/Archiwum_003_03_215_0001.djvu

			London, 27th September, 1959 
ftec18tered at the G .P.o. .. .. DewIIp8per' 
I Cena 2s. 9d. I I Dzis 6 stron I 
Rok XIV Dr 39 (704) 
LONDYN 27 wrzesnia 1959 


TYGODNIK 


Redakcja I a.drniDJBtracja: 67 Great RUBBe1l St., 
LoDdon, W.c.1, tel. CHA 36«. - Preoumerata 
kwartalna 2&1., w Stanach Zjednoczonycn I 
Kauadzle $3.75, w BelgU 180 fr. belg., we 
Francjd. 1700 fr., w N1emczech 15 DM., w 
SZ1W8Ijcaril 17 fro S7JW., we Wloszech 2100 11- 
raw, w Innych krajach r6wnowart
 $3.75. 
Zmtaua adresu lB. Czek1 na!e!y wystawtat 
na "WladomoAc:l", Ogloszen1a: admln1slracja 
"Wladomo6ct". Oeua za 1 cal X 1 szpalta fL 


JAN WSZELAKI 


W NR. 706 "WIADOMO
CI" Z 11 PA2DZIERNlKA OGLOSZONE BJ
m4 REZULTATY 
GLOSOWANIA CZYTELNIK6W "WIAOOMO
CI": 


z 


LISTEM 


DO 


RIOND.BOSSON 


"KOGO WYBRALffiYsMY DO EMIGRACY.'NEJ AKADEMII LITERATURY GDYBY 
TAKA AKADEMIA POWSTALA?" 


I 


Ostatnlego wrzeSr1la 1939 powie- ja pomoc mog\) okazal 'Panu Prezy- 
dzlano mi w Paryzu ze .pi1nie mnie dootowl RzeczypospoUtej, jakQ. po- 
poszukuje dyrektor kiance'larli cywi1- moc ?.. 
nej Prezydenta Rzeczy.pospolitej Sta- Nle bylem przygat.owany na to re- 
nlslaw Lepkowski. Rozmowa z nim toryczne iraczej pytanle. Nle wiedzis- 
w ambasadzie byla 'kr6t:ka. I.em co bylo w lIticle. czy na przyklad 
przelozyl JULIUSZ SAKOWSKI - Czy to prawda Ze ma pan "doib- byla w nim propozycja obj\)CIe. przez 
re wejticie" do iPaderewskiego?' Paderewskiego przewodnlotwa emlg- 
Wyja8nilem 
e przed wojnlj" pod- racyojnej Rady Narodowej, I nle mIa- 
czas d
UJgich pobyt6w w Genewle, Bp
- lem wskaz6wek do rozmowy paza 
dzllem kiJlka wleczor6w w Rlond- og6lnlklem Ze "

 umlal wyjiit z 
Rosson !! 
e bylem ta.m dobrze przyj- sytuacjl". Pow1edzlalem rt.e Prezydent 
mowany. Wprowadzlla mnle tam mo- 1 rZljd majQ. przed so/bIi. niezmlernle 
ja .zona, kt6rej ojc1ec, batall8ta JaTl trndne zadania, nlewykooaJne bez p0- 
W wlelkiej tr6jcy poetyoklej, kt6ra lem kt6rym posluguje sI
 dla swoJeJ dramat na kilka mlesl\)cy przed "An- Rosen, byl od nlepami
tnych czas6w parcla caloticl oplntl 'Po1skiej na Za- 
tak roZB1awila literacko emlgracj
 czczcj gry pozor6w; poezja, jak p6z- schluss"em. Ostatnie dwa przy.klady w zaZyloScl z Piaderewskim I mlesz- chodzle, rt.e nazwl9ko Paderewsklego, 
polsklj, tuZ .po powstaniu r. 1830/1831, niej sprawowanie wladzy, majQ. za SwladcZlj, jak ten dramat, napisany 'kajljcZIj,tklem no- Nie Ibyla to, jak wiadomo, najszez\)- wyobraZa. Julek Lukasiewicz zable- Ignacy( l
rewskl od jednego rzutu oka r07yJem prz
- obj\)Cla niemieckie, ul<1twi
a agre- prawo.llewo od przejazdu widat bylo zaehowywal sl\) jak przed koncertem, 
kaz burzliwe 1 tragiczne, wyZywajl}.- swego dramatu plsal do swego przy- i. oparcia dramatu na typa:ch ogra- J
ty d» JeJ naj,,:,yz3Z
g::J wtajemm- sywnQ. .po9taw\) Hitlera I przybliZala wysokle zwoje drutu kolczastego I z czyms sf\) 
t
ymywal. ZauwaZy- 
ccgo si\) w gigantycznej korespon- jacie
a angielskiego Reeve'a 
e 
c mczonych do podsta
ow
o rysu -:- czenla, Kola Br8JCl 
lq.zIkowych aLbo nowlj, wojn
 Bwlatowl}.. Ale okazjc ta- umocnienla przeclwczolgowe, kr
lio lem 
e nle pll Wl'Da, tylko '(>Orter. 
dencji b
dl}.cej odbiciem jego przesady g? rue .lIj,c
y wsp61nego 
 tym" "W1e- wskazaly, na .m
rgmesle. rozw
Ju Zetowych. T\) 'I?atriotycznq. tr6jza
o- klch rozm6w byly rzadkJe. Zwy'kle 51\) dUiZo ludzl w roundUlI"ach 1 przy Nalano szampa
a. Pader
ski tar- 
i g6rnolotnego zaJd\)cia. W dodatku klem cIeml
c6w I bankler6w . Ka- dramatu europeJskiego w ?1!J.g
 Wle- rowlj, konsplrao
\) z OOn?gaml po w!e- po oblcdzic grali9my w brydZa. Sio- broni. MlOOy oficer wtrQ.cU. s!\) do tobHwle Z1Wr6c11 Sl\) do mme ze gar- 
- pompatycznie konserwatywny, ul- rzQ.ce objawienle .sl\) Chr

usa Pan- ik6,:,:" czym ,

e by
 teatr l
ej 
 mas, iu 'kraja
h zalozyl w dZlewlQitym dzie- stra Paderc'\Vsklego, lDajzacnlejsza z kontroli paszportowej, z lDlech\)clQ. dz
 jego wlnaml, skoro Ich nle do- 
tramontaflski na zab6j I z trzaskiem, 
racemu,. 
odzOWl rewoluCJl mat
rla- "mlstermm w epoce bezbozneJ. Na- sl\)C1oleclU ub.w. T. T. Je
; do r. 190
 matron polsklch pani Antonina WIl- przeszedl ze sohwyzer-deutsch na plJam, ale tym razem mUSZ\) 

 
obronca niemal karykaturalny wszy- hstyczneJ, Jest cudem, aktem wlary, wet przez samQ. swQ. form\) "Nle-bo- Ibyla ekspozyturQ. akademlcklj, Ligi konska byla dla mnle z punktu na- franouski. klelleh do dna. Zanlm zrozumlalem 
stkich slrubostek, uraz6w I prM:noSc'l ale nie nie ujmuje w plaszczyZnle Ska komedla" wybitnle wzbogaca dzle- NarOOowej; rpotem BI\) rusarnOOziellnila. del' laskawa i sam mistrz 'Przyzwy- _ Ja 1Wi
 Ze panowle majQ. wlzy co mial na myMl, zaczq.l podnosl
 sl
 
arystokracji, wciQ.z jeszcze w stanie czysto lu
zkie.j z 
ragicznej wymowy dzictwo romantyzmu e
ropejsk.iego. Ch06 oparta pon1eklj,d IDa wzorach czaU si\) d
 mnle I traktowal nle dyplomatyczne. Ale w og61e po co z fotela. Stojljez- jak na jego list zareaguje n1ezaleZnle nowego el
kta. Dokonal tego publicz- 
wsp6lzawodnipprzez W parku, nad ranem, musialem zgubic by otwieraly sir szerzej. . zawsze spontanlczne, rn1lSl.aly UJmac- nego w swo1J.n Il'odzaju BpOtk
 rObi
, bo okollcznoticl Obj\)Cla prezy- 
przemijajlj,ce zjaw?ska docleraJlj,c 
o niepodpisanq umowr. a potem Z drobnym pulsem na sZY' nla
 go w przekonanlu Ze Polska by- W hallu RlOnd-Bosson pTZy'Jq.l nas dentury przez Raczklewlcza mogly 
istoty rzeczy - UJrzal 
osZlj,ce 51\) zawiera1: ta l 'ne P rzymierze. la 
le bez nlego Il'ZIj,dzona. GJosy te, Strakacz, 'p?wledzial re PaderewSkl by
 latwo zaczepione: w lParyZu bylo 
wsz\)dzle i na wszystkieh drogach nle r6wnowazone przez Zadne Inne zaraz zejdzle na d6l, zostawll nll:S sporo po temu amator6w. Ale stojlj,cy 
widma upadku 1 ffiniercl. Wiedzlal. . InfoI'lIJlacje wyglQgo I moralnego buduje sw6j akt Rano zapnf perlowe guziezki Nie podnos tych paciork6w! Diabel nle wldywal wpIywowych poUtyk6w, ra.z, drug! I trzecl, odloZyl na bok brat zwilj,Zkowy Raczklewlc:z. wlerny 
oskarlcnla; bohateI"OW'l BWemu zarzu- '..A b d . k . l go rnr ym P v 'Sk, ' e:m J 'e wy dmuehal. zwl8.9'JJCZa francusklch, 1 opinla jego I patrzyl na mnle zamglonynll ooZR- Polak I stJuprocentowy gentleman, byl 
ca egolzm, klamstwo d nlemoc. Cier- , KUY 
 vesz ta taneczrue sZ a, ''t'-, J' miala BWoje znaczenle. Przy okazjl mi. ZaCZl}.I m6w1
 bardzo powoll: nleSmlaly 1 nadra:blal to sztywn
clq.. 
pienia ludzkie. przyroda, przeszlMt, wsunf w faldy kloszowej sp6dniezki naSt
pnej bytnoticl w Genewle me - Pan Prezydent RzeczylpOSpOlltej 
idee sQ. dla Henryka tylko materla- garSc niebieskie/Z paciork6w ze szkla. Jan Ro8tworoW8kl. moglem soble odm6wl
 przyjemnoScl pros! mn1e 0 oplek\) 1 pomoc... JakQ.t 


CLAUDE 


BACKVIS 


"NIE-BOSKA 


KOMEDIA" 


Jan W8zelakL
		

/Archiwum_003_03_216_0001.djvu

			2 


W I ADO M 0 
 C I Nr 704 


przelozyl TYMON TERLECKI 


ka nlenawtSl! do U.B. tajnej po- auto'l>usem Llnli Lotniczy
h. Hotel la ksl
garnla, wl
c wpadlem do niej jlj,l to od Jugo
awll I nie mlal od- ml jak to na zebraniu g6rnlk6w w 
Ucjl. Chlop na 'Przyklad, kt6ry roz- BristO'I 'byl tak samo o:bB'k'll.rny jak I kU'Pilem pleI'IWSZI}. z brzegu kslllZk\) wagi przyznal! si
 do tego? Stallnog,rodzle wygwilzdano Ochaba, 
mawial ze mnlj, 0 traktorach, nagle dawniej, tylko jeszcze bardzlej prze- w obwoluc.le. Byla to powle

 Ho- (Smlech). kt6ry po Smiercl B1eruta zostal pierw- 
przerwal rozmoW\) I zacZliI wygra.ia6 pe1nlony. Chciellsmy zjeti
 kolacj\). Z warda Fasta - do,piero w kilka dni Hajnicz pllnie notowal st8iWlane py- szym sekretarzem partil. Bylo to po- 
pi

cilj, w kierunku jakiegoo przechOO- trudem udale narD sl\) znaleM stolik p6zniej zauwaZylem jej tytul: "Dum- tania, nle m6wilj,c ani mowa. Ja ro- twierdzen1e tego co juz slyszalem z 
nla. w restauracjl, ale mln
o p61 godzlny Di 1 wolni". bilem to sarno na obwolucie "Dum- k61 dyplomatycmych. Inflacja nie da- 
Osluplalem. Jeszcze dwa lata temu ! n1kt nam niczego n1e podal. Wobec Sala zebraii K1ubu Prasy MI
y- nych 1 wolnych". TIum na koncu sali wala s1\) juZ orpanow
, kwiU "czarny 
taki odruch byl nle dO' rpomySlenia. tego Eisler ilcil}.gDI}.l z Innego stollka narodowej ma oddzlelne wej
cie, do g
stnlal coraz bardziej i dochodzilo do rynek". pewna po angielsku m6wilj,- 
Nlekt6rych chlop6w, przychodZl}.- rosyjsklj, chorl}.glewk\) 'i zRCZlj,I gloSno kt6rego prowadzi kilka stopnl. Tlum kl6tni w .miar\) jak ludzie usllowali ca .k.O'bleta skarZy"la si\), Ze tydzicn 
cych do 9tolska z traktoram1, pyta- nawolywa
 kelnera. W cillgu dwu mI- ludzl rMnych 'kategorii ! w r6mym wepchnlj,
 sI\) do WD\)trza. temu pokazaly si
 w sklerpach pail- 
lem dlaczego nle poszU do kolchoo6w. nut zam6wilismy kO'lacj\); podano jlj, wleku pr\)'dlko wchodzil na sal\). ByU - 00 z kolektywizacjlj, rolnic- stwowych ;wieIDde iloticrl zar6wek, kt6- 
Jedni tylko patrzyl1 na mnie prze- nam takie szy1bko. w.sr6d nich starzy m\)tC'Zyzni 0 po- twa? - krzyknl}.l ktos z saIl. - rych przedtem w og6le nie moona by- 
raZeni. Inni odpowladali ostroZnie. - Mam nadz1ej\) f;e po twolim za- oranych brumaml twarzach I mlode Czy to prawda ie osil}.gajlj, 0 wiele ro d09ta
. Znikn
y w cil}.gu jednego 
Ale jeden czy drugi, a mi\)dzy ni
1 chowaniu sl\) zacznlj, patrze
 na Ro- ikdbiety, robotnicy falbryeznl w po- lepsze wynlki trzymajl}.C sI\) metod dnla, a teraz te same 
ar6wki moZ11a 
wlaSnie ten chwat, kt6ry wymachl- sjan krzywym okiem - zaZartowa- plamlO'l1ych smarem ubranlach 1'000- kapltalistycznych? dosta
 na 1W0lnym rynku w Warsza- 
walpl
cllj, w strOll\) policjanta, splu- lem, ozynNiajlj,c si\) na widok jedzeinla. czych 1 pracownicy biurowi rw miej- - Co z Gomuliklj,? Dlaczego nie wle po cen1e dziesl\)
 razy WyZszej 
nQ.1 z obrzydzeniem. Nazajutrz nawll}.Zalem lIj,cznoSl! ze skich garniturach. Zdumial mnle po- wolno nam mie
 Gomulld? I wlaSciwie w nieograndozonych ilo- 
W1elu chl'op6w chclalo osobiticie za- starymi znajO'myrni. Jeden z nlch za- Splech, z Jakim og6lny prl}.d naply- Po tym pytaniu podni6sl si\) krzy.k., sciach. Ktoti Inny O'powiOOal mi 
e 
'kUlpI
 traktory. Byli obUirzenl kiedy prosll mnie na heroat\) do klubu wajl}cej ,pulblicznoSci wni6sl nas IDa zerwaly sl\) gloSne rw:Iwaty 1 powstal wiele fabryk pailstwowych w War- 
im powledziano 
e m';ls.ZIi sl\) zwr6ci6 dzlennikarzy. K1edy tam przybylem, szczyt schod6w. Zd'I.Lmiala mnle tak:2:e ruch na salt. szawle pracuje lbardzo sla:bo pod- 
do Motolmportu, ofleJaJne
 agencji powitalo mnlc male grO'no okolo sze- powaga malujl}.ca si\) na wszystkich Woda blondynka znowu wstala. czas oficjallnyoh godzin pracy. Nato- 
przywozowej. Pewlen groZnle wyglQ.- sclu dziennikarzy. przez kilka chwil twarzach. Tuz O'OOk mnie znalazla si\) - W jakl sposob moze zwyczajny miast w soIboty I nled2Jiele i w nad- 
dajl}.cy stary jegomoSC w n\)dznym, mowiU
my 0 b1:ahych rzeczach. iPo- na sohodach blondynka moie dwu- obywatel wplywa6 na rZQazyUki SW. Piotra ! oSwiad- wiadania jak przyjemnie wra.z ze stki odpowledzial: delegacja fabrykl Z.I.S.P.O., kt6ra po- 
nasyco.ny gl6d stycznoSci z Innym czyl ze ma nlezbite dowody IDa to swymi towarzyszami sp
il czas w - ProsZ\) 'Pami\)ta6 ze Jugoslawia jechala do Warszawy by domaga
 sl
 

wlatem. Stwierdzilem teZ znacZl}.clj, iz Chrystus byl .k.lamclj" oszu9tem I Jugoslawll. KarmlO'no lch bardzo do- ma tradycj\) Indywldualdzmu. Partia lepszych uposazeii I lepszych wanm- 
I nieukrywool}. pogard\) dIa wladz, po- mordeTCl}. milion6w niewinnych ludzi. 'brze 1 pojono winem. Nast\)pnle opl- komunistyczna jest tam silniejsza niz 1k6w pracy, zostala w drodze powrot- 
gard\) kt6ra zdawala si\) przylbiera6 Kaplanom parW komunistycznej ode- sal organizacj\) przemyslowlj, pod TZIj,- tutaj, bo w czasle wojny Zwil}.Zek nej aresztowanoa przez Bezpie
\): Tlum 
na slle. branD wlar\), i pustka, jaka 'Po niej dam I Tity I system decentralizacji. Sow1ecki wspleral moralnie party- wtargnQ.1 do urZ\)du Bezplekl 1 zlyn- 
Logika taklej sytuacji wydawalasl\) zostala, byla przerazajl}.Ca. "Jedyna kontrola, to kontrola inwe- zant6w. (Gloany smiech I gwizdy). czow
l <:0 na
mnicj dw6ch ludz!. W
e- 
nieOldparta. Jetili nastroje tego rodzaju Jeden z dzienn1karzy opowledzial stycji". Dodal ze falbrykl udzlelajlj, R?zmawialem z ,prostyml ludzml, z dy zJawlly Sl
 czolg1l t wy
t!}.plla ple- 
b\)dl}. trwaly, pr{!idzej czy p6blej musJ. ml 0 m\)zczyinie, l{t6ry w pierw- robotnilkom sty.pendl6w 1 ze nle ma Titlj, i z Kareljem. Wszyscy 51}. prze- chota. Zdobyto szturmem Jednl}. z ra- 
dojti6 do gwaltownego starcla m1
dzy szych dniach po XX 7Jjezdzle p1aikal stalych um6w dotycZl}.cych plac ml\)- <:iwko StaLInO'wI, wt\)C dlaczego mie- dl?Wyc
 st
cji 'Dadawczych. podobno 
wladzami a narastajlj,CIj, 0J>inUl. pub- przed blurem Komitetu Centralnego dzy kierownlctwem fabry,k. a zWl1/iZ- l1bysmy .by
 innego zda.nJ.a.? (Brawa). wlclu zolmerzy przeszlo na stron\) 
liCZllI}.. w Warszawie. Zar6wno on jak I jego kaml zawodowymi. Zakoiiczyl kr6t- Robilo sI\) p6bo. Spojrzalem na ze- p
w:>ta
c6w: Pod koniec dnia podruno 
Jednak
e pod wieloma wzgl
i, ,brat ibyll zapaloI\Yffil aktywistami kim oplsem fabrykl paflstwowej kt6- garek i przypomnialem sobie um6W1i.o- oflO]'alme WladomoSC 0 62 zabltych I 
ludzie byU c1l}.gle jeszcze bardzo ost- partyjnyml. Pewnej nocy w r. 1949 ra 7Jbankrutowala wskutek niedbal- nlj, kolacj\). ZacZlilem pO' eichu na przeszlo 300 rannych, 
e ?soby, kt6r,: 
lroZni. Ciekawe bylo f;e bardzo 1Il1e- brata aresztowano jalro szplega na stwa. Wyralblala sprZ\)t telefoniCZlIly palcach przesuwa
 sl\) ku wyj
ciu, byly wt
dy w poznamu J Z kt6rym Q 
wielu Polak6w m6wllo swobodnle w sluzbie Zachodu L rozstrzelano - m6- na wyw6z do Eglptu, ale towar byl gdy Jaszuiiski powledzlal pulbliczno- rozmawmle:n, twlerd
lly f;e padlo co 
obecnooci Innego iPolaka. Najwyra
- wil m6j informator. - Temu kt6ry tak z1y ze odblo:rcy go zwr6cill. tici w kilku slowach kim jestem. Przy- najrnniej kilkaset oflar. . 
nlej Bezpleka byla cllj,gle jeszcze ;po_ zostal 'Przy 
yclu t,ruldno bylo uwle- - Kiedy zamkn1
to fabryk
 robot- j
o mnie Iprzyjaznyml oklaskami. Molch przyjacl61, kt6rzy mIeszkall 
t\)fulj, I groblj, slllj,. TIuSltruje to opo_ rzy
 w oskarZenle, ale wtara w par- nicy znalezll si\) na ibruku. Z podob- Jas
unskd zapytal mmie czy nie lZe- w Hotelu PoznaflSkLm, dbudzono 
wladanie kobtety ze :!iredmlej k1asy U\) zmusila go do klamania przed ny.ah powod6w zamkni\)to okolo 60 chelalbym powiedziel! przez mikrofon wcze
nle rano, r21l.lcajQ.C kamiendam. i 
spolecznej, z kt6rl}. zetknl}.lem sI\) r6w- samym soblj, i oczernianla wlasnego fabryk - dodal z naclskiem. lkiilku sl6w, kt6re by 'Przelmul- 
dbrzydllwym paiistwem pollcyjnym PowaZna, mloda dzlewczyna, kt6rl}. tYJczyk 'Przyjechat do Polski jak 1 k\). Okazalo Sl\)! f;e jest t,;, JedY11:Y 
kt6rego II'ZI}.d jest do gruntu prze
 wldzialem na schoda:ch, zapytala: kiedy 1m sl\) podoba. w Polsce k
umsta, kt6
 cleszyl SI
 
gnlly. _ Jakl wplyw wywiera. partl,,: w JaszunskIi przeloiyl. wtedy zaufan
em 9p<>leczen
twa I.lkt
 
Od'P ow1 edzlal mi Jaszuflskl, mlody Jug
awil? Oz:y lpozostawlR l
dZ1 w Atmosfera byla naladowana. 0- remu udalo Sl\) uratowal! mezalezn
 
dziennlkarz. Mimo kr6
klej znajomo- spokQJu, czy .mlesza sl
 do Ich zyola? krzyki i brawa sz1y za mnQ. przez call}. paiistwa polsklego. 
sCi, wydal ml sl\) raozej sym;patycz- - Sala prz

a to glo
nyml okiaska- sal
 I jeszcze dochod7Jily mnle na 
ny, ale teraz zaperzyl st\), przeCZl}.C ml 
 tU!panlem n.6g. - Czy r
a: dworze w
r6d cieplej nocy czerwco- 
molm twierdzenlom. 
laJlticle z roootnlk,.ami I czy obawlall wej. Schodzlj,c po schodach na ulic\) 
_ Naprawd
 jesteSmy wolni _ Sl\) takieh rozm6w:. czulem ogromne I\lnleslenie, joakiego 
u'Pleral sl\) 1 dodal: _ Nlech pan dzl
 M
tczyma w 
lemnobrQ.ZOwym. u- oSi\) doznaje na widok ludzl w stanle 
wlecz6r p6jdzle ze mnl}.. Moje plsmo braniu, wygll}.daJI}.
y na u
l.ka wrzenla. 
_ ,,
ycle Warszawy" _ zwolalo pub- bankowego, postaWlI pytanle: Wsfadlem do taks6wiki I pojechalem 
I1czne zebranle. - J
k wygll}.da spr8iWa handlu z do Bristolu na kolacj\) z przyjacl61- 
_ Zgod.a _ powiedzlalem. _ 0 zagranlClj,,? <;y cyfry dotycZI}.Cego te- mi. Powledzialem im ze nle wyobra- 
kt6rej to zebranie sI\) zaC2yna? go Slj, taJne.. . . zam soble by obecny stan rzeczy w 
_ Za p61 godziol1Y. Za pl\)l! m1nut Wyfl;rucJ:1nlj,l sf!11ech, Wl\)'C domysl1- Polsce m6g1 sl\) utrzyma
. Pr\)dzej 
zawolam taks6wk\) _ ,powledzial Ja- lem Sl\) ze mus
 to by
 p:zym6wk
 czy p6Zniej must dojti6 do wybuchu 
szuiiskl. 
o spraw POIS
ICh. Zauwazylem tez - jest to logiczna konsekiwencja. 
Na tym skonczylo si\) to male :
t- z,: mlody roboclarz oOOk mnle zupel- NajwyraZniej UWaZaU 
e przesadnle 
kanie. Mloda dziennikark'l m6wtl}.ca me sI\) d?udzU. . ocenlam to czego bylem tiwdadkiem. 
ipO angielsku _ nazwiska jej nie mo- . - Jakl wplyw !ll
 reUglR? Czy 2eby mi przywr6ci
 r6wnowag\), za- 
lalem zapaml\)ta6 _ zaproponowala lstnle
e wolnoSl! rel1'lp)I1a? - zadala m6will butelk\) buJigarsklego wlna. 
ze pojedzle z naml i Ib\)dzle siedziala pytanle starsza kobleta, budZl}.c no- Nastwnego dnla stwierdz1lem ze 
ze mnl}. na koncu saIl by ml slu:Zy
 wI} fal
 ok1ask6w. muSZ\) czeka6 dwa dni na samolot do 
za Uumacza. Oto pyta'Dle krWego mlodego ezlo- Wlelklej Bytanii. Po up1ywie dw60h 
POSpiesznle wyszllsmy na ul1C\) w wieka z 


Ij, czarnlj, .czuprynlj,: . dnl wydostalem si\) tylko w too spo- 
poszukiwanlu taks6wki. Je
L1 jl}. szyb- - W JakIm stopmu demokracJa s6b ze poleclalem rosyjsklm samo- 
ko zlapiemy, b\)dziemy mlell spOTo ?'b<>
l}.zuje w ,partll? Czy napra
 lotem do Pragi I tam przesiadlem sl\) 
czasu ale lbez tego, trzeba b\)dzie lstmeje? --: 
al jeszcze Za?Ze
Dle: na samolot belgijski. 
przejti6 na ple.ahot
 prawie trzy - Czy mo
ecle na .to odPOWle?ZIel!? Popoludnde 9p\)dzllem spacerujlj,C po 
czwarte mill. Na szcZ\)ticle w tej I wreSZCle pytanle mlodzlenca w mleticle 1 .rozmawiajl}.c z kaZdym kto 
chwlli zjawil sl\) wolno joadQ.cy 30- maryn
rce ko
oru mllSzta
dy:. tylko znal ch06 kllka sl6w w jednym 
letnl Fiat. Byla to "Inicjatywa 'Pry- - HIlary Mmc przemawlal medaw- z j
y,k.6w kt6rymd wladam. Nogi 
watna" _ jedna z t8Jks6wek, kt6rych no na temat decentraUzacj;l. Czy prze- mnle bolaly od gorlj,cego warszaw- 
pewna IIoS<': jeszeze Istn!eje w komu- skiego asfaltu, ale warto bylo st\) 
nlstycznej Warszawie. ZaladowaJismy potrudzl
. 
si
 wszyscy do tirodlka 1 w 7J!11Wrot- 0g6lne wrazenle z tych urywiko- 
nym temple 15 mil na godzin
 ruszy- P ASY ELASTYCZNE wych rozm6w potwlerdzilo to co jui 
lismy na mlejsce zebranla. Mialo sl
 St. Ml.chael, r6:towe 
ga.J.. do poprzedmiego wieczoru uderzylo mnde 
uno odby
 w Klubie prasy MI\)dzy- 1.8M zI za 5 &Ztuk - 0.8.6 na zebraniu. Wielu ludzi aZ na.zbyt 
narodowej kt6ry miesci sl\) naprze- IIASKOBA skwapliwie wylewalo przede mol1l}. awe 
ciw gmachu Komltetu CentTalnego. Zale na ,rzl}.d, dIa kt6rego stracilii 
Wysladajl}.C ze starego gru.chota, wszelkl szacunek po przem6wieniu 
stwicrdzllem ze nie m8Jm .....a: p ieru do 121 Earls Conrt R

1. London 1 S.W.Ii. Chruszczewa na XX Z j eZdzie. W ka- 
.... Tel. FEE 7M11 (3 IInl..,. 
robienla notatek. Tu
 dbok k1ubu by- wlarni pewien m
czyzna opowiedzinl 


DESMOND DONNELLY 


L 


E 


T 


Vet l.'roodom! Yet thy banner torn, zatlOCZO'l1e nli 7JWYk1e, a co kilka kro- 
[but flying, k6w stal samoch6d z Zachodu oto- 
Streams like the thunder-storm czony chmaTlj, gapil}.cych s1
 wyrost- 
[against the wtnd. k6w. 
(A przecl.e wolno
! A przecl.e W dlugich, wy.sokich saIach ratu- 
I Kzta.ndar tw6j, choo poszarpaoy, sza kilka tysl('CY' gOSci rozmawialo, 
[Iopooe, jadlo I pUo. Panowal agluszajl}.Cy ha- 
l>lynie jak burza p r z eel w k 0 las 1 gwar. Trwalo prawie godzin\), 
[wlatrom). nim przecisn
lismy si\) do 
wI\)tego 
(L 0 r d B Y r 0 n) miejsca, w 'kt6rym premier Cyrankie- 
wicz ;I ;innl cz1onk.owie rZlidu rozma- 
SklOOajl}.c podanie 0 w1Z\) do Polski wlaU z czlonk.aml korpusu dyploma- 
nie natrafilem na tadiIle trudnoScl, tycznego. Natychmlast otoczy'll mnie 
chociaZ ambasada polska przyloiyla urz\)dnlcy, kt6rych poznalem za me- 
na mojej wizle dyplomatycznej z r. go poprzednego .pobytu. Po przywi- 
1954 stempel z naplsem "UniewaZnio- taniu, przez jakiti czas trzymalem sI\) 
na". Wyjechalem w przeddzle1i otwar- stereotypowych temat6w rozmowy, 
cia Targ6w Po:ma;6sklch w r. 1956. m6wilj,c 0 Targach 1 wymianie han- 
Leclalem ,brytyjskim samolotem do dlowej ml\)dzy Wschodem i Zacho- 
Brukseli a stamtQu8cil ten nleoczeklwany atak na 
hutach I ze wspanlalym kwlatem w Stalina? 
butrmlerce. Byl to ten typ "Ang-Ilka OdpowiedzLal ml ch6r chyba z tll- 
za grantclj,". kt6reg-o zawsze unlkam zlna glos6w, a tlok kolo mnle jeszcze 
jR.k og-nla. powIedzlal m1 f;e jest ko- 91\) zwI\)kszyl. 
mlwoj
erem. Sl}.dZQ.c z jego sl6w. - MoZe trzeba poszuka
 ambasa- 
moZ!1a bvlo mytilel! f;e 100 do naj- dora brytyjskiego - szepnlj,lem do 
c'lzlkszej c
d Afrykl, w kt6rej gra- jednego z molch anglelsJdch przyja- 
RUjt> 'ha.nda najgorszych gang-ster6IW. c161. - JesU nlc wl\)cej sl\) nle stanle, 
.T<'Chal 'Da Targi, by sprzedal! lusterka mote to byl! dIa nlego Interesujl}.ce, 
110 g-olenla.. a kto wie czy nie b\)d\) potrzebowal 
W Poznanlu mol przyjac1ele, kt6- jeg-o IpOmocy. 
C'7.V uczpstn10zyU w Targach. czekall M6j przyjac1el szy'bko sI
 oddmll, 
n't mnte z f;8Imochodem na lotnlsku. a. ja zwr6cilem s!
 w strOll\) Polak6w, 
Na !'!Z
1e za.rezerwowall m1 pok6j uslludac zapanowat nad syltuaojl}.. 
w mtC'tictp przepelnlonym do ostatecz- - Chroszczew mus1al to zrdbl
 dia 
n
l, w kthrym klucz do pokoju w plijnych powod6IW wewn
trznopoUtv- 
hotelu r6wnA.l si\) przepustce do nie- cznych - powiedzial minister handlu 
hA.. MlpRzkalem w Hotelu poznan- zagTA.D.lczneg-o, kt6ry tymczasem 
Rklm. Nad "Bazarem", w kt6rym 9ta- przyllj,ozyl sl\) do rookrzyczanego gro- 
lpm w r. 1954 jako cz10nek ofIcjaJnej na. 
deJpg-acjl, powte'\vala flaga. rosyjska. - JakieZ to bYly powody? - uple- 
Zanlm !'Ii
 
cl.emnilo, przeszedl em ralem sle przy swolm. 
Ro1
 rpo tir6dmieSc1u. SI}.dZl}.C z pobl
- - Polltyka wewn
trzna Rosjl. W 
npg-o rmtu oka malo co sl
 zmlenilo pO'l1tblurze dOR:UO do 1aktchti nlepo- 
od dw6ch lat kledy ostatnl raz tutaj rozumlen - powledzlal kt0.4 Inny. 
hvlmn. Wystawy sklepowe byly tak Chocla.t w dA.lszvm ellj,gu poWta- 
sarno ne<1zne I towary boc1aj jeszcze rzalem swo1e 'Pytante. nle dowledz\a- 
g-orsze. Ludzie wyd8JWall. sI
 jeszc ze lpm s1
 nicze
 wlecej. Ale I to bylo 
hardziej przepracowa.n1 i wygllj. iPonRJd g-Iowaml g-esty- 
j
zC'Ze bardziej szaro, chociat w Ap1e- kulujl}.ceg-o tlumu zobarzylem jak am- 
s74cym st\) tlumIe tu i 6wdzie Ny- baMdor brytviRkl Nohle jednym rzu- 
sn
la dzlewczyna w prostej. ale ude- tern oka og-arnlJ,l poloienle 1 zemknlj,l 
rza.jl}.co ladnej BUklence. Polld zacho- do OTzvleg-leg-o 'DOkoju. 
walv poczucle elegancjl. 1NR..!1v ..TIlp Mn.rrh Wln
. Explo- stoislku byl.malv ;paJWi10nlk, g-dzie wie- 
rnt10ll Bt>htnd thp Iron Ourtaln" (Lon- 
e gOScl sledzlA.Io I swobodl[\le dys- 
dV11. ComnR. ]!l5
n. przeklad rz;a la- kutNWalo nit rozmaltp tematy. 
Cfkawvm 7"zwolp":lieTY'l wydawcv I au- Przez trzv dinl chodzllem po tere- 
torR. . _. Pnr. .,
vwt m
ZC'llD.tcy" W nle Targ-6w I rozmllJWlalem z lud
ml. 
nr. 693 "Wladcm1otcl>'. Uderzyla mnle przede wszystktm dzI- 


N 


I 


A 


B 


u 


R 


z 


A*) 


SI
 SKO:rq-CZYI..Y! 
STARE OBOWI
ZKI 


\V A K AC.IE 
NO WE 2YCIE, 


czas op}acic prenumerat
 na kwartal IV 
- 25/- w WieJ.kiej Brytanii, 3.75 dol. w 
Stanach Zjednoczonych i Kanadzie i t.d. 


ADMINISTRACJA: 


WIADOMoeCI, 


67 Great Russell Street, London, W.C.t. 


Najblliszy numer "Wiadomosci" ukaie siQ W objQtoSci 6 stron druku 
Cena egzemplarza 2s. 9d. 


Desmond Donnell
', 
przelozyl 
Tymon Terlecki. 


I 


W daJszych numerac'h "WIOOomOl4cl" uknZQ. sI
 m.ln.: 
wler!'lze Cuslawa Bfodnara£yka, Zolll Bohdanowlczo- 
wpt. Kn.rollny Borpho.rdtowej, Barbarv OLapltcldej, Boh- 
dano. CZo.VkoWMkt
o, ,Jacka GlaV'w
kteJ:"o, Tt>re8v Bo- 
r0l1ytisklt'J. Warlo.wa Iwanluka, ZYJ:"IlIl1nta Har.;lkteJ:"o, 
Rys7.&.rda KlersnowskteJ:"o. Jana Kowallka, ,Jana I..eMZ- 
(,7.:\" J\1Ipczyslo.wo. LUn'fLyti
kteR"o, ,Jo.nlny PIa.'Ikowsklej- 
Hnmltisldpj. BronL'IIawa Prz:yluskteR"o, J(yrefy Radzy- 
mlti'lkfPj. TadeullU. RawtckteR"o, Sydora Heya, ,Ja.no. 
Rostworowsktego, J. M. Rytarda. _JeneR"o S. Slty, 
J. A. Tt'slara., Barbary Toporsldej. Kazlmlerza Wle- 
rzytisklego; Stefana Ba.denlt'go "Orzel 1 'baranek" oraz 
"Ludob61ca z po9h1szeiistwa", Rosy BaIlly ..iPoCZA.j6w" 
(w prZl'kladzle Tymono. TerlooktAgo), Irpny 
ow- 
skle) "Ulloa blednych ples'k6w", JadwtJrf Beckowef "Pa- 
RteTka na 1r6wnlku", Zoftl Bohda.nowtczowej ..Wvspa 
BA.rdRey" I "WtiT6d rum Tlpazy", EmUa Breltero. "Dro- 
g-a pisarza 'Po1s1dego", M1
pla de 
rvantesa "Opo- 
wlA.danle Polaka" (w przekladz1e Florla.na amle.II), 
<\ndrzf'ia C'h('l.lIko. "NIe9konczona ballOOa". Marti Do- 
ht>k "Maturzystld w ,.battledTess"ach". Df'smonda Don- 
n..Uy ..SwieZy" powiew za ielaznl}. kurtY1l1I}." (w przeklA- 
dzlp Tymona Terlecldpgo), J6zefa Dutyka "Z Warml1 
I Mazur", Stanlslawa Fmnkla ..Earok", JerzeJ:"o Gltyc- 
klp
o "Poidol
kle samoduTY". ZblR"BIewa GrabowsktpJ:"0 
. DAnia" i ..Irlnndila", Marka Gramsklp,J:"o ..Edward 
Hanu!'l zywy", WladyshLwa GUnthl"ra ..Lonidyn przerl 
*'0 laty". Czeslawo. Balski""Jro "Panufn1k" , ..pamleM 
WA.ndy Landowskie1" I "Rozmowy ze StrawlnsJ", Waclawa 
.T(\drze,'t>wtf'Za "Srowa.cki i Pit.crudsld", X. KamUa K..n- 
taka .,23 Jan6w" I .,Polacy a ZiemlA. flw.", J, Z. K('- 
dzlel"llkt
o "Puk", Z. I. Koblernlcktej "DaA", Stefanlt 
K088OW!IkfeJ "PrIx Herbert>', Komela KI"r.eezunowlO7A 


"Tlumacz d09konaly". "!\fll"czvAlawa LurczyfJsklego 
"Blel gronostlllja" I "Mg-Ia", Aleksandra I,a.n1'Y
awo. aIlwtti8kteJ:"o ..Seg-ov1a", BaIlny 
Awldzltiskff'i ..'Paulina, kiuternoga Boia". Tymono. Ter- 
IP('ktego ..Horzyca. - czlowlek teatru", Ka.z1mlerza 
Wterzy1isklep."o "WHam Horzycll.". StpfanU Zahorsklej 
..Sta:nI'Rlaw JjgTIacy Wltkiew;icz", W8.('.lawa Zyndrama- 
Ko8clalkowskleJ:"o "Zlelony k8JPe1uslk" t "Wlelcy wta- 
jemnlczenl"; list Jana Morelowsldego. 


. WSZYSTKIE 
LEKARSTW A 
. MATERIAl.. Y 
DENTYSTYCZNE 
. OKULARY 
. POIQCZOCHY 
NA ZYLAKI 
. WYKONYW ANIE 
RECEPT 
KRAJOWYCH 


wylie 
SPRAWNIE I BEZ ZWWKl 
DO POLSKI LUB OOSJI 
NaJwI
kKy polskf dom wysylko\VY 


TAZAB 


NEW YORK. S6 ThIrd Ave., 
tel. Algonquln 4-U61 
MELBOURNE C., 827 CoU1n8 St. 
tel. MB 1814 
LONDON, S.W.7, %2 Robuld oa-. 
teL FRE 8176, 8176, 6676 
0;0.:
		

/Archiwum_003_03_217_0001.djvu

			Nr 704 


WIADOMO
C 


3 


T ADEUSZ 


NOW AKOWSK! 


MARIA WSZELAKI 


Rocznik 1922 wraca do koszar WSPOMNIENIE 


o 


LESZKU 


M. STANKIEWICZA 
74 Deeoon Street, London, S.E.I7. 


POLSKA 


APTEHA 


Tel. ROD 4628 


1 


Jan Lechon by} jui od dawna na- mojego dzIecJiistwa, a lDawet Pary
 I 
Rlym .bUskim znajomym, a w ctl}.gu lat studenckich mojego ojca. Mytil\), 
ostatnich oSmlu lat swego 
ycla ba- 
e malo kto zdaje soble spraw\), jak 
wil u nas w Waszyngtonle wiele ra- dalece Lechon poznal j\)zyk francu- ADAM SAS 
zy I sp\)dzil razem wzIlj,wszy kllka skI. Czytal mI kiedyti swoje wspom- 
miesilj,cy; naplsal u nas wlele stronk nienle 0 Misl SeN-Godebsklej, napl- K ,. d *) 
swego dzlennlka, r6Zne stucUa, I kil- sane w oryglnale po fra.ncusku. J
- 0 rze n WI e zy 
ka wlerszy. Lubll nasz dom blaly z zyk I styl tego artykulu byly r6wnle 
kolumnamil duzym gankiem, I ogrfJd pi
kne, jak jego pisma polskle. Kto 
otoczony plotem, 0 kt6rym m6wil Ze wie, czy gl
boka znajomotit plsanego Dramat na leffi1icz6wce w Porotinl no go, 1 musial, chcJal czy nie chcJal, 
to polski ,plot. Jednlj, z fotografii, kt6- slowa francuskdego nle odbUa sl\) na przez dlugie czasy byl przedm10tem wznosl
 wysoko brwi, ehwl
 glowli, 
rlj, nam ofiarowal, dedykowal 
rtob- jego 'P rozie powojennej. powszechnego zalnterMOwania I wy_ rozldada
 r\)'CC I z wlelklm namyslem 
liwie: "Pi\)knemu dworowl polskiemu, Od czasu wojny francuscy przyja- t\)'Zonej tw6rczotic1 komentatorskiej w m6wl
 coti bardzo waZnego, z czego 
palliom dzIedziczkom 1 obu Jankom ciele zapomnieU polsklego poet\), kt6- okollcy. Jl}.dro rzeczy, kt6re zdolal nlc nle wynl'kalo. Bardzo dlugo nle 
dziedzicom, stary rezydent. Jan Le- ry Ich tak dobrze 'bawil I tltk dobrze Pawik wylusk
 z relacjl Antosla nie wyntkal0, mlmo udzialu I pana 
chon". dawal im jeac. Ale poeta nie zapom- 1 zaslyszanyeh eh06 przewaZnle sUu- Kuby. I cJotki Teosl. I pana Rakszy, 
ZjeZdZal zwykle po poludniu, nle- nial Francj.l I czul potrzeb\) m6w1e- I I' P owadzonych roz- I Bartusiowej. 1 nawet panl Reny. 
zalemle od pory roku w kaloszach i nla 0 n.lej, a w naszym domu m6g1 
6onY
YIg 
:

 bardzo proste I Panl Reny przedtem w og61e rue by- 
ze. zle zwInI\)tym paraso
em w r
u; to robl
 z. odclenda.m4 I ze skr6taml. ea

m n
ezr
ZUlIl1iale. Zwi zle stor- 10. Przyjechala doplero na lato do 
"Ich hln IItolz darauf, ole wystarczy im rozwaZyi: wlasne prze- ale to przenlgdy wl\)cej! Mam dosyi: mID\) rprzybl
ral taklj" Jakby chClal Jego paml\)
 
eczy wamych I 
a- mulowana sprawa wygll}.da:a tak Ze patlstwa Raksz6w I zostala na dlu- 
Soldat 
ewesen zu seln zycla, przypatrze
 sI
 poparzonym na eale 
ycle!". Ale, na Boga, zro- p:<>wledzle
, z
 
g6lna to hlsto- hych byla WYJl}.tkowa. pewnego Wle- panl Jelinska kradia drzewo a pan 
ej. To byla slostra panl Rakszyny. 
(K 0 n r a dAd e n a u e r) palcom. zumcie 0 co tutaj chodzi: chOOzl 0 rID., ale wla
D.le to 
a. Kie;owca t
- c
ra m6j brat zanucU dawno zapom- Jelinski dlatego sl\) otrul. Nle tylko Pawlk lZauwa
yl 
e je.st 
Jeden z opornych, docent uniwer- naSZl}. wolnooc! Czy chcecie by
 nle- s6wkl .c
l}.gnl}.l za f;llm ol\)zklj, wahz
, manl}. plosenk\, "Un jeune horn me Trzcba przyzn
 Ze kupy sI\) to nle bardzo pi\)kna. Antoti got6w byl przy- 
Ktokolwiek podr6Z0wal po powo- sytetu w Munster, Erich Kuchenhol'f wolnikaml?... Tutaj przynajmniej Lec
on JeZdzil bowlem, do czasu ode- vcnalt de se r,cndre dans la for@t trzymal'o. Bo, po pierwsze, po co by s1\)ga
 Ze zauwaZyli to wszyscy, a 
jennych Niemczech, muslal zauwaZyi: (ur. 1922) oawladcza: kaZdy z was maZe IDa glos zaprote- sl
ma go do Londynu, ze 
olm dc St. Germain, kt6T1}. znal od ojca, 'P anl JeUilska mlala kraM drzewo, rue chclj, si\) do tego przyzna
 dla- 
ze najmnlej widuje sI\) na ullcach "Nasz protest stanie sl\) dla wszyst- stowa
 przeclw slu1Jble wojskowej, ale dZlcnnlczkiem, jak go po pens]onar- a ten z kolel z c.zas6w gdy byl w kiedy m1eszkala w tirodku lasu I mia- tego Ze panl Rena jest. rozw6dklj,. 
m
czyzn kolo czterdziestkl, prze- klch zrozumlaly, jaml go rozpatTZl}. tam, po drugiej stronJe, w Lipsku czy sku nazywal. Raz przywl6zl 16 0- Ecole des Beaux-Arts w 6smy.m dzle- la tego drzewa w brfJd? A po drugle, Wszyscy Sl}. zdanla Ze to bardzo zla 
chodni6w w sile wieku. Nlc dziwnego: 00 IStrony prawnej, psychologicznej I w Dreznie? Powledzcie sam!... c.zy prawnych. tom6w t.ego dzle
lka, do- sl\)Cloleclu ub.w. Leszek podJlj,1 plo- jeZeli juz muslala kr
, a to nle rzecz I wielki wstyd dIa wszystkich. 
roczniki 1919 ! 1920 poniosly naj- moralnej!". tam wolno? wodzl}.c, ze bal Sl\) zostawl
 go 
 senk
 lDatychmlast: okazalo ad\) 
e odpowladalo rpanu JeliiLskiemu, to Ale Pawlk nie znal si
 na tyoh 
ra- 
wi
ksze straty. Ale 1 rocznik 1922, Rzu
my okiem na kllka demon- - Nle wolno - Slpuszcza. ktoti glo- s1eble w domu. 
oza tym przywozli zna wszystkie jej strofld. Byllmny dlaczego nle otrul jej, tylko sleble? wach, 1 nic a nle mu to nie przes.zka.- 
a wi
c m
zczYZnI licZlj,cy dzisiaj lat stracjl W\). Inne rzeczy wlasnl
 w czytandu. U zachwycenl tlj, szczeg6lnlj, erudycjl}.. Pawlk po swojemu dochodzll do dzalo. Wygllj,dalo te1: tak Ze 1 tatuslo- 
37, zostal powamie 'Przetrzebiony. Oto komisja wojskowa w mlejsco- - Co prawda, to prawda - rozJe- nas czekala go w.mlar\) mOZnoScl co- Ale Leszek nle tylko 
6g1 cytowa
 wnlosku Ze samym tylko rozumem I wI nie robl to r6tnlcy, bo najwl\)Cej 
Statystyka wykazuje ze po tej stro- woscl Hllzingen pod Konstancjlj, na gajl}. sl
 glosy. raz to nowa porcJa ksll}.zek, a tak
e setJlrl wlersrzy w kllku J\)Zykach, ale, rygorystycznlj, loglk
 nle da sI\) wy- I najsekretnlej wia!rn.le z panlli Re n l10 
nie Laby rn
zczyzn w tym wieku nie protno czeka na O6Obiste zjawlenle A wi\)c nie jest 2m6w tak trudno ilustracj.!, na kt6re mlal nlepowstrzy- jak Winston Chu
chlll, znal na pa- czerpa
 wszystklch zawll'o9cl tiwlata. sf\) naradzal. 
ma wi\)Cej nit 300.000 przy czym cyf- si\) pewnego kombatanta, urodzonego dogada
 lSi\) z opornyml. many apetyt. Wszystkle te.ksI
, od 
I

 wszystkie plosenkl kabaretowe W dodatku, jak opowladal AntoS, Tak si\) tedy snulo, U w koncu sl
 
ra ta obejmuje r6wnle1: inwalld6w, w r. 1922. Natomlast otrzymuje od A swojl}. drogl}., kto jeszcze przed trudnych rozpraw do. powlffK:1 Slme- 1 uhczne, 
re kledykolwilek sly
l. zacz\)lo si\) od tego ze kiedyti, pod wszystko wyjatinUo. 
bylych jenc6w wojennych, sybirak6w, nlego .paczk\), zawlerajlj,CI}. dwle pro- kUku laty 'byl swladkiem reakcji pub- nona, Leszek czytal.J
dnoczeSnle w
- Wlem, ze lata paryskle Lechorua nleobecnoSC pana Jelinsklego, przy- W przeddzlen szlo wszystko zwy- 
ludzi niezdolnych do noszenla bron!. tezy n6g 1 .karteczk\) z naplsem: "W licznoticl teatralnej na drapletnl}.. dlug w
asnej technikl (z. fotolp'afll byly literacko bezplodne. ale przy- IIzla na letinlcz6wk\) biedna wdowa, czajnie, tylko tatusla w domu nie by- 
NIedobitkl Wehrmachtu z rocznika zallj,czeniu przesylam 
tkl mojcgo przekrzyczanl}. sztuk\)-plakat p
o- przy 16Zku spogll}.dala nan. pam Se- puszeza.m Ze byly dosy
 
lIwe, KOScierzycha, kt6rej umarlo dziecko. 10. Pod wiecz6r na zachodzle zrobUa 
1922 mialy w dnlu kapitulacji Nie- rocznika - podarek od inwalldy". jennego rozbitka f Swiadka oskarze- rafmowlczowa). Wtir6d ksll}.Zek na: a ,?a pewno tak w jego oczac
 po- Chclala dosta
 troch\) drzewa na tru- sl\) wzdlut widnokr{\gu dluga, wQ.Ska 
mlec lat 23. MI6dz ta Ibynajmniej nie W miejscowoticl Glngen w Dolnej nia WolfgRJY1ga Borc
erta (ur. 1921) szych 'byly talde. kt6rych nle znal. wOJcnnych wygl
aly. Na kS1I}.ZCe mlenk\) I krzyZ. Panl JeHilska dala szczellna, z kt6rej 
ozyla sf\) nle- 
weszia do walki tuz przed koncem Saksonii - na znak protegtu - Die "Drausscn VOl' del' TUr", ten, dopraw- 
 drukowanych JU
 
clach dzlen- "Paris mon coeur . ktfJrlj, ml kledyti jej. czy te1: kazala da
, co potrzeba zwykla, ostra a zlmna czerw:lefl. Nad 
wojny - wi
kszosc zolnierzy miala zjawla sl
 nikt. "DoprowadZcle mnle dy, mrusf wcstchnll6 nad zlownoScllj, nlka znalazlem 
cha naszych rozm6w przywl6zl, 
plsal sl
: "Le vleux _ bez zadnej zaplaty. To przecld nllj, stal nieruchomo slny wal chmur, 
za soblj, co najrnniej po dwa lata sillj" - plsze jeden z rozgoryczonych, nil"l11iecklej natury westchnlj,
 i p?- na temat tych Jego" waszyngtoflskich 'h?ulevardler . M:y
l
, :ze nieraz wldzlal nlc zlego I 
adna kradzle6:. Nawet jakby bllzna po dawnym p
knl\)c1u 
frontu. - dobrowolnie nie przyjd\)!". wiedziei: soble, ze w ImZdym kraJu odkry
, jak ..Nan a Zoll I "Choses Sl\) wla8nle w teJ. roll, jak z gardenllj, w czytance Te6kl byly podobne rze- nieba. Drzewa zaszumlaiy gl\)boko I 
Przybyly z Warszawy do Frank- Organizacja ewangelik6w - pacyfi- jest trudno 'by
 pacyfistl}., ale w vues" Victora Hugo. . w butonderce blegnle z teatru po ezy I to z pochwall}.. Ch06by z otI}. pochylily si\, z nagla, jakby chcJaly 
furtu 'Vojciech Natanson napisal po st6w "Braterstwo" w Hesji I Nassau Niemczech najtrudiniej. Min\)ly juZ te Cootralnym dIa mnle 'Punktem d
la boulevard de la Made
elne ruby opl- ta
 King!}. czyll Kunegu n 4 uciek
 przed gr
1}. czerwlenll}.. 
powrocie do Kraju: "W Heidelbergu wzywa rocznI:k 1922 do oporu. W 
r- czasy, gdy 0 wojnle przypomlnaly rui- Leszkowego bylo plerwsze tinladawe, sa
 premier\) w pltimle IIteracktm. Prawda Ze potem to juZ sl\) popsu- Zwlaszcza strzeligte topole wloskie 
I w Hanowerze uderzylo nulle jedno liwej odezwie czytamy: ny. Dzislaj w szczetbach mI\)dzy do- 7JWlaszc2JB. latem, na ganku od ogrodu Mytil\) te
 zupelnle ':powa
e ie gdyby 10. Nle bledne wdowy, ale Fajga Am- przygarbily sl\), dyszl}.c przenlkllwym 
zjawisko. Ni'gdzie jeszcze, chyba z "Nie dotykajcle bronl po raz dru- mami wystrzelily sZldane domy. Dob- w moncu. Na odglos 
wonka sply- przypadklem urod
1 51\) w Pary
 I ,barns I powMnl .brOOa.cJ obywatelc l\)klem. Szum narastal wolno ale po- 
wyjl}.tkiem Francjl okresu mi\)dzywo- gI! W dObrej wierze, na skrzydlach robyt oslabia paml
. wal z g6rnego pl
tra J wsuwal sl\) p:zeszedl jego dyscyplln\), bylby na- Bruszowa, kt6rym z pewnoScilj, IDa t

e 1 bez przerwy. Kledy zapadla 
jennego, nie widzlalem tylu ludzi bez mlodzienczego IdeaUzmu poszll.Scle Rozgoryczony student monachlj- przez drzw1l, troch\) pochylony. lewym plsal mn6stwo tom6w wierszy. szkl- krzyZach nle zale1:alo, woleH utrzy- cJemnoSl:, za oknaml hucza10 ju
 po_ 
rlj,k i n6g". . kledys rw 1b6j. We Franoji, w Mryce skiego uniwersytetu tak ml opowla- boklem naprz6d: granatowe ubranIe, c6w IIteracklch I sztuk teatralnych. mywa
 stosunki handIowe z panlli nad pojemnoSC .tchu, a w szyby stu- 
Z okazji zjazdu koleZenskiego b. czy w Rosji musiellticie dojSl: do prze- da: do;;;konaly krawat - kol\)da od kt6- ByThy przed pl
Mzlesll}.tkl}. 
onklem letinlezynl}. niz z jej m\)Zern. Nlekt6- kaly strlj,cone HSc.le I odkru.szone ga- 
uczni6w szkoly w mlasteczku Aichach konania ze naduZyto waszej wlary - Jeszcze nigdy n
e uprzytomn1- re
 z wtelblclelek, pachJUl.cy ..yodl}. ko- AkademU Francusklej, I dozylby 
- rzy z nich byll mote te1: wdowcaml, llj,zki. Wszyscy osowiell, a Bartuslo- 
nad rzeklj, Paarl}. poloiczono straty dIa zlej I bezsensownej sprawy. DzI- lem sobie tak wyrazme nlemocy po- loilskl}. (ditto), marszalkowskie brw
,
 dzl
ych lat. :2.:aden 
ostlum nle 00- ale z pewnoScll}. nie wszyscy. I zresz- wa raz po raz Z€'gnala st\) chylklem. 
rocznika 1922. Oto bilans jednej z slaj posiadacle skarb wielkl: do- jedynczeg-o czlowiek:a wobec wszech- SIad mydla nad uchem: "Czy moma. pow1adalby mu lepdeJ nlz frak z zle- tlj, wdowlec a wdowa ,to nle to sarno. Trudno bylo zasnl}.
. Nle dlatego Ze 
k:las: na 34 ucznl6w na wojn
 poszlo Swladczenle mljto Inny, wymachujlj,c pl
cI
, wo- chcleli si
 dai: zabl
 za swolch "pra- zdarzalo mu si\) kllka razy dzlennle zawodowych dyplomat6w, powolane- a opT6cz niego tatus, pan Raksza I si\) po dzIedzincu, ogrodzle 1 nad sta- 
niku porozumienia Adenauera z Chru- la: , codawc6w"? 0, IDa rpewno u nas t.B;cy 
 robllo wr
enle Ze 
Ienla b1eg, go na tej pod,stawle do dyskutowanda pan KowalskI. Pawik nabral wlary wem,. chl
lj,c w zadzlwlenlu durZl}.ee 
szczeweom ("Spathelmkehrer"). - Nie 
ak szybko, panle mlnlstrze. si\) znajdlj,... My i t.ak zaplaclmy 1m Jak w samochodzle. Nle paml\)tam, 0 polityce. Ale byl on takZe "zawo- w sw6j zdrowy Sl}.d 0 rzeczach, gdy urokI jesIenl. Pil oddeahem ostry, 
- Zawracanle glowy! - lrytuje Jes
cze. n
e dostalem m
je.j renty In- z naszych ,podatk6w - Hans GUt- aby 
Iedykolwtek m6wil 0 tym co dowym marzyclelem" - cytuj\) tu uslyszal z ust pana Kowalskiego po_ przenikliwy zapach opadlych HOCi I 
si\) m6j znajomy, ojclec kllkorga dzle- 
ahdzkl
J za tamto, a Juz potrzebu- tich, .byly dbergefrelter". wlatime mlal na wa!'sztacle, ani aby jeszcze jed.nl}. jego dedykacj\) - 1 w gllj,d na spraw\), pmwie taki sam zi61 zwarzonych przymrozklcm; 1e1:q.c 
cl, zazywny juZ pan z kilkoma siwy- Jecle mnl
 znowu! . . . . .....w ka.:Mym razle muslcle zataM pracowal u. nas mmej nl
 szetii: go- rozmowach polltycznych klerowal st\) j
k jego wlasny. na wznak czytalszyfry zurawlch kiu- 
ml wloskaml na skroniach. - Nle . Jeszcze l.nny przYJ?Omma mlDlstrowl przed Chruszczewem Ze wl
szoSC z dZJa1 dzJenrue, nawet w Swl\)ta. Mlmo uczllciem. Nde lubll krytykl ml\)d
- _ To cholera, panle, baba, psla- czy na niebi.e 1 slucha
 Ich przecllj,g- 
ojczyzna nas potrze'buje! Ale to kre- ze po Wy]
ClU z nJewoli amerykati.- .nas cierpl na reumatyzm I zwymlo- to mlai zalegl
1 w plsanIu, zwlasz- wojoonej politykl polsklej, a w oceme krew .prosZ\) pana, lZamlast Zeby jQ. lego g-rukama, barozlej tajemniczego 
tyflskie N.A.T.O.! sklej podpisal uroczyste zobowl
- tuje przy plerwszym wystrzale cza zwIl}.zane z zarobkowanlcm, kt6re bieZlj.cych wypadkow pono.,;U go opty- juz dawno w leb to ten bedlak sa- I bardziej nleiWolllccgo dusZ\) niz jakl 
Przez callj, Republik\) Zwilj,zkowl}., nle iz juz nlgdy iDle 'b
e :WInie- Piotr Bamberger, stary wojak, kt6ry c!ai;yly nB; nIm jak zmora. mlzm. Oaraz to coti jego zdanlem mego sIebie. jak tego 'Parszywego ko- blj,dz Inny glos swlata. 
od Alp az po duilsklj, granlc
, prze- rzem... RWOjlj, karier\) wojskowlj, zakonczyl na Przy drmku 1 obledzle rozmowa to- zm
erzalo do przywr6cenla Polski I ta... Dotarl groblli do samego jej konca 
ehodzl fala nleza.dowolenla. Byll:WI- - Czy byly Zolllierz armi!, kt6
a Sy'beril". czyla sf\) w gronle calej rodzlny, rzad- powrotu do nlej. Wlosn
 1953 tele- Pan Kowalski m6wii z wlelklj, moclj, _ do starego mlyna. Od dawn a juz 
nlerze nie ehCl}. wraca
 do koszar. podplsala bezwarunkowl}. kapltulaC']\), . Rzeczywiscle nle rna gazety w kt6- 100 kogo
 poza tym; z dotiwladczcnia fonowal do mego m\)jIm z Nowego Jor- Iprzekonanla I tym rRzem wcale sl\) porzucony 1 martwy mlyn, zdalo si\), 
Nie chclj, przywdzia
 munduru odbu- a obecme obywatcl panst
a podzle- rej by przedsti1wiciele rocznlka 1922 wiedzicll8my:te Innych przyjacl61 wa- ku po przem6wlenlu prezydenta EI- nle timlal. zapadal powoll w zieml\) pod oI

m 
dowanej armil, nawet na mlesllj,c. lonego, kt6rl.' jeszcze me zawarlo nie wolaU 0 swojej wlelklej krzyw- szyng-toflsklch Leszek wolal wldywa
 senhowera, wolajl}.c: ZjawUa sf\) po kllku dnIach w letinI- brzemieniem czeg06 n1ewld2Jalnego. 
Oczywl
cie, 0 jawnym buncle nle ma trllktatu pokojowcgo, w og6le maZe dzle. (Mnie osdbi
cie zawsze barozlej u nic
 samych. Gd:y bylo du:Zo go8cl, - Za trzy mlcsll}.ce do spotkania cWwee i pani Jelliiska, ale nie zo- Zakl
ly, sczernIaly I podziurawlony 
mowy: Niemcy nle nalcl;l}. do naro- by
 zolnlcrzem? . Zal 18-latk6w). na Wlelkanoc lub mne 8w1
, trzy- w Grand Hotelu w Lodzl, nleprawdaZ stala dopuszczona do m
 Mustala dach z gOiIlt6w. okryty grubyml pol- 
d6w buntujlj,cych sl\) przeclw wladzy. Okr:zyki "Nie!", tupanie, blcle PI\)- _ Co pan 0 tym wszystklm 
I}.- mal sl
. z boku, 
nlkajl}.
 nowych 2ma- m6j drogl? poprzesta
 na zwl\)zlej rozmowle z claml jadowicle zIelonego mchu, te- 
Jasne ze odbudowa sU zbrojnych w 
clam1 w 
t6L. _ dzl? - za'pytalem mojego 'Przyjacle- jomo
C1. N
e mmej czu]nym oklem I C6Z moima bylo mu odpowledzle6? clocilj, Teosll}., po czym spakowala raz przytr
ony byl jaskrawo MI- 
Niemczech zachodnlch natrafla na 
ro.tc5tuJe I taki, n!eb()ra
, 
o 
 na- la, plRarza niemlecklego. - Czy te u?hem obser:vowal wszystko I wszyst- M6wllo s1\) te1: 
edy natura.lnle 0 potiplesznle 'kufry I odjechala. Jak s1\) tyml j\)zyczkaml opadlych IItici wle
z- 
si:lne przeciwdzlalllnie propagandowe razell.em :yc1a uClcltl Z wl?Zlema w glosy Idl}. pod niebiosy? klCh. Z nleclerpllw
1}. oczeklwalam wsp6lnych przyjaClolach f blisklch. okazalo zabrala ze soblj, przez nle- bowych. Male czarne kwadraty okie- 
tych wszystkich, kt6rzy chcieUby t\) Bautzen. . . Rozetimlal sf\) gorzko. jcgo konlentarzy po skonczonej fecle. Le8Z<'k zwykle wled.zlal 0 n4ch wi\)- uwag\) 'takZe skrzypce pana JeM- nek patrzaly spod gl\)boklego okapu. 
e

 Europy wldzlre w stanle cal- - Jestam bylym ofwercm. UClek- _ Mein Ueber Freund! Bierze pan Wieczoraml czasaml chclal slucha
 cej nlz onl saml. Nle mnlej gdy trze- skiego I jego najcennlejszy kiejnot _ W jcdnym z nIch tylko sterczal z 
kowltej bczbronnoticl. Ale trudno u- lcm stamtlld - poka7.11je r\)kl}._ na buTZ\) w szklance wody za podwodny muzyki, jetill !lIe Choplna, to starej ba bylo hylo dawal dowody rzadkiej maly m1kroskop. kl}.ta kiel szkla _ zazlelen1aly I sza- 
wlerzy
 Zeby 'byll t.oInlerze z rocz- wschfJd. - Bylem skazany n
 1
 lat wy'buch bomby wodorowej! Pokrzy- muzykl wlosklej I francuskicj, jak dellkatno
ct I 'kamlennej dyskrecjl. WrC'!freI.e dokt6r Biber oznajmll ry. Ogromna rosocha.t.a ! dzlu-plawa 
nika 1922 .potrzebowali dodatkowej, wi
iellia za sabotaZ. Ale zJawllem czl}. soble, pokrzycZlj" a za kilka mie- Monteverdi, Vivaldi I Gluck, reper- Wobec przyjaci61 m\)
czyzn byl wy- .przyjaclolom 
e juz jest calklem do- wierZba schylila sl\) gl\)boko 1 zwte- 
zewn
trznej podniety do swolch wy- sl\) tutaJ Z:i p6zno by otrzymai: od si
cy grzecznle I potulnle b\)dl}. ma- tuaru klawccynowego z nlsklm poklo- magajllcy I czesto surowy. cho
 z re- brzc, ale Ze mimo to jest bardzo :tIe. szala nad umarlym mlynem grzyw\) 
stl}.plen przeciwko nowemu obwlesz- b
zdlL';znych wladz chocby ochlap za- szerowa6 na dzledzliicu koszarowym nem dla Wandy Landowsklej, oraz spektem dla do
clpu jednych, cha- Pom
jajq.c trwale nast
p
twa zatru- clenkich, dlu.gich 1 calkiem juz na- 
czenlu ministerstwa Franciszka J6ze- sllku. Ale desZ\) sl\), bardz? si\) cle- jak ta 
aJa! starych pletinl I rnadrygal6w fran- rakteru .1 zaslug mnych. Bardzo lubll cia, 'pacjent znajdujc Sl\) w stanle glch wltelk. W 7Jm1erzwionych wlohu- 
fa Straussa. Na pomysl taklego sZ\) - glos mu sl\) zalamuJe, tyle w _ A oplnla publiczna? cusklch. Domagal si
 "Water Music" otowarzystwo kdbiece I wiele pail pol- g-roZnego rozprZ\)Zenla nerwowego. rl}. k\)pach przy'brzeZnych sttowla le- 
sprzeciwu wpadILby chy'ba Instynk- nLm plcklj,cej Iron!1 - ze sl
 nle 9p6Z- _ 00 prosz\)? Haendla I pl\)knej plosenkl "Cette skich w Ameryce uwa.za1 za swoje Zachodzi koniecznosc moZliwie najra- :tal nieruchomo slwy opar. Poprzez 
townie i .bez "podszeptu wroga" - nilem, ze przyna}mnlej zd
 do ko- _ OpiiIlla publlczna. prasa., ra
io, A
ne si belle": lDaplsanej przez Lud- przyja{'16lkl. dykalnlejszej zmiany otoczenla 
 (Jro- szczelin\) w zmursza
ch stawldlaoh 
szar! . . organlza.cje spoleczne, szary czlowlek Wlka xm dla zony Anny Austriaczki. przed p6lnoCI}. zrywal sl\), m6wilj,c dowiska a nadto dlu7Jszej .kuracJI pod przelewala sl\) z dZwIQkllwym szme- 
Mlruster, s
cony jak mysz, me m.
 na ulicy I t.d... Jetill n1e bylo koncertu z Iplyt, byl ze dzIennlczek go wola, I dlugo potem stalym dozorem lekarsklm. rem struga wody, pclna srebrnych I 
latwego. zadanla. Duszno w tej sal,l. _ 0000 nle przesadzajmy! - po- koncert same-go Leszka: te same te- 'Palilo sl\) 8w:IaUo w jego pokoju. W W wynlku narad wY'PrZlj,tnl
o i od- zlelonych blysk6w. 

 chwll\) chwyta sl\) za kolnlerzyk 9lyszalem 'w odpowledzl. - 81}. wa
- maty co rano, tylko w wiI\)kszej skali, nledzlele ohodzilitimy na 
 do .Sw. swlewno par\) Izb w domu Kosmo- Stlj,d poza mlyncm blegla wzdluz 
Ja
by go 
hclal rozerwa
 .na szyl. Sa- nlejsze sprawy na tiwlede: nowy Mer- i Inne, zawsze w nowym uj\)c1u. Byla Anny na Wisconsin Avenue: Wldz\) S6w w Bruszowle I tam umieszczono lasu droga na Zaborze 1 do Poro6nl. 
la wypelmona jest ZIO
IIj" krzywdlj, cedes ukazal sl\) na rynku... urlop zawsze mowa 0 urokach .I osobliwo- go tam jeszcze skuplonego, z msza- rekonwalescenta, zlecajlj,c go troskll- A ponad parowern, przez kt6ry od- 
I gor
c
 od P?dlogl az ;po sufU. Na na Costa Brava lub w Ricclone... no- ltciach Warszawy w cllJJgu lat trzy. lem pergamlnowym florenckiej OOlcy- wej oplece :2.:uberowej, kt6rej do po- plywal strumie
, otw1eral sl\) wldok 
szc
cle nle Jest 
Inl
rem sprav: we plotkd 0 Soray!, nie m6w1Q0rnych i rozzloszczonych rz strzYtenlu, _ ci pacyfiticl to za- I Oxfordu, dratnllo mnle troolW Ze p\)dem aby jeszcze nadrobi
 kilka se- nej mozliwoticl. Dziwll sf\) tylko teraz rakl, odgadywal w nich zaczarowa- 
z n
J
egl
Jszych 
tron. Jednl utrzy- 

 robil}. z Igly wldly. Pewnle 
e ten Bwletny mlody czlowlek zaledwie kund. Smutne byly te wyjazdy: czu- 
e radoac z tego powodu nle byla tak nych mnich6w, pokutnlk6w. odmaw.la- 
mUJ
 ze Cl turyticl ?owledzlell Bi\) 0 wo'n nikt nle chce, pewnle ze woj- reagowal na pl\)kno wsl ang-Ielskiej lismy za Leszka Ze z 1>ezplecznej powszechna I tak doskonala jaka po- jlj,cych bez spoczynku w nleskonczo- 
publJcznym spotk.amu z mlnls
rem Sk
 fo nlc dobrego, ale, wlssen Sie, 1 na pomnilrl kultury I tradycjl, wclljot .przygtanl wrac"al on w swiat 0 tyle wlnna by
 zawsze radoM z uratowa- nym r6Zancu: "Chleba naszego pow- 
przypadkowo.. Inm zati twler
ZIj, ze w malo to ludzl ginle w czasle pokoju cytujllc co kto komu zabawnego po_ bardzlej !ntere"ujq.cy 1 dla nlego waZ- nia czlowleka. szednlego..... 
Nlemczech m<: sI\) nle dzleJe 'Przy- w adkach drogowych? M6j sio- wiedzlal w Zlemiaiiskiej. Gdy spot- nlejszy, ale najewny prawdzlwyml.f Nle bral Pawlk w rachub\) takZe Szara tatima goticlnca, iprosto na- 
padkowo: "Juz loh tam ktoti zorgani- 
rzeiJec nle daWlI1iej niz rok temu kalam go w trzy lata potcm w War- urojonymi nIebezpieczeflstwam1. I tego ze ,ta dziwna 1 straszna sprawa p1
a poprzez r6znokolorowe prosto- 
zow
l"... . w'echal Volkswagenem na drzewo. szawle, po kllku mlesll}.cach jego po- Tnkie byly Leszkowe go
clny una"!, w dalszych swych nast\)'pstwach zwllj,- kl}.ty p61, omljala dolem na prawo 
Mlmo nleprzyja.znych okrzyk?w I J6wi\) panu: bez Zadnej wojny, bez bytu w Par
u, malo ju
 bylo w nLm ostatnla na Wlelkanoc 1956. M1alo ze $\) sc1sle z jego wlasnym losem, wzg6rze wlatrak6w. Wida
 to bylo 
szyder
ych smlech6w 
err 
=
' munduru 01. karabinu - trup na mlej- tego prowlncjonaIlzmu, juz zasmako- Ich by
 wi\)CCj .I wl
cej. 2 czerwca z tym nledostrzegalnym, zagubionym jasno. Alc kledyti, kiedy Pawlk pa- 
(roczmk 1912) rodem z ego w t .e scu. Tez nle wladomo za co zglnlj,l, wal w Zachodzie. A przecle1: byly to bylo nasze srebrne wesele, na kt6re w krzakach bzu I lcszczyny, wspar- trzyl raz w lIlocy, wyglq.dalo Inaczej. 
Bensber
 (co mu do pewnego sop- I tez matka nle ma syna... doplero plerwsze wraZenla. b:vl od dawna zaproszony. Mlal zosta6 .tym na kula.ch losem. Nlebo wtedy bylo cl
le 1 cJeple od 
nla ulatwID. sytuaoj\), walczy .w 1>
sz- A Ze .pobotny 'byl to BalWar, ma- Zetknl\)cle sI\) Leszka z paryskim tydzlen albo dluzej. Rankiem tego Nledbale ukrywano teraz przed n1m gwtazd, nlsko call}. g\)stwl}. nad zle- 
czy lwa do upadlego. M.a sllmeJsze szynkl}. do strzyzenia wlos6w wska- swlatem intelektualnym I artystycz- dnla, w sobot
, zadzwonil z Nowego powszechnlj, zmow\). Bezbronnym 0- mllj, nawislych. Wtedy droga nle mi- 
nerwy od nJebezpl
ego dyskutanta zal na suflt 01. westchnlj,l sentenejo- nym odbylo sl\) w luksusowych wa- Jorku ruby, jak rn6w!l, plerwszy po- klem 'Patrzal na tOCZl}.ce sl\) wcll}.i: jala stromizny, ale pl\)la sl\) prosto 
Straussa, kt6ry JU
 by tutaj prze= nalnle: runkach uprzywilejowanego cudzo- wi.nszow
, ale dodal Ze jest w zlej tajemne a zatrosk'.l"e rozmowy rwszy- nn.: wlerzcholek wzg6r
 I jeszcze da- 
szedl po oponentach jak trl}.lba Ib _ Wle Sle sehen wszystko w r\)- zlemca 0 drzwlach otwartyeh wscz;
- formic, ze wobec mgiy nie ma samo- stklch ze wszystkiml. KaZdy z doro- leJ, az osJ\) ll}.czyla z Wlelkim gollcJ.n- 
wietrzna,. umle nle doslysze6 tego u ku Eo a Od nas m'aluczklch na tym dzle I w temple przyl>pleszonym. W lot6w - co zresztlj, byla prawda. slych mlal coa do powiedzena. Gdy cern blegnQ.Cym przez cale szerokie 
innego m
grzecznego okrzyku, a :pod 'Wlecl
 
Ic a nic nle zalezy. Rekla- cil}.gu tych sledmlu lat spotkal czo- - Leszku, ale przya"zekasz, Ze przy- kto sam przez sl\) milczal, zagabywa- niebo. Pod nlebem pachnialy gorl}.co 
konlec Wlecu zwraca sl\) do roczruka 
ac'e 'z lasza
 na g6rze, a nie na lowych pisarzy i artyst6w, przeczy- jedZlesz :poclq;giem? akacje, i srebrzyl sI\) mlody dzlew- 
1922 z 
kl\)clem, kt6re nle pozostaje dole J J
7; tam Herr Gott wle co ro- tal mn6stwo byl w
e I wszyst- - Tak, tak, przyjad\) na pewno. .) Fragment 'Powletici "Komedla czynskl splew Justysl. 
bez wrazenla: , bi 

y
 nle trzeba... ko wlernle 
paml
al. Tak Parytem Ale nie przyjechal, a w kilka dnl nieludzka". - POl'. "Dno opogody" w Teraz wlda
 wyra.Znle co Innego. 
- Ludzle, zrozu l mc1
. nllS f . Ja k Sfm j 'Tak cz y 
naczej rocznlk 1922 wra- nasiQ.kn1j,1 Ze znal I czul nle tylko potem wledzlelitimy Ze ju
 nlgdy nle nr. 689, "Z prehlstorli - ulamkl I re- Nlg.dy nie moma wted
lei:. 
po powrocle z n ewod rancus e, ' 6 j p. rt dzl sI I I ct przyjpdzie konstrukcje" w nr. 591 oraz "Zmo- 
gdzie mnie traktowano gorzej nlZ po- ca do koszar. sw aryz czwa ego 
 \)C 0 ea. :\larla W'iZelakl.. wa" w nr. 600 ..Wladomoaci". 
die, m6w1lem soble nleraz: "Nlgdy, Ta.deusz Nowakowski. ale z rozm6w ! oczytawa I Paryz - 


("Siiddeutsche Zcitung") 


WYSYLA WSZELKIE LEKI DO POLSKI PO CENACH 
EKSPORTOWYCH 


'r' ft O 
 )! 
i' 
I.. 
/:' 
 
" a ] 
\ 
:] L-' 
.... 


r f & 

 4,_ 



 ". \I 



. , j- 



I 


6- 
. 
1- ,I 


.
 


Roczn.Ik 1922 wraca. do koszar 


a 


J, 


:) 


v 

 
6 


, 
I 
l. 


SYGNETY HERBOWE, SYG- 
NETY ZE ZI..OTY;\II KRZY2Y- 
KAMI JEROZOLI!\ISKIl\D N A 
CZARNYCH KA 'IIENI ACII, 
ZI..OTE l\IEDALIKI Z l\IATH:.
 
BOSK.
 OSTROBRAI\ISK
, 
CZ
STOCHOWSK
 I KRZY2Y- 
KI JEROZOLII\ISKIE, RYN- 
GRAFY 
wykonywa 


BIJOU 


t94 X orth En.t Road. 
London, \V.14, tel )<'UL 8777 
8I;;lep jubilt'r8l;;o-zegarrnistrzowskl 


L. KANTECKIEGO 


NOW08C 
na rynku ks.l\)garskim 
MoJ LOT DO POLSKI 
TO:\IASZA DERENIA 
do nabycia we wszystkich ksI\)- 
g-arniach polsklch i w biurach 
podr6Zy. Cena $1.00. 


NaJ.t&nu ... LOlld:nale polska 'Irma 
aecarmlstrzo....ska 
M. MICHALSKI 
(dawnief:-Z8 !o'loi&ne Street) 
tel BEL 64211 
obecnle: srs Knight.brtdge, SoW.l 
.prUMlaJe I naprawta zepry 
I r.egar1d WltZysUdeh marek 


Adam Sa!l. 


...
		

/Archiwum_003_03_218_0001.djvu

			4 


Puszka 


NOWA 


WIADOMOSCI 


Nr 704 


DYPLOMACJA 


chowania sily I wolno
c1... nar6d ame- 
rykailski .podtrzymuje w tym dQ.Zenlu Ze starej farne:! wteZy bUa juZ p61- Dezerter z wojska n1emieclklego, garnkaml, gdyz chorl}.Zy Szalkowski nadbiegl slu7Jbowy z kuchnl, wolajlj,c 
nar6d niemieoki... za:bezpleczyon raz noc, a wciq.z na biel Bnlegu uSpionej wQ.saty poruczmk Wielkopolanin ostro zostal teraz gospodarzem Kuchni zwa- gloSno: 
na zawsze wolnoM lojalnej I swobod- ulicy Pultuska padaly smugt SwiaUa krzyknq.l swolm zwyczajem: nej po dawnemu szumnde kasynem. - Niemcy zabili Bekasa! 
nej l'Ud.n
1 Berlina". Te slowa glosZl}. przez szpary moenych, starannie za- - Uwaga!! Lagodny, wesoly, mily Bekas zyskal Wszystkie glowy zwr6cily si\) Dagle 
Ze Amcryka opowiada sl\) za POst8iW1j, ryglowanyoh oklennlc restauracji Po czym zaintOlllowal ulublonlj, solble od razu serca nie tylko wszyst- ku nlemu. Skarcony spajrzeniaml na 
Adenauera. nieust
pIiwlj, wobec So- "ciod" S7Jpondrowsklej. Halas, nagle ple8n: "N1ech zyje nasza serdecz- kich ilnternowanych, ale r6wniez wl- razle zamllkl, ale po chwiH gorlj,cz- 
wiet6w, opierajq.cq. bezpieczefLstwo ch6ralne okrzykll glotine, Ibynajmnlej nose!", kt6r1j, wszyscy obecnl z za- nierzy nlemlecklch. Nawet komendant kowo wyjasnial p61glosem eale zaj- 
Europy na wsp6ldzlalaniu paflstw za- nie sentymentalne piosenld walily zza palem podchwycill, przezonlie podsta- obozu kpt. IGeinoff, junkier pruski, ticie. Poruszenle bylo ogromne. Do 
chodnioeuropejskich i Aimerykl. okien niskiej sklepionej sali w stycz- wiajl}.c kie1lszk1 gospodarzowi kasyna, posiadajlj,cy majq.tek na Pomorzu, od- konca mszy zostal przy oltarzu je- 
Odmiennie patrzy na te 5prawy niowl}. noc I szly daleko po wodzle chorQZemu Szolkowsklcmu. Jeszcze czytujlj,c internowanym oficerom na- dynie ksilj,dz, ministranci i modllj,cy 
Londyn. Polityka Ibrytyjska, tD.Jk kon- niezamarzlej, plynl}.Cej tuz za domem tak wyclQwe: Jako ?flara walkl z komendlj, 
Jak WIda
, obJazd Elsenhowera po r}':kn\)1.1 zrYWaJ]lj,c sl\) od stolu mlodzl 'Przera
liwie, dlu.go, ibez ustanku. zuch wlaSoIcie'l Obrytego Zelazowski, memlec
q. pl
kny szlachetny: Beka.s. 
Europie nie byl tylko wyrazem kur- oflcerowle. - A to ei doplero maskota na kt6ry p61 roku temu w PuUusku obie- Byl umllemem sm\)tnego 
ycla .Inter- 
tuazji wobec soju.sznik6w, ale nle- Maly, gladko .wygolony POl'. Jag- szcZ\)Scle 'Pulku! - IpOwledzlal chorlj,- cal pomoc ,zywnoSclowlj, W Tazle uwi
- nowany
h, towarzysz wierny. m
oll. 
zmiernic waZnq. faZl}. wstwnQ. jpOprze- min wskoczyl na }aw\), wolajlj,c: zy Szolkowski do spTZlj,tajlj,cych or- zlenia 
-go pulku. Blegli wi
c jency W czaSle tego gromadnego 
ywII.
O- 

JIZ
jq.
q. rozmowy z Chru-:,zczewem - - St!-ldiow

em sytuacj\). nl'!- roa- dynans6w. - Wyje jak op\)tana cho- przez ob6z obok fornalek, ikrzyczlj,c w,?go pogrz,:bu psa warto
mcy me: 
dlj,zemcm do. wyr6'Wnar:ua rozd.Zwl
- pie! Jezell. pIsnq. 0 rozbroJ
mu, 
o le
a! Jeszcze, nie daj Bote, nieszcz\)- radoanle 1 wymachu;jq.c r
kam1. Nagle mreccy stah o
k 
e Smllj,C pr:ze 
k6w . W obozle. zachodmm, dla uzy- pomaszerU;)emy koncentryczme w kll- SCla na caly pulk napyta. Przec:iez g-dzies z Iboku dqpadl woz6w Bekas. s
adza6, 8; 
oze saml Zalujq.c wyZla. 
skama wsp6lne] platformy do roko- ka .naszych 'Pu1k0V na Malklnl\). T!? nieraz zostawal w 'kasynje gdy 
e- ZaCZQ.I gloono szczekac, rzucajlj,c si\) 
le
 0 smIerc
 Bekasa wywolala 
wan. wazny w
zel kolC!Jowy i sklady armu lazowski zalat'Wlial Sprawy na mie8cie pod nogi znajomym koniom I pod- 
lelkle poru
zeme wBr6d krewnych 
Pandora. zaopatruJl}.cc w zywnotic, 'broii 1 amu- i ni-gdy 'bestla nie wyla. Taki lagodny skakujq.c przy wo:zJie obok swego daw- 1 zn
jomych Je
c6w 1 rozeszla sl
 po 
nicj
 wielki adcinek frontu nlemiec- pies a czegoti tak dlugo wyje. nego pana. Tak pernd "radoScl i krzy- caleJ Warszawm, kom,:
t

a 3
0 
kiego. Gdy to zd
lemy i prze- - To, obywatelu chorq.zy, - po- 
u" doblegll WSZyscy do kuchn!. Tu nowy 
a
ek repre:>Jl. memleck
h. 
rwie!D
 komunlkaoj\) kolejow
, b
 wiedzlal wlnlerz trzymajq.cy Beka- sluzbowi w obecnotic1 chvrl}.Zego Szal- W. obozie WlelU .z uWl\)ZlOnych tWler: 
muslel!l nam ustlj,pl
. Zeby tylko Ko- sa, - u nrus na kopalni pod Sosnow- kowSklego 1 niemiecklego 
olnierza dZllo Ze przez kllka n?Cy p.o zastr7!e 
II?-endan
 pozwolil naf!1 wr,:
zcie b
c cern ta:k dlugo wyly syreny tyl'ko zacZ\)1I wyladowywa
 wory z zlem- lenlu Bekasa slyszel1 na3wyraZI1le
 
Sl\) z Nlemcaml, tak Jak blhSmY SI\) wtedy gdy wszyscy musieli wyjez- nlakamll,. buraikaml, marchwllj" m
kq., t.ak dobrze znane szcze
anle wok? 
z Moskalaml. dZa
 na wderzch, lbo w kopalni stalo kaszl}. d kapustq.. zelazowski wcll}.Z h
y 
as
a. Dusza pna widoc
m
 
- O?Y ten wB;sZ Komen
ant na to sl
 jakieti wiclkie nleszcz\)Scie. Wi
 Obskakl1wany przez Bekasa, 
e wl- me oputiclla ad r
 ob
. M
llT
 
w
 .me pozwoh.l - rzucli w odpo- chylba nledobrze b\)dzie; z Nlemcami tajq.c si
 z nikim rozmawial przez towalo Bekasa ze po 3e
0 
c , 
WlOOZl cywtl, da:Jq.c znak ohoTlj,Zemu pozremy sl\), i pies wyje jakby na dluZszq. chwil\) z Niemcem. I byro 0 wraz z m&"laml pora
nyml nad }eg
 
SzolkoWBkiemu, kt6ry v.:yblegl przed nasze mortus. czym, ,bo ledwie zdj
li z g6ry ladow- mogillj, zaJq.ce wraca]q. Ib
karnleza_ 

o
 zobaczyc, czy kto me podsluchu- Tak gwarzq.c, do rana zblerali przed ne wory, a tu na dnie woz6w _ soczystych llj,k nad. NaI"W11j, 
y k 
]e, I wr6cU za .chwi1\) uspok<;>jony. odmarszem pu1'ku naczynla kasynowe slanlny a slO:d _ 
zelazav.:skl 
 
bryt
go! . . regowych kr6lewlak6w wyw.iezl:rklem roz
op!onegkasa.. Gale audytorlum internowanych w.l- 
inne obl
cze nlz ,przedte
 I .p6znlej, . VI nledziel\) 4 liI;topada byla pif:kna talo radosnyml okrzyikaml zjawieI?le 
gdy "wI
znlowie pouclekall a na Jeslenna pog-oda. Slonce grzalo 2Jbocza si\) Bekasa, starego towarzysza nle- 
nowo uzupelnlony pulk w oalotic1 
- g6ry 
anej Ollwnlj,. na 'kt6rej p1a- doll, tak ze musial on dwa razy wY- 
stal uiyty wraz z 1-m warszawsklm skim szczycie tuz pod drutami ksiq.dz chodzi
 na bis aby da6 Swiadectw O 
pod Wilnem, na wIO'!ID\) 1919. Cicplchal jak zwylde zaczq.l 0 10-ej swego 
ycla w O!bozle i chww.ebnogo 
Pewnego dn1a uciekllsmy z koszar, odrprawl
 msz
 Sw. zgonu. 
po u'Przednlm i stopnlowym wyn1a- Po naszej stronle byll obecnl pra- W rok p6blej, W koiicu r. 1918, jut 
sleniu naszych rzeczy do znajomych wle wszyscy Internowanl, a za dru- w Polsce niepodleglej odbylo si
 
harcerzy, z kt6ryml nawiq.zallSmy taml obozu 'kl
czeli na trawie licznl przedstawicnle "Szopki ben(jamlnoW- 
'kontakt. przyjezdnl, kt6rzy przyibyll by cho<': skiej" w Belwederze, IW obecnooci Na- 
Niebawem jechallsmy poeiq.giem na z daleka zdbaczy
 swoich drogich. czelnika Panstwa. 
poludnle, na Ukraln
. Dojechalismy Obok nlch modlill sl\) mleszkaiicy Bia- Jeszcze raz Bekas, maskota 5-g o 
do Zjemowa, ostatniej staoji bolsze- lol
kl, przewainle kdbiety. pulku, glotino zaszczekal na acen le . 
wloklej. Dalej juZ nle szly pocll}.g!, I Na pocZl}.tku naszego Internowanla ZjawU si
, zmartwychwstal w por
, 
ruszyllSmy pieszo. iprzychodzili na msz
 r6wnlez war- bo w tym czasie odrodzil sl\) jego 
Bez wl\)kszych przyg-6d doszlltimy townlcy nlemleccy katollcy, ale KIel- pulk i DR nowo zacZl}.l walczyi: 0 poI- 
do stacji Chutor Mlchajlowsklj, gdzle noff wydal zaJkaz, i odtl}.d w czasle sk\). 
na widok plerwszego spotkanego zol- mszy stal z 'boku tyl"ko uzbrojony ToZ do obronc6w obl
nego LWo- 
nierza nlemlecklego zrobilo sI\) nam wartownlk !by nle dopuszcza6 do roz- wa w okresle najci\)Zszych wal'k nfl- 
radoSnle 'Da duszy. Z dwojga zlego m6w przez druty. Bylo juz po Pod.- dano depesz
 radiowlj, z przemysla: 
to bylo lepsze. nles1enlu gdy nag-Ie w jasnym po- "Trzymajcle si
, 5-y pulk Idzle warn 
wletrzu zagrzmlal strzal od strony na pomoc". 
Wladyslaw l\l1chnlewtcz. leZlj,cego za kuchniQ. zagajnlka. Wnet Rlawoj SkladkowsJ.d. 


Nakladem londynsklej flrmy wydawnlczej H. SWIUEKISKI, 30 Huer 
Road. London, 8. W.6, t:ngland, ukaze si\) wkr6tce powiesc 
I\IIClL\I..A K. PAWI.IKOWSKIEGO 


Dziecinstwo i mlodosc 
Tadeusza Irtenskiego 
("BAJK.A") 
..Pow;eU.... wry.wwlljc .\;c jako panorama cpicka, ktnrej fru1(/IICllty wiclo- 
krotll;c odczytuj('. Alc lIicw;clc jC.f( pow;c.ki w.fpnlczc.mycll, do ktorych 
Jic ch('tn;c pOWr£lca. J'awlikow.fki jCJt dla nlll;e lIajbujllicjJzym i najbar- 
dz;cj samorodnym talcntcm. Z jakim ;:apoZll£llem Jic po wojnie. Sqdz(' 
ie jcgo powidi: przetrwa". 


(5 tan i s I a w B a 1 i Ii ski) 


TYMON 
POLSKA 


Cena 


TERLECKI 
A ZACHOO 


15. 


Kwiatuszki administracyjne 


B 


E 


A 


s 


Formy, Jakie .przybraly obecnie 1'0- rozdZwI
1 w obr\)'bie swlata zaClhod- 
kowhnia mi\)'dzynarcdowe, nic majl}. n1ego. 
precOOens6w w przeszlotici. Od doSe A rozdZwi\)kl te 51}. niemale. W sa- 
dawn a juZ strac1ly na znaczenlu ,po- mych Stanach Zjednoczonych opinia 
spolite drog! dyplomatyczne, kt6ryml nie ,byla jednolita co do potrzeby tych 
od wiek6w poslugiwaly siC pailstwa wlzyt oraz skutk6w, kt6re moglj, 
we wzajemnych stOffilnkac.h. Bylo to przynlese. Podr6Ze zagraniczne pn+- 
jOOnak nleuniknionym nast
pstwem zydenta S;} czymS callkiem wyjq.tko- 
ulatwienla komunLkacji, a me zmlanQ. wym, iSt.Q.d sam fakt 'Podr6Zy Eisen- 
Istotnq.. Ostatecznle przedstawiclel- howera uwaz.a.ny byl za wielkie ryzy- 
stwa dyplomatyczne, z przeznaczenla ,ko, w wypadku gdyby rozmowy jego 
majq. re'Prezentow
 swoje rZlj,dy; nie przyniosly wyntk6w odpowlada- 
Skoro tedy 'bez trudnoocl saml mini- jlj,cych doniosloSci zdarzenla. PoloZe- 
strowle spraw zagranicznych moglj, nie skomplikowaly jeszcze napastnl- 
si
 latwo i pr\)dko z sobq. spotyka
, cze przedsi\)Wzl
ia Ikomunlstyczne w 
plflc6wkl dY'Plomatyczne sta.jlj, si\) z Lacmie i na pograniczu Indii. Co wi\)- 
natury rzeczy oI'ganami pomocnlczy- cej, Chruszczew w litic:ie do Adenaue- 
ml. Ale rychlo I mlnistrowie spraw ra, nie tylko nle ujawnil j.akiej.kol- 
zagranlcznych przestali 'by
 wla:8ol- wiek pojoonawczo8ci. w sprawle Ber- 
wymi przedstarwiclelami swolch rZl}.- l'ina I zjOOnoczenia Niemiec, ale raz 
d6w. 0 ich korespondencjl ezy spot- jeszcze powt6rzyl zapow.ledf "zawar- 
kaniach m6wi si\) teraz jHJko 0 zda- cia pokoju z Niemcami wschodnlmi", 
rzeniach "lIla nlZszym BZczeblu". Na czyIi za,grozenia BerJina 7JB.Chodniego 
czolo wysun
ll sl\) szefowie rZl}.d6rw. 1 jego komunikacj'i z Niemcaml za- 
Ale I to jeszcze nle jest "szczebel ohodnlmi. Oznacza to powr6t do uItl- 
najwyz-<;.zy"; oglowy panstw bczpoSrOO- matum z listopada ub.r. 
nio wkraczajlj, rlziti do dyplomacjl. Z drugiej strony, zWaZyc trzclJa ze 
Wszystkle dotychczasowe formy Chruszczew umlal dobrze wybra
 po- 
dyplomacji, opartej na perswazji I r\) na swojl}. ofensyw\) politycznl}.. W 
dq.
enlu do kompromlsu, z8iWiodly. Ameryce i w Wielkiej Brytanii zbll- 
Mi\)'dzy Sowietaml a wolnym Sw;Iatem Zajq. Bi
 wybory, a w okresle przed- 
r6Znice SIl tak gl\)'bokle, Ze wr\)cz brak wyborczym ludnoti
 mysli gl6wnie 0 
wsp6Jnych zaloZeii, na kt6rych ro
 sprawach domowych, przyw6dcy poli- 
na by oprze
 .kompromis, i wsp6lnych tyc.znl zati - 0 wygranlu wybor6w. 
poj

, kt6re moZna by wyhrsklwae w Totez demagogia wyborcza 8'wlfid w 
g1}..<;.ZCzu s;x>r6w, w dTodze perswazji. taldm czasie tryumfy, a gesty stroo- 
PozoStala wi\)c jedyna mwiwooc dy- nlotw z8Jblegajq.cyc.h 0 pozyskanie opl- 
plomacji O9Oblstej szef6w I gl6w nil, zmierzajlj, do przekonywan1a I.ud- 
panstw. Paradoksalnde powr6cU w ta.- notici 0 swoim dq.
eniu do "ratowanla 
ki spowb dawny typ dyplomacjl mo- pokoju". Nie sprzY'ja to ani trzeZwej 
narch6w a.bsolutnych, 
t6rzy zacho- orlentacjl w porozenlu, ani stanow- 
wywaH sobie nle tyl,ko Inlcjatyw\) w czoSiCi w dzialaniu. 
polityce zagraniczn.ej, ale teZ sami Nle trzeba wszakf;e stQ.dmlennq.. Za rok mnlej wi\!'Cej odej- 
arze "Fortress of America", ostat- 
dzle ze swojego ul'Z\)'du I ma de czy- 
ej rOOuty woln6&"0 swiata. T
 po- 
nienifl z Kongrescm, w kt6rym stron- hty
a, zalecana 
OOyS przez azola- 
nictwo jego nle ma wi\)kszoocl. Stq.d cjomst6w, jest dZlS ostatecznlc po- 
musi zab.iega6 0 poparci.e opi-nll dla rzucona. Ameryka nie ma juz wi
c 
swolch poczyna.i1; kaZdy jego kTOk 
 czego ust
owa
. Ze tak wlaSnle 
musi by
 obliczony na propagand
 we Jest, v.:skazuJq. slowa Elsenhowera. 
wlasnym IJuaju, w Sowietach i w wypoW1edz1a
e na lotnlsku w Bonn: 
swiec!c "niezaangaZowanym". "Ameryika wldzl v.: A
en
uC'rze sym- 
Tote
 {'zynnikiem najistotnlej zw:l}.- bol woli narodu memlecklego do za- 
zanym z nowq. formlj, dyplomacjl jest 
to wlasnie, ze musi ona dziala
 nic 
tyle bezpotirednio ile przez propagan- 
d
. Obccna 5eria podr6Zy mi
dzyna- 
rodowych, wizyty Eisenhowera w sto- 
Hcach sojuszniczych, wizyta Chrusz- 
czpwa w Wa
yngtonle i rl"wizyta 
Elscnhowera w Moskwic, uzasadniane 
sij. rzl"komlj, potrz{>bq. bezpotirOOniego 
7.etkni\)cia s:
 szcf6w rZQ. Ta TeZyseria obejmowala takZe 
7.adawanle Nixonowl napastHwych I 
wr\)cz obelzywych pytan .przez pod- 
stawlonych "ludzl sowiecklch" oraz 
hol'dy dla Chruszezewa w cza:sle wy- 
cieczki 16dkq., skladan.e przez pl\)'knle 
ubranych "Iudzl sowieckich" na brze- 
gu rzekl t calklem golych ".Iudzl so- 
wieaklch" w rzece. B6g raczy wle- 
dzie
 jak to b\)dzie wyglQ.wodu, 
alt> nlebawem okazalo s1
 ze to raczej 
nam nalezalo sl\) wsp6lczucie. 
Poclq.g nasz wl6kl si\) poprzez Ho- 
mel. Orsz\), Smolensk do Moskwy. 
M\)czyly nas dtug-ie postoje na stac- 
jach, g-dzie jOOynym urozmaicl'niem 
bv'o bieg-anie z czajniklem po "kl- 
piatok" I posl1anie si
 przewaznlt> 
klelba.'!I}., popljanl}. herbatl}.. 
Tadzio, urodzony sceptyk, oczywi- 
scie mial racj
 Ze nasza jazda nie 
miala wi\)kszej racjl. 
Ale doplero po przyjl'fdzie do Mo- 
skwy znaleflismy si
 w opatach. bo 
wla.4nle w pierwszych dnlach Upca 
wybuchlo powstanle biatvch w Jaro- 
slawlu, zamykajl}.c nad dro
\) do Ar- 
changlelska, i r6wno('zesnll' zaalar- 


mowane wladze bolszewlckle wydaly przez kuchnl
. Byl to zresztq. jeszcze 
zakaz jazdy na p61noc poprzez Peters- ten ok res, kledy I polski komitet miej- 
burg i Zwank
, kolejlj, murmaiiskq., scowy m6g1 nam dostarcz
 od cza- 
wybudowanq. juz w czasie wojny. su do czasu "waI6wek", a przy tej 
Co TObi6? Dokq.d teraz jccha6, sko- sposobnoticl I troeh\) Informacji. 
ro droga na p61noc jest 7..amknl
ta? . Pewnego dnia rozeszla sl\) pogloska 
Znalefllsmy sl
 w cl
zklej sytuacji. 
c sam szef Czeki Dzierzyfiskl 'Przy- 
Mlodosc nic zastanawia si
 dlugo Jechal na tiledztwo. Nasza starszyzna 
i poblcra szybkle I smlale decyzje: byla wzywana na przesluchania; 
wi
c za jaklmti podszeptem zdecydo- mlodszych nie ruszano. Na drugi 
walismy si
 jecha6,.. na Syberl
, do dzien rLbudzono nas 0 fJwicie, i ra- 
KOlczaka, kt6ry wlaSnle przekroezyl zem "z wleszczaml" pomaszerowali- 
Ural I na.cleral na Kaza.i1. Dowledzie- smy w ko1umnle pod nleznacznl}. es- 
lismy !;i
 ze na Syberli zacz
ly sl\) 'kortq. na dworzec kolejowy. Po dro- 
formow
c po
skle oddziB;ly. dze dolq.czyla do nas kolumna Pola- 
..J cchac , to ]ec
a6. Zamtast 
o Fran- k6w, kt6rzy sledzlell w Innym mlej- 
CJl - na Syben\). Zaladowalltimy sl\) scu 
z trudr.lO
cilj, do pocil}.gu, zlozonego Na dworcu zaladowano nas do wa- 
przew
zme z wagon6w towarowych, gon6w towarowych I _ 0 dzlwo _ 
zapelmon
o f,16wnle przez t.zw. 'bez eskorty. I nle bylo tajemnlclj, f;e 
"mles
zmk6w , drobnych spekulan- jedziemy do Moskwy. Brak eskorty 
t6w . z
,,:,no.sclowych, kt6rzy z wor- ucieszyl nas, ale zaraz przyszlo nam 
kaml. Jezdzlii na wles po prowlanty na mytil ze skoro nie ma eskorty, 
aby .Je potem sprzeda
a6 Z d!-ltym to nle b\)'dzie prowiantu. A pieni\)dzy 
zyskl.em W; wyglodzon
J Moskwle. nie mlelitimy. 
Do]echal1smy szcz\)shwie do Nltnl
- Co robl
? Zolq.dek ma swojc wy- 
go !'1owgo
od!-l' dzls zwaneg
 GorklJ, maganla. Na czole pociq.gu oyl wagon 
gdzle pod Jaklms adresem mlano nam osobow y kt6 . hi' k.etj I 
ulatwi6 dalszlj, podr6
. ' rym Jeo a Y J'R 1 W a- 
W NiZnlm Nowgorodzie, po wyj- dze. Na.sz wagon uradzll wysl
 tam 
sciu z kolejkl z\)batej, aresztowali nas 
rlegacJ\) nB; rozpoznanle 1 ewentual- 
agenci Czeki 'l.ltworzonej przed kil- . e.z petycJIj,. Poszlo nas trzech.. 
koma tygodniaml. Zamknl\)to nas w Nletim
a
?? zapytallsmy, gdzle Jest 
t . . d . b ' I k I . C k . "naczaJJmk . 
su erelll
 w. s
e Zl Ie. 0 a neJ ze 1, _ Kakoj tam naczalnlk, zdles' je- 
w tad

J wllh Kuzmecowa, znanego diet sam prledsjedaUel towarlszcz 
w ROSJl hand!arza he:?a: ty . Dzlerzinskij _ brzmlala odpowied£. 
Aresztowame OCZywlscle n8: s zB.;'3ko- Nie obejrzelismy sl
 jak stal przed 
czylo, al
 zbytnlo nle przerazll<;>, Jesz- nami Dzierzyiiskl. Jq..kajlj,c s1\) ze stra- 
cze bOWl em w6wczas C?
ka me byla chu zacz<>liS b'aS'ae u 0 co 
znana ze swych p6fme]szych krwa- '. ..... my. 0 J m m 
wych wyczyn6w. Osobiscie mialem chodZl. DZlerzynskl potraktowal nas 
dod'ltkowego pecha, bo przy rewizji z uwaglj,. . . nie 
zn'lleziono W mojej wallzce mall}. - 
ze.czywlticle 
hleba mc ma, 
ksiQ.Zeczk
 "Tablice 5-lIczbowych 10- p:zCWldzlellsmy. Nle ma. Wytrzyma- 
g-arytm6w" Przewalsklego, podr\)cz- ?Ie. Do MoSk
y tyl'ko 24 godz1?y 
nil{ uzywany w szkolach. Ta tajem- J
ay - cedzll slowa 1 zastanaWlal 
nic7.a ksi;}zka, pclna wyllj,cznle IIczb, Sl\). 
zrobila niesamowite wraZenie na po_ M6wU po polsku. 
dejrzliwych p6lanalfabetach, z kt6- -: A 
ecle co, mow poradzlmy -:- 
rych skladala si\) miejscowa Czeka. pow
edzlal po nl1imysle. - 
awolajcle 
Przyczynllo ml to niemalo klopotu po Jednym delegacle z kazdego wa- 
jako posiadaczowl groznych szyfr6w. gonu. . . 
Pobyt w wi
zlenlu byl nleprzyjem- W m.lg wykonaIlsmy 
eceme. Ze- 
ny, ale nie tragiczny. Wprawdzie spa- brala Sl\) g-rupka okolo pl
tnastu. 
lismy na cern en towej podlodze, je- - Chodfcle ze mnlj, - powiedzlal 
dzenie bylo liche, ale na szcz
ticie DZi,:rZynskl, blorq.c ze soblj, dw6ch 
branD nas ez
sto do skrobania kar- sWOlch pomocnlk6w. 
tofli do kuchni, gdzie kucharz dawal I poszedl z naml na plac przed 
nam chleb i gdzie sami podkradali- dworcem, gdzle byl maly targ, kilka- 
smy wszystko co si
 dalo a co bylo naticie stragan6w. ChodzU od straga- 
6trawne. Ochran
 Czekl stanowill Lo- nu do strag-anu i rekwlrowal chleb, 
tysze, mooe groZ.nl ale bez szykan I jOOyny wlaAclwle produkt jakl byl na 
wynaturzen. Przesluchanla byly rzad- targu. Rekwirowal, nam przekazy- 
kie i nieucil}.Zliwe. wal. a pomocnlcy plsali kwity. 
Ty
odnle ('iq.gn\)ly 51\) nam smut- Na nasze s=
cle, !baby na dru- 
no. WiadO'JT1o
ci ze Bwlata przenikaly gim krancu targu nle dotiC szybko 


Ten cichy oboz lesny, jak planna 
[si{! sciele 
na biednej ziemi polskiej... jak 
[plama czerwona 
z krwi wycieklej spod ciernia... 
Droglj, przez oIb6z Idq. najpierw trzej 
kr6lowie - trzej czronkowie Rady 
Regencyjnej - I skladajlj, hold Dzle- 
cilj,tku imleniem "narodu, kt6ry b1ed- 
ny i glodny jest, ,bo Ty wiesz, BoZe, zc 
trzech mu dano .kr616w a zaS wzI\)to 
Zlboze" . 
Gdy jednak drogq. do BetIejem usi- 
luje 1M kukilelka z 'komendy leglonlSiW, 
ubrana w mundur oficera 3Justriackie- 
go szta.bu generalnego, aplewajlj,c we- 
solo:
		

/Archiwum_003_03_219_0001.djvu

			Nr 704 


WIADOM09CI 


5 


HOENE-WRONSKI 


dALU KUREK PRZEZ 
, , 
CWIERC WIEKU 


Pra.cowlta ksll}Zka Boleslawa J. Ga- I tworem przestrzennym. Matematy- 
weekiego: ..Wronski I 0 WroMk1m" ka ,,
a" Cauehy'ega I jego nastw- 
(WarsZ8iWa 1958), kt6ra jest "tyUro" c6w, czyll kr6tko m6wiq.c matema- 
bardzo sum1ennym 1 rozumnym ,,ka- tytka nowoczesna, operuje zbyt og61- 
talogiem prac fllozoficznych Hoene- nym poj\)CIem funkejl I 2Jbyt jest kr\)- 
Wronskiego oraz lIteratury dotyczl}.- powana zblemoticlq. szereg6w. Wroil.- 
cej jcgo osoby 1 filozofil" po rok 1958, ski po prostu przyplsywal funkejom 


£1. 18.0 oszcz
dnosci 


w 


cillgu roku 


W Pol'sce zjaswiajQ. s1\), od czasu pisuje autor odpowledzlaln
 za "u- 
zlagodzenla eenzury, powle8c1 czysto gnajOW}. n
" wsf. 
psychologtczne, pozb8iWlone tendencji "Nas zawsze bill i bl
 b
1j, - m6- 
polityC7JIlej 1 - co osdbliwsze - tla wi tam jeden z chlop6w. - Dawniej 
spolecznego: jak gdy'by stopa 2ycio- bili panowie I teraz bljlj, panowle. 
wa u nag zr6wnala sl\) z pozIomem Jalmie panstwo, co SIl u g6ry". Od- 
kraj6w zachodn1ch 1 nie trzeba juz mienily sI
 czasy I ci 00 bijQ. me S1}. 
bylo nie wyja1in1at. Takie zheblowa- jalmie ,pailstwem. Pi
, kt6ra wedle 
nie z powlerzchnl beletrystyki wszel- Z8IpOwiedzl SlonimSklego miala spa86 
kich chropawych zagadinlen nle wy- na Ich ,,lblale pyski", spadla, i jedno- 
chodzl jej na dobre._ czetin1e onlemUa d8M'll1ych krytyk6w 
Na powl
c pRycholagiczn
 bez za- wladzy. Czyta si\) tCTaz "GI'y'})\)" ze 
gadnlen og6lnych zdobyl sl\) nawet zdUJJn1enlem nad rozmachem I swow- 
Jalu Kurek.), kt6ry dotychczas zwykl dlj, pi6ra, kt6rej zawdzl
y ust\)py 
pisywa
 proZlj. I wierszem reportate 0 eplckim zac1\)C1u. Brudna, zakwa- 
spoleczne I za.2alenLa. PTZed wojWl-, arllala I cuchnl}.Ca n
 wlffi pulsuje 
kiedy wolno bylo odwaZ:n1e atakowat Zyclem, tylko postac1 przeciwstawio- 
wladze, wslawily go gl6wnle pow1
 nych jej teoretycmych spolecznik6w NIE ' ICY I S I " R .. WA GRANIC ml1. g a to czasu i dlu g i eg o okresu po- 
"G1'VITU> szaleje w Naprawle" - 0 slj, martwe I blerne. Ideowy naucz y - .. - 
."11. . 
-.J't'- . W cI I 
... Na poz6r goTlj,cc przyj\)cie, kt6re- kaju. 
n\)dzy I clemnocie wsi 1" oda wy- e -Ipost",!,,-,
.ec nle pr6buje nawet go doznal EIsenhower w Europle, by- 
zej" - opls 
z1 w Malopol8ee, 'Pouczy
 chlop6w 0 przechowywanlu edn k R6 1 nr:\IA 0 ADA:\rrE WA1:YKU 
kt6 ry dzlti .rdbl wraZenle seril kores- kartofll nil. zlm"' , tak ab y ,.p Jaoki ze 10 wSZ\)dzle j a owe. wn e gorl}.- 
... co manlfestowal na Jego cze 

 t lum Zbra;n y sz y ldwach pe lni stal'" war- 
pondencji do ptsma codzlennego, prze- zgnilych zlcmnlak6w" nie byly jedy- . . """ ." 
ladowan y ch szcze g 61aml , z autent y cz- n ym po z y wlenlem P rzedn6wka. Nau- uJlczny w Londynle, ParyZu I Bonn. t\) przed kamienl
 w al. R6z (lI1a- 
DI Nlem 
'<''' Jedn 
" E i senh ower P rzeclw amIbasad y ibr yty jskiej w War- 
nym l t ....... st arni d""'esz. Faktura J 'est cz y ciel sp 
za god zin y na j al owy ch a - "'"'"' . ""'-, 
t::n. -¥ 'r'"" b ... nl t on. anlolem pokoJ u '. w szawle). " Strzeze on dw6ch najpo- 
nikla 1 sztJuC7JIla , J 'ed yny w"'tek eta- d y skus;a.ch , wleczorami uwodzi dzlew- y. e y""o" . . , , 
... u przY'J "' clu jego .o-r aly UCZU Cla Inne J t....rnle J 'sz y ch ludzl w Polsce: jeden z 
nowl plomlenne oskari:enie wszelkiej cz
, tanczy w Rabce, w kasynie,.... b- . . ..._u 
zwlCTzchn
 I wO J 'u;"'c y P ac y fIzm. a Wiffi gn i J 'e. Tu _ odwrotnie _ natury, bardziej egoistyczne. Uczucla nich - to premier, drugi - to poeta 
,... oibee t ..... mOWl Par za czy Lo nd yn u Adam Waz y k". Tak zaczyna sw6j 
Po W OJ 'n1e , zachowu j "'c wlernoSC dramat Ind yw lduaJn y Ma g d y ma ko- H" y' . 
... Jak plsze Expr 
-" paryskl z 3 , .Profil Adama W azy ' ka" Ro y Macgre- 
Idealowi obron y ucleml"'Wn y ch , Kurek lor y Z y cl a, tirodowisko j est martwe. ,,
 
... "
 z -
 nla b r Ilnla dema 
1.ft
 YJ na g or-Hastle (" Twentieth Century" z 
P rz e ni 6 sl walk'" na Inn y P lan. Za- W7!O"I""n y dostatek domu Ma g d y W y - .... ."" . .. ., .. ......... . 
... -., ....... przeclnaj '''' a N dwl _
,o;nl wrzeSnla ob.T.). Jest to Wa
k widzla- 
r71Uty (r. 1954: "Dzien dobry To- maga dostawy surowca, kt6Z go do- ..,,- iemcy na e 
, 
'P o rna ") w.-Ierzone "" nie w S y stem starcza w poc le P rdletariacki ego czo- to nie tylko rana atwarta na ciele ny nle z przodu I z tylu, ale z wku 
.1
'" '"""0 I i wlad k . i narodu - to zarazem, w poj\)CIu (raczej: obolk); m1mo to "profil" wy- 
TZl}.dzenla, e w wykonawc6w. Wal- a? N e orno. Dwupo oJowe m e- Nlemc6w zachodnich, grantca ml
dzy daje si\) okreM.eniem zbyt skromnym 
cZl}. mlOOzi ze starym1, post\)powl z szkanle jest przywilejem, nylonowe d I T'
 I W . "'
n ..1._ nil. takl po rtret nadnaturalnej wle1- 
zaoofan y ml i trzeZwi z bi g otami , bez- futro J . est W yr 67IDieniem. Gdzlez ci w ema CywI lzacJam . le
 om :uc 
granlcy teJ nle oball 81 '" st 
 ale koScl ukazan y w o
le p iaj
cym lIwietle 
rolna bledota - przez usta nowo- nieodz:lani, nleuprzywilejowanl, kt6rzy .. .... 'q., 
zdob yty ch obronc6w , rz;etem po wc6w ,na to pr acu J ''''? Przernilczaniem autor chcleli'by przynajmniej zeby sfla chro- rcflektor6w wydbraml. Dobry poeta, 
.... kl. nlla Ich przed groZl}. kt6rlj, nies1e odwaZnY autor "Poematu dIa doro- 
wiejsklch - z wiOOkowyml OOgacza.- wyraza zgod\) na warun zyCla spo- Wsch6d. Eisenhower uosabla dIa niOO slych" nie jest taklm gtgantem p16- 
ml, jak proboszcz, sklepikarz, orga- le
nego. r
kojmi
 .przed wschodnim zalewem ra, ducha 1 woll, jakiego wy{;nIl so- 
n1sta. Cm.sem moglaby 0 nlch zaSwiad- _"'" '.'0' k I 'hIe w na J '1e' p sz y ch intenojach jego all- 
Nle 7JJDlenUa sl'" "p ""chilka ehl op a , cz y 
 , pr zelotna ml g BIWka , gdy'by ten- - p,=,-, przenl\n.anlem omun zmu. 
... -J Dwa mliiony uchod '" c6w Z NIemIec O"iel'skl a po l og eta. Ani taklj, dzls w 
ubljanego w pafJ.szczymle, w kom- dencja nie spaczyla rzeczywist.oSci. . z. ...... 
pleksle nlZszoScl, w ciemnocle, w n
- ZjWW'1a sf\) Zebraczka _ ochotnicza., Wl9Chodinlch, okJt6re tu znalazly przy- Polsce pot{!'g
 przed klt6T1j, drZy sam 
dzy", I d1atego ten chlop nienawidzi bo zawodowe znlesiono _ :z wyn\)dz- stan 'Po zyciu Pcl"?ym udr\)'ki, to dIll. Gomulka. 
"kolch0z6w", jak dkreSla "sp6ldzld- nlalym n:emowl\)c1em. Magda kladzle 
lemc6w zachodmch 
ta!e przypom- Po patetycznym wst\)ple ("nerwo- 
--

 chJ.nm.Sk"''' , " nlenawidzi na '" l e- J .e na 16Zku w kuehnl ( zawsze J 'ednak menle, jak SIj, uprzywtleJowanl prze- _ We drZenle jego rl}.k (JwiadC'zy 0 08.- 
""
 '
!-'... <> de wszystIum pod wzgl\)'dem go lym zyciu 
onym w I
u przed 
po, bez tadnego uzasadnienla, z wi- to 16Zko w kuchnl), przewlja, karmi pod T t . k . aresztowanlem I 'wi
zlenlem", "ja'k 
do
 y m propa g andowym uprzedze- I pol, wreszcle zatrzymuJe u Biebie, s arczym.. o.s an?W1S 0 u
zywI- I I I . Ii '1 
niem". Dzielna maturzystka Stefka by matka, zamlast Zebral!, magla za- lejowane waznleJ
ze Jest dIa mch od Zolnlerz na ur op e z P erwszeJ nl 
zapowlada Ze "w Topomle musi si\) robl
 'PI"RCI}. na s1ebie i sta;rszego syn_ zjedinoezenla.. . _ frontu, caly czas teraz sp\)dza z :W- 
duZo zmienlc. I to jest zadanie, kt6re Ika. ml}.Z Ibowiem "siedzl". Po wyjtilciu Na t
asle przeJazdu. ElSCnho" era nl}. I c6reczkaml..."), Macgregor-Ha- 
stol przed n"''''''a org n"lz acJ '", zetem - J 'e go z wi"""';enla MaO"da lZWraca dzlec- przez uhce Bonn uchodZcy znad Odry, sUe przedstawia, moZliwle szczeg6lo- 
----.. GO'-' ... ..-., ze a
ka I z Sudet6w wystf;\'POwaH wo rozw6j tw6rczy i pollty
y swe- 
domaga sl\) szylbklego uzupeh1ien1a w te wlasnoScl og6lne, kt6rych dIa 1'11.- powskl}.". W tym duchu wpisuje do iko odkarmlone, odhodow8llle, zaSkar- t a nt I d cr' . si go modela. Pisze Ze wczesna mlodoSC 
dwu kierunkach: po plerwsze., przez c'huniku potrzeOOwal; a eech\) wyrM.- k5l
gt 

len w skleple proSh\) by bia
l}.c 
le wdzi\)'Czn
 rodzlc6w.
:; t
h 

m g:
i:1iI

:n
 ot
 Woazyika plyn\)la pod znakiem Mlrla- A:\IER"YKA SIENKIEWICZA 
syntetyczne przedst8JWienie obecnego nl
jlj,Clj, szcregu nleskonczonego wi- "odpO.wledZlaJ1ne czynnlkl wgll}.
n\)l
 E"f:::'
 
ak 
 ru
:odn':J powifficl dl
 Baml Niemcy nlszczy'U transparenty, ma _ tlumacza Rimlbauda, Tuwima, P.t. ..Portrait of America" ukazaly 
stanu znajomoticl. oceny 1 znaczenia dzlal nie w jego sumle, ale w okre- w me2XlrowQ. gospoda-rk\) gm

J :rziwe C:Y

r

Ia.Y p1sarza z prBIW zdzlerall rozleplane aflsze. W8T6d tlu- "Skamandra" I "ostatnlch parnasi- sl\) po raz pierwszy w przekladzle 
myiSli fIlozofa, czego Gawecki tylka Slone k 
 I P
awidlowoScl strukturalnej je- 

!:!
.t,e az l
 S S k a l 
opo sp m
 dzi Y . c C lc hlo ze 

le d J la ' Sta
 'P rzvslowie m6w1 ,sruzba wol- mu mozna bylo uslysze
 glosy: "Ma- st6w" - kolejno byl pod Ich wply- angtelskim listy z Amerykl Slenkle- 
dlatego nle daje Ibo mu nie wolno; go 0 eJnych czlon6w. Rzecz jasnaL-"'-

 " -..y V1...." _"J..'. nlfestowa
 _ to wszystlko co potra- wem. Od bledy, moma si
 z tym zgo- wlcza. Pil.9Ze 0 nich, jalko 0 wydarze- 
po wt6re, przez treticlwy a krytycz- ze duZo moma by powiedzle
 na ko- ,po
u wszystkich chlop6w, zwlasz- no6C. tracl.. 
ozna to 
zupelm
 slo- fi 
cn z iDlch nie zamierza wr6- dzi
. ja.k I z tym ze Wazyk "odkryl" nlu lIteradklm, V. S. Pritchett w 
n'y w
klad tych cz\)Scl myslt fllozo- rzysc takiego stanowlska. Dzislejsze cza malorolnych, ,
ie zati dIa paru WD.ml B;enlljJ
ln
rbanklma
 kto wY.- clt czekalaby Ich tam ci\)'Zka praca, ApOllinalre'a I Eluarda. Gorzej b\)- ,.New Statesman" z 5 wrzefmla b_r. 
flczne] Wroilskiego, kt6re dotychczas "m6zgt ele1ktronowe" przyznajl}. w 'kumotr6w-bogaczy . rzeka Sl\). wo 
 y. uzys a
 
hWl- podczas d tu wsz tkim im dobrze dzie, gdy nlebawem "odkryje" on po- W r. 1875 - jak objaSnla Pritchett 
uWaZa si\) za zagadkowe. Nintejszy praktyce racj\) metodom Wroflsklego. Za c1emnot\) i ucisk nie odpowlada 'Iowe 'hezpleczeiistwa, me Z3:8lu
Je ani sl\) pow
f.' ys 1Ityk
 I swojl}. w niej rol\). Wplynie na wst\)ple - grono wyksztalconych 
czysto informaeyjny artykul, dla kt6- Ale Wroilski 1 tutaj poniekQ Kllku Z ytych Z 

hft 'Przyjacl 
' 
szeJ - lub d szeJ - przyszl""",. dru- Do Anghl wyjechal Wroflski (1820), woJenn
J emor lza
J. . ...... kiej nastQ1 "Ocean Ni,:

oj- . 
 t z 
n:aszem II w) C1ele (mal- skowlj,. PTZelom polega na tym ze I rpo{;wl{!'CII st\) pmekladom (z Apol- nej. Wskazah jl}. im Tocquevlllc I Fe- 
hst do niego z r. 1912, por\)cza nle- dezyjnych, za kt6rych rozwilJ.ZRIlle ny'. (NaJcle1kawszy w tej kSl
zce Jest ze
 WOo yo fYW ne . Niemiec (zachodnl.) przestal sf\) czu
 linalre'a I Eluarda - z kt6rym sl\) nlmore Cooper. MySll ich I uczucia 
jako moje (zresztlj, 'bardzo wzgl\)dne) obiecywano duf;e nagrody. Byla to a
tylkw .pr
ytoczony z "Wiadomotici e memow \) konalc:> I Magda, uj- blern m narz\)d
em WSZE'<:h t. e 0 "zaprzyjaZnil osoibiticle"). 0 tym wyrazila znakomita aktoI1ka polska, 
prawo do zableranla grosu w sprawle mytil zupelnle naturalna: "prawo naj- Literacklch 0 naplsach rytych przez rzawsz
 kapel
a szpltalnego, 'blaga ansfwa ze ma swo'e IUd7Jkk 
 
c okresle wiecznych rprze
ladowa.1l. I zy- 1edina IZ grona wybranych, kt6ra, opl- 
Wronskiego. 
ycZ\) mu (I soble), a:by wyZsze" Wronsklego polega kr6tko Polak6w w chllijsklej skale). Nawet go by Je OCh
Cll. . 
spiraC'j
 I dlj,Zenla J Chce lePlej r
 cia w wl\)Zlenlu malo komu IW Polsee 
W9Zy czekajlj,ce ich w Nowym awle- 
jego dzielo r\.'koplSmlenne "Droga m6w1
c na tym 
e formuluje naj- ogzotyzm nie pomaga tam do stra- B6g odm6wi1 .'Pom0C'Y" dziedko U-. ... j a6' bylo wladomo. Tym kt6rzy paml\)- Cle rado
cl, zakon.czyla 
lowamI: ..Z 
Polski" Z'l". 1944 jak najrychlej mog- ag6lnlejsze mozliwe (,rozwll}.Zalne) za- wlen1a tendencjl. M
dJry robotmik chl- marlo, zostala kllkoletnla c6reczka I 
leJ s
 kry ut:
a
d Wl
ce d 
yt ,; taj
 Wazyka jako stalego bywalca dala od codzlenneJ plotkl I zloMlwo- 
10 si'" ob y 
 bez laski radlo-d y r yg o- danle matemat y czn e 1 zadani e t o rz e - Hjski uAw:ladamla slabeO"o S yn a In- ta, ch06 iDie 'Prowadrzona do ko
ola T emcy 00 . "a oU t c
r li e v vre. Ziemlaf1."Ikie
" blwaku j '''''e g o tam Aci b\)d:zie nam blli:ej Boga I leplej". 
... "., (I. 'ed k a nowa mID.na ma ena zmu upo- " 
 ,...
 6 j . n1 
wanych roOOt6w. czywiScle fOl'lIDalnle rozwil}.zuje. Resz- tellgenckiej klasy", Polaka w ame- pac erza JIj, J na. nauczono), "Ip<>- d 00' i h d S . 6w Bard' . pod fa:szystowslkim uclskiem od awltu Aktor'ka, kt re Pritchett e wy- 
* * * ta jest wla8clwie sprawQ. drugo
- rykansklej slui;ble lotniczej: "Pan znaje go nieomylnle" i przech<;>dZ:llc a Ia c 0 z wa Jcar.. ZleJ do zmierzchu, Informacje kt6re uzy- mienta. z nazwtska to, oczywiScle: 
Do Wronski ego nale
 zablera
 si\) nlj,. W danym wypadku chodzllo 0 mezerterowal z ojczyzny!". .A:Z ten, macha r
czk
: ,,

 Bozlu, pr
YJdzle- d? nl
 podobnl staJI}. s1\) mnlej skal Macgregor-Hastie z plerwszej ModrzeJewska. W 'post
owlenlu jeJ 
bez nadmiernego optymIzmu, ale I uklady r6wnafJ. r6blczkowych, w slyszlj,c nil. ddbitk\) .w Chile przez ra- my tu do Cl
le. Gdy pleCle trzy mebezPle j cznl dIa f!Wy
h 

6W. k (nerwowo drll}.ceJ) r
kl, wydadZ4 s1Q tJrudn.o do
atrzy
 S1\) mlSjl ezy naro- 
bez uprzedzenia. Jakl byl takl byl, kt6rych metody Wroflsldego dawaly dio 0 
elaznej kurtynie, traci c1er;p'li- po trzy z dzlecl\)'Cym wdzi.;mlem, na- .Inacze zapatTUIJe 51\) na S osune doSC swobodnym urojenlem. doweJ sluzby; dooc miala. zat
lej 
ale byl najwl
 naszym fllazo- szereg przy'bIi
en 71I.Lpelnie nowych. wuM: ,,JuZ czlowiek ma.cha r\)kIj, na wraca dOl ulubionych temat6w: BozIoa, Nu
mc6w do zlem ut
aconych Sarah Dalsze losy .poety mnlej budZl}. Wlj,t- a1.mosfery Intr
g I obm6w zakullso- 
fern i to na bardzo powaZnQ. mlar\); Jest jednak rzecZl}. wQ.tpllwQ., ezy po- te bajk1 propagandowe. Chc
 tam by
, JezllSek, m8:musla Jezuska. Gamham ("Spectator z 
 wrze
la pliwotici. DowiadlJijemy si\) 
e gdy wych, utrudnlaJl}.cych jej 2yc1e 1 pra- 
tak dalece Ze poczynanla jego lstotnle m1mo oryginaln($cl metod rezuUaty gdzie wykuwa sI\) lepsze 
ycie dla <:'00 tu jest nie w ,poTZI}.
u - chc:>- b.r.). W halam
Wyt hm
nlf
ac
t
 wojna wybuchla, uclekl on... "na C\). pomysl by! Slenkiewicza; w tym 
SIj, zarodkiem postW6w epokowych. bylyby odpowledzlaly oczekiwaniom czlowleka". elaz owszem,. przypomnIJmy soble n
 rzeC:ZlP

o u t y
 e:ml o e. lJIkrain\)" I tam (!) we Lwowle (!) wypadku padl na podatny grunt. Po- 
Cala ,bleda :Ze on sam swojego pomy- praktycznym W kaZdym razle Wron- To lepsze zycie juz wykute lub ustW z Hemmgwaya ("For Wham m ec Wl
 y J oSZ u e p ecaneJ pracowal w polsklm radiu. po czym jechali szuka
 wraZef1 I s:z
cla. 
slu nie rozum1al, nie widzlal czym ski nie zdol
 przeprowadzl
 BWolch prawle, przedst8iWia Kurek w' swej the Bell TdI1s") , gdzle walcZlj,cy po propag 
, ': wyra
 one za
a- utwierdziwszy sf\) w marx
le do!l}.
 Sienkiewicz mySlal co prawda osz
 
jest a czym nie jest, a 
I}.C zuperole zamiar6w, 00 por6m1l sf\) z matema- ostatnt.ej powifficl. Malo w niej uwag stronle r,:
ublikl Ame!ykanfn oble- zem h 
CtlJU.
la Wlelu m
l1fn
w, :aleZl}.: ozyi do IntelektuaUst6w polski
h wy- Sciu we dwoje, ale rzeczy 
,in- 
bezkrytyczny lI1ie m6g1 go pogl{!l?i
 tykam1 angtelskiml. og6!neJ tretici, chyba retoryczne py- <;uje swOJeJ 
ewczyn1e, Hlszpance, 
r
ml 
 mla
S:f°sipoll
 e
l
a.M uczu _ dajl}.cyeh "Kutnlc\)" _ narZ\)dzle mar- nym torero (m
 "blizej Boga , a 
przez ,rozumne powl}.tplewanle. Nle- Dalsza karlera Wrof1sk1ego po po- trume, r71UCOlle przez bohaterk\) jej, ze sf\.' z nil}. ozenl. . Y. \.' Y Y po xizmu-leninizmu wedmg 
t6rego lIla pewno "lepleJ I dla IIteratury, 
mnlej jest prMVdIj, 
e Wroflskl a me wroele z An-glti do Par
 w r. 1822 Magd
: "ZgorZknlali chlopcy, przed- ..- ...skoro juZ me ma u nas Ko- lityk nlemIeokl, I byloby 
 wle!e ksztaltowal! sf\) m1ala budowa powo- I dma teatru). 
np. Hegel al'OO Natorp, byl tstotnym jest jednym pasmem ultraoptyml- wczeSnie dojrzall 
rodacze chlejlj,cy SCI
a,,, - odparla, - to chyba nie- 
ym

6 od 

e
=a zeby IuZ 
j jennej Polski. W lataoh 1945-1948 Listy Slenklewioza, mlodego wlYw- 
kontynuatorem Kanta, ponlewaZ on stycznego rzucanla slQ w coraz nowe w6dk\) w piwnlcach, jakl
 jest wasz wa=e '. orm e uzn 
 g
an C\) po{;Wl
cU si\) sprawie utwierdzanta czas i blySkotltwego dziennikarza, - 
jeden go wlaticlwie zrozumial. przedsl\)wzl\)'Cla za kaZdym rRZem ze tiwiat ?". ..- Chclal'bym zebYBrny sl\) pobra- Odrlj, i 
ySQ.. StOSIlI1
{l 
1\)dZY Pol- hlerarohU komunlstycznej" w kTaJu jak IPlsze Pritchett, - przeznaczone 
Jako 'CZlowiek natomlast, mlal znacmlj, strat'; flnansowQ. przyjacl61 Magda przernawia woplerwszej oso- 11.:. W moim kraju jes
 jesz
, Ko- sklj, a Nlemcarnl uloZl}. Sl\), ale wy- 
a wskrOO katolickim, uznajl}.cym byly do warszawsklego dz1ennika. ale 
Wroflskl cechy, kt6re unlemo2ill.wlaly i 7JWolenn1k6w. Pod tym W7Jgl\)'dem b1e, co dla plsarza jest r6wnie ry- sCl61. MOZemy tam wZl
6 Blub . hlerarchl\) KoSeioia za nadrZ\)dnQ.. znaczenle Ich dIa {Jw:Iata anglosaslde- 
mu jakiekolwlek pow
le, a nawet byl Wronski istnym magnetyzerem, zykowne, jak dIa .pisarkl wY:Jt

- Tak BOble r3;dzlj, sY1;'1Jpatycy komu- W r. 1948 WaZY'k ocknl}.l st\) I przej- 
o polega wlatinle na tym ze plsal 
czascm pozwalaly Wlj,tpl
 0 jego zdro- a jego sila sugestywna polegala na nle w roll m
eJ. Kurek yt zmysl6w i do r
ki z rezerwl}.. I gdy'by nle zwy- jak odlegla a/iteracja. zlikwldowal "Po Prostu" i zmusU do polityczneJ korupojl I gwaU6w, pa- 
mySla
 sI\) ze "odIkrycie absolutu" tern bardziej tryumfalnym, wspom- wyo'braZnl z przekonanlem ze jedynQ. cI\)Stwo futury7JJTlu I l!JWangardy na milozenla nledawnych 
h zwolen- nowala tu 
e
okra.cja 0 kt6rej slQ 
bylo osobliwym (albo chorobllwym) nimy tu, C'O nie duM wyra.Znie za- ostojl}. 1 oparclem jest dom 1 rodzina. Zachodzle, opolskl przedwojenny czy- Z tego wlaSnle wlersza powledzID.I- nik6w. "ZaW'istny 0 wplyw poliltyozny marzylo; r6znlCe klasowe nle dawaly 
dotiwiadczen1em we"Wln\)trznym. Sarna znacza Gawecld, Ze oOOk "odkryc1a Jej poj\)cle domu jest mieszczaiiskie telnik ch\.'tmle ukamienowafuy poczy- bym, wyrosly ,,18 Oop
s". KsiQ.i;ka WaZy'ka", nie po2)Wolil mu na wy- 0 BOble znat w spos6b ta'k nleraz 
prawda jest oczywlsta I bezsprzeczna, ahsolutu" jest jeszcze drug! czyn fi- I tradycyjne. Okrffila dobrobyt zdo- nanla krakowSklej awangardy, a w wydana 'Po ,bibliafilsku, z ilustracja- d
wanle projektowanego przez poet\) OOlesn;v I okrutny. jak to bylo w 
bo wszelkl pow6d Istotnle jest prze- lazoficzny, za kt6ry Wro:i1Skiemu na- ibyJWany pracl}. m
 estetyk\) I wy- nlej Ich plerwszych bog6w: Pelpera ml Prochaski zawiera osiemnaticle pl'sma p.n. "Europa". I znOw, Wa
Y'k EuropIe. Po dwu latach, Sienkiewicz 
jawem ..condIUonallte", a kaMe po- leZy sf\) chwala. To jego ,.prawo two- god\) zapewnlonlj, jej zapobiegliwoScll}.. I Brz\)'kowsklego. Tymczasem jednak drobiazg6w 
yckiCh osiemnaSc:e w swej samotnl IWr6ci1 do Apolll- byl ju,z pelen 
palu 1 ni,; stracll go. 
rZlj.dne mySlenie kleruje si\) powoda- rzenia"'. Wroflski twlerdzU 
e kaMa nanO'!: zachOdnlego z'bytku w wykwint- awang3Jrda znalazla sprzymierzenc6w krysztal6w ei\)tych IN 
owie 0 for- nalre'a. iprzestal by
 ozlonklem 'P ar - mlmo 
e wr6c1'1 do PolskI. 
ml. Nawet tald nihilista wbrew wla- gallj.Z wledzy, operujlj,ca swolstymi nych szczeg61ach, poclech\) z ladnych w Lublinle I Wilillre. potrl}.ella 0 mte tak prostej, Ze 
 zadzl
a nas tli I rozm
la czy dane mu 
dzle Byc m&e - plsze Pri'tchett - 
Sl1ej 
oli, jaktm .Jest Bertrand Rus- poj\)clami, DIp. matematyka, muzyka, I dobrze. odZywlonyc
 dzi
cl. I wlatinle Skradzlony nam dzi.? IJw6w I zaoz
a przy zestawleniu jej z poezjlj, pollj,- Pru;zy
 nowy. bunt, czy warto go Sienkiewicz m6w1 w. spos6b jasny 1 
sell, me maZe WYJs6 poza gran Ice t
- ekonomla, hydrodylIlamlka, astrono- tych dZlecl nie maze Sl\) dochowat: szerzy
 spusto;"zenle w. !kIlasycznej czonlj, z nazwiskiem Br
kowSkiego. rpodJQ.6. Oto maze przyczyna dla kt6- zrozum1aly to co mleh powledzlre p6Z- 
go "absolutu": unicestwiaj
c poj\)Cle m1a. w gruncle rzeczy jest 2Jbudowa- Nawroty r07J})aczy skrzywd:zooe] Warszawle, gdZle na ISzancach "Ska- Przyjrzyjmy st\) nast\)pujl}.cym lra- rej szyldwach, dzlenl noc, stol przed nlej jego nast\)pcy z.gatunku "mySli- 
liczby, podmlotu, ldentYcznoScl alOO na wedlug tego samego wzoru. Wz6r matki stajl}. Bl\) zywiolem oczyszcza- mandra" I "Wladom06c1 LitCT&ckleh", gmentom: domem w al. R6Z 8. cleli.... Ale jes
 w Jego 

e 
 
momentu, zawsze powoluje sh; nie- ten Wronski dokladnle wystudiowal jlj,cym, w kt6rym spala si\.' jej mama wa1czyl samopas krytyk Zawwzif1gk1. Tu juZ autora "profilu" pontoslo wI\)'CcJ - ory.g1I?alnoSC .teJ Je
 
Cl 
f5wiadomle, jako na argument decy- tam, gdzIe wyst
puje an najczyBclej, 'PrzeszloSC 1 chwlejne zasady moraIne. Dzi
 mozemy ocenic ten wysilek ja- Ten diadem jasnych ",Iosow w .poetyokim polocle. Wystarc:zajQ.cl}. w kt6r
j. o'plsuJe dlu
 sw6J pobyt 
dujlj,cy. na fakt Ze "there Is no mlanowlcle w matematyce, I sfonnu- Jako motyw PQwieticiowy majl}. wy- ko stracony. AWHngarda zawojowala zanurzony II.' czarnej sukni pI'Zyczynl}. warty przed domem jest z osadmklem kallformjskim w bez- 
reason" iby przyjmowat takle twory lowal go W ksztalcle tabllcy, kt6r
 mow\) prawdy I f5wiadeZl}. 0 rzetel- Kraj i wydaje talenty a na Zachodzie to iZe mieszka w nim Cyranklewlcz. ludnych nlemal lasach. W rozdzialaclh 
intelektualne. Inna rzecz ze wymle- nazwal ,,'Prawem tworzenla", majl}.c Illym talencle Kurkia. Ale jest to wy- glf;'!OOko osladla w literaturze 1 na- a/lIzja mlodoki Dla cudzoziemca, fakt Ze mles2lka na ten temat uchw
cn on to co cza- 
nienl mySllclele warszawscy, kt6rych na myflli prawo, wedlug kt6rego B6g cine'k zycla na tIe martwoty. Magda wet 
wy I 
ochowski poeta, na przedpolu smierci. on drzwl we drzwi z J>OC't4 "rewolu- rowalo I urzelkaio 
)lonier6w, a .zara- 
dalsze losy rue SIl mi znane, nlewlele stwarza rzeczywistoM a czlowlek do- i 1ej bllscy grajl}. wtir6d tekturowyeh takim jest 84-letnl Frost w Stanach cyjnym" _ to osdbliwoSt nlemal za- zem co pobudzalo lch do walki. Po- 
zrobilI z tej rewelacjl, skoro nawet ehodzl do jej opanowanla. "Prawo dekoracjl, w powiescl zaS, jak w fil- Zjednoczonych, od czasu do czasu, po- albo: gadkowa. W tym samym domu, 0 dob
e opIsy ,przyrody :znikn
 jui 
wntkllwy GBlWeckI :Jej nie przytacza. tworzenla" przewlduje dla kaZdej mle, dekoracje muszl}. iby
 prawd'Ziwe. dryguje w jej nler6wny takt. Ze ska- pi
tro wytej, te:i: dr2Jw1 we drzw1 mle- ealklem z IIteratury amerykansklej I 
Zapewne przeZuwall jlj, bezowocole dziedzlny rwledzy 30 Istn($cl (en- Literatura angtelska powr6c1la teZ mandryt6w zati .Kazimierz Wlerzyfi- nad mdzawki taflQ szk!!Jjlj, Antoni Slonilmskl, nle mnlej- z lIteratury 0 Ameryce. . 
jak Miriam r\)koplsy Wronsklego, 00 titles), kt6rych stOSUiIlkl poml
y so- do powleScl psychologlcznej, nle stro- ski m6wl zuperole nowoczesnym slo- aniol siedzqcy na tcczy szy niz Wa

 slewca bunt6w (I CoUector. 
nle posiadali potrztfunyC'h warunk6w blj, slj, we wszystiklch dziedzinach ana- niQ.c od przestar2)D.lej formy; jest w wem. naprawiu .fWOj wClchlarz wi{!lkszy 00 niego poeta) - I Stefan 
inrtelektualnych aby sI\) zorlentowa
 logtczne, I kt6re zatem, 0 He wledza nlej tez, jak u Kurka, cz\)Ste pOIWO- Dwie ksll}.zki Brzf;'!kowskiego: "Przy- Z ktoref(o wybic1(ly utopione II.' cllmurze Z6l'k.lewski, marxlsta gorUwy I bez 
00 to jest. Potem przyszla wajna 1 IpOzwala, moma z g6ry okreSUl!. Duto lywanle si\) na Stendhala, Ba.1=.ca I 
 nieotwart.a" I ,,18 Coplas" ma- piora pawie. odchylen. WI\)'Cej takich osobllwotici 
wszystko przekre.slila. waZnyoh rzeczy stl}.d wynika: bo sarna Flauberta, w szczeg6lnoSci ..Madame jl}. dwa rMme ablicza, a maZe tylko jest dziti w 
yclu polSklm. 
Przeznaczeniem Wroflskiego by!o m
 jest bardzo pl\)kna, bardzo traf- Bovary". John Playfair a1w Angus .patTZlj, w dwle r61Jne strony poetyc- allbo: 
kl6ci
 51\) z uczonyml. Jego gl6wny na, bardzo aktualna 1 r6wnle dla fl- Wi'l9OIl ,potrafil}. na setkach stron ana- kie, a cho
 plerwsza z nlch m6w1 
pomysl matematyczny, kt6ry nazywa lozofil jak dIa poszczeg6lnych nauk ltzowa
 psychlk
 kablety. R6Znt.oa w 0 'PrzYSZlo6cl, formlj, wierszy nawilj,- 
"najWYZszym prawem matematykl", w wysokim stopnlu potrzebna. Inna tyrn Ze Ich Iroblety t'kWilj, mocno w zuje w nlej Brzf;'!kowski do swalch 
jest zdrowy, sluszny i waZny; ale nle rzecz f;e Wronski sam nle zrozwn1al swym tiTodowlsku. POIWietil! psycholo- osil}.gni\)
 wczorajszych: trudnej, in- 
przelamal oOOj\)tnoOCl fachowc6w, 00 istoty epistemologlcznej swego odkry- giczna jest tu zarazem obyczajowa. tclektualnej metafory, dziti juZ bardzo 
przyszedl nle w POl'\). WlaSnie w cia, stosowal je CZ\)sto bardzo po- "a period piece", czeg-o nle moZna czystej I z duzym ladunkiem uczu- 
owym czasie (1810) rozpoczynala st\), rwlerzchownie I nlefortunnle, nlczego powiedzie
 0 kslq.Zce Kurka. ciowym: 
zapOCZlj,tkowana przez matematyka w nlm nle umlal jasno uzasadnl
 I To ju
 nie czasy ..Grypy", gorzej 
Cauchy w Paryzu, czystka w mate- nikogo teZ nle przekonal. Ale jako zbudowanej 1 stYIlstycznle mnlej doj- Niekt6re wlersze-mySlI, wUoczone 
matyce wyZszej, zmierzajl}.ca do usta- m
l I jako rezultat jest to po pro- rzalej. gdzie szumi mlodzlef1cza furia *) Ju.n Bn\)kowskl. PrzyszluM nle- w trzy linie, SI}. raczej poetycklml 
lenla poj\)C I rezultat6w metodQ. zu- stu monument "aere perennIU's" - I pot\)pianla wszystJklch, kt6rym przy- otwarta. Poezje. Londyn, Oficy:na Poe- 'powiedzenlaml, a Ich powlnowaotwa 
peroie scls1I}., co dotl}.d zrdblone nle zadatek wlelklego post\)PU intelek- t6w I MaJlarzy, 1959; str. 37 I 3Dl. mama by dopatrzywa
 sl\) w reUgij- 
ibylo. Scis10SC jest warunkiem mate- tualnego przyszloScl, zU'Pelnle meza- .) Jalu Kurek. Gwiazda spada. 0- - 18 Coplas. TIustracje Franclszka nej poe'1Jji japon9kiej, dzIti obfide 
matykl, ale nie jest jej Istot!}., bo lemy 00 przem1jajl}.cych prl}.d6w mo- klad'k\) projektowal Stanislaw Zagor- Proehaskt. Aix en Provence, 1959; przekladanej w AJrneryce. 
Istot!}. matematyikil sQ. poj\)Cia 1 wla- dy IntelektuaInej. skI. Warszawa. ..ISkry", 1959; str. 260 str. 48nl. 
snoticl zwlQ-Zane z tworem IiC7Jbowym Doman Wlelucb. I 4n1. 


./11,-'/ t> J"IJ y.i,.. 'c. ,. 


, , 
L.A.. 
.... t...:r.. 
 


t. 


JAKIE KORZYSCI DAJE PRENUMERA T A "WIADOMOSCI"? 
PRENUMERATORZY 
W PRENUMERACIE "W18domoScl" k08ztUj
 taniej. rrenumerata roezna w r. 1958 wy- 
nosila £5.0.0 a numel')T pojed)Tncze w r. 1958 kosztowaly 6.18.0. 
PRENUIUERATORZY za numery 6-stronicowe, 8-stronioowe, wielkanocny (w uh.r. 16 stron) 
oraz gwiazdkowy (w ub.r. 36 stron) nie nie doplaca
. 


otrzymujlt "WIadomoSci" zanim q OJie W &pnedaZy. 



 ---- 


.// loJ f' I... 


r 
(() .i)r LJ J 'l J UN fi-)' J
l 
I 



.:r... -. . 


..t:. 


.. . I 
. v ._" W _ .. U IL 


1" 



 


W 


oczach 


Zaehodu 


. 
..
.,. ....- 
---- .----- 


.... . " 
 II.. _" - 
 
,.. .-..... ....... , , 

 .... _ .
 11:"......r 
I I 
 ; "t". '''---- . .Lo 
 ' 


.4'.' 
.,....... 
 £ ,. c..... . 
, . 

I u-.. 


 I 


* 


f. . ....;..: 



..f. I. 1_ 


J.... 


Film jest nier6WiDY I abfituje w 
przcskokl zbyt gwabtowne, ale zostaJe 
w paml\)'CI1 - jak dodaje recenzentka 
- ,potwierdza dabTlj, opinl\) 0 polskiej 
wytw6rczoac1 i jej OOT\)bnym stylu. 
,,PariJS-Presse" z 28 sierpnla b.-r. po- 
tiwl
ca osobnQ. wzmlank\) fllmowt Ka- 
walerowioza p.t. "PociQ.g", kt6rego 
pokllZ odbyl sl\) podczas m1\)dzyna- 
rOOowego festivalu w Wenecji. "Paris- 
Presse" przypomlna f;e najlepszy 
film polskiego r
era p.t. ..Cien" 
(wyr6mlony na festlvalu w Cannes 
w r. 1956) mlal podobne tlo. Tam 
rzecz sl\) dziala na staoji kolejowej, 
tu - w wagonle syplalnym. Jak w 
tamtym fllmle, tak i w tym. zacho- 
wano jednoM rue tylko m1ejsca, ale 
I czamI. 
Pocll}.g odchodz.:I.cy z Warszawy ma 
naZ81jutrz rana przyby
 nad morze. 
DoM tajemniczy I nerwowy pasater. 
,wbrew swej woli. dzleJl przedzlal w 
wagonle syplalnym z kdbletlj, kt6rej 
odprzedal sw6j bllet jaklti nleznajo- 
my. W nocy opasazera arcsztujlj, za 
rzekomo popelnlone przez niego mor- 
derstwo, ale dzl\)ki oprzypadkowej to- 
w8ll'Zyszce nocnej podr6Zy, poUcja 00- 
krywa w pociQ.gU prawdzlwego zlo- 
czyfiC\). W poScigu za nlm bloT!}. u- 
dzial wszyscy podr6m1. 
Krytyk wloskiej agen.cjl "Ansa" u- 
:;mal "Pocil}.g" za jeden z najlElpszych 
fHm6w festivalu, wlfi.'kszoSC krytyk6w 
jednak nle byla tego mania. 




.. 


. 


;,..u.. 


* 


L. 


1 . t ' J J , 
,,____, -II." 0 ........... , 



...

... 


. 
t. ... .,. .... 


t-- 


,f 
. - ,. 
#-., -
 I 



 
,
 Jo 


1"4...,,... 


'" . f) 
 /- 
I . 
.,....c".." 


.11 


J- 


4.-..1e..., 


""(
 
v 
1t"" 't.._"f.;. t. 


/._' ._:'"l:

 A. I';t-..., 
-- 
'r
 
,. I 
 I l.... 


. .. ., 
.. ...f
"',,,., Ie u.. 


J -';"4 .,..... 
- 


,;r .
i' .Jr.
 
 . - 


-p:... 
.t...7t. 



 


.-li'" 

 



 


fA 


. - ..... 
,.....,.
 JO __
 


-" .
 f 
.v. ......; , 
..,.
 
t. - 0;10 


PhIlosophie achrematlque 
Absolu = CONDITIONALITE. 
Exposition. - La condItionaJlUJ il!8t Ie sa voIr en 
sol m e m e, sans aueune relation s I' e t r e; et, par 
consequ.ent, eUe est la v e 1'1 tea b sol u e. 
Come savolr en sol meme, ou fie trouve l'ldentlte 
primitive de I' e t r e et du s a v 0 I l' reI a t 1 f s I'etre, 
Ia condttionallUJ est tout-s-la-fols 8 u b J 
 c t I v e et 
o b j e c t I v e. - 	
			

/Archiwum_003_03_220_0001.djvu

			I 
'I 


6 


WIADOMO
CI 


Nr 7U4 


SILVA 


RERUM 


Notatki 


francuskie 


KORESPONDENCJA 


PRZYCZEPIL SQ DO JAURESA 1926 ukazala sl
 kst
ka "Mencke- DYNASTIE LITERACKIE skandalu tym razem z8iWodzI: mUoSC 
W moSkiewSklej "Litieraturnoj Ga- niana." stanowiQ.C8. jedynQ. w swoim NaleZlj, one do tradycji francuskiej przeciw naturze (a wlaBclwle: w zgo- WIENIAWA przygotowal poezje szeScloosOOowy Wprawd:z1e I w tym crotyku pocta 
zjetie" ukazal sf\) artykul p.t. "Seree rodzaju antologl\) obe:lg mlotanych na J. nie SIl tylko zjawiskiern przeszloac1. dzle z naturlj, jej amator6w) prze- komltet, 'PrzYPlSY opracowal Stawar, wY'P<1W'iada szczerze: 
Jauresa" pl6ra najpaSkudnlejszej fi- Menckena (sQOczytywa
 Swietnie napisane wspomnlenie J6- ich z plerwodrokam1 I nielicznyiml 
gu). wa.nlia.). Drugim celem pocisk6w res, Herve Bazin, Marcel Duhamel, jlj, za tytul chwaly, buodzl ona co naj- zefa Becka 0 gen. Wleniawie-Dlugo- oealalymi T\)kopisaml. Zarzut "prze- 
Przeszlooc ErenIbuTga jest malo Menckena byl1 m\)drkowie europejscy, kt6rzy ,pr6bujlj, dzlti ze zmiennym wyzej lekkie znieclerpliwlenie. Rewe- szowskim ("WiadomoSci", nr 7(0) siania, skracanla... wierszy i brulio- 
znana 1 dIatego warto jQ. przypom- majlj,cy pretensj\) do Intelektualnego szc
ciem swych sil w Uteraturze, lacje Peyreffite'a, jak to n,p. Ze wlernie oddaje otaczajlj.cl}. go atmo- now z lat 1945-1946 oraz Swlaidomie 
IDlec. Urodoony w r. 1891 w Kljowle, prowadzenla Ameryki za r
k\). to synowie pisarzy. Rodzonym ojcem Lyautey i Gallienl r6wniez byll ofia- sfer
, ohoe pomij-a rzecz, moZe naj- bl\)dnych komentarzy", skierowany 
jufl w gliInDazjum zaCZQ.l uprawtai: Mencken byl entuzjMtIj, Conrada. mlodego powieSciopisarza Gijrarda mml nami\)tnotici i nale
eli do "brae- istotnlejSZl}., a mianowicle ze gen. La- przez p. Ohcluka przecir.v p. Galczyfl- 
dzialaln
 rewolucyjnlj.; OIpuSclwszy Naplsal 0 Dim m.m. pi\)kny szkic Boute'llea'll jest Jacques Ohardonne, twa", przyjmuje si\) oOOj
tnie. Sam salle ,przeszedl do historli jako wlelki ski-ej, jest zatem nie uza:mdniony. 
Rosj\) w r. 1909, osia.& w ParyZu. ogloszony w t. V seril "Prejudi,ces". kt6rego latwo uznat 1m zaloZyclela temat, mocno naduzyty, niezbyt na- 'kawaJerzysta za BWoje czyny OOjowe "Upomlnajl}.c" sl\) 0 (puSeizn\) Gal- 
Przez pewien czas pociQjgal go misty- W zwi
 z przeczytaniem na nowo nowej dynastil litcracki-ej, bo piSZI}. daje si\) by go traktowa
 z peyrefit- a !lie. za pisanie kslllZek, podczas gdy czynsklego z okresu iDlewoli i jego 
cyzm, przemy511wal 0 .przejsclu na "MIodoSc1" podn06i ze dotkni\)cle Qon_ i wydajlj, nie tyliko jego syn, a;le to- te'owsklj, 'Pia.I1Jkl}. Ulbitlj, ze zlosliwostek. Wlemawa, aczkolwlek napisal wspa- pdbytu na emlgracj1 p. Chcluk oie 
katolicyzm I wgtlj,pienlu do klaszto- rada jest jak dotkni\)cie Schuberta. na (Camille Belgutse), pasievb (An- Trzeba na to Prousta, teby podobny iDiallj, przedmow\) do k5i.lj.tkl 0 gen. podaje zadnych dowod6w na Istnienle 
ru. W r. 1917 wr6cil do Rosji i po_ Bez wzgl\)du na. to w jaklm stanie dre Bay), zi\)
 (Henry Muller) 1 szwa- temat m6g1 zajlj,
 1 iprzejlj,
. Lasalle, kt6ra powinna by
 "brewia- jakichkolwlelk innych wierszy z tego 
pleral Kierenskiego. W r. 1920 dedy- zaczyna si\) czytal: Conl'ada, koflczy gier (Maurice DeJamame). rzem kawaleryjskim", sam ja:klmkol- Cikresu poza ogloszonyml w dwu to- 
kowal kontrrewolucyjnemu generaro- sI\) go ezyta6 w blaBku slonca, kt6re Przyslowie "jaki ojciec, takl syn" GASTRONOl\IIA I LlTERATURA wlek czynem kawaleryjskim na polu mach "Poezji". Przytacza tylko je- JaIk Noe w czasle potopu umieScil 
wi Wranglowl tom wlerszy "ModJ1it- Nietzsche OOnajdywal w Bizecie. Ale ma jednak w literaturze zastosowa- We wspomnieniach "ksI\)cia smako- bltwy poszczycl
 si\) nie moze. dynlj, wlj,t'Pliwej wartoScl 'Poetyckiej w -arce po parze karoego gatunku 
wa za Rosj\)" , rw kt6rym oplaJdwal to por6wnanle nie oddaje istotnego nie Wlj.tpliwie, ojeowle przeslaniajlj. szy" (wydanych potimiertnie) Curnon- W jednym ze swoich przem6wiefl, plosenk\) zolnierskl}. domniemanego stworzenia. aby je uchronl
 od wy- 
niszczenle zaJbytk6w starej Rosji stanu rzeczy: blask slonca kojarzy syn6w, lub inaczej (I Slusznie) sky pisze 0 swoim pocIl}.gu do stolu przytoczonych przez Becka, Wienla- autorstwa Galczyf1sklego. Ale piosen- marcia, tak Pan 'Przygarnlj.l w swych 
przez bolszewik6w. W tymze roku s1\) z oficjaInym optymizmem, pod_ synowie nie dor6wnujlj. swym oj com. I do 'P i 6ra. Oba rozwijaly si\) w nim wa powiedzlal ze "czlowiek rodzl sl\) 'k1 Zolnierskie z zasady bywajlj. anoni- uchodZczych "WiadomoSciach" ;r6we 
wydaje w SofU, w Arodowlsku blalej czas gdy mgadkowy Polak daje 006 Jedynym chy'ba wyjlj,tklem 00 reguly r6wnoTZ\)dnie. Malo kto dzis wie ze na dow6dC\) szwadronu. alibo na na- mowe, gOy"Z latwo podlegajQ. uzupel- talenty pisarskie, te wypr6bowane i 
eml'gracjl, tom nO bl1cze wojny" (sta- zupelnie Innego. Jetill chodzl 0 por6w- byl Cr
l1lon-syn, wl\)Cej wart od najwi
kszy we Fra.ncji autorytet w czelnlka poczty i Ze reszta jest tylko nienlom, a nawet zupelnym przer6b- te "domniemane" i te "obiecujlj,ce". 
I"Q. "reakcyjnlj," plsowniQ.). W r. 1921 nanie w zakresie muzyki, trafniejsze CrebilIona-ojca. Zresztlj, regula dziala dziedzlnie gastronomii zapowi-adal si\) 
onsekwencjl}.". Pl'ZeZ to chcial wi- kom. Przezorny Noe mustal zapewne u- 
ZI1ajduje si\) z powrotem za graniCQ. Ib\)dzie zestawienie z BeethO'Venem lub niezmiennlc, zar6wno dziti jak w przede wszystkim jako plsarz. Nim docznie powiedzi
 ze zawadiack06c W t. I "Poezji" znalazlo sI\) w BU- trzymywa
 na swych korabiu scisllj, 
za zezwolenlem 'kamlsar1atu o&wiece- _ lep1ej _ z Bachem. przeszlotic1. Louis Racine wierzyl ze zdobyl slaw\) jako :znawca kuchnf i I fantazj\) ulaiisklj, trzeba mi
 we mie 7 wierszy jenieckich I 20 emig- dyscyplin\) wsr6d "pasa.zer6w" albo 
nla pUlbllC7Jl1ego. Oglasza powle&C PorZlj.dek moramy flwlata, kt6ry przescignle ojca, dzlS malo kto pa- wilIl, byl jednym z najpracowitszych krwl, bo tych rzeczy nauczy
 sl\) Die Tacyjnych Galczy1islaego. tez zakllj,l te stworzenia jaki
s ta- 
"NiezwYkle przygody Julia Juren.ity", Conrad ukazuje ztakij. diaOOlicznlj, wy- ml\)ta ze istnial I Ze te
 plsal trage- "murzyn6w" literackich jakich mial moZna, 1 w tym ma racj\), ale nle Prawda .ze w wydaniu ,.czytelnika" jemnym sposobern, aby okazy sllniej- 
w 1ct6rej atakuje zar6wno SwIat mowQ., nie jest porZlj.dklem banalnym, die wierszem. Jesli kt6ry z Dumas6w WiHy. Na poczlj,tku stulecla, Cu'rnon- ma jej twlerdzl}.c Ze wszystko mne nie ma ani "Iowa 0 tomiku "Wier- sze nie poZarly slabszych I iDie zubo- 
kapltallstyczny jak r
 rewolucyj- gdzie cnotliwe post\)pki dajlj, budujlj.CC jest Aleksandrem Wlelkim, to nie syn sky i poeta Toulet pisywali powietici jest tylko konsekwencjlj, urodzenla, szy" Galczyilskiego wydanych w Rzy- zyly (pTzez to fauny 0 mn6stwo mi- 
ny. rezultaty. PorZl}.dek ten jest nieco ale ojciec; w rodzionle Daudet6w, ml- pod wsp6lnym pseudonlmem PerdIc- 00 sam niezawodnle urodzil sl\) ula- mie, na WiOSIl\) 1946, w "Bi"bliotece lych i uzytecznych stworzefl spotir6d 
Krytyka sOWIecka lpOCZij.t.kowo nle atei:styczny lub nawet demon1czny: mo odmiennych, a r6wnie mooe bly- cas. Joakiego byly rodzaju, SwladcZlj. nem a jednak zmarnowal swoje ta- Orla Bialego", jako jej t. 90, w kt6- zw'ierZ\)'Cego drobiazgu. Gdyiby zawio- 
oszcZ\)d'ZR Eren'buTga, zarzucajlj.C mu B6g Conrada nle jest kochajlj,cym skotliwych talent6w ojca 1 syna, ro
1j, Ich swawolne tytuJy, jak "Brewlarz lenty kawaleryj'skie, podczas gdy np. rym istotnie znalazlo si
 kilka pier- dla mij.drosc Noego, w6wcz'as tylko 
de1kadentyzm I nlhi'lizm. Pogardllwle ojczulkiem w szlafroku i ml\)kkich i znaczeniem w Uteraturze przewaza kurtyzan" lub "Faob kochanka". P6£- gen. Jan Romer, kt6ry przez cale wodrUlk6w wierszy Galczyflskiego ('IlJb. paso
yty w rodzaju pchel i t.p., ukry- 
wyr
 $\) 0 nlm Lenin: "W r\)kach pantofl'ach, kt6ry 
czy .,,?elki
h za- Alphonse, nie Leon; Edmond Rostanj niej, w OOcinku "Vie parislenne", swoje ascetycznc tycie byl antyt
 toml'k ten opracowal I przedmow\) te w siertici pot
Znych d,rapleznik6w, 
poddbnych nlaponl klamstwo i oszczer- sad etyki chrzetic1JaflskleJ, daJIj.C od to jednak gruOO Jeplej ni:z Maurice, Curnonsky drukowal powiesc p.t. ulaflSk1ego temperamentu iksi\)cla J6- do nie.g'o I1d.pisal l1ie moj przyjaciel mialY'by szanse przetrwania potopu 
stwo stajlj, sl\) o
 walkl poUtycz- czasu do czasu klapsa. B6g Con
, to wCibec syna _ Hlmalaje. "iP61-wdowa". Pod wlasnym swym, zefa, porp
owadzil zag0I?- na K?zlatyn, Jan Olechowskl, jak chce p.. Chcluk, na r6wni z "tytanami". Dzi\)kl Noe- 
nej". Z cza8Cm Erenburg wyrownywa to dowclpny I pelen humoru ImpTOW1- Obok tyoh trzeeh dynastil 0 :zna- dobrym nazwisklem (Maurice Sall- 
dI}.cY, Jednyn; z naJ
spanlalszych lecz nizej podpisany; Olechowskl za.S m':l zyjl}. nie tylko slonie, lwy, naso- 
krok z oflcjalnlj, IIteratuI"Q. sawtecklj" zator I komcdla.nt, z odrdbinij. r6zu nym rozglosfe, znale£
 mOZna inne land) mial pozostac nieznany. dokon.an naszeJ kawalenl. Szkoda Ze odtworzyl z paml
al kMika wierszy). r02JCe, krolrodyJe, w\)iZe-dusiciele i 
w'krada s1\) w lask! Stalina. wype1nl a IIJa DOSie, byc mof;e troch\) 7J3.lany, 'Przyklady talent6w r
nnych. Ju- Sklj,d powstal slynny p6blej pseu- energ
 Wleniawy. wyladowywala sl\) 'I'omlk ten Jest wamy takze dIatego Wiel'kie drapieZniki ptasie, ale takZe 
zam6w1enia nie tyle spolec
e lIe przy tym groZny i nieprzyst\)pny. dith Gautier pisala wierszem 1 prozij. donim, moglj,cy w.prowadza
 w blij.d przy kiel1szku a me w sza
y konnej, ze prawie callj, jego c
 druglj, ulo- sarny, zajlj,ce, Zaiby I Blowiild. 
Krernla, w czasle dTug!ej woJny zo- Tom Conrada, na kt6ry zlozyly sl\) _ jak ojciec jej Theophile. A prze- swym slowiaiiskim brzmleniem? Sta- szkoda f;e blyszc.zal w knan>aoh i ka- zyl sam Galczyiiski, kt6ry trzykrot- W Starym Testamencie lDie ma 
staje naczelnym bardem propagandy "Konlec w\)dr6wkl", "Ml'odotic" i "JIi- r6Zni bracia? Poczet Ich roZlpoczy- ly.m powledzonkiem I ulublonlj. de- bareta.ch a nie .dane mu bylo za
y- nie 'Przysylal do Rzymu zwitkl r\)ko- wmnianlki 0 tym aby lad wprowadzo- 
boL<;zewi, dkiej w latach 1942 I 1948 dro ciernnoSci", jest 
a
wne n
j}.ep- najlj, bracia Comeille i plynle on dlu- wizlj, Saillanda bylo pytaJllie retorycz- snlj,
 na 'P?lu bltwr, ale t
 nie J
go pis6w. Byly to wlersze z okresu me- ny przez 
apitana statlw wywolal 
uzyskuje dwukrotnle nagrod\) Stali- SZIj. beletrystycznlj,. kSllj.Zk" angIelskli gtm ell}.glem: bracla Goncourt, RoSIly, ne: ",pourquoi pas?". Owo "czemu wlna. Takl byl zbleg ok
)hc.znotici. woli i z ,piPlwszych miesil:cy -pobytu bunt wtir6d "pasazer6w" ark! lub de- 
na a w r. 1951 _ order LenIna (te- 
IX w. ,YV "Lordz
e Jlmie , w: "Z
- Mal'gueritte, Tharaud... W odr6Znie- nie?" w 'Przekladzie na lacin\) (our 
eS?ly I. rozhuka
y Wlemawa by- Galczyiiskiego na emigracjl. Niekt6re sperackl "skok za burt\)". 
go samego kt6ry nazywal go nlopo- cl\)stwle , w "zaplskach oeobIstych , niu jednak od wielklch i rozgal\)zio- non) posluzyw za pierwSZl}. czt:SC naJmmej I?Ie byl taklm 
agodnym ba- opatrzyl poeta wlasnor\)CZDie doklad- Por6wnanie arki Noego z "Wiado- 
olem), w r. 19:>7 naklad jego ksilj,- sq. ustWY 0 tiwletnoScl, do 
e) Con- nyeh dynastii literaoklch, bracla-pis&- pseudonimu, slowiailska koflc6wka ranklem., Jakim star: a 51\) ukaza.C go nymi datami, zmie'l1lonymi w wyda- moticiami" przyszlo mi .na mytil (pO 
uk, wydainych w Z.S:R.S. w trzy- rad nle byl zdolny w mlodzlenczych rze, to nie wyllj,czny przywHej lite- stanowila aluzj\) humorystycznlj, do Becik. Umlal ,by
 me tyLko dobrym niu "Czytelnilka". przeczytaniu w czerwcowym numerze 
dzlestu j
yka.oh, oslQjga 8.800.000 eg_ ';ltworach, ale w "Jl}.drze clemnoScl" ratury francuskiej. Trafiajlj, sl\) 1 u sojuszu z 'Rosjij. kt6rym upajano SI\) komp.aDl;m, ale i w
ern! I to. me PonlcwaZ komltet redakcyjny"Czy- "Kultury" rozpaczliwie nami\)tnych 
zemplarzy. J:st doskonaloti6 rysunku kt6ra w pro- nas: mamy dw6ch Z1morowicz6w, w6wc.zas we Francji. lPierwszy raz byle JakIm, ale pomlmo r6Znyeh Jego tclnika" nie znal (a moze 1 ztgnoro- skarg p. W. A. Zbyszewsklego na 
Za zycla Stallna jest jego wiernym Zl
 spotyka sl\) nlezm1ernie rzadko. dw6ch Staff6w obu poet6w, dw6ch Sailland uzyl taIk ukUJtego pseudonl- narow6w, t.rudno .bylo oprzec sl\) je- wal?) tomlk rzymski, zatem pierwo- !I'edaktora "WiadomoSci". To bylo cos 
podn62Jk1em, po 
o mmercl oglasza Nle da 51\) z nlego USU'l1ij.
 jedinego BandrowSklch, a dzlS braci Mackie- 'I11U w wydrukowa.nym w "Journal" go urokow
 osobistemu. 0 popular- druk6w wi
kszoSci u'l11ieszczonych w ni-by gloSne plusni\)cie 0 wod\) jedne- 
n
zniutJkl}., z leklka antystallnows'kl}. slowa. ja.k nie da sl\) ant jednego do- wicz6w I Zbyszewskich. liScie otwartym do Zoll. NamawloaJ noticl Wlemawy Swiadczy Zart, kt6ry nim wierszy Galczyilskiego dOS2JUikal go z "wielkich pasarer6w" arki, kt6- 
powIesc "Odwl
', dostosowanlj, do da6. Jest to utw6r r6wn1e d
kODaly w nim Zol\) 'by jednlj, z dalszych swyob swego czas!l oblegl callj, Warszaw\). si\) .przeWa2;nle w czasopismaeh Ikra- ry rue m6g1 znieM "dyktatury" i 
wymagan noweg'O kuTSU. jak "Nledolroflcmna symfonla Schu- WWJEJ KSI..,.1;EK NIZ LAT powieSci potiwl\)cil Btosunkom praso- Pewna pa.nleD'ka, zo'baczywszy go w jowych z lat 0 wiele nleraz jpQZnlej- wyskoczyl za burt
, pozostawiajlj,C na 
W T. 19:>6 plsarze europejscy pro- berta. 89 ksl
k WY'dal Marcel Jouhan- wym i uniwprsyteckim. Ciekawa jest al. U1azdowskloh, zapytala: "Kto szych oraz w tomie Ofieyny Ksi
gar- pokladzie 'kapitana statim z "dzi'llb- 
,testujlj. przeclw terrowl Sowiet6w Conrad pozostal . Slowlaninem do deau, 71-letni pisarz, syn rze£nika w odpowledZ Zoli; zakonczyl jlj, slowa- jest ten s
ar
zy PII;?, kt6ry Idzie ra- skiej z r. 1946. Dwa wiersze ("Kol\)- dziusiami". Dojmujlj,co brzmialo w 
na W
grzech. Protest spotyka si\) z konca. Bohaterowle Jego, bez wzgl
u Gueret, w latach 1912-1949 nauczy- mi: "Jestem juz stary I pozostawiam zem z Wlen
aWij.?: Tyro starszym da paryska" I ,,Po Brukseli chodz\) wynurzeniach p. W. A. 
yszewSkie- 
kontrpr; p l
 od w. p r .owadzoneg o 
mlsj
: "Jt>till spotkasz kledykolWIek nabiera zabarwlenla dz1wn,ego I na.- mieJsce, jetill me w hteraturze, to p y WI.. \) z ompana oela z " le- 
 "If 
Erenburga, z
aj od nlego, w lDa- wet dzIwacznego, to pow6d do ra- w zyciu literac
im iParyza. Jego mlal wal przesadnych wymysinoScl; nle- mi
sklej". SZJIroda be tyoh kilka 
ezaloby zamlast polaJanek po pr06tu przez Sleblc ladu redak
YJnego: . 
szym imlenlu, aJby zanl6sl kwlaty na dosci: albowlem ka.Z:lernlku 19:>:> na lotnisku w Wledmu. Conrad bY'l bardzo wlelkim czro- ponury numerek ma1-l;etJ:sk'l. Cala z nieuniknionym embarras gast- jaciele z .,Zlemiaflskiej" - nasi nruj- niej wojiDle, Galczyiiski ni'gdy, wlbrew Ro
a?ty
 czy trzeZwY ocenicie
 :v
r- 
Erenbul1g zrobll si
 Mady jak pl6tno, wleklem, ale jest wcllj.z me doc'eniony tw6rcz
 Jouhandeau jest wy
na- rique" I najwyrabl
j go ZaJpowladal lepsl .poecl, literaci, artyaci - nie ternu co twlerdzl p. Chctu'k, nle byl, to6cl zyclO.wyCh, ascet.a czy lublezm
, 
zacZQ.l sl\) tl'Zl}.SC, bez slowa odwr6ctl nawet prnez swoich potimlertnych nlem (w kt6rym I homoseksualIzm CurnonSky przytacza co zwykla byl
 umleli wyzyska6 tego co dawalo 1m chociai; czynili9m
 'Ilsilne staranl
 aby 'kaZdy mo
e wybra
 z 
,Wiado
oScl" 
si
 I od'SZedl (par. "Wladomoticl", nr or\)downlk6w. Plerwsl jego entuzjati- gra me malij. rol
). IPlsarzowl, Ikt6ry mawia
 slynna La mere Fillloux" CZ\)ste obcowanle Z bogatQ., bujnlj, na- go tam sprowadzl
. Wczesnlj. WIOsnlj, to. co 
Ubl. Na 

Cl'; - me:ll>yt 
:>88). cl uWaZali go za utalentowanego chot': !lIe tal swych sklonnotici s
suaJnyoh (wlasclclelka gloinej niCigdys restau- tuI"Q. Wieniawy". r. 1946 podobno ju
 jechal z Bruk- wIele Jest w nJlch rD.Zl}.co ostrych 
Jak wi adorno, bolszewlcy wymordo- nieco surowego kontynuatora roman- 1 kt6ry z odrRZl}. plsze 0 zyclu i lu- racji lyoilskiej !pOd tIj, wlatinle na- Nie rozumlem 0 co tu chodzl f nle sell rzemiennym dys7Jlem, zatrzymu- "smaczk?w al'tyst:v:
y';h".. . 
wYWRII u slebie soajallst6w pokroju tycznej tradycji Stevensona, z tym 
zlach swego r
lnnego mlasteczka, ZWij.): Umiem robi
 tylko que- umlem sl\) domytili
 jak .poecl, literacl jlj.c si\) po drodze w urojonych I nie- 
zledzina .pol

Yki bleZlj.ceJ Jest w 
Jauresa 1 g'dv'bY JaurM doZyl naszych f;e ortodoksyjny kordelaB _tal za- hteratura zawdzl\)'CZll. Swletne karty nelles", "pulard
 z roso1u szynk\) w i artyticl z "Zierniaiiskiej" powinnl urojonY'ch kantynach w garnizooach "WIa
oI?o
clach traktowana na og?! 
czas6w, do

lIby sl\) przezwlska stlj,plony przez malajskl "krls". Po- wlaSnie 0 poo:ycl
 malZetisklm i 0 amietanle i spody z kar
zoch6w fa- byli "wyzyska
 bogatl}., bujnlj, natur\) i oOOzach polskich na terenie Nie- :>POkoJDle 
 rzcczowo. 
aJ?dora notuJe 
nllJl")rz6d socjat-ZJdrajcy a p6Znlej so- tern przyszla fala zalnteresowania zyciu na pr
ncJI. szerowane. Jesli 'kto tego nle lubl Wienlawy". Jak s1\) to ml-alo ooby- I?lec..Z Norymlbergt 
onlesiono nam 1 komentu]c :vydarzema J8Jk wytraw- 
cjal-fa..'lzyety. Ale ponlewllJt zglnl}.l w fenomenem j
kowym; wydawalo . Jouhandeau Jest jednym z naj
let- mog\) shJ.Zyc mi\)sern z rusztu kt6
 wa
? I co 7- tego mialo wyni'knQ.C? ze zazyl tam tak duZl!, dawk\) alko- ny a 'bezna
J1l
tny obserwator. Swego 
zaJ .I. sI d mejsz y ch I a zy 
 ch ( tez nie£le mi sl'" uda J 'e". Za
ut zati ze "jego zapal, pelne holu, iz nle wladomo czy znajdzie czasu Stf!-nu'
aw .
acikiewicz 
ypra- 
r. 1914, zastrze10ny przez s euca, \) ziwne re ktoo. czyim j
zYkiem p s r w
pv>czesny silo Jak ona, I inni mlstrzowi k hni entuzJazmu uwielbienie nie.podleglej d06c sli aby d naclsk na Taki stosunek do Conrada naJ--oh' do i zdarzefl nle jest podrMIj, do kresu byly na calym Swiecle r6wD1
 Beok przez dobrych kilka pu.9cl
, ja:k Sl\) nam zdawalo, poety 
ytelmkom wyrazl
 ,,tpObo7Jne 
ycze- 
..."If 
J . . lat - aZ do czasu kiedy dbjl}.l U1"ZIj.d do 2-go Korrpusu. Nieb8iWem wyszlo m
" pod adresem p. W. A. Zbyszew- 
humanitary?Jm I pacyflzm Jaur
sa, przeszlosci, ale moZUwe :t.e to on spra- pust1d. Tematy'ka, na kt6r1j, trzeba ()statnla wola za mnlan e 0 N- na Wierzbowej) sp\)dzal duro czasu na jaw, ze to nie .d
ja pancerna sldego, .p
ypu:s
czam Ze .br;zmialyby 
prze.chodzQ.c cvnlc-z;nle do po
dku wit Iz slawa Conrada tak wolDo I"OZ- bylo 89 to.m6w, zaC7yna nuzy
 I nle- rza. Cich i OSdbliwpo ni e O z g b a wi P o n w t?W

ystwie artyst6w w "ZIe- zatrzymala .GalczY,Dsklego. Obral on 
e mnleJ wl\)ceJ. tak: 
meJ b
ysk'?t: 
nad faktem ote OOlszewlzm, kt6ry szerzala st\) po flwlecle, ze nie jest C'iery1iwi
: 
aIlro 
rtysta, Jouhande
u g r o ""' M W Y l ' elk ..J.- l ' po y g ' rzeib P ptr --" ella Y mlanskIeJ" dlat eg o wla.snie ze ten 'Po prostu mn . y kleru . nek w\)dr6wkl. hwe . go a PO . zba . wJonego lsto . tn . eJ tr . esc l 
przez czterdzlt>.scl lat depce elemen- tak czytany jak powInien byc czy- moze WCl
 iI"oti'rlle, ale wraz z mm iColl"'J \R:K.; ........ 6 
1 ......-....".. I kt6 ta Y i :t.e niew1 I E j k6w rotinie g 6ra monotoml kt6ry si'" odb y l' scltile edlu g j g ' oddZwi
k mlal - ze ozul st\) w&r6d Niesl-uszne Jest tez (pOmawianie p. poplsywama Sl\) sprawnOSCllj, 'PI ra, 
tame ipl"awa ",,",uU"UIU ry w r. n e u urope czy z' . . ostatnie.... woll stal st w . e 0 nlch u sieble - mi\)'dzy swyml. To Galczyilsklej 0 zazdrose 0 "Lucyn\)" mnlej wywlekania i odgrzewania za- 
1939 dapom6g-1 Hltlerowi do r
ta- kontynen.tu dorosto do zrozumien1a je- legend Y 
 Malo' komu w
 ad cz o 
 o Cl'k jego znacz
: nie tylko mi
zy patriotarnl przy 
eryfikowani'\l 
ekst:6w. W t. I daw
onych niech.\)Ci! a wi\)c
j SeI- 
nla wojny, 1t>s't zRlOrzeczenlem huma- go wlelkoScl. "SODOl\IA I GOMORA" t ym W .
 gl "' dem Pl . Tandell . al pod _ (r6wme gOI"Q.cyml jak on) a;le takZe "PoeZJ1" znalazly 51\) mekonlecznie BlOSel w wyt.yczamu 1 okre . slan . lU . ooa . - 
nltaryzmu I pacyflzmu. Kf.edy s1\) pomytili ze nagroda Nobla LZEJSZEGO KALIBRU 
 ... 0 ml pre len h k k6 It ld a'k 
DeimncjRtor Eren'burg- wychwa1a oml
1a Oonrada a uwlenczyla taklch W ostatniej swej powiOOcI ("L'E- kursora w Innym autorze dramatycz- i wielkimi wielfbicielaml iPilsudskiego. pochlebiajl}.ce jej eroty'ki ("Hlstoria w nyc. le.run w po 1 Y , J Ie 
dobroe I szlachetl100c JaurMil i za- pf.sarzy, jak Benavente, Heidenstam, xile de Oapri") Roger iPeyrefflte wra- nym, zresztl}. grubo nilZszego kallbru. I to byl .iCh" (Wieniawy 1. Becka) z 'Pierl3cieniem", "Uroj
na 
antyna", :
WUJIj, Sl\) w tw6rczym umysle 
znacza 
e g d..... . Y Jaures mo"'l zo.ba- G j elleru p ! Ta gore, I gn oranc J .a pan u- ea do ternatyikl kt6rl}. rozpocZQ.1 swlj, G . eor . ges Porto-Ri . 'ch . e w ostatnl..; woll ,..punkt wYJ'
a - warunek Ich przy- "Po Bruksell chodZ\) PlJaDy' , I. 
la- Ob W . 
y'u .... ( k 
J Ja£nl z tyml artystaml. szcza "Riue MeyeIibeer", ltt6rcJ wer- ' y .p. . .' A. Zbyszewski, zap
- 
czyt co 'SI
 stRlo po jego timierc1 na j
ca w flwlecle wystl}.pi w c&1ej (JIka- blyskot11wQ. ikarler\) lIte,rack!}.. Po TOZ- Ja ze przypoffi-maJij.cej testament P.I- Sija "krajowa" zresztlj. znacznle od- lony wleloblcl«;l Stants1awa Mackiew!
 
AWIecle, -wpadl1by w przeratenie. "Do- zaloticl. prawleniu sl\) w kolejnych powle- 
andcll
!) pisa
: "Pragn\) by
 spalony eza 6 I ked ti '
1r
a rz 
'hrze f;e nle wld'zlal ani OSw"I\)c1mla, Jeden "Lord Jim" jako dokument Sclach z korpusem dyplomatycznym, Jak nBiJlszybcieJ, 0 lIwlcle, bez ha1asu, Zd7lslaw C7.erma1is1d biega od "belgijskiej", jaIk I niekt6-. ,m Jf 
,y - z. Wl......-.. 
' 
ani Hlroslm y !" _ P lsze Erenlbur g . ludzkl i jako dzteto sztuki wart z Watykanem, z zakonem maJtan- bez zadnyoh oznak czcl potimlertnej, (N 0 w y .J 0 r k). rych innych wierszy, ale to jut nie Jego "mlst
z sm=

 - pawlC-' 
ikl t 1 4 j I' wina p. Natalii, lecz r
 mistrza). dzle
 0 :>dbl,
 s
ym ze 
l\) w nicz
 
Te dw"a s}owa-'sym'bole przem6wUy- jest: wS'"J;ystklego co w)"Produkowaly s m, 00 zn6w, jak w p erwszeJ ego wy Ij,cznle przy udziale molch najbUt- Inne wiersze ("Do SaskU", "Na dlo- "Zasad'D:ICZ? me pomyhl. MaZe t
 
by jeszcze mocnlej do duoha Jaure- wszystkle Beu:1aventy i Gjellerupy od powlescl ("Les Amities particulie- szych. Nawet na loZu smiercl, nie JENIECKIE I E:\nGRACYJNE nle Krystyny, kSi\)miC7!k1 Mediolanu, zablysme J
ko tw6rca nowej p(JIIskleJ 
sa, g'dyby dodac do nich Katyfll Ko- cms6w Ramzesa II. A przec1et "Lord res"), homoseksuallzm, tym razem chc\) by ktokolwiek mn-Ie rwldzlal, by WIERSZE GALCZYIQ-SKIEGO malowanej przez malarza Hol'beina") "S2Jkoly. pohtycznego myslenia", moZ e 
lym\). Jim", to nle przypadkowe arcydzlelo, u1
ty w ramy kronlikl hlstorycznej. ktokolwiek byl swladkiem mego snu motna by uznat za erotyki osobiste wy:pelm soblj, samym i swyml "wy- 
odosobniony S7JCzyt. Wprost przec1w- Ta .kronika powleSc1owa, w kt6rej rol wleczystego, mego odejtic1a. Zgodnie Do redaktora "Wladom
" jedynie przy zastosowaniu metody znawoami" t\) luik\) talent6w poUtycz- 
PO'\IOC DAJCIE JEJ, TORYSII me: nalety do calego I:af1cucha nie- si\) 00 n82JWlsk 1 wydarzef1 autentycz- z mojij. wolij., nlech moje prochy 'P rze - detektywnej. By
 maZe, 
e tylko nych, nad 'kt6I"Q. slusm.le ubolewa. 
Z artYkulu rpo9ta konserwatywnego zwyklych I nle dajl}.cych sl\) z ni- nych, zawlera ;rewelacje Z okresu nloSl}. nad morze, w smutne I oPUSZ- Pan Andrzej Chciuk wystlj,pil z wlersz "BruxellelS" wyll}.czono ze zblo- Obym tet m6g1 pogratulowat Panu, 
lorda Lam/btolna w "Even1ng Stan- czym porowna6 dzlel, zalnicjoww1ych 1890,,1920, r6wnle pikantne jak moc- Rzadkl okaz. przed SaInij. SWIj, obronlj, puSclzny 'Poetyckiej 1 pami\)Ci ru "Poe2Jji" z przyczyn osobisto-ero- we 
laticiwym czasie, otwarcla lam6W 
ni wl ad j przez "Sm.le1i.stwo Almayera". "Rzu- no przesadzone). czone miejsce kt6re wskazalern". K. 1. GalczyilSkiego ("Galczytiski t h h . Wlad oticI" dI t. zkol Iii 
dard" clerrpUwy czytel k do u e earn wyzwan le _ 'kofl czy Mencken _ Okazuje sl\.' ze los 
ata za:1etal smierci" Claude Farrere zabawU sl'" 
ail" . ad _.<
'" ycznyc , c OClaZ napisanie go m6g1 "?,r;" a eJ "s y po - 
sl
 U komunlzm wlaAclwle przestal "If'" przyr
zonr, "WI om.,......, nr autor po prostu zatai
 po powrocie tyozneJ . 
Istnlec w Rosjl, 
e Rosja natomlast rycerstwu i szl'Rchcle tiw1a.ta chrzetici- od utytulowanej m1\)1dzynarod6w1ki w humoryst
. Oto w testamencie 69
), atakuJij.c wydawc6w zeb
anych do Kraju, jesli oczywiOClie zaloZymy 
zatrworrona jest po9I:
m1 komunlz- jaflsk1ego aby wskazala m1 im1y opus wyZywBJjlj,cej sl\) w "oso'bllwyoh przy- swym ustanowil dorocznij. oagrod\) w dZlcl poety, a zwlaszcza weryfikator- Ze wydBJW'Cy nie mieli w r
ku tomiku 
mu w Chlnach I 
 ohawla sl\) 0 106 nr 1 r6wn1e wspamiaJe pomytilany i jabiach", t.zn. podzielajij.cej gusty wysokoSci 100.000 fl'. Ola plsarza k\) tekst6w, pa.nilj, Natali\) Galczyii- rzymskiego. Ten barodzo 
omlenn y 
8wolch poludnlowo-w9Chod:nlch pro- wykonany jak "Szalef1stwo Almaye- Oscara Wilde'a, autora ksIQ:Zk1 I jej "kt6ry nigdy nle uzyskal Zad.nej na- skI}.. "Nie jesteSmY dzie6ml - wy- t 1'" 
winejl, zagroZonych przez Chiny, rZQ.- ra". 1m bardz1ej si\) w nie W1111ka, tym bohatera (Jacques d'Adelsward, mler- grody IIterackiej". W plerwszym 1'0- wodzl .p. Chcluk - i wiemy 2e nie- ero yk zaczyna si\) od sl6w: 
st: kt yIb wydaj,e st
 cudowniejsza., Jef:eli nie ny poet a I e'kscentryczny iPi
o- ku 
 Sm1erci Farrere'a, lDagrody je- kt6rych iDlewygodnych wlerszy mogla 
=e :!m


aje 
r; 
r
':no: jest to dzl-elo ab90lutnego genluszu, duch, doszCZ\)tnle p6znlej zapomnla- Jfo Imlenla nie udalo sI\) wyplacic: nie przepuSci
 cenzura rerZymowa, lecz DLA MARUTY 
wi rosyjsklemu. Tatet nle dziwnego w taklm razle dziela ab90lutnego ge- ny). Wedlu
 Peyreffite'a, Qual d'Or- Jury nle :moglo znaleM ka.ndydata cenzura Natalli Ibyla jeszcze STOZsza, (14-ty luty). 
f;e Iided Ohruszczew nleilm.la}o zwra- nlUBZU nle istnlejQ. na tej zlem1". say, posylaJIj.C do Berllna na stano- odpowiada]ij.cego tak trudnym warun- skretila bowiem pozycje, kt6re mogly Potem buty, 
ca I Y ku ZachOOowl Chilly kt6re wiska dyplomat
e dw6ch arysto- kom. W tym roku, 
lIwie, jury przejsc cenzur\) 'Politycznlj,". Twier- i nuty. 
chc s \)t mu Zlllpdbiec '
j za- REAKC'JA DWOOH 1;ON krat6w-homoseksualistow, liczylo IDa wpadlo na slad owej "rara avls" dzij.c, ze "emigracyJny okres w zyclu 
mle
t w LaO'Sle.' Ij. W swojej aut(JIblografil znakoln1ty to ze zyskajlj. oni wzgl\)dy Fil1pa Eu
 wsp6lczesl1ej IIter
tury. Znalazlo lau- I t
6r
oSci wiel.ki
go poety Galczyti- 
KaZda dlag'l'loza jest bezWartoscto- r
2Jbl8ITZ Epstein opowlada jak rzez- lenOOurga, faworyta WdlheJma II. C6z reata. Nazywa Sl\) J.-L. Cotte. skIego "nieuczclwle sprepD.lI'owano w 
wa je.ali nie wysnuwa sl\) z nlej kon- bll gl
 Conrada. Pewneg-o dnla, juz z tego, 
Iedy na8t
pn1e mnlej zr\)CZ- Nowoiic "pod kop!IIq.". Henry Tro- Polsce Ludowej .pod skaltPelem 1 za DO POPRA WIENIA 
sekwt>noji. Z diagnozy lord a Lambto- pod komec sea
su, panl Coinrad zaj- ny mlmster spraw. zagranlcznych, ya!, wytbrany. w maJu ,b.
. do Akade- przrzwolenl
, a <:
em 1 z Lnspi- W wierszu Eugenlusza 
Y'tom1rSkie- 
na wynlka konlecznoSC natyohmlasto- rzala do pokoJu, rzucUa oklem na przeproyvad

sz
 zmlany na plac6
- mil .Francusklej, mial 8 lat gdy jako ra
JI srebrneJ Natalll", p. Chciuk ape- go "Pies 0 niebiesklch oczach" w 
weg-o wzmocnienia Ilmpltallstycznej rze£b\) I. u
lekla: Epstein dodaje z ce berhnskleJ, DIe obsadzU zwolmo- LucJan 
araso
, prz
byl w. r. 1920 IUJe ,
 :!togos "bardziej 'kompetent- nr. 698 "Wia:domoscl" naJezy popra- 
R
j1 przeclw komunlstycznym Chl- w:yr?ZUIDlem
 ze o90ba kochajlj,CR nego stanowlska odpowledn1m kandy- 
o paryza z oJczysteJ Rosjl. Chyb
 nego aby uzasadnil to jego podej- wic: cz. II w. 1 zamlast "oszukaJi" 
nom. Cof'nl
cle uznamla komunlstycz- me Jest w stame zobaczy
 tego co wi- datem, moglj,cym z Nlemcam1 zna- J';dyny wypadek wyboru do Akadernll rzenle, wypowled.ziane z a:bsolutnli - "oszuklwali"; w 10 zamlast "oszu- 
nemu rzl)ldowt Mao Tse-tooga, podzle- dzl artysta. Pod tym wzgl\)dem lJrednl le£
 wsp61ny j\)zY'k. A Skutek? Wy- :plsan: a dIa kt6rego francuskl jest pewnotic:ll}. siebie. !k!walo" - "OISZukalo"; cz. ill w. 6 
lenle Bi
 z ka,pltalistycznlj, Rosjlj, a
tysta maZe odnlesc.wl\)kszy sukces. buch wojny franCU'9Iro-nlemlooklej. J
zy
em przybranym! Okazuje si
 ze Trudno Dic przyzna
 ze plerwsze za.mlast "juz tu bylem na pewno" - 
sl'kretami bronl atomowej 'kt6rych Kledy Epstein rze£bll glow\) Shawa Wszystko dlatego f;e nle docenlono me Jed
y, eho
 0 poprzednlm malo dwa tomy "Poe2;jI" Galczyiiskiego "jut tu bylem juz bylem na pewno"; 
nle zxlQ.Zyla jeszcze pos1
, 'udzielenIe zauwa
l na Sclanie portret plsarza w:plyw6w poplerajlj,cej sI\) kole
ef1sko kto paJrnl\)tal: Jose-Marl
 de Heredia, ("Czyt
n
k" 1957) spoSr6d zamierzo- cz. VIII w. 13 zamlast "tryumfujl}.- 
jej mUiardowej porJ;yIC'ZkI kt6rej ob- zroblony przez Arednlego rnalarza I ml\)dzynarod6wkl. J>:Oeta z okresu 'ParnB.SlZm'll urodzll nych pl\)'C.l'll wydano z wyjlj,t'kowQ. ucz- eym" - "tryumfalnym". Nadto w 
ilgaeje rozkuplllby w 
i'g poddanl spytal Shawa dlaczego zgodzll sI.\) iPeyrefflte, bez zmru.zenla oka, sy- Sl\) na Kub
e. 
oyat, autor kilku cl

1j, 
 kultern dla opoety, ole po- cz. IV opuszczono w. 6 - "nie wierz\) 
brytyjscy, jak ro:lJru'PywaU dbUgacje pozowa
 
aklemu 'Przecl\)tnlakowl. Na pie lDazwtskaml z alm
achu gotaj- cykl6w powle

lO:VYch, nap!sal t
 mlJaJIj,C, J
1I si\) nie. myn
, Zadnego, w grzeoh6w odpuszczenie". 
poZyczkl carsklej _ ato plerwsze nle- to Shaw. ",Dlaczego? To dobra 1'0- skiego, kt6rych wlaSclClele (I rodowe szereg blOgrafn plsarzy rosYJskich, z n8Jwet na)bardziej mestrawnego dla W wierszu Jana Winczalkiewicza 
7J
ne posunl\)cla dla ratowan1a ka- bota - mOJa Zona, wszedl.szy do po- latoroale) w paryZu, Londynte, Rzy- kt6rych latwo maZe r6wnieZ powstat wydawc6w wiersza nle przein.acza- "Na lm11er6 Federica Garcia Lorca" 
'Pltalistycznego raju 1 ojczyzny 8w1a- koju gdzle majdo
al si\) ten portret, mie I Be,
lInie naJezeli do pot
ego cykl wielotomowy. Po wydanych )ui jlj.c .1 nie' eenz\l'ruj
c niczego. Je'S1i w nr. 702 "Wiadomooc:l" w. 7 od do- 
towego kapltallzmu przed komunlsty- wzl
a go za mnle . "bractwa. Znana autorowi zylka tomach 0 J?ostoJewskim, Puszklme I zati Jaka.s fraszka UJffi.kn\)la uwagi wy- m: "przekll;rty" a nle "przel\)kly", w 
cznyml Chlnaml. Le.r
ntowle ma w dalszym planie dawc6w, objaSnia to dostatecznle u- wierc:zu "Cdplas 0 milotic1" w. 3 00 
Nledawno w labourzystowsldej "TrI- kSllj,ZkI 0 
zechowle, Tolstoju I Go- waga od red-a:kcji: "Wyda.n.le nlniej- dolu: "l'OZSclelasz sl\)" a nie "l"OZcie- 
bune" czyta1ISmY wezwam1e do Chru- golu. Powleti
loplsarz plodny I po- sze ma oharakter .popularny, aczkol- lasz 81\)". 
szozewa aby przez swojl}. polltylk\) do- S Z Y M 0 N A K 0 N A R SKI EGO c.zytny, ale me najwyZszej klasy, od wiek Komitet Redakcyjny staral sl
 W dec:lykacji Pilsudskiego dIa Wie- 
pmn6g-1 lall:iourzylStom do 2)Wycl\)Stwa pOCZij.tlru swej karlery Uteracklej za- w mlar\) moznoticl przygotowa6 ma- nlawy 
:,Kronika" w nr. 702 "Wia- 
w najb1i7Jszyoh wyfborach. Po artYkule ARMORIAL DE LA NOBLESSE POLONAISE TITREE znawal nle byle jaktch sukces6w: na- terial do pelnego, krytycznego wy- domotic:l ) szp. 7, w. 6 00 g6ry: ,,00- 
lorda Lam/btona GaltSkelll Bevan po- groda G?Dcourt6w! naglroda ks. Mo- danla". Trzeba jednak gwoli spra- ta" zamlast "lbrata". 
wlnni Uczyc tylko na wla:sne s1ly. moZna naby
: naco (nulion .fr.) 1 wreszcle - Aka- wledlliwoSci ZB2Jl"1aczy
 
e eenzurze 
demla. W ZWllj,zku z ostatnlm1 wybo- politycznej "Poezji" Galczyflskiego 
za £.1.10.0 .u B. K. Pllewsklego, 12 Ken1lworth Road, London, rami "pod ,kopulij.", moZna si\) jednak nie poddano, 8JCzkolwiek Andrzej Sta- 
zamySH
: podczas gdy patent na "nie- war na Madejowym lOOu marxlstow- 
smlertelnoti
" ZJdobyIi Troyat I Mar- sklej przedmowy poddal tw6rczoSC 
eel 

a
, .nle Slj,. w ArkademU Fran- poety, a iprzy sposdbn
i I polszczyz- 
cuskleJ (1 DIe zamlerzajQ. do nlej kan- n\), wymySlnym torturorn. 
dydowa
): Malraux, Montherlant, Ca- Zupelnle niesluszme pomawla p. 
mus, Cendrars, Sartre, Ayme, Char- Chcluk p. Galczyns'klj, 0 "przyrZl}.dze- 
donne, Jouhandeau. nie" teIret6w i porzypls6w. Do druku 


bo ja tylko przelolem, 
bo ja tylko furkotem, 
ale :przyja£fl z Marutlj, byla oicwlj.t- 
pliwie zazyla i bardlZo w obu korpu- 
sach wojska gloSna, 'Podczas gdy 0 
"Lucynie" bylo dziwnle glucho. 


Jan Bielatowlcz. 


CASUS W. A. ZBYSZEWSKI 


Do redaktora "Wladomo8cl" 


:\Iarlan J. Welk. 


Do redaktora " WladOltlo8cl" 


Nlech nam Pan zostawi W. A. Zby- 
szewskiego! DoBlownle za wszelklj. ce- 
n\): gdyby nawet za4dal podw6jneg o 
honorarium 1 gdy'by nawet byl po- 
dw6j.nie wojowniczy I nleznotiny. Nie 
uwazam 'go 
 plsarza, ale jest to 
tak fantastycznie rasowy i inteligent- 
ny dziennikarz Ze Ibyloby hailblj, dla 
"Wi-ax:lomotici" straci
 go czy zraz16 
dlatego tylko Ze sl\) broni przed czer- 
wonym 016w.klem Pana. Od czas6W 
Nowaczyflskiego, MaJkuszyilskiego i 
Boya nie bylo takicgo pi6ra jak Zby- 
szcwski w dzicdzinie feUetonu poli- 
tycznego ezy cssayu niby-historyce- 
nego, tak ci\)tego, taJk wnikliweg o , 
tak przepojonogo pogodnl}. Ironil}. i u- 
milowanlem paradoksu, To fenomen! 

e fika, ze si\) nieraz myli, ze ml
- 
dzy ,perlami mQ.droSci zdarzy st\) ja- 
kieti "snafu". nlczego nie dowodZi. 
OsobiScie daruj\) mu to wszystko za. 
odd,;ch SwieZego powietrza kt6ry nio- 
slj, Jego od'brlj.Zowiajlj,ce artykuly, za 
y.'nlkliwoti
 analizy, rpoczucie humo
 
I rozmach pi6ra. Zresztlj, Zby.szeWS kl 
wY'daje si\) nam tylko dlatego tRikim 
zacleklym burzyclelem i rewolucjo- 
nistlj" bo Inni piszlj, po prostu. nudnO 
I Swiat jest tak zalgany 
e zdziera.- 
nie masek staje sf\) czyms nlezwyk- 
ly.m. 
1\Iarlan Axel 
(N 0 w Y J 0 r k). 
. 
S. R. w Nowym Jorku. Za list dzl
- 
kujemy. 
K. W. w Bourg-Ia-Rel.ne. Przesla.- 
Iismy (238 Chelsea Cloisters, S.W.3). 
- 
Published by "Wladom08c1", 67 Great 
Russell Street. London. W.e.1, . 
.l.Dd printed by Superior Printers (T.U." 
U-13 New Road, London, 1:.1. 


MENCKEN 0 CONRADZIE 
H. L. Mencken (1880-19:>6), dzlen- 
nlkarz i pubUcysta, krytyk 1 essayista 
amerykatiski, byl nleublaganym de- 
maskatorem el{'mMtu glupoty w t;y- 
clu I prasle ameryka.i1skiej ("camera 
ob9Cll1"a" p.:n.. "AroerlC8ll18."). W r. 


W.5, a 


Wlneenty KwteclftMkl (Swarzewska 70 
m. 2, Blelany, Warszawa) pragnle na- 
wllJ.ZaC kontakt z mlodzleZij. l)olskl} 
mleszkaj
 w AnglU. Pragnle po- 
zoat jej zycl.e I zalnteresowania I pro- 
wadzlt wymlan
 Ust6w, poczt6wek I 
pl"iJU. 


za fl'. 6.300 - lub za $13 - u S. Konarskiego, 25 rue TaltOOut, 
Paris 9-e.