e- 
Biah, Wąbrzeżno 56 p.. Pilaczyński, Bydgoszcz wicz, Bydg
zcz 57 p" Czapczyk, Grudziądz 57 p.. 
56 pienie.. Ruszkiewicz, Jarocin 56 pierśc.. Sommer Radomski, Poznań 57 p., Szczoclrowski, Starogard 
Tuchola 56 pierśc" Rożeński. Grudziądz 55 pierśc., 57 p., Sachse, Wieleń 57 p., Mielke. Wieleń 56 P1 
Szodrowski, Starogard 55 pierśc.. Cholewski. Gru- Sikora, Wolsz.t
'n 56 P" Romel, Pelplin 56 p.. Gu- 
dziądz 55 pierśc. Frankiewiez. Poznań 55 pierśc., miński, Tuchola 56 p., Ka.letta, Chojnice 56 p., 
Zurowski. ,\Yieleń 54 pięrśc.. 
Iielcarski. Chełmno Piotrowski, Wą"rzeźno 56 P" Bjgkupski, Wolsztyn 
54 pierśc.. Kuligowski, Starogard 54 pierśc., ZwiT- 56 p.. Mańczak, Wieleń 56 p., Więckowski, Tuchola. 
ner Brorlnica 54 picrśc., Czapczyk. Grudziądz 54 56 p
 Michalski. Wieleń 56 p., RetZf>I, Pelplin 56 
pienic., Sporny, Grudzią.dz 54 pie-rśc.. Rogowski, p., Lutobarski, Grudziądz 55 p., Cholewski, Gru- 
Wąbrzeżno 54 pierść. Nędzewicz, Wolsztyn 54 p., 
-4l.ziądz 55 P., Rożeński. Grudziądz 55 p., Rost, Gru. 
Lipiński, l\rikolów 54 pierśc., Herrmann, Staro- dziądz:.5 p.. RozkwitaIski. Pelplin 55 P" Sporny 
gard 54 pierśc.. Gemza, :t{ępuo 53 pierśc., Gańcz,a, Grudziądz 55 p., MnsiaL Wolsz.tyn 55 P" Frankie- 
Grudziądz 53 pierśc.. l\ficha)owicz, Poznań 53 p., wicz, Poznań 5:i p.. Osiemski, Bydgoszcz 55 p.. Ho- 
Gierka, Wąbrzeżno 53 P" Tundak, Poznań 53 p., goziński, Poznań 55 p.. Gemw. Kępno 55 p.. Ku- 
Litz. Tczew 53 p.. l\IaiH'.Zak. Wieleń 53 p., Witkow- bicki. Ostrów 55 P.. Xeumann, Starogard 54 p.. 
ski, Toruń 53 P" RozkwitaIski, Pelplin 53 p., Polley Zwirner. Brodnica 54 p
 Spitter. Tuchola 54 p., 
Grudziądz 52 pierśc. Mazur, Grudziądz 54 p., Podgórski. Tuchola 54 p.. 
Tarcz pienit:żnn ..Górny śląsk" (3 strzały z wolnej Cyrus, Bydgoszcz 54 pierścieni. 
r
ki -- nagrody otrzymali:) Tarcz Orderowa "Prezydenta Rzeczypospolitej" 
Jaruszeswki, Poznań 56 pierścieni; Gemza, (3 strzały z wolnej ręki - nagrody otrzymali:) 
Kępno 54 p.. Frankicwicz, F
ań 51 -P" Gadomski, Frankiewic
. :poznań 51 pierśceini; Herrmanu. 
Poznań 47 p.. Niklewski, Brodnica 43 p., Bialy, Starogard 50 p., Czapczyk, Grudziądz 49 P" Rogo- 
Chetmno 43 p.. Poznański. Poznań 42 P.. Grawczyk. ziński. Poznań 48 p.. Kaletta II, Chojnice 47 p., 
1\Iikotów 41 pierścieni. Cyrus. Solec 46 p., Grobelny. Grudziqdz 45 p.. .1 a- 
TaFcl premjowa "Kraków" (3 strzały z opan.ia ruszewski, PoznalI 4:> P., Sklodowski, Chojnicc 45 
- nagrody otrzymali:) P" l,ipiński, MikoIów 45 p., Tundak, PowIliI 44 p., 
Kaletta II. Chojnice 59 pierścieni; Antkowiak, Sachse, Wieleń 44 p.. Widski, Lwów 43 P.. Bia/y, 
Grudzjądz 59 P.. Gemza, Kępuo 59 p" Jaruszewski, Chełmno 42 
., Gemz.a. Kępno 41 p., Kapczyń
ki, 
Poznań 59 p., Gadomski, Poznań 58 p., M:ielke, Wle- Toruń 41 p., PilaszYński, Bydgoszcz 39 p.. Olszew- 
leń 58 P" Czapcz
'k. Grudz\!łdz 58 p.. Radomski, ski. Lwów i8 f., Nowakowski, Krotoszyn 38 p.. 
Poznań 58 p.. Rogowski, W,hrzeŹ1:1o 58 p., Lewiń- Musial. WoIsztJCR 35 pierścieni. CC. d. 0.)
		

/Mikrofilmy_001_06_03_1833_0001.djvu

			.Nr. 195 


,,0 O N' I E C N A D W I 9 L A N" S K I" sobota. dn i a 27 sierpnia 1927 r. Str. 5- 
Sprawa ohydnego mordu w Wielkim Tarpnie 
przed sadem. . 
Dziś pierwszy dzień sensacyjnej rozprawY przeciwko posądzonemu o morderstwo Leonowi Lewandowskiemu. 


Gn.rlziądz, 26 sierpnia. 
W dniu dzisiejszym rozpoczyna 
 przed 
hba Karną w Grudziądzu sensacyjna rozpra. 
wa przeciwko domniemanemu sprawcy wy_ 
mordowania całej rodziny w Wielkiem Tarp_ 
nie - Leonowi Lewandowskiemu. 
Proces ten - Z
 wz
lędu na oałą ohydę 

hrod.?i. ia
a została :v lutym br. wykonana, 
Ja!; rOWll1ez na oso
 Jedyneg-o oskarżone
o (\ 
r 0 pelnicnie tak p{)twornej zbrodni syna wy- 
mordowanej rodziny - budzi w szerokich sfe- 
rach nasze
o społeczeństwa olbrzymie zaiIlte- 
resow:mie. 
Nie od rzeczy więc będzie, w dniu dzisiej- 
szej rozpra\vy przypomnieć czytelnikom szcze- 

óły t"j strasznej zhroc1ni: 
W (.ZE\;snym rankiem dnia 24 lute
o br. 
straszna wieść wstrząsnf,'ła umysłami miesz. 
kalt('ÓW nM'ze,g-o miasta jak również j miesz- 
kańeów najbliższej okolicy wieść opotwornem 
'lArymol'odwaniu rodziny Lewandowskich w 
Wielkiem Tarpnie. 
NA .MIEJSCU ZBRODNI. 
Katychmiast na miesce wypadku przy- 
jechał sędzia śledczy Dr. Stein i komendant 
f")licjI 11. Klan1Ut z komisarzem Dobrochło- 
f Jem. Zmobilizowano cały aparat policyjny. 
Przvbyl także komendant policji powiatowej 
p, Fracko"iak z zastępcą p. Regentem. Rów- 
nil'ż zjawił się na miejsce zbrodni ks. Blericq 
z ostatniemi sakramentami św. 
Domek rodziny Lewandowskich - w któ
 
rym dokonano ohydnej zbrodni - stał na koń_ 

l! Wi0
ki Wielkie Tarpnc, oddalonej od Gru- 
dziadul o iakie 5-6 klm. 
. Oczom" przybyłych na miejsc.e zbrodni 
r-rzecl,..tawił się straszny widok. 
W małe; stosunkowo izbie prawie wpół- 
zmroku leżało w kałuży krwi, częściowo na 
podło(lzf>, częściowo w łóżkach, sZeść osób ro- 
dzin, śp. Lewandowskich. 
W przejściu, twarzą do zjemi, leżał mart- 
wy 26Jetni Franciszek w ubraniu. na łóźku 
lUetni synek Antoni. Na drugiem łóżku, 
obok ści8ny, z rozbitą czaszka, leżała matka, 
a obok ojciec w uhraniu. Widocznie, aby nie 
zClspa(- na targ- do Grudziądza, ojciec i syn 
F!'nl1(.i:::zck nie rozbierali się. Między tym a 
łćżkiem przy ścianie, z prawej strony, leżała 
w bieliźnie córka Marta. a na łóżku babka sta- 
Tu!':zka. Jat około 80. W ciasnej izbie zadu oh, 
łóżka dJ'(>\\'niane słomą po1.--ryte. Stary Lewan- 
dow,.k i r o zp[lczliwie harczal, twarz miął zala- 
na hn,iR. Ka pierzynie krew. Obraz strasz- 
ny. W tym domu tm,g-icznej żałoby człowiek 
o silll\"ch na\\'ct nCJ'w<'lch wytrzymać nie mó
ł. 
Na sj"Jp k:
a.ło nnl'z('clzip mordu: ostra siekie_ 
ra do,rąhapin drzmya. 
rorgere;a, :nają.c kll!cz, 
Wj::;rUl nan J'R1Jem ClO mIeszłi:aDla 1 uderremem 
slekiHV rozhił śpiqce.; matce czaszkę, następ- 
nie pg-oclził ojca. Że stary Lewandowski je- 
szcze r1a\\'llł oznaki życia, to zawdzięczać na- 
l"ży :11)C\\.l1e tpmu. iż ohudził się ze snu syn 
Fra1!('j!':zpk i z bratem zbrodniarz musiał sto- 
r'zv(- w:,lkt,'. Z m,ło.dsz:emi dał j.u
 sobie ra?
' 

J
 f-H? oznakI ZYCla dawalI leszcze OJCIec, 
T1lJok ..,d Jat zwykle w dnie 
targowe l'a.IIO chodził lH!d7.ić rodziców, którzy 
jE'cbali z produktami na. wg - WKoi dnia Le_ 


-:vandowski kazał ra:no iść budzić rodziców dy krwi. Pozatem ustalono, ie roozina I
 
JednEmu z chłoDCów. !dóru oił1n'
7ł d.,..,,,,.....,,, v:cmdowskicb b-vk oa! UbU spokojna i sza.no- 
zbrodni,ę, daleł' że; j
k-st
i;;d;on
:';;lił wana w całej okoJicy, jak również uchodziła 
on s
oJe. ubra
le robocze w piecu, a ubrał się za rodzi
ę biednlł i żyjącą z pracy rąk swoich 
odś'Y1,ętme - ze na rękach Jego znaleziono \y - na mJejscu zbrodni nie znaJrziono za.ś śh1- 
ChWIlI aresztowania ślady krwi, niedokładnie dów rabunku - powyższe wykluczają więc 
zmytej - że, jak stwierdziło śledztwo, na kil- mord!:'rstwo z zemsty lub też dla rabunku. 
ka dni przed tem mówił do swej narzeczone; Poza po\vyższemi poszlakami jest jaszcz\.: 
że llajdal.ej w 
wietniu obejmie On całe g-osV;
 m!
sa .drobnych, . które razem tworzą jedno 
d:-,rstwo .lako Jedyny w
aqciciel. wIelkIe oskarżeme Leona Lewandowskieg-o o 
. Pozatem ślc(lztwo ustaJi.lo, że absolutnie pop(.łniEnie tej strasznej zbrodni, wYlllordo_ 
mkt z ze.w:nąt.rz domo;:,twa I1le mógł wejść do :
vaI1ie własnej rodziny. . 
II 
Nirl !,8111I1idl 
(
 
 '/')f%III" ,..,,': I" . 
I f /J l !'0 '.'" i 

 



 

-- 



:J 


Zamordowanie rodziny Lewandowskich w WieIklem Tatpnle. 
:Miejsce zbrodni. Zdj
cie wykonane w chwilę po przybyciu wladz pQlicYJnych. 


domu, ponieważ w drzwiach sieni tkwił od we- 
wnątrz klucz, co wyklucza otwarcie podrobio- 
nym kJuczem - da1ej, że na podwórzu znajdo_ 
wał:,>' się dwa bardzo złe psy, które musiałyby 
szczpkaf: w czasie zbliżenia się kogoś ob('e
o - 
jPdnak jak świadkowie zeznali, psy tej nocy 
nie szczekały; - dalej, że analiza wykazała 
ślady rąk Lew[tm1ow s kieg-o na siekierze, któ- 
ra b.da narzędziem zbrodni. 
Dalej śledztwo ustaJiło, że siekiera, którą 
dokonano zhrodni., znajdo\\-ała się tuż obok 
cieplarni, g-dzie przehywał Lewandowski i je- 
ŻE'Jiby ktoś obcy przyszedł Lewandowskich 
illGrdo"ali, nj(,ziiwodnió pr£yuióslhy u soLą ja- 
kil:ś TI.'łrzędzie luh też szukając siekiery, mu- 
siałby zwrócić UWa.,g'ę Lewandowskiego. Sek- 
cja zwłok zaś ustaliła. że mordprstwa wszvsL 
k:ch m:ób dokonano właśnie tą siekierą i że 
musiał to uczynić jeden i ten sam człowiek, 
Stwit'rdzono. że Lewandowski mył się w staj- 
ni pod studni;J. i tamże znaleziono znaczne śla- 


Oczywista, wobec powyższeg-o Lewandow- 
skiego natychmiast aresztowano. 
Lewandowski pomimo tylu poszlaków nie 
przyznal sil) do popełnienia zbrodni. 
LEWANDOWSKI PRZED SADI,\\C zadowolenio z ('wiczcń i zrQczno:sci jak i 
kwalifikacji strażacfwa. Podziwiać można b)"lo 
oryginalny typ wspinalni OC'hotn. Straży Pożar- 
nej w "T arlnbiu dobrze świadez)' wzorowa jej 
g-ospodarka, dziQki naczelnkowi p. Hafie.:', który 
ma uużą pomoc ze strony p. wójta Krauzego. Po 
zakończeniu ćwiezet'1 zebraiIi się strażacy na in. 
"trukcyjną pogaw
dkę w której poruszano bar- 
dzo ważne sprawy, naprzyklad badania prz,cz
		

/Mikrofilmy_001_06_03_1834_0001.djvu

			Str. 6 


"G O N I E C N A D W I ś l: A N S K I" sobota, dma 27 sierpnia 19
1 r. 


Nr. 195 


6trnża],ów i policję kominów itP. P. wójt Krauze 
wyrazU swe zadowolenie z wyników kursu i pro- 
sił przelożone władze straź:lpkie, by ilustracje w 

ego okl'i
g-u wójto\\"skim przpprowadzono. 
Przy zakuilczcnill zebrar>ia wzniósł p. insp. 
K!lSzewski toast na cześć Związku i jego prezesa 


p. 'J'omczYliskiego z Łasina, podając 0becnym do 
wiadom0Ści, że dnia:: ;0 wl'z,eśnia br. obchodzi p. 
prezes Tomczyil
ki "we imieniny i wyraża na- 
Qziejp" że wszystkie 
raże wyślą p. prezesowi te- 
legramy gratulujące. 



DONI.4 tinIJDZI
DZ"A 

 G...6 
_ ZAPISY 00 IJSSTY'l'U'rU MUZYCZIlóEGO 
na rok szkolny J9",7/2f przyjmuje kancelada In- 
stytutu MuzyC'zneg(, ul. Kościuszki 24. 
Dczniowie (
I(;zenicr) zamiejscowi mogą ko- 
rz)."tać Zf' zni:rek kolejowych. Skarh państwa 
zwraca C'le,.,np Z:l dzieci llr
dników pai,,, _ .,'owych. 
In!!tytut :Muz
'czny posiada wła
1D1't bogatą 
bibljotekę, z której uczniowie i uczenice korzY8tać 
mogą, także fortepian do ćwiczenia dla tYch 
uczni. którzy nie mają instrumenta w domu. 
-. WYCIECZKA :\'A TARGI WSCHODNIE 
Izba Przemysłowo-Handlowa w Grudziądzu pra- 
gn;p llrz:)rlzj(; wycieczkę do Lwowa w czaE.ie trwa 
ni.. j arg-ów Wschodnich (4 do 15 września). We- 
dług. otrzymanyc'h od Zarządu Targów wiado- 
mośpj zapowiadają się one korzystnie 
 powodu 
znacznego udzialu poważn
'eh firm prz
myslo- 
wych. Związf'k Towarzystw Kupieckich ua Pomo- 
rzu zwraca się przeto z apelem d:1 kupiectwa po- 
morskiego. aby E.korzystalo z nadającej się okazji 
i wzj
lo udzinł w wydel'zce. Zgloszenia kic>rowa'; 
należy do Izby PrzemYE.lowo-Handlowej w Gru- 
dziądzu. Zniżka kolejowa dla zwiedzają.cych Tar- 
gi Wschodnie wynosi 66";;. 


- .. 
..... 
PLAM" ;:OUE II"NE UIARWIIIIIA 'MÓJ"" 
IS".
' ...y...... 
KREM I MYDŁO PRZECIW PIEGOM 
,tibm.ek.aIl UD 
Bl£U I UD t L IllATIIIA 


fpt
::lT

 K

o!J2:. 
;


jp;
 iq
 
telefon 137 i Apteka pod Złotą Gwiazdą, ul. Cheł- 
mińska 26, telefon 399. 


Repertuar kin w Grudziądzu. 
KINO .,APOLLO". Wyświetla wspaniałą 
tragifarsę maUeliską pt "Nie kłam" (.,Urojone 
miljony") oraz dramat w 8-miu aktach podług po- 
wieści Jacka Londona pt. ..Przygoda". 


- ARTYśCI OPERETKI KRAKOWSKIEJ 
W GRLDZIA,DZU. W niedzielę 28 bm. artyści 
operetki krakowskiej wYE.tąpią raz jeden z naj- 
więhzY\J1 -zlag-ierem warszawskiego humoru p. t. 
.,Jak się (la to siG zrobi". aktualna rewja operet- 
kowa tłumaczona przez H. Grymali Zbierz{'ho- 
wską. Uuział przyjmują znana primadonna ope- 
retko\\"a Helena Rynasówna. nll1hienica publicz- 
ności urocza '''ouf'wilistka P. Janina Wąsowicz.ó- 
WDa król humoru Antoni Kacwrowski Pawelek 
Dudziń
ki na.jmnif'.i
zy (wzrostem) komik w Pol- 
sce, Bol('slaw Oraki i inni. Calo&c1 dopełni świe- 
tna i znana para baletowa pp, Kazimiera Lutów- 
na i ,Tan Pawłowski. 
Bilety w {'enie od 1.50 U0 5.00 zł. wcześniej na- 
bywać można 'IV kasie dzicnnej w .,Wielkopolanoo" 
tel. 150. Abonament r.ieważny. 
-- NOWY DYREKTOR SA.DU OKRĘGOWE- 
GO W GRUDZIĄDZU. Ostatni "Monitor Po18ki" 
(nr. 192) podaje nominaei
 p dra Fryderyka Eich- 
he-ma s!)dziego Sądu okręg. w Grudziądzu na dy- 
rektora te
o:i: ioądu. 


- I'OZAR. W cwraj przed poludniem wy- 
buch! ogieJl w mieszkaniu P. Kellasa przy ul. J. 
Wyhickiego 42. Przyczyną pożaru bylo u
zkv- 
dzenie przewodu elektrycznego przez wilgotność 
jednego z pokoi roieszkania. Przewód się utle- 
nil, (oksydowanie) zluźnił się j wyłonil iskrę, któ- 
ra zapaliła wiszące firanki. Dzięki jedynie »po- 
strzeżeniu p. Kellasa, udalo si
 Ulpobiec dalszemu 
rozwoju ognia. 
Zawezwany naczelnik !itraży ogniowej p. Ka- 
szew,ki skel1,.tatr,wał rzeczywiste uga$zcnie ognia 
oraz zapohiegl jego dalszego niebezpiE.'czeństwa. 
Wypudek powyższy daje obywatelstwu prze- 
ótrogę, że rontki od elektr. światln nil' należy 
umieszczać pod firankami jak l'ównip7; i przy 
IE'kkopalnych przedmiotach. 


- ECHA B(').JKI W UESTAURACJl. 
W uzupełnieniu wiadomości, podanej we 
wczorajszym nnmerze CI hójc.e. jaka mialll 
m.ie.lsee w rostauracji p. Ż. przy uL Toruń_ 
skiej, ró
 k\,iatowoj, podajemy dziś jeszcze 
jeden szcze
ół, a mianowicie. że jako pierw- 
gzy interwenjownl w tej bójc(' przl'Chodzący 
ulicą p. Płachecki Jan, zam. przy \lI. Ka]inko- 
wej 13. który rozhroił wa]pcznvch braci Ka_ 
miń
kich, a nast\,pnie odwiózł ich do 1. Komi_ 
sarjatu Pol. Pań
twow€,j. 
- KROW.\ WPADŁA DO TRYNKI. Wczoraj 
koło gouziny 8,30 wiecwrem wpadla do Trynki - 
tuż za Starostwem - krowa, która zaczęla tonąć. 
Zawezwana nastychmiast straż ogniowa krowę z 
topieli uratowała. 
Krowa jest wlasnością p. Plita, zamiE.'szkalego 
przy ul. Lipowej 31. 
- KRADZIEZ PIENIĘDZY. Wcwraj zamel- 
dowal w Komisarjacle policji P. Sleifer Rafal, z.a- 
mieszkaly uL Solna 4;:'. że nieznani sprawC'y skra- 
dli rou z mieszkania gotówkę 7U z-iotych. śteJ.z,two 
w toku. 


aROJllllłI.& 

 
Repertuar kin w Toruniu. 
cf' Kino "Pan". ,;Królowa balu" w 8-aktach ka. 
pr
.su ekscentrycznej uamy z MarJ
 Christjanis. 
II. Pat i Patachon jako .,Detektywi" w 8-aktach. 
Calość w jednYID programie. 
cf' Kino "Palace". Dz.iś ,Fryzjer Hotelu Savoy' 
porywający dramat erotyczny z życia wielkomiej- 

kiego. W roli tytulowej słynny Reichard Szynce!. 
cf' Kino "Lux". Dziś wyjątkowo zaciekawiajCl- 
ey współczesny amerykailski głośny film pt. .,De- 
mon namiętności". Reżyserja p. Ul'lJryka Kinga. 
Nadpro
ram .,Debiutantka" wesola farsa w 2 akt. 
cf' Kino "Światowid". ..Kochankowie" dramat 
w S-aktach. W rolach glównych Nora Gregor, 
Walter Blezak, Aleks Murski i inni. Nauprol,"I'am 
komedja w 2-aktach ,.Ferdek i Merdek na wysci- 
gach". 
cf' Kino "Corso". ..Dziewczę z Północy". Sen- 
sacyjny dramat w 8-aktach w roli glównł'j No:-- 
man Kerry i Lioncl Barymore. Nadprogram 
..O!eźko i &'orąoo", arcywesola. farsa w 2-aktach. 


I 


': 

 
.. 
... 
re. 
... 
... 
:: 
$ 
. 
o 
1:11 
!t 


'L.> 
.. 
II 
o 
i 
CI. 


- "'\ . _____o 
 
<
f.C
 


. 


.. 
... 
= 
2 
. 


. 


l'Olel'a llajtaniej 3332 
materjały pisemne i szkolne. 
Od 25.8. do 15. 9. udzielam 10 proc. rabatu. 
Grudziądz. 3 Maja 24 obok Apteki pod Orłem. 
Proszę się przekonać! 
 


z tycia towarzystw. 


- N.:.\.S'l'E!'NA L F.K CJA śpIF:Wn TOW. 
ŚPIEWU "MONIUSZKO" odbędzie się w piątek. 
dnia 26 bm. o godz. 8-mej wiecz. w auli Szkoly 
Wyuzialowej. Frzył..ycie wszYbtkich czlonków 
pożądanc. Czebc pieśni. ZarząJ. 
* MIESIĘCZNE ZEBRANIE KOFERE.\C.JI 
PAŃ l\ULOSIERDZIA św. Wineentego a Paulo 
przy Farze odb
dzie się w piątek, dnia 26 bm. !) 
godz. 5-ej popoI. w sali parafjalnej. Zarząd u- 
prasza o liczne przybycie członkiń. 
- SEKCJA TENIS. T. S, "OLYMPIA". Zeb::,a- 
nie Sekcji odbędzie się w piątek dn. 26 bm. o godz. 
S-ej w Hotelu p. Kellasa, 
Dalsze rozgrywki eontra S. Tenis. H. i V., któ- 
re z powodu niepogody dn. 21 bm. ukoIlCzone być 
nie mogly. odbędą 8ię w niedzielę, dn. 28 bm. na 
korcie 64 p. p. Kierownik. 
_ Chełmiński Klub Sportowy I "Olympia" 
II Grudziądz. W niE.'dzielę. dnia 28 bm. o godz. 
3,30 popoI, odbędą 8ię na boisku Tow. Sport ,,0- 
Iyrupia" (droga do lotniska) zawody w piłkę noż.- 
ną porolędzy powyższemi drużynami. 08tatnie 
"potkanie z C. K. S. w CheIronie zakończyło po- 
rażką rezerwy "Olympji" w stosunku 2:3 wobeo 
czego można się 8podziewać, iż ,,01ympia,i II do- 
łoży \\"E.zelkich 8tarań zrewanżowania 8ię. Zawo- 
dy odbędą się bez względu na pogodę. 


Raid propagandowy przez Polskę 
w czasie od 26 sierpnia 
do 1 października 1927 r. 
Slynna angielska fabryka samochodów 
Io... 
\"is urzĄdza wielki raid propagandowy przez Pol- 
skę. Pięć samoehodów przejedzie rasę G(łańsk. 
Gdynia, Tczew. Grudziądz. Toruń, BydgoE.zcz, 
\Vągrowiec, Rogóźno. Poznań Ostrów, Kai!"z, 
Sieradz, Pabjanice. Łódź, Piotrków, Nowo Ha- 
damsko Częstochowa, Sosnowiec MisIowice, Kato- 
wice, Kraków, Tarnów, Rzeszów. Jarosław. Prze- 
mY81, Lwów (Targi WschodniE.'). 
Raid poprowadzi kierownik wydzialu propa 
gandy firmy 
forris p. Józef Adler. Wyezynem 
tym kt6rE.'mu poza znaczeniem propagandowem, 
nie można odmówić także poważnych wartoaci 

portoW}'ch. pragnie fabryka Morris zadokumen- 
4-.........-T....
 

.........1........ ;t.........ł....
,....."."ł"I''".,.aT\;O 
;D. nr,.u-l"lrnu-n 



h" p
;;'
ią "s


;;h
dÓ;..do d;Óg ;-P
ls

-- 


TODłJŃI.& 
<:;A 


cf' MAZURKIEWICZ WOJCIECH z Torunia 
zglosił kradzież przez wlamanie 1 ubrania war- 
tości 40 zl. ' 
cf' DNIA 23. bm. o godz. 17.HO znalcziono obok 
Sądu Powiatowego a Banku Polskicgo w Toruniu 
ukryte pou drzewem świeżo zabite prosię i 1 Ira- 
czkę, które pra\\"uopodobnie pozostawione zostaly 
przez zlodzieji. Dochodzenia w toku. 
cf' OIJZNACZENlE. Radca magistratu p. Ta- 
deusz Jano\\"ski otrzymal z.loty krzyż zasługi na 
polu pracy narodowej i spolecznej oraz za w
'bit- 
ny udział w odbudowaniu państwowości polskiPj. 
cf' MAJOR ESMAN z Wojskowej m6ji Fran- 
cuskiej w Warszawie będąc w przejeździe w To- 
runiu zgubil gwiazdę należącq do krz
 ża Legji 
Honorowej. Jeżeli ktoś ten przeumiot odnajdzie 
wzglĘdnie już odnalllzl. należy go zloż
.e w Wy- 
dziale Sledczym P. P. Stary Rynek Nr. 10, wzg!t. 
dnie na najbliższym Posterunku P. P. z powol a - 
niem sie na powyższą notatkQ,
		

/Mikrofilmy_001_06_03_1835_0001.djvu

			Nr. 195 


"G O N I E C N A D W I 9 L A N S K I" sobota, dnia 27 sierpnia 1927 l. 


Str. 7 


, 


__ "OZ

I'
"ł
 
 
 
Szarża kozaków na Placu Saskim "1 W 8 I'szu.,,'je. 
Nowy polski film historyczny. 


Onegdaj o godz. H-ej przed Pze. 
rokich dawno zapomnianych sukniach ciemnych 
kapturkach i jedwabnych chustkach na plecach. 
\V specjalnym okopie, pokrytym mocnym po- 
mostem i umieszczonym na środku placu siedzial 
w ziemi operator. Po kilku nieudatnych próbach 
sfilmowano wreszcie szarżę kozaków. Z ul. Osso- 


lińskich wyjechalo pędem kilkudziesięciu koza- 
ków li brodatym essaulem na czele i rozpoczęło 
szarże_ Tłum. n'-fępując rzuC:ll Vv. lladjeżuhHją- 
cych "kamieniami". 
Podczas szarży obalono na ziemię i zlekka po_ 
turbowano jednego z ,.Pzta utrzy- 
mania dróg oraz powiększa ich trwalość, jest 
to ług siarczany, produkt poboczny przy fa- 
brvkae,ii miazgi drzeW11ej, u ważany do nie_ 
dawna za bezwartościowy i wyrzucany. 
Wynalazcą jest szwedzki inżynier Robert 
KarIberg z Narrkoping'. Przy użyciu nowego 
tego środka droga zach()wuje wilgoć nawet 
przy najbardziej suchej i gorącej pogodzie, 
próbv zaś przeprowadzone na bardzo uczę- 
Szcuwym odcinku drogi w pobliżu Sztokhol. 
mu wykazały. że pomimo, iż ruch zwiększy] 
się o 50 proc., koszta utrzymania zmniejszyły 
się prawie o połowę. droga wolna była od ku- 
rzu i znajdowała się w znacznie lepszej kon. 
dycji. Depadament drogowy m. Sztokhol- 
mu zUŻYwa obecnie nie mniej. niż 356 ton 
ługu siarczanego rocwie (Da skrapiania ulic 
i dróg. 


Film Eltbiety Berger. 
N ajn0',"
ZJ'Ill filmem Elźbiety Berp;ner, 
znanej u 11as z fi1mów "Skczy-pek z; Florencji" 
i "Miłość" - 
dzie "Do.nna JUa.nna". 
Hc'i.Y:'-('1 uje Paweł Czinner. Scenarjusz 
oparty iest na starohiszpańskich motywach. 
Zdjecia pIeljerOWe nakręcane są obecnie w 
_lndah1zji. 
Baczność! Baczność! 
O'tUTorzyłern 
skład mięsa i wędlin 
przy ul. Józefa W"bicJUego nr. 28. 
Polecam wszelkiego rodzaju mięsa i wędliny. 
Franciszek Mańkows ki 
M78 mistrz rzeź n icki. 
.................................... 


KAFLE 


3239 


białe i kolorowe 
stale na składzie po cenach fabrycznych 
Hi polit Kotliński, 
skład ielaza. artykuły budowl.i rolnicze 
Grudziądz. Mickiewicza 24, tel. 3. 
.................................... 


Korzystajcie z okazji! I 
Celem uzyskania mIeJsca na wielkie zapasy towaru zimowego sprzedaję 
res2tujące towar" letnie po nadzwyczaj niskich cenach. 
Kilka pr2"kład6w na dowód niesł,chan"ch cen; 


l: 
!,

Z
 .




ii 1 
22.50 
7" 


I ,

: 


;
:


 1 
17.75 
7" 


Dams
je b/usk; 
koszul
owe I 
3.5
 
7" 




!

1
2:




 




ia,
'



 Pł
!

1

Sk. I 
!
:!, P!

jl!
e 
mtr.2.10 22.75 nadzw
it

e ceny I 22.75 
--ę 
/ ,, /,,/ ,,/ ,) 
Bluski da
skie Ubrania dziecięce I Męskie płaszcze 
zjedwab. do prania cajgowe i do prania 
wróżnycb kolorach wielkość 2-5 
11.25 5.- 27.75 
/"/,,/,,/,, 



 


gumowe, Serja II 


Kołdry watowe 
Kołdr
 na/sżankl 
Obrusy na stół 
/Jadzwyczaj tanin. 


Płaszcze Pluszowe i Kabał7 
w naj pIękniejszych Imitacjach futrzauych jak również 
PŁASZCZE MĘSKIE 
3387) z kołnierzami aksamitnemi i iutrzanerui już lladeszł).. 
Cen,... bard20 }{or2,...stne. Proszę przekonać się f ! 


B A ZAR" 
" 
Stara 24 róg R"bnego 


wła
ć.: Fabian Hernes. 


. 
 ' I _ , .,...... _.... '. v 

...J' 
( , 


Rynku.
		

/Mikrofilmy_001_06_03_1836_0001.djvu

			.Nr. 1
. 


O O N T E C N A D W I 9 D A N S K I" sobota, dnia 27 sierpma 1927 r. 
Str. 8. .. 

 I "' Ki

 "'T AjE
ii ćz
tu'i:- pomO[
:

Ski(h 
O R Z E Ł I ł Dramat salonowo sensacyjny "ds!nnmjl\CY taJcmnl

 głośne
o . 
: klubn miljarderć>w, w którym roz
rywRłr SIl) ll1P, 
.
'd.n.u sprzetlam naTycl1m.tlardZo 
d ę b o w e korzYbtnJe DP 
orzystnie. 
sprzednż Splehżowa nr. 2 Kostrzewski, Grudziądz, 
Zaklad stolarski. 33;) Kalinkowa li. telef. 26(1. 


.
i.A'w.i'.A.D..o..ii.IE.i.i.i..i.ł 
I N;niejmm 'a.wiad"m;
 ,ię 
zan. KJijen- IOsll j '8 otwarty now y 
 
teJę, iż z dmern 27 S1{'rpma 1927 roku . 
skład obuwia I pończoch 
r ###

n\\lI' 
.. 
 
__uH 
"n'UtI,u 1 pod Firmą 
 

 hi '
:o!
!
.
!1


 I ł gI 
lO 
 ! c..y .i. r.Blamow. a .aprawd, .a,..zo... 
.;.............................
...................................... 
frontowy 6 ospodYDJe Da majątki, 
pokój umeblow. kucha!ki, pokojąwE:;. 
od zaraz do wynajf;cia. ;0 

.clłlJJla z'Wrotu grto"kJ, 11m 1ez J le obo'WJvz'DJII BCJ] JIIJi'tr. do Lup/s1n. J 0\\ tl ]Z(JJ.; 111 o;csu, 
('2e]J t(J].
l'n I
} 1"('
(" cp-J(!hZ"rW U]{' ;c"
 ::::,S.1(!,:H'7n 
:nJ-:'IJ:
'DI1. 
Redaktor I1aezelJ1y: leon 8oboehlskl. Redaktor od:po\1oiedziaJJJY: Józef Sten.ell w Grudd_dJu. };a11ł1chl1l: S]Jółdrlelni W
d"\VJ1icacj rZj
ril!Ocxenic" 
 (1. e. 
'I'(lru<1zilclzu. ł..aezelllY redaktor pzzyjm. od &odz. ,,..
J)opol. !te.kopj6ó
 ue 7I1btn..eżol1
cL hedakcJa Die ..
rllC8. Druk.: Za.kl. Gw.:.\\. KUJeruilitco w OrlldzjJł[i:... 


I 


, 
I 


4 
PIANINA 


Przyjmuję 
bieliznę do prasowiJnia i 
wykonuje szybko i tanio 
Koszarowa 19 parter. (3:18i 


Szyję 
8uknię bardzo tanio Koś- 
ciuszki l], II p. Zi9